Jos van Dijk

In de Verenigde Staten is de strijd nog niet gestreden. De EU is nog in het stadium van informatie verzamelen. Nederland lijkt er geen boodschap aan te hebben. Netneutraliteit, de verplichting van Internet Service Providers om alle informatie zonder onderscheid door te geven, is min of meer de basis voor de digitale burgerrechten. Het is op z’n minst opmerkelijk te noemen dat een land als Chili nu als eerste dit principe in de wet heeft vastgelegd.

In wezen gaat het bij netneutraliteit om publieke belangen versus het grote geld. Internetproviders kunnen door machtige partijen met veel geld in de verleiding worden gebracht bepaalde data sneller door te geven of bepaalde andere data langzamer af te handelen (zie de filmpjes op de website van de NRC).

Een van de motieven van de Chileens initiatiefnemer, parlementslid Gonzalo Arenas, was het verhinderen van het selectief ‘afknijpen’ van het downloaden van muziek en films door providers. Daar staat nu in Chili een boete op. Burgers moeten ongelimiteerde toegang krijgen tot het internet. De belangrijkste waarde van het internet is volgens oorspronkelijk ontwerper Vint Cerf nu juist dat het zonder poortwachters functioneert.

De strijd om de netneutraliteit is vergelijkbaar met de strijd om burgerlijke vrijheidsrechten in de 19e eeuw. Het gaat immers om de vrijheid van burgers om informatie te vergaren zonder tussenkomst van andere partijen. Toen ging het om de vrijheid van de burger ten opzichte van de macht van de staat. Nu lijkt het meer te gaan om het behoud van de publieke ruimte die onze voorouders hebben bevochten. Een publieke ruimte, die wezenlijk is voor een democratie van vrije burgers, en die door de staat zou moeten worden beschermd.

Deze week werd in Bosnië de val van Srebrenica herdacht. Nederland had er nauwelijks aandacht voor. Maar ook na vijftien jaar raakt het gebeuren direct betrokken Dutchbatters ( ook al maakt de Telegraaf er iets anders van). En het gevoel dat Nederland medeverantwoordelijkheid draagt voor de 8000 slachtoffers is er nog steeds (ook al wil het leger zelf daar niet aan). Nederland keek toe: dat gevoel zal verbonden blijven aan de tragische afloop van de inname van Srebrenica door de Serviërs.

Deze week is het ook zes jaar geleden dat het Internationaal Gerechtshof in Den Haag oordeelde dat de muur die Israel bouwt illegaal is. Illegaal omdat Israël de muur grotendeels op Palestijns grondgebied bouwt. In de uitspraak heeft het Internationaal Gerechtshof bepaald dat de internationale gemeenschap (dus ook Nederland) erop moet toezien dat Israel de uitspraak naleeft. Maar de Nederlandse overheid doet niets en kijkt passief toe, schrijft United Civilians for Peace over deze kwestie bij de presentatie van een kort filmpje. Passief toekijken: wordt dat de nieuwe geest van de buitenlandse politiek van het voormalige gidsland?