Het Albanese Openbaar Ministerie heeft 20 arrestatiebevelen uitgevaardigd en meer dan 100 miljoen euro aan bezittingen in beslag genomen, berichtte Balkan Insight deze week. Het onderzoek richt zich op vermeende drugsgeldstromen naar grote bouwprojecten in Albanië, waaronder een resort dat wordt gepromoot door familieleden van Donald Trump. Centraal figuur bij de onderzochte bouwprojecten is Artur Shehu, oorspronkelijk afkomstig uit de Albanese kuststad Vlora, nu wonend in Florida. Het OM heeft documenten die betrekking hebben op overleg dat Shehu onder andere op Aruba voerde over de logistiek van de cocaïnehandel in Latijns-Amerika, grondtransacties in de Albanese hoofdstad en langs de kustlijn van het land, en ontwikkelingsprojecten met betrekking tot hoogbouw en toeristische resorts. Follow the Money ontdekte hoe de vastgoed- en drugsmaffia fiscaal worden aangestuurd via anonieme Nederlandse brievenbusmaatschappijen, die opereren onder ons gunstig belastingregime.
Het begon allemaal vijf jaar geleden. Ivanka Trump en haar man Jared Kushner ontdekten op hun vakantie het onbewoonde Albanees eilandje Sazan niet ver van de stad Vlora. De goudgele, verlaten stranden en prachtige natuur maken het een van de laatste ongerepte gebieden langs de Adriatische kust. Zakenman Kushner zag er een kans voor profijtelijke investeringen en toevallig (?) kwam hij de Albanese premier Edi Rama tegen die maar al te graag aan zijn wensen voldeed. Juridische belemmeringen voor ontwikkeling van luxe resorts in een beschermd natuurgebied werden ongedaan gemaakt. Begin dit jaar heeft de Albanese regering Kushners initiatief de status van strategische investeerder toegekend nog voordat er een businessplan en haalbaarheidsonderzoek was overlegd. Kushner wil ook een beschermd natuurgebied op het schiereiland Zvërnec bij Vlora ontwikkelen. De besloten vennootschap Zvërnec South Adriatic Development stuurt het project juridisch en financieel aan. Deze entiteit is in bezit van de vergunning, structureert de aandelen en sluist gelden door naar het Albanese eiland Sazan en het schiereiland Zvërnec. Eind 2024 keurde de regering het gebied goed voor ontwikkeling door Kushners private equity firma Affinity Partners. Het onderzoek van het OM naar de drugsgeldstromen heeft onder andere betrekking op het land in Zvërnec van Artur Shehu waar Kushner nu zijn resort wil bouwen.
De Ierse schrijver, historicus en onafhankelijk onderzoeker Alison McIntyre is diep in de achtergronden van het Albanese project gedoken. Ze kwam een hele reeks namen tegen van aan Trump geliëerde zakenmensen en ontdekte dat Sazan inmiddels in handen is van twee Qatarese miljardairs. Ook zou de blokkade op de rekeningen van het onderzochte vastgoedbedrijf al na een dag zijn opgeheven. McIntyre vermoedt dat de nog bestaande militaire infrastructuur het eiland aantrekkelijk maakt als particuliere schuilplaats in een nucleaire oorlog.
‘Flamingorevolutie’
De verkoop van Sazan heeft de Albanese bevolking gealarmeerd. Avond aan avond trekken Albanezen door de straten van Tirana. Afgelopen weekend kwam het tot een hoogtepunt, toen tienduizenden mensen onder de leuze ‘Albanië is niet te koop’ het aftreden van premier Edi Rama eisten. Ook Albanezen in het buitenland laten van zich horen, afgelopen zondag in Den Haag en morgen in Amsterdam. Het begon met een protest tegen de aantasting van de natuur in het gebied dat onderdak biedt aan meer dan 70 bedreigde diersoorten en meer dan 200 vogelsoorten, waaronder flamingo’s en Dalmatische pelikanen. Het ligt aan de Adriatische trekroute, een cruciale migratieroute voor miljoenen vogels die jaarlijks tussen Afrika en Europa reizen. Inmiddels wordt gesproken van een ‘flamingorevolutie’ tegen het heersende corrupte politieke systeem onder leiding van premier Rama, die zijn Sazan project met hand en tand blijft verdedigen.
Terwijl het Europese parlement zich heeft uitgesproken tegen de bouwactiviteiten in het beschermde natuurgebied blijft de Europese Commissie Rama steunen. Eurocommissaris voor Uitbreiding Marta Kos liet maandag weten dat de regering haar gegarandeerd heeft zich aan de Europese regelgeving te houden. Een grote teleurstelling voor de protestbeweging, die de avond erna een groot spandoek meedroeg met de vraag: ‘Europa kun je ons horen?!’ De toetreding van landen van de westelijke Balkan tot de Europese Unie staat weer op de agenda, bleek onlangs op een topconferentie van Europese leiders. Montenegro is genoemd, maar ook Albanië. Eind vorig jaar schreef de Commissie al dat Montenegro en Albanië aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt op weg naar toetreding tot de EU. Zo heeft Albanië dat o.a. bereikt door het justitiële stelsel te hervormen en de georganiseerde misdaad en corruptie te bestrijden. Commissaris Kos is daar, ook na alle berichten over de Sazan-affaire nog niet op teruggekomen.