“Maar wat als we voor het verkeerde alternatief kiezen?”

Eind vorige eeuw ging ik informatica studeren aan de HTS. Ik vond het magisch hoe je met weinig middelen hele toffe nieuwe dingen kunt maken. Tijdens mijn middelbare schooltijd liep ik al het programmeervirus op door leuke en handige programma’s te schrijven, toen nog onder MS DOS. Het gaf me een enorm bevrijdend gevoel, en ik kon er veel creativiteit in kwijt. Daar ga ik goed op. En hoewel je anno 2026 met veel minder kennis, met nog goedkopere techniek, en minder tijd, nog veel meer gaafs zou kunnen maken, krijgen steeds minder mensen (waaronder ik) bij ICT nog dat bevrijdende gevoel. Ik voel me steeds vaker een organische slaaf van een log en shitty digitale gevangenis. Of het nou de Outlook e-mail is van de gemeente Nijmegen, of het delen van bestanden via Teams met sommige partners op de Radboud Universiteit: gebruikers worden gedwongen trage en nodeloos onhandige programma’s te gebruiken waarvoor al decennia veel betere alternatieven zijn. Daar ga ik heel slecht op. Zoals @bert_hubert laatst catchy formuleerde hebben veel grote organisaties hun tech-afdelingen de afgelopen decennia getransformeerd naar big-tech-afdelingen. En dat is zonde. Want de belangen van big tech zijn niet de onze. Big tech beperkt onze vrijheid. Hun toepassingen zijn steeds vaker van het soort ‘monoliet’: een groot geheel waar je gebruik maakt van alles of van niets. Denk aan Office 365 met teams, de cloud-opslag en de agenda: het is een aan elkaar geknoopte bulk van één leverancier die nauwelijks ruimte biedt voor betere alternatieven van concurrenten. Ieder jaar gaan de licentiekosten verder omhoog en de vrijheden van gebruikers verder omlaag. De regie over wat er precies met onze data gebeurt verslapt, onze privacy staat ter discussie (gevoelige data worden gedeeld met Amerikaanse veiligheidsdiensten en bestuurders), en kunnen we wel voldoende vertrouwen op de beschikbaarheid van de diensten die afhankelijk zijn van kwetsbare intercontinentale internetverbindingen? En wat te denken van de president van de VS die al heeft laten zien niet terug te deinzen om mensen en organisaties af te sluiten. Hoe chantabel willen we worden? Achteroverleunen is dus geen optie meer. Dat mocht het eigenlijk nooit zijn, maar soit, hier zijn we nu, let’s go. Maar wat dan? Vaak krijg ik de vraag “Maar wat nou als we overstappen naar NextCloud, en de rest van Nederland of Europa kiest voor iets anders? Moeten we niet afwachten en aansluiten bij wat iedereen doet?” FOUT! Kijk, natuurlijk is de vraag legitiem. Maar als je broek en ondergoed koopt bij de HEMA vraagt niemand of je niet bang bent dat je daarna niet meer je trui bij de C&A kunt kopen. De vraag komt voort uit het frame van ‘alles is voor Bassie’ leveranciers die hun dienstverlening niet willen delen met concullega’s. De ICT-infrastructuur van de meeste grote organisaties anno 2026 is als een beperkend fastfoodrestaurant, waar je alles inkoopt bij één partij. In de Nespresso machine passen geen Senseo-pads, en de flesjes van Brand bier passen niet in de krat van Heineken. Het is tijd dat het fastfoodrestaurant plaats maakt voor een grote markthal waar je de beste bestellingen die je wil consumeren bij elkaar verzamelt en het servies naderhand op een dienblad op de band voor de vaatwasser zet. Organisaties hoeven niet plotseling alles zelf te organiseren (hoewel dat zou kunnen). Ze kunnen gewoon een overeenkomst aangaan met een partij (in het voorbeeld: de markthal met afwaskeuken) die alle software veilig installeert, configureert en aan elkaar knoopt waar nodig. Omdat de losse onderdelen (de kraampjes in de markthal) allemaal met elkaar kunnen samenwerken (omdat ze allemaal communiceren met dezelfde open standaarden) kun je ze vrij eenvoudig vervangen door alternatieven. En als de markthal van partij A je niet meer bevalt, til je de inboedel op en installeer je die bij de markthal van partij B. De kraampjes in de markthal (de software) til je gewoon op en zet je ergens anders weer neer, en de gebruiker hoeft er weinig tot niets van te merken. Zowel de markthal als de kraampjes erin kun je dus vrij eenvoudig vervangen, terwijl de rest blijft werken. Als het nieuwe fundament goed is, zijn alle transities vanuit technisch perspectief in de goede richting. Natuurlijk is het daarnaast belangrijk dat er functioneel goede producten in gebruik worden genomen en dat gebruikers daarbij goed worden meegenomen. Ik wens al jaren dat mijn gemeente en mijn universiteit het juk van techbedrijven afwerpen. Jaarlijks vloeien er miljarden Nederlandse euro’s naar licenties van Amerikaanse techbedrijven. In plaats daarvan zouden we veel betere software kunnen ontwikkelen die organisaties weer vrij maakt, en dat zal de Europese economie ook nog eens een geweldige boost geven. Alle reden dus om de zeilen bij te zetten. Vanuit mijn rol als Nijmeegs gemeenteraadslid, en als Programmamanager Digitale Soevereiniteit aan de Radboud Universiteit, probeer ik daaraan een steentje bij te dragen.

