Closing Time | Ska-P
Jullie raden nooooooit wat voor soort muziek Ska-P maakt ;) Ondanks dat we dit niet zo heel vaak doen: lekker vrolijk.
Grote delen van Europa hebben vroeg in deze zomer hittestress ervaren. Wat dat is en hoe het aanvoelt, zal ik dus niet hoeven uit te leggen. In veel landen, waaronder Nederland, werden temperatuurrecords voor juni gebroken, en in sommige landen werden zelfs temperaturen bereikt die daar nooit eerder waren gemeten. Onderstaand lijstje is afkomstig van de BBC. [caption id="attachment_369840" align="aligncenter" width="297"] Temperatuurrecords tijdens de hittegolf in Europa van juni 2026. Bron: BBC klik voor groter beeld[/caption] Hitte is een belangrijke oorzaak van weergerelateerd overlijden. Vooral ouderen en jonge kinderen zijn kwetsbaar, maar ook mensen die fysiek werk doen in de buitenlucht lopen een verhoogd risico op gezondheidsschade of zelfs overlijden. Er is bij hittegolven altijd een aanzienlijke oversterfte, maar toch wordt hitte zelden genoemd als doodsoorzaak in overlijdensrapportages. Mensen overlijden vaak door andere aandoeningen die door hitte worden verergerd, zoals hartfalen of astma. Precieze cijfers over het effect van hitte op mortaliteit zijn mede daardoor moeilijk vast te stellen. De fysiologie van hitte De biochemie in het menselijk lichaam is helemaal ingericht op een temperatuur van 37, 38 graden. Bij enkele graden meer of minder gaan er processen haperen, en daardoor kan er schade ontstaan. Duurt dat niet heel lang, dan kan het lichaam de schade vaak nog wel herstellen. Maar ergens houdt dat op. De meest kwetsbaren kunnen dat punt vrij snel bereiken. Dat is zeker zo wanneer het ’s nachts warm blijft. Hoge nachttemperaturen blijken het herstel te bemoeilijken, onder meer omdat we slechter slapen als het te warm is. Maar het meeste wetenschappelijke onderzoek richt zich toch op de hoogste temperaturen van de dag. Vaak wordt de natteboltemperatuur gebruikt als maat voor het fysiologische effect van hitte, maar er zijn nog wat verder uitgewerkte maten. Twee daarvan lijken sterk op elkaar: de Wet Bulb Globe Temperature (WBGT), die het KNMI sinds kort gebruikt bij het berekenen van de hittekracht, en de Universal Thermal Climate Index (UTCI). Om eerlijk te zijn ben ik er niet zo diep ingedoken dat ik het verschil tussen die twee uit kan leggen, als dat er al is. Voor zover ik het begrijp is de WBGT ontwikkeld vanuit de meteorologie en de UTCI vanuit de medische wetenschap, maar beide gaan uit van de vier factoren die samen de hittebelasting bepalen: temperatuur, luchtvochtigheid, wind en straling. Ze komen ook goed overeen met de gevoelstemperatuur. Logisch, want ons lichaam is niet geëvolueerd om de precieze temperatuur in graden Celsius te kunnen bepalen, maar om aan te voelen hoe belastend hitte (of kou) voor ons is. Ik houd het vanaf nu dus maar op gevoelstemperatuur. Het artikel waar ik het over ga hebben gebruikt dat woord ook enkele keren voor de UTCI. Dat artikel vergelijkt de hittestress zoals die wereldwijd voorkwam in de periode 2015 – 2024 met die van de jaren ‘70. In vrijwel de hele wereld is, zoals te verwachten viel, een toename te zien. Er worden drie niveaus van hittestress onderscheiden: bij een gevoelstemperatuur boven de 32 °C is die sterk, boven de 38 °C zeer sterk en boven de 46 °C extreem. De toename van hittestress Er staan een heleboel interessante kaartjes in dat artikel. Teveel om hier allemaal over te nemen. Ik beperk me tot de twee hieronder, die aangeven hoe de gevoelstemperatuur van de tien warmste dagen en de tien warmste nachten per jaar is veranderd sinds de jaren ‘70. Voor de andere kaartjes verwijs ik door naar figuur 1 uit het artikel. Er blijken zowaar nog enkele plekjes op aarde te zijn waar de gevoelstemperatuur van de warmste dagen wat is gedaald. Het meest opvallend is dat dit in een aanzienlijk deel van India is gebeurd. Het artikel geeft er geen verklaring voor. Bij mijn weten is de gemiddelde temperatuur hier niet gedaald, dus mogelijk heeft het te maken met een afname van de luchtvochtigheid, of toename van wind of bewolking. De sterke toename van luchtverontreiniging in dit van de wereld