Zin van het jaar: ‘Wij spreken elkaar niet vaak één op één’

Het wordt tijd om de zoektocht naar de taalbrok van het jaar te verleggen naar nieuwe gronden. Op mijn oproep voor een beter woord van het jaar, schreef Roland de Bonth streng dat de kwestie van het woord van het jaar wetenschappelijk beslecht kan worden: de is het meest gebruikte woord van het jaar 2025, in ieder geval volgens de bronnen van het Instituut voor de Nederlandse Taal. Op mijn oproep kwamen wel wat interessante alternatieven. Mijn favoriet is probleemwolf, een manier van niet-menselijke dieren benoemen die mateloos intrigerend is en waarschijnlijk veelzeggend voor onze tijd. We zien de wolf niet als een wild verscheurend beest en ook niet als een knuffeldier, maar als een probleem: de ultieme manier om de totale vervreemding van de mens met zijn medebewoners op de planeet te benoemen. Ik voorspel de probleemwolf daarom een fijne toekomst, en zie uit naar de komst van het probleemzwijn op het moment dat ook de everzwijnen hun domein vergroten dan alleen de Veluwe. Vertrouwdheid Het probleem met deze verkiezing was alleen dat er zoveel verschillende inzendingen kwamen, dat er geen lijn op te trekken viel. De stem van het neerlandistische volk laat geen duidelijk geluid horen. Dus houden we het maar op de. Dan de zin van het jaar. Daar kwam ook een zo mogelijk nog grotere hoeveelheid zinnen op, maar die waren voor een groot deel ongeldig omdat ze uit 2024 stamden (‘ik ben beleid’) of omdat ze door de inzender zelf verzonden leken. Bij uitsluiting van al die voorbeelden bleef er wel één duidelijke winnaar over: Wij spreken elkaar niet vaak één op één. Het was de eerste zin van de e-mail die NS-directeur Wouter Koolmees in juni stuurde naar honderdduizenden klanten, naar aanleiding van de stakingen bij de NS. De zin, en de mail, haalde verschillende media. Het is proza dat kenmerkend is voor de manier waarop overheid en grote organisaties ons benaderen. In de eerste plaats probeerde Koolmees zo via zijn klanten zijn gelijk te halen in een arbeidsconflict met zijn werknemers – dat die stakingen heel vervelend waren voor de klanten was vast waar, maar die stakingen waren ook te voorkomen geweest. Maar de zin zelf is natuurlijk ook heel veelzeggend. Hij suggereert een vorm van vertrouwdheid die volkomen ongeloofwaardig is. Meer dan 99% van de aangeschreven heeft waarschijnlijk nooit met ‘Wouter’ (die zijn mail met zijn voornaam ondertekende) gesproken, en zal dit ook nooit doen. ‘Niet vaak’ is dan strikt genomen wel juist (nooit is niet vaak), maar suggereert dat de mogelijkheid er wel inzit. Enfin, de mail werd in juli uitvoerig geanalyseerd door Jan Renkema. Hoe dan ook feliciteren we vanaf deze plaats Wouter: de volgende keer dat we hem spreken, zullen we hem de prijs overhandigen.

Door: Foto: "Eurasian wolf 2" by User:Mas3cf is licensed under CC BY-SA 4.0

Closing Time | Kiss the anus of the black cat

Ja, wacht ff, ik heb die bandnaam ook niet verzonnen he? Zag dit ook maar een paar dagen geleden voorbij komen op een festival line-up. En ja, toen werd ik toch wat nieuwsgierig. Dit nummer heet Argonaut And Magneto, de band is afkomstig uit België. Het is, ondanks die dikke schedel op de voorkant van het album, ook helemaal geen teringherrie, maar best mellow neo-folk. Prima voor zo’n eerste van januari als we collectief uit aan het brakken zijn.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Yen Vu on Unsplash

