Redacteur bij Sargasso: P.J. Cokema

P.J. Cokema is het pseudoniem van Peter de Jonge. Hoewel geen fervent voorstander van pseudoniemen, toch deze internet-identiteit aangenomen, omdat er erg veel Peter de Jonges op het world wide web te vinden zijn.

Tot juli 2018 werkzaam geweest in de dak- en thuislozenopvang. Blogt sinds 9 januari 2006 op zijn eigen website Peterspagina (voorheen Codes, keuzes en maakbaarheid). Onder het pseudoniem P.J. Cokema voegde hij zich in 2008 als gastlogger bij GeenCommentaar, waar hij in mei 2011 toetrad tot de vaste groep redacteurs.

Na de fusie met Sargasso verzorgde hij sinds oktober 2011 de wekelijkse rubriek Kunst op Zondag. Daarnaast zijn binnenlands bestuur en asielbeleid de belangrijkste aandachtsgebieden voor zijn artikelen.

Tevens initiatiefnemer van de Blogparel (tot 2014), de blogprijs voor stukjes die lezers eerst doen lachen en vervolgens tot nadenken stemmen.

Foto: Cernavoda (cc)

Kunst op Zondag | Monumentaal herdenken

11 november 2018 , 08:00 , door P.J. Cokema

Door heel Europa worden vandaag bij talloze monumenten de slachtoffers van de Eerste Wereldoorlog herdacht. Vaak bij obligate monumenten. Een obelisk, een muurtje, een plaquette.
Soms zijn er monumenten die meer indruk maken. Een kleine bloemlezing. U kunt het aanvullen met monumenten die op u grote indruk hebben gemaakt.

Honderd jaar geleden bleven ontelbaar veel dode soldaten achter op het slagveld. Verworden tot geesten, nu in graniet gehouwen door Paul Landowski (u kent hem ook van de immense Jezus in Rio de Janeiro). ‘Les Fantômes’ in vogeldronevlucht.

Ook 100 jaar geleden vonden in en rond Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan, de zgn. ‘Maart Dagen’ plaats.

Een bloedbad dat bolsjewieken en Armeense revolutionairen aanrichtten onder de moslimbevolking. Het Quba Genocide Memorial Complex herinnert daar in aangrijpende eenvoud aan.

Iets langer geleden, 103 jaar, vond de Armeense genocide plaats, sinds 1867 gememoreerd in het Armeense Genocide Memorial Museum.

Tachtig jaar geleden eindigde het bloedbad van Nanjing, waarbij delen van het Japanse leger zich te buiten gingen aan gruwelijkheden jegens de Chinese bevolking. De diverse beelden bij het hiervoor opgerichte memorial museum spreken voor zich.

Bij Katyn (Rusland), westelijk van de stad Smolensk, lag vernietigingskamp waar de geheime dienst van de Sovjet-Unie 78 jaar geleden tienduizenden Poolse burgers en militairen vermoordden. De Sovjets vervalsten de geschiedenis door het later een begraafplaats van slachtoffers van de Duitsers te noemen. Pas na de Glasnost werd Memorial Katyn de herdenkingsplaats die het wel moet zijn.

Foto: jaci XIII (cc)

Kunst op Zondag | Repareren

4 november 2018 , 08:00 , door P.J. Cokema

Er gaat wel eens wat kapot, al dan niet door de moedwil van kunstenaars. Ook al kan destructie een daad van creativiteit zijn, het is nooit een toonaangevende en duurzame stroming in de kunstgeschiedenis geworden.

Onder het motto ‘it is mend to be’, bieden we vandaag tegenwicht voor onze vorige aflevering en gaat het vandaag over repareren. Herstelwerk, oplappen, lijmen, gaten vullen, de eindjes aan elkaar knopen. We laten dat aan ambachtslieden over (de rijwielhersteller, de schoenlapper, de kleermaker, de machinereparateur) en er zijn kunstenaars die er ook wat van kunnen.

In tijden van armoe en schaarste is het oplappen van kapotte spullen voor sommigen heel gewoon. Toch vond de Britse regering het in de Tweede Wereldoorlog nodig de campagne ‘Make do and Mend’ te starten en mensen te motiveren allerlei spullen her te gebruiken en te repareren.

Anna Dumitriu verwijst naar die periode en naar de eerste keer dat penicilline werd gebruikt (1941). De gaten in de kleding zijn gerepareerd met stukken zijde, die door een bacteriëel proces zijn gekleurd.