Door:

Closing Time | Angine de Poitrine

, door

Ik weet niet hoe goed de lezers van Sargasso op de hoogte zijn van Youtube-hypes. Ik ben dat zeker niet. Ik kwam dit duo uit een stadje in Quebec op het spoor via mijn favoriete radiozender. Pas later zag ik dat hun sessie op het (aanbevelenswaardige) Youtube-kanaal van KEXP in korte tijd meer dan een miljoenen keren was bekeken. Ik kwam er toen ook pas achter dat ze er wat, ehhh, onconventioneel uitzien. Het was dus echt de muziek die me het eerst greep. Terwijl die eigenlijk helemaal niet in mijn straatje zou moeten passen. Ik heb niet zoveel met complexiteit, virtuositeit en microtonaliteit. Maar in combinatie met geweldige grooves en een gepaste dosis vrolijke gekte is het onweerstaanbaar.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Manuel Torres Garcia on Unsplash

Het Pentagon als testosteronkliniek

, door

De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth wil alle militairen van dertig jaar en ouder jaarlijks laten testen op een tekort aan testosteron. Ook vrouwen vallen onder het programma. Militairen met lage waarden kunnen vrijwillig testosterontherapie krijgen. Hegseth noemt het zelf de opmaat naar een “High-T Department of War”.

Daarmee is meteen duidelijk dat dit niet uitsluitend gezondheidsbeleid is. Testosteron fungeert hier als politiek symbool: meer hormoon, meer kracht, betere soldaat. Een ingewikkeld medisch onderwerp wordt teruggebracht tot de beeldtaal van sportscholen, podcasts en de manosphere, want wetenschappelijk bewijs ontbreekt.

Een testosterontekort kan serieuze klachten veroorzaken. Maar bevolkingsbrede screening onder gezonde militairen is iets anders dan gerichte diagnostiek bij mensen met symptomen. Testosteronwaarden variëren door tijdstip, slaap, stress, ziekte, voeding en fysieke belasting. Een lage uitslag is niet automatisch een aandoening. Bij massale jaarlijkse tests zullen onvermijdelijk grote aantallen militairen in vervolgonderzoek en behandeling terechtkomen, ook wanneer hun lage waarde tijdelijk of klinisch nauwelijks relevant is.