Documenten van ons allemaal

COLUMN - Met een open brief hebben meer dan 70 journalisten de openbaarheid van bestuur op de agenda van de kabinetsformatie gezet. Aanleiding is de wens van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BZK) om de Wet Open Overheid (WOO) te ‘begrenzen’. In plaats van er voor te zorgen dat deze wet nu eindelijk eens volledig wordt uitgevoerd. Drie jaar na de inwerkingtreding van de wet, schrijft FTM, is er nog steeds geen zicht  op het beloofde platform waarop overheidsdocumenten centraal beschikbaar worden gesteld zonder dat iemand er eerst om hoeft te vragen. Dat staat namelijk in de WOO: de overheid moet zelf actief documenten openbaar maken. Het platform dat op 1 juli 2025 klaar had moeten zijn heeft vertraging opgelopen, zegt BZK. Bij andere ministeries wordt hierover nogal gemord en er gaan stemmen op het platform van VWS dat bedoeld was voor de coronabeleidsdocumenten om te bouwen naar een ook voor andere ministeries bruikbare weg om documenten actief openbaar te maken.

De journalisten van onder meer het AD, Follow The Money, NRC, Nieuwsuur en RTL die de formerende partijen hebben benaderd maken zich grote zorgen over terugkrabbelende bewegingen binnen het ambtelijk apparaat. Zij zijn voor een degelijke nieuwsvoorziening over de rijksoverheid afhankelijk van de WOO. En daar zijn al zoveel problemen mee. Wettelijke termijnen worden overschreden en sommige documenten worden achtergehouden, schrijven de journalisten. En nu wil BZK wettelijke maxima voor het aantal documenten dat kan worden opgevraagd. Verder wil men bepaalde documentsoorten (zoals interne emails en concepten) uitsluiten en uitzonderingsgronden verruimen. Dat blijkt uit een brief van de huidige minister Rijkaart (BBB) aan Sybrand Buma, de eerste kapbinetsinformateur. Het lijkt op een voortzetting van het beleid van het demissionaire kabinet-Schoof waarin iemand als Landbouwminister Wiersma (BBB) zich met hand en tand verzet tegen openbaarmaking van stikstofemissiegegevens van boeren.

Foto: © fair use Carlijn Kingma museum collectie BRUTUS

Kunst op Zondag | BRUTUS | Rotterdam

BRUTUS is een stoere Rotterdamse kunst ontwikkeling in de rauwe setting van een havengebied in culturele transitie. Het is een uniek initiatief geboren uit liefde voor kunst. Een plek die zich het beste laat vertalen als Artist Driven Playground op een locatie van 6000 m2.

In filmpje hieronder: Dit zijn geen lopende tentoonstellingen, maar om de lezer en kunstenaars die een ruimte voor hun expositie zoeken, een indruk te geven van het gebouw en mogelijkheden.

Vanaf 4 januari tot 8 maart 2026 toont BRUTUS een prachtige en interessante expositie van Carlijn Kingma  Fear of Falling en eerder werk.

In Fear of Falling ontrafelt kunstenaar en cartograaf Carlijn Kingma de complexe machinerie achter de wooncrisis.

Van banken en beleidsmakers tot beleggers en woningcorporaties. Met haar nieuwe monumentale tekening De machinerie van de volkshuisvesting laat ze zien hoe geldstromen, regels en belangen onze huizenmarkt vormgeven en waar het systeem vastloopt.

© Carlijn Kingma_Netwerk_fair use_museumcollectie_BRUTUS

In Brutus’ industriële ruimtes worden Kingma’s tekeningen op groot formaat getoond als projecties en wandvullende prints. Licht, geluid en animaties trekken de bezoeker letterlijk het systeem in en maken zichtbaar wie er aan de knoppen draait van ons woonbeleid.

Van 26 januari tot en met 24 maart 2026, geeft BRUTUS ruimte aan Marjan Teeuwen

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Andrew Lvov on Unsplash

How NOT to sexually harass someone

Nu mannen geen vrouwen meer mogen stalken, of zomaar mogen aanraken, een vriendelijke pets op de billen, of een welgemeend compliment over haar borsten vanuit de wagen roepen ook niet meer kan, heerst er een grote verwarring onder mannen.