Anna Dumitriu – Make Do and Mend, Controlled Commodity, 2017.

Kintsugi is de Japanse kunst van het repareren van gebroken porselein en keramiek. Met goudkleurige lijm worden de scherven tot en nieuw geheel geplakt. Yee Soo-Kyung gebruikt die techniek voor zijn ‘vertaalde vazen’.

Closing Time | Papiervernietiger

28 oktober 2018 , 16:06 , door P.J. Cokema

Dat de papiervernietiger een bijzondere rol in de beeldende kunst kan spelen, las u vanmorgen hier al. Is er ook papiervernietigermuziek? Jazeker! Welk document John Hiatt precies bedoelt is niet duidelijk, maar hij hoopt wel verdwenen te zijn als het document door de shredder is gegaan (tekst hier te lezen).

Als toegift een papiervernietigerliedje van zangeres en cabaretière Lorraine Bowen:
“Look it’s teeth can shred two lives together…”
(klik verder)

Foto: Joan (cc)

Kunst op Zondag | Vernietigen

28 oktober 2018 , 08:00 , door P.J. Cokema

Kunst vernietigen is een ambacht apart. Beheers je dat niet, dan faal je als destructie-kunstenaar. Dat is sinds kort wel van toepassing op Banksy. Vijf oktober jl. presenteerde hij in veilinghuis Sotheby’s zijn wellicht grootste mislukking.

Wat een vernietigende daad als kritiek op de kunsthandel heette te zijn, werd een succes voor diezelfde handel. De voor een vette miljoen euro geveilde Banksy is door de halfslachtige vernieling waarschijnlijk een paar miljoen meer waard geworden.

Of was dat tóch de bedoeling van de kunstenaar? Volledige vernietiging of opzettelijke beschadiging van eigen werk is geen onbekend fenomeen in de kunstgeschiedenis. Het kan onderdeel zijn van het scheppingsproces.

De papiervernietiger, de ‘shredder’, speelt wel vaker een rol. Meestal om materiaal te verkrijgen waarmee een nieuw kunstwerk wordt gemaakt, soms ook als symbool voor de een of andere boodschap. De kunstenaar kan zelf de ‘shredder’ zijn en materiaal aan reepjes snijden.

Nathalie Boutté – portret Esther, 2014.

Detail van portret Esther.

Ivano Vitali scheurt krantenpapier aan reepjes en slaat er mee aan het breien.

Ivano Vitali – performance/modeshow, 2015.

Georgia Russel versnijdt soms ook de complete kunstgeschiedenis. Of dat een middel is tegen de strapatsen van de kunsthandel?

Waan van de dag

Kankerverwekkend gas in de Waal en Rijn

23 oktober 2018 , 10:36 , door P.J. Cokema

NIEUWS - Het AD meldt: Ondanks een vorig jaar ingesteld verbod varen benzeentankers bij Lobith de grens over en lozen stiekem extreme hoeveelheden kankerverwekkend gas terwijl ze over de Waal en de Rijn in Gelderland varen.

De schadelijke import wordt ook wel ‘Het rondje vanuit Duitsland’ genoemd, aldus citeert het AD Krispijn Beek die voor weblog Sargasso onderzoek deed naar ontgastoerisme. Het hele dossier over ontgassen vindt u hier.

Closing Time | Op blote voeten

16 oktober 2018 , 21:00 , door P.J. Cokema

Zullen we nu, in de zesde en laatste stap van ons tweede rondje covers kringloop, ineens Sandie Shaws songfestivaldraakje voor de kiezen krijgen? Dat zou kunnen want Sandie Shaw heeft wel eens een nummer van Patti Smith gecovered. Maar vandaag gaan we van Patti Smith met Dancing Barefoot….

… naar de cover van Shakespears Sister.

Of de originele Patti Smith, de cover van Shakespears Sister of die van U2 of Simple Minds de beste, mooiste, leukste uitvoering is natuurlijk aan uw kundig oordeel.

https://www.youtube.com/watch?v=-WXy-h5scjk

Closing Time | Je wil een ster zijn?

15 oktober 2018 , 21:00 , door P.J. Cokema

We zijn al weer bij de vijfde stap (naar het idee van de zes stappen theorie) in dit tweede rondje covers kringloop.

Tom Petty en The Byrds hadden wel meer gemeen dan alleen het Amerikaanse meisje uit de vorige aflevering. Over en weer coverden ze elkaar nummers. Tom Petty coverde bijvoorbeeld ‘So You Want To Be A Rock ‘N Roll Star’ van The Byrds.

