Spitsbergen wordt het volgende geopolitieke strijdterrein

Spitsbergen (Svalbard) is een eilandengroep, zo'n 565 km ten noorden van Noorwegen, bestaande uit drie grotere en een tachtigtal kleine eilanden. De eilandengroep maakt sinds 1920 met een apart statuut deel uit van het koninkrijk Noorwegen. De eilanden zijn eind 16e eeuw ontdekt door Willem Barentsz op zijn derde expeditie om de Noordoostelijke doorvaart te vinden. Dat is zoals bekend niet gelukt. Barentsz stierf na een verblijf op Nova Zembla.  Er is van deze reis een verslag bewaard gebleven en daaruit concludeerde men in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden dat er op Spitsbergen grote kansen lagen voor de walvisvangst. Halverwege de achttiende eeuw waren vrijwel alle walvissen rond Spitsbergen gedood. Daarna begonnen de Russen met de pelsdierenjacht. Later begonnen ze met mijnbouw. Tot voor kort werkten er Oekraïners uit de Donbas regio. Een vrije doorvaart in de Noordelijke ijszee en de lucratieve exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in het Noordpoolgebied staan in de 21e eeuw opnieuw op de agenda van de belangrijkste geopolitieke spelers. De president van de Verenigde Staten heeft het oog laten vallen op Groenland, dat met een eigen regering nog steeds deel uitmaakt van het Koninkrijk Denemarken. Hij gaat niet op avontuur zoals ooit Willem Barentsz. Hij wil het gewoon hebben en blijft er om zeuren ondanks alle bezwaren uit de gehele wereld. Een gesprek afgelopen woensdag tussen ministers van de Verenigde Staten, Denemarken en Groenland schijnt de kou wat uit de lucht te hebben gehaald. Maar de dreiging van een nieuwe imperialistische move van Trump is nog niet verdwenen. Nu Denemarken met hulp van andere Europese landen zijn oude kolonie Groenland volop steun biedt gaat Noorwegen ook de banden met Svalbard wat strakker aanhalen, constateren journalisten van de New York Times die er onlangs op bezoek waren. Het land zet zich meer in om zijn soevereiniteit over Spitsbergen te doen gelden en buitenlandse invloed af te weren. Het ontneemt buitenlanders op Spitsbergen het stemrecht. Het heeft de verkoop van land aan buitenlandse kopers geblokkeerd. Het verscherpt de controle op buitenlandse onderzoekers en claimt de zeebodem over honderden kilometers. Deze maatregelen zetten jarenlange internationale samenwerking op zijn kop met grote gevolgen voor het leven van Chinese wetenschappers, Russische mijnwerkers, rijke Noorse grondeigenaren en immigranten die al lange tijd in het land wonen.  Noorwegen wil voorkomen dat Svalbard wordt gebruikt door vijandige machten. De archipel is een van de beste plekken op aarde om satellietgegevens te downloaden, beter dan alternatieve locaties in Groenland, Alaska of Antarctica. Het meest noordelijke bewoonde gebied is een uitvalsbasis voor dominantie over de Noordelijke IJszee en vanwege de klimaatopwarming in toenemende mate aantrekkelijk voor eigendomsclaims en exploitatie. Spitsbergen warmde sinds 1980 met 5,5 graden Celsius op, ongeveer 5 keer sneller dan het tempo waarmee de aarde gemiddeld opwarmde. De strijd om Svalbard is al een tijdje gaande. Amerikaanse functionarissen beschuldigen Chinese onderzoekers ervan illegaal militair onderzoek op Svalbard uit te voeren. De Noorse autoriteiten hebben geëist dat twee granieten leeuwen worden verwijderd uit het gedeelte van het internationale onderzoekscentrum waar de Chinese wetenschappers verblijven. De Russen maken aanspraak op de eilanden met een formulering die lijkt op de manier waarop ze Oekraïne claimden. In Barentsburg is al heel lang een inmiddels sterk ingekrompen Russische mijnbouwkolonie gevestigd waar ook een afgezant van de Russisch Orthodoxe Kerk zetelt. De claim van Noorwegen op de zeebodem rond de eilandengroep is volgens de Russen niet in overeenstemming met het verdrag uit 1920. Dat verdrag van vlak na de Eerste Wereldoorlog gaf Noorwegen het beheer over Spitsbergen, maar onder de conditie dat andere ondertekenaars rechten behielden. Het verdrag verbood alle oorlogszuchtige activiteiten en garandeerde alle ondertekenaars gelijke toegang tot jagen, vissen, mijnbouw en landbezit – een zeldzame regeling waar ook ter wereld. IJsland is het met de Russen eens over de Noorse claims en ook de EU maakte kritisch kanttekeningen. Rusland meent verder dat Svalbard steeds meer betrokken wordt bij de militaire en politieke planning van Noorwegen, met deelname van de VS en de NAVO. En dat is ook in tegenspraak met het oorspronkelijke verdrag. Ook de nieuwe regels voor grondaankoop, waarin Noorwegen een voorbehoud heeft vastgelegd ter bescherming van de nationale, lees Noorse, veiligheid, worden betwist. Het risico op een geopolitiek conflict wordt zo steeds groter. 

Door: Foto: Wietse Jongsma on Unsplash

Closing Time | Madonna – Ray of Light (en Shanti)

, door

VIDEO - Het moet er toch maar van komen hoor; Madonna zit nou eenmaal pontificaal in mijn collectie. Kom je niet omheen, om die puntige borsten.

Oh nee, dat was bij The Blond Ambition Tour bijna 10 jaar eerder, never mind. Madonna zat bij het maken van  Ray of Light in haar kabbala-periode. Net 40 geworden, op zoek naar zichzelf en blijkbaar ook naar God. Daar hebben wel meer mensen last van. Ze kan niet eens heul goed zingen, ze is kitsch, ze is een kreng, maar man, wat kan dat mens muziek maken. En vooral: performen! Ze heeft vast heel goed naar David Bowie gekeken, met al die alter ego’s. Sowieso een Queen of the Gayscene natuurlijk.

Foto: "Elsfest20250920115743 33" by Kniesoor is licensed under CC BY-SA 4.0

De radicalisering van de VVD 1 Rechtstaat

, door

ANALYSE - De VVD laat een zorgelijke trend zien van (mensen) rechten inperken, rechtstaat beschadigen, macht en winst van bedrijven laten prevaleren boven landsbelang, boven het welzijn van burgers.

NOvA – Sinds 2012 