Daarmee dreigt normale vermoeidheid te worden gemedicaliseerd. Militairen slapen slecht, werken onregelmatig en staan onder stress. Dat kan hormoonwaarden beïnvloeden. Testosteron voorschrijven is dan aantrekkelijker dan werkroosters aanpassen, rust organiseren of langdurige overbelasting aanpakken. Het lichaam van de militair wordt “gerepareerd”, terwijl de omstandigheden die het probleem veroorzaken intact blijven.

Foto: Mr MdR (cc)

Het geweldsmonopolie vraagt om meer dan collegiale loyaliteit

, door

Een zwangere vrouw die in mei tijdens een politieoptreden in een asielzoekerscentrum in Zeist hard tegen de grond werd getrokken, doet aangifte tegen de betrokken agenten. Volgens haar advocaat gaat het om mishandeling of poging tot zware mishandeling en schending van de geweldsinstructie. De vrouw stelt dat zij na het incident vroegtijdige weeën kreeg en psychisch letsel opliep.

Die aangifte is belangrijk, los van de vraag hoe een rechter uiteindelijk over deze zaak zal oordelen. Ze legt namelijk een fundamenteler probleem bloot: de manier waarop de politie reageert wanneer er serieuze vragen worden gesteld over het eigen geweldsgebruik.

Vrijwel direct na het incident volgde de boodschap dat het geweld “noodzakelijk” was. Later bleek dat een interne geweldscommissie tot dezelfde conclusie was gekomen. Op de vraag of het geweld ook proportioneel en volgens de regels was toegepast, gaf de politie geen inhoudelijk antwoord. Dat zou onderdeel zijn van een interne procedure die niet openbaar wordt gemaakt.

En dat is gek. De politie beschikt als enige organisatie over het wettelijke geweldsmonopolie. Dat is een uitzonderlijke positie, gebaseerd op vertrouwen. Burgers accepteren dat agenten geweld mogen gebruiken omdat zij ervan uit mogen gaan dat elk gebruik van geweld onafhankelijk, kritisch en transparant wordt beoordeeld.

Closing Time | Wandtegeltjesmuziek

, door

Over muziek gesproken:

Van het concert des levens heeft niemand een program

Het waarheidsgehalte van in Delfts blauw geschilderde wandtegeltjeswijsheden is dermate groot dat een enorm breed publiek zich in die clichés kan vinden. En dus heeft menig artiest wel een of meerdere popi-filosofi liedjes op het repertoire staan.

Fraai voorbeeld is A Satisfied Mind, een 50-er jaren countrysong, opgenomen door Porter Wagoner. Ontelbare keren gecoverd. Ook door de grootsten onder folk- (Joan Baez, Bob Dylan zelfs 2x) en gospelvertolkers (Mahalia Jackson, Blind Boys of Alabama). En zij zongen:

Foto: Y M on Unsplash

De flamingo’s blijven – de regering ook?

, door

De Albanese premier Edi Rama heeft beloofd de omstreden wet op beschermde gebieden aan te passen aan de EU-normen – een verklaring die door demonstranten in eigen land werd geprezen als een “morele overwinning”. Albanezen protesteren al 45 dagen, aanvankelijk tegen een luxe resort dat gepland staat in een beschermd gebied van de Vjosa-Narta-lagune, een project van Jared Kushner, de schoonzoon van de Amerikaanse president Donald Trump.  Ze beschuldigen de Albanese regering van corruptie en eisen het aftreden van Rama. De premier deed zijn belofte op een conferentie van de EU in aanwezigheid van Marta Kos, de Commissaris voor Uitbreiding. Na de waarschuwing van EU-zijde dat het project wellicht problemen zou gaan opleveren in de onderhandelingen over de toetreding van Albanië tot de EU heeft de minister van Milieu Sofjan Jaupaj het project al opgeschort in afwachting van een milieueffectrapportage. Kushner zou zich nu willen terugtrekken uit het project, zoals hij dat eerder deed toen zijn vastgoedproject in Belgrado massale protesten uitlokte. 