De inhoud van het nummer inspireerde talloze andere muzikanten tot de vele covers die volgden. Onder andere deze van Patti Smith.

Closing Time | Meisje uit Amerika

14 oktober 2018 , 16:00 , door P.J. Cokema

In de vierde stap in het tweede rondje covers kringloop, losjes gebaseerd op de zes stappen theorie, beginnen we met het door Tom Petty bezongen Amerikaanse meisje.

Gecoverd door Roger McGuinn (Jim McGuinn zo u wilt), hoofdzanger van The Byrds, aan wie Tom Petty met dit nummer een hommage bracht, volgens een recensie in Rolling Stone.

Wiki-anekdote: in stijl zou Tom Petty’s uitvoering zo sterk overeenkomen met de muziek van The Byrds dat McGuin zich afvroeg wanneer hij dat nummer nou had geschreven.

Kunst op Zondag | Idee of kopie

14 oktober 2018 , 08:00 , door P.J. Cokema

In de vorige Kunst op Zondag zagen we een fenomeen voorbij komen dat de hele kunstgeschiedenis lang onuitroeibaar blijkt: één idee door meerdere kunstenaars uitgevoerd.

Het ging toen om ‘kauwgomhoofden’. Het idee het publiek te vragen een hoofd vol te plakken met kauwgum blijkt in de hoofden van meerdere kunstenaars gespeeld te hebben. Zonder dat ze het van elkaar wisten?

Voor zo ver we kunnen nagaan verscheen in 2012 het eerste hoofd (dus het meest oorspronkelijke idee?) in Vancouver (Canada).

Drew Shaffer en Chris von Szombathy – You complete me, 2012.

Niet lang daarna, in 2014, verscheen eveneens in Vancouver een tweede kauwgomhoofd, nu van een andere kunstenaar.

Douglas Coupland – Gumhead, 2014.

En een oplettende Sargasso-lezer wees ons op de kauwgumkop die in 2016 in Arnhem was te zien. Deze keer van een Filipijnse kunstenaar.

Louie Cordero – The Happy Camper, 2016.

Het hoofd in Arnhem mocht ook met klei worden beplakt. Overigens meent de kunstenaar nog geld tegoed te hebben voor de aankoop van twee andere kunstwerken die tijdens dezelfde expositie te zien waren.

Eén van de kunstenaars van het oorspronkelijke kauwgomhoofd reageerde laconiek op het kopiëren van zijn idee.

Closing Time | Mystieke ogen

13 oktober 2018 , 16:00 , door P.J. Cokema

Vandaag stap 3 in ons tweede rondje covers kringloop, volgens de zes stappen theorie.

Vorige keer werd Ray Charles door Van Morrison gecoverd. De Ierse bard werd bekend als frontman van Them, de band die een megahit scoorde met het ook waanzinnig veel gecoverde Gloria. Nu gaat het ons om ‘Mystic Eyes’ (in dit filmpje gevolgd door het roemruchte Gloria)

Die mystieke ogen zijn ook bezongen door de vorig jaar overleden Tom Petty, beroemd geworden met zijn Heartbreakers.

Closing Time | Een idioot voor jou

12 oktober 2018 , 21:00 , door P.J. Cokema

In dit tweede rondje covers kringloop, de zes stappen theorie volgend, stap twee.

Vorige keer coverde Ray Charles een hartekreet van Melanie. Uiteraard zijn ook liedjes van hem gecoverd. Waaronder zijn hartekreet waarin hij zich afvraagt: hou je me nou voor idioot?

Deze (mee)slepende song is maar weinig gecoverd. Wie dit soort werk zonder meer goed kan vertolken is Van Morrison.

Volgende keer van Van Morrison naar…?

https://www.youtube.com/watch?v=ohhZ7CNKTHY

Closing Time | Wat flikken ze met mijn liedje?

11 oktober 2018 , 21:00 , door P.J. Cokema

We gaan een tweede rondje covers kringloop doen. In een iets ander format dan vorige keer, maar wel onder het motto: wat is de wereld toch klein (de zes stappen theorie).

Iemand die al vroeg een visie op covers had, was singer-songwriter Melanie. “Moeder”, zong ze, “kijk nou wat ze met mijn liedje hebben geflikt.”

Dat liedje is ontelbare keren door de mangel gehaald. Dalida ging voor verandering (Ils ont changé ma chanson), Daliah Lavi koos voor verwoesting (Wer Hat Mein Lied So Zerstört, Ma?).

Vorige Volgende