WAT MAG DAN NOG WEL ?

subtitle ▶️ cc
Foto: DL314 Lin on Unsplash

Zaterdag Nacht C🌟medy | The Epstein Files | Josh Johnson

Josh Johnson die de Epstein files nog moet verwerken, ik ook trouwens en ik bedenk me nog iets anders. Als ik aan Nederlandse beroemdheden denk, bij wie zou ik niet verrast zijn als ze ook op een foto zouden op duiken.

Gidi Markuszower, en Dion Graus zou daar ook geen goed figuur slaan letterlijk.., nou eigenlijk dat hele PVV blok. Joost Eerdmans, eindelijk heeft die dan een keer seks. Marco Borsato, die komt toch overal mee weg. Duk Wierd en dan boos weglopen omdat Ronit Palache hem daarmee confronteert, mèt foto’s ook. Bontebal want het zijn vaak die gasten die hun muil vol hebben over fatsoen.. Johan Derksen met een weekendtas vol met kaarsen, en dan gewoon weer verder gaan op tv niks aan de hand hoor mensen. Matthijs van Nieuwskerk, Ali B, Danny de Munk, Jeroen Rietbergen,  en dat zijn dan namen die ik in 1 seconde optik.

Ben ik iemand vergeten ?

_

 

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

New Years Eve Comedy – The Last Leg of Christmas 2025

VIDEO - Ik ga natuurlijk een klein beetje in Gajes’ vaarwater zitten met deze titel maar ik doe het lekker toch.
😜 (Like I said; we like to do it in public)

Voor wie na de oudejaarsconference van Peter Pannekoek (die blijkens de kop van een recensie, die ik nog niet gelezen heb want dan is de voorpret ervan af, erg geslaagd is) nog geen genoeg heeft van comedy, hieronder de Kerstaflevering van 1 van mijn favoriete Britse shows. Er is vanavond ook een New Years-editie, maar die staat helaas pas over een paar dagen op YouTube. Hoop ik, anders moet ik weer een andere bron zoeken – zoals bv. Daily Motion waar ie ook vaak op komt, maar het is altijd afwachten. Jammer genoeg is er geen mogelijkheid het Britse Channel 4 in Nederland te bekijken.

Closing Time | Elvis / Gehennah

We hebben hier op Sargasso wel eens wat Elvis gehad, maar niet zo heel vaak. Terwijl het toch een héle grote naam was, al is dat alweer van een tijdje terug. Dus hier een deuntje van ‘em. Om het wat sjeu te geven doen we niet het origineel, maar een zeer geslaagde cover van de party death & roll band Gehennah, uit Zweden.

Mochten jullie nieuwsgierig zijn naar het eigen werk, zie hieronder. Kijk, het is natuurlijk geen Bohemian Rhapsody, maar maar zo’n feestdeuntje hieronder past toch prima bij de afsluiting van het nieuwe jaar? Proost, en beste wensen allemaal!

Closing Time 🇺🇲 Curtis Mayfield | Super Fly

Een complete soundtrack van Curtis Mayfield, Super Fly.

Curtis Mayfield was een pionier die de soul en funk naar een nieuw niveau tilde. Zijn invloed was het gebruik van muziek instrumenten, zijn 🎸 en politieke boodschappen.

Hij schreef over sociale kwesties, armoede en empowerment op een manier die  ongebruikelijk was in de soul/funk wereld. Dat maakte hem een van de eerste artiesten die bewust politieke boodschappen in die sound verwerkte.

Closing Time | Initials B.B.

Op de valreep dan nog even. Vandaag (zondag) werd bekend dat Brigitte Bardot is overleden. Het voormalige Franse sekssymbool werd 91-jaar oud. Eerder dit jaar reageerde ze nog spottend op haar vermeende overlijden: “Ik heb de laatste buiging nog niet gemaakt.”

Het doek is nu dan toch echt gevallen. Het einde van een tijdperk.

Niemand minder dan Iggy Pop leende zijn stem aan deze vertolking van de ode die Serge Gainsbourg in 1968 aan Bardot maakte. Alleen de initialen B.B. waren genoeg om te weten waar hij het over had.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Volgende