Het is een eerste resultaat van de ‘flamingo revolutie‘ die honderdduizenden Albanezen de straat op bracht, meer dan ooit sinds de val van het communistische regime. Eerst ging het vooral om de beschermde vogelkolonies aan de kust, maar in de afgelopen weken was er eigenlijk nog maar één doel: het vertrek van Rama. Of het ooit zover komt is de vraag. De demonstranten zijn eensgezind en vastberaden. Maar een organisatie die een alternatief kan bieden voor het corrupte Albanese politieke systeem is er niet. Kunnen demonstranten een regering dwingen af te treden?

Foto: CC BY-SA 4.0 Stephan Okhuijsen 2023

De echte erfenis

, door

OPINIE - Er is weer eens een politiek zwaar beladen discussie over belasten van erfenissen gaande. Voor mij is het eenvoudig: schaf alle erfbelasting gewoon af. Maar…. Laten we het dan wel even hebben over wat er precies onder “erfenis” valt.

Erven is natuurlijk sowieso een niet natuurlijke constructie. Normaal als een mens dood gaat blijft er hooguit een lichaam achter en wat herinneringen bij de overlevers. De rest is later bedacht. Zoals bijvoorbeeld titels als “koning” of “baron”.
En daarbij is dan vooral de kortste erfelijke (genetische) route meestal bepalend.
Dat laatste is evolutionair gezien nog wel een beetje te verklaren. Een mens is er op gericht voort te planten en voorkeur te geven aan de eigen genen. Dus geef je ook voor de overleving het stukje grond (erf) en de paar geiten door. Ook al hebben de geiten noch de aarde daar een stem in.

En vanuit dat evolutionaire perspectief gezien, is het ook begrijpelijk dat we het dan tegenwoordig liever over een zak met geld hebben in plaats van geiten. Hoewel je dan nog een stevige filosofische boom kan opzetten over wat meer helpt bij overleven, geld of geiten… Maar dan dwalen we af.

Als erfelijk erven mag bestaan vanuit het idee dat dit goed is voor de toekomst van jouw eigen nageslacht (of breder, iedereen die na je komt), dan moet in de erfenis alles meegenomen worden uit jouw leven dat nog lang na jouw dood effect heeft op de nabestaanden.
Net als dat het normaal is dat van je (geldelijk) bezit eerst de (geldelijke) schulden afgetrokken worden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Kijktip: Tegenlicht met Varoufakis

, door

ANALYSE - We moeten nadenken over hoe onze economie werkt, maar ook over de termen die we gebruiken wanneer we over economie praten. Vinden er grote veranderingen plaats, dan moeten we op zoek naar taal die beter in staat is te beschrijven wat we zien gebeuren. Dat was een belangrijke reden om daar, onder de noemer Workshop Nieuw Kapitalisme, over na te denken.

Die zoektocht wordt ook door anderen ondernomen, zoals Yanis Varoufakis, econoom en voormalig minister van financiën van Griekenland. In Tegenlicht, vertelde hij naar aanleiding van zijn boek Technofeudalism, hoe hij de economie ziet veranderen en hoe we dat volgens hem onder woorden moeten brengen. Hij haalt daarbij een onderwerp aan waar ik eerder een artikel over schreef. We komen, zoals ik zal laten zien, echter niet tot dezelfde conclusies.