zou ook invloed kunnen hebben. Het effect bestaat alleen overdag; de warmste nachten zijn hier ook warmer aan gaan voelen. [caption id="attachment_369843" align="aligncenter" width="500"] Verandering van de gevoelstemperatuur van de tien warmste dagen per jaar. Bron: Emerton et al. 2026 klik voor groter beeld[/caption] [caption id="attachment_369844" align="aligncenter" width="500"] Verandering van de gevoelstemperatuur van de tien warmste nachten per jaar. Bron: Emerton et al. 2026 klik voor groter beeld[/caption] In bewoonde gebieden in de wereld komen gevoelstemperaturen voor die uiteenlopen van -60 °C tot meer dan 50 °C. In gebieden met een gematigd klimaat, zoals Europa, zitten temperaturen waarbij hittestress voorkomt in het staartje van de temperatuurdistributie. Dat staartje kan aanzienlijk groter worden als de distributie van de temperatuur enkele graden verschuift. Dagen met sterke hittestress komen in Europa nu bijna twee keer zo vaak voor als in de jaren ‘70, die met zeer sterke hittestress ruim twee keer, en die met extreme hittestress tweeënhalve keer. [caption id="attachment_369841" align="aligncenter" width="429"] [/caption] Distributie van gevoelstemperaturen in Europa in de jaren ’70 (onderbroken curve) en de periode 2015 – 2024 (ononderbroken curve). Gekleurde lijnen geven drempelwaarden aan voor sterke, zeer sterke en extreme hittestress en de cijfers de vermenigvuldigingsfactor van het aantal dagen met in het huidige klimaat t.o.v. de jaren ’70. Bron: Emerton et al. 2026 klik voor groter beeld Langere periodes Natuurlijk wordt ook de periode waarin hittestress voor kan komen langer. De afbeelding hieronder laat dit zien voor Europa. De hittegolf die we eind juni hebben gehad past helemaal in het beeld van het opgewarmde klimaat, zoveel is duidelijk. [caption id="attachment_369842" align="aligncenter" width="450"] Periodes waarin matige, sterke, zeer sterke en extreme hittestress voorkwamen in Europa in de jaren ’70 en de periode 2015 – 2024. Bron: Emerton et al. 2026 klik voor groter beeld[/caption] Slotverzuchting Ik weet dat het niet nodig is, maar ik kan het niet laten om dit verhaal te eindigen met een verzuchting over de pseudosceptici. Een van de vaste drogredenen uit hun standaardrepertoire is de valse tegenstelling tussen mitigatie en adaptatie. We zouden voor dat tweede moeten kiezen, vinden ze. Nu is er best het een en ander gebeurd met aanpassing aan extreme hitte. Hitteplannen, waarschuwingen en informatie van het KNMI over wat te doen bij hitte bijvoorbeeld. Maar dat blijkt toch ook weer niet deugen, maakte ik de afgelopen tijd op uit de pseudosceptische blogosfeer. Het zou overdreven zijn, of zelfs bangmakerij. Dus adaptatie moet, maar wel alleen als die je niet confronteert met de feiten over het veranderende klimaat. Het blijft een wonderlijk gezelschap…
Jullie raden nooooooit wat voor soort muziek Ska-P maakt ;) Ondanks dat we dit niet zo heel vaak doen: lekker vrolijk.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Een van de taalkundige ontdekkingen van de afgelopen vijftig jaar is die van de common ground, de ‘gemeenschappelijke basis’. Tijdens ieder gesprek moeten de deelnemers wel een soort scorebord bijhouden van waar ze het beiden over eens zijn. Dat is nodig zodat ze elkaar niet allerlei dingen vertellen die al eerder aan de orde zijn gekomen, maar ook omdat ze elkaar aan het gezegde kunnen houden. Als ik tegen jou zeg dat er geen brood in huis is, en jij komt terug met een halfje bruin, mag je mij erop aanspreken als de broodtrommel vol zit. En zo moeten we allebei een lijst bijhouden van zaken die we waarschijnlijk samen weten.
Belangrijk voor die gemeenschappelijke basis is het begrip ’taaldaad’. Een verse wethouder die zegt ‘Dat verklaar en beloof ik’, gaat daarmee juridische verplichtingen aan, en als hij vervolgens zegt ‘hiermee open ik de vergadering’ is de bijeenkomst van karakter veranderd. Met elke zin die je uitspreekt doe je iets, verander je de wereld een klein beetje. Als ik beloof jou 10.000 euro te geven voor dat oude schuurtje, haal ik me verplichtingen op de hals. Als ik zeg dat het een lekker weertje is, leg ik contact.
OPINIE - In het publieke debat over digitalisering ligt de nadruk vaak op privacy, cybersecurity en innovatie. Minder aandacht is er voor een fundamenteler vraagstuk: wie heeft feitelijk de zeggenschap over de digitale infrastructuur waarop onze overheid en publieke dienstverlening draaien? Hoewel Nederland en Europa steeds meer digitale regels maken, zijn zij voor de uitvoering in hoge mate afhankelijk van private – vaak niet-Europese – technologiebedrijven. Een gastbijdrage van Bas Guldemond over digitale afhankelijkheid, democratische zeggenschap en publieke digitale voorzieningen.
Ik schrijf dit artikel op een terras naast de oude beurs in Brussel, een gebouw dat ooit het kloppend hart vormde van de Europese handel. Mensen lopen voorbij, de stad ademt geschiedenis, maar mijn gedachten gaan naar Nederland. Naar de manier waarop een groot deel van onze digitale samenleving – van gemeentelijke dienstverlening tot vitale overheidsvoorzieningen – weliswaar in Brussel onderwerp is van politieke besluitvorming, maar elders wordt ontwikkeld en beheerd.
De macht die onze digitale samenleving vormgeeft, bevindt zich namelijk niet uitsluitend op de plaatsen waar wetten en regels worden vastgesteld. In Brussel worden kaders gecreëerd die bepalen hoe technologie moet functioneren, maar de systemen waarop onze publieke dienstverlening steunt, worden veelal buiten het directe bereik van de Nederlandse en Europese overheid ontworpen, onderhouden en aangepast. De keuzes die ons dagelijks digitaal leven beïnvloeden, worden daardoor niet altijd gemaakt waar democratische verantwoording het sterkst is georganiseerd.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
(Bewerk) Vanochtend is Glen Hansard overleden, na een motorongeluk. Om eerlijk te zijn ben ik niet zo bekend met de muziek die hij maakte als singer-songwriter en met zijn bands The Frames en The Swell Season. Niet genoeg om één favoriet nummer uit dat grote repertoire te kunnen pikken. Op mij maakte hij een grote indruk met zijn optreden bij de uitvaart van Shane MacGowan in 2023. Daarom hier zijn eerbetoon aan Shane als eerbetoon aan hemzelf.
RECENSIE - Noot vooraf: Dit stuk is niet geredigeerd en ik heb dus ook niets geschrapt. Het is nogal een epistel, ik heb mijn eigen gedachten, anekdotes en gevoelens volledig de vrije loop gelaten. Ik wilde er vooral geen saai verslag van maken, een verwijt dat ik voorheen een paar keer kreeg. Nou, dat zullen jullie weten haha…
Anyway. Ik lijd de laatste tijd nogal aan writersblock, maar toen ik hoorde dat Peter Pannenkoek de eerste Zomergast is, was ik er als de kippen bij. Hij is een van mijn favoriete cabaretiers, ontzettend sympathiek en enorm grappig. Ik verwacht dan ook een lollige uitzending, maar wellicht heeft hij ook een serieuze kant. Vast wel. We gaan het zien.
Als het gesprek begint biecht Janine op dat ze er eigenlijk geen zin in heeft. Dat vond ik een vreemde opmeting, maar wat ze bedoelde is dat ze zo gespannen is, op een vervelende manier. Peter heeft meer een gezonde spanning. Nou gelukkig, komt het hopelijk toch nog goed met de avond.
Nah, toevallig is het eerste fragment een documentaire, meteen serieus dus. En een fragment dat Peter heeft leren kennen via Zomergasten. Wat leuk! Over beeldend kunstenaar (mensen waar ik vaak weinig van snap. Maar dat ligt aan mij.) Sam Dillemans. Ha, hij maakt me toch nog aan het lachen, wat een betweterig mannetje. Peter voelt zich blijkbaar wel met hem verwant, omdat hij ook overal vol overgave voor gaat. Ja dat geloof ik meteen. Ik vind het wel een beetje lullig om de supermarktcassière te verwijten dat ze dat niet altijd doet. Dat is gewoon een baantje, en niet altijd even leuk met soms vervelende klanten. Ze zit daar gewoon om geld te verdienen. En Peter propt en plant zijn tijd blijkbaar altijd helemaal vol, dat lijkt me nou doodvermoeiend.
Waarom zou je als mens met iemand in gesprek gaan voor een camera of achter een microfoon? Waarom niet in je eentje je eigen mening verkondigen? Waarom met zijn tweeën, of zelfs met nog meer mensen? Dat is een kwestie die me al een tijdje intrigeert. Dat komt doordat veel kritische gesprekken op YouTube en in podcasts een bijzonder karakter hebben.
Het voor de hand liggende antwoord op mijn vraag is zoiets als: twee weten meer dan één. Je vult elkaar aan, je corrigeert fouten van de ander, je spreekt elkaar tegen. Mij lijkt dat mensen met elkaar spreken om hun horizon te vergroten. En dat je dus kijkt of luistert naar een groep van meerdere sprekers, omdat dit je horizon nog meer vergroot. Maar dan zou je niet bij voorkeur optreden met iemand met wie je het bij voorbaat eens bent. En dat is precies wat er gebeurt .
Dat blijkt uit een fenomeen als De snijtafel. Dat begon in 2012 met twee jonge mannen, Kasper C. Jansen en Michiel Lieuwma, die samen kritiek leverden op van alles en nog wat: liedjes, interviews, afleveringen van De Wereld Draait Door. Het was een tijdje heel populair, ik sprak allerlei mensen die zoiets ook wilden maken, al is dat geloof ik nu alweer wat minder. Heel vervreemdend was dat Jansen en Lieuwma wel kritisch waren op hetgeen ze behandelden maar in de afleveringen die ik heb gezien nooit kritisch waren op elkaar.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Terwijl de strijd tegen misbruik van auteursrechtelijk beschermd werk hooguit leidt tot juridische touwtrekkerij, zijn er ondertussen mensen die er prat op gaan dat ze door AI gegeneerde content menen te herkennen. Vanavond een casus waarbij dat volgens mij erg moeilijk is.
Op muziekgebied werd ik door iemand attent gemaakt op een song, waarvan ik niet meteen door had dat artiest, tekst en muziek volledig artificieel zijn. Pas na een paar keer luisteren viel me op dat een gitaarsolo twee keer precies hetzelfde voorbij kwam. Noten, ritme, timing en klankleur verschillen nauwelijks tot niet van elkaar en dat is erg ongebruikelijk bij door mensen gespeelde muziek.
Na acht contrabassen en acht trombones vroeg deze reageerder zich af: “benieuwd wat het volgende achttal wordt in Closing Time”.
Niet zo’n heel lastige uitdaging, want het octet (een uit acht muzikanten bestaande groep) is geen zeldzame uitzondering. Zo hadden we hier al eens acht cello’s.
Nu wordt onder een octet meestal een groep met acht verschillende instrumenten verstaan. Stravinsky’s ‘Octet voor blaasinstrumenten’ is geschreven voor 2 trompetten, 2 trombones, 1 dwarsfluit, 1 klarinet en 2 fagotten. Beethoven’s Blaasoctet in E-majeur telt 2 hobo’s , 2 klarinetten, 2 fagotten wen 2 hoorns en Schubert’s ‘Octet in F’ heeft een bezetting van 2 twee violen, altviool, cello, contrabas, fagot, hoorn en klarinet.
Volendam heeft de palingsound, LA heeft Eels. Tot mijn verbazing is de band van Mark Oliver Everett, alias E, nog maar een keertje langsgekomen in Closing Time en toen niet eens met een eigen nummer. En de video op die pagina is inmiddels verdwenen. Hoog tijd om daar wat aan te doen. Maar welk nummer? Ik overwoog I Like Birds, als ode aan de familie pimpelmezen die mijn balkon heeft uitgekozen als hun favoriete hangplek. En Susan’s House, de sfeerschets van de wijk van LA waar E woonde in de jaren ’90. Het was geen Volendam. Novocaine For The Soul, die andere klassieker van hun eerste plaat, had ook gekund.
OPROEP - Vanavond gaat voor de laatste keer VPRO’s Zomergasten van start. Van 26 juli tot en met 30 augustus gaan op de zondagavonden zes gasten hun favoriete tv-, online-, en filmfragmenten toelichten.
We doen dit jaar geen uitgebreide voorbeschouwingen, maar kijken vooral uit naar uw reacties op de uitzending. We gaan er weer voor zitten en gaan zien wat de uitzending met Peter Pannekoek ons zal brengen. Het kan een levendige uitzending worden want Pannekoek is meestal een enthousiast verteller en hij belooft “een energieke avond met veel humor”.
We hadden hier eerder een barokachtig klinkend werkje voor acht contrabassen. Gecomponeerd in 1978 door Bertold Hummel.
Wie aan barok denkt, denkt al gauw aan Bach. Die heeft nooit muziek voor acht contrabassen gecomponeerd. Ook niet voor enig ander instrument dat met acht stuks tegelijk Bach’s composities ten uitvoer brachten.
Wel had heer Bach een aantal motetten geschreven waarvan een deel bestemd was voor achtstemmig dubbelkoor. Bijvoorbeeld Singet dem Herrn ein neues Lied. Maar achtststemmig wil alleen maar zeggen dat de vier zangstemmen in een gemengd koor (Sopraan, alt, tenor en bas) met twee groepen aanwezig zijn, daarmee een dubbelkoor vormend. Het totaal aantal vocalisten hangt af van hoeveel leden het koor telt. Luister en kijk mee met de partituur.
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.