Eerst de aflevering van Tegenlicht:

Airbnb en Amazon

Waar we het over eens zijn is dat bedrijven als Airbnb en Amazon, geen gewone bedrijven zijn. Maar wat zijn het dan? Het antwoord dat ik in het artikel Wat is Airbnb? geef: Airbnb is een geprivatiseerde markt – één van de zuiverste voorbeelden van dit fenomeen – in het juridische lichaam van een bedrijf. Een belangrijke reden om Airbnb als voorbeeld aan te dragen, was ook die zuiverheid van het voorbeeld. Er zijn namelijk meer bedrijven die marktachtige kenmerken hebben, zoals bijvoorbeeld Deliveroo, maar doordat ze hybride zijn, is dat moeilijker te zien. Airbnb is evident een markt, waardoor het verschil met een gewoon bedrijf sneller duidelijk is.[1]

Foto: Yuri Samoilov (cc)

De stilstaande klok die Maurice de Hond heet

, door

Daar zat hij dan, bij de corona-commissie. Eindelijk mocht Maurice de Hond zijn verhaal doen. En het was zoals we hem kenden: de man die in coronatijd vooral zelf vond dat hij een miskend genie was, genegeerd door starre instituties die te traag, te voorzichtig en te gesloten waren om zijn gelijk te erkennen: het waren de aerosolen.

Voeg hier een collectieve oogrol in van iedereen die zich destijds ook maar enigszins in de materie had verdiept en de zeperts van De Hond had gezien. Een genie? Eerder een stilstaande klok die, zoals stilstaande klokken nu eenmaal doen, twee keer per dag de juiste tijd aangaf. En toegegeven, de rol van aerosolen, slecht geventileerde ruimtes en luchtkwaliteit is in het officiële coronabeleid inderdaad te lang onderschat. Op dat punt zat De Hond dichter bij wat later serieuzer werd genomen dan veel van zijn critici toen wilden toegeven.

Alleen volgt daar veel minder uit dan zijn aanhang ervan maakt. Gelijk krijgen op één onderdeel maakt iemand nog geen betrouwbaar denker. Een correcte uitkomst kan voortkomen uit een sterke methode, uit geluk, uit intuïtie, uit koppigheid, of uit een combinatie daarvan.

Pointer zette in 2021 een aantal claims van De Hond op een rij. De anderhalvemetersamenleving zou onnodig zijn. Je zou niet besmet kunnen raken door voorwerpen aan te raken. Het kon volgens hem “gewoon niet anders” dan dat besmettingen via de lucht gingen. Ook stelde hij in het voorjaar van 2020 dat er tot het najaar geen tweede golf zou komen, wat duidelijk wel gebeurde. Volgens Pointer schreef De Hond bovendien dat aerosolen verantwoordelijk waren voor 95 procent van de coronabesmettingen.

Waan van de dag

Hegseth bezorgd om testosterongehalte van zijn militairen

, door

Hegseth Plans to Screen All Troops, Including Women, for Low Testosterone
Minister van Defensie Pete Hegseth kondigde woensdag een nieuw verplicht screeningsprogramma aan waarbij alle militairen van 30 jaar en ouder, inclusief vrouwen, jaarlijks worden getest op testosterontekort.

Hormoonbehandeling voor militairen met een laag testosterongehalte zal vrijwillig zijn.”Ons meest doorslaggevende tactische voordeel zal altijd de individuele soldaat zijn”, zei Hegseth in een video vanuit zijn kantoor in het Pentagon. “Het is onze heilige plicht om dat voordeel te behouden.” Het doel, zo zei hij in een bericht op sociale media bij de video, was een “Ministerie van Oorlog met een hoog testosterongehalte”, de naam die Hegseth zelf aan het Ministerie van Defensie geeft.

Closing Time | And Then There Was Silence

, door

Letterlijk, de afgelopen dagen, want we kwamen hier niet echt toe aan Closing Time’pjes. Oeps. Bij deze, om het goed te maken, een liedje dat net zo lang duurt als drie normale nummers bij elkaar. (Nou ja, meestal dan, er zijn uitzonderingen).

Hoe dan ook: nu weer een mooi nummer. En zelf tijd en zin om mensen blij te maken met mooie muziek? Sargasso kan altijd nog wel een CT-redacteur gebruiken (net al in het algemeen schrijvers, redactie- en bestuursleden). Stuur bij interesse een berichtje naar de redactie!

Steun ons!

Mededeling

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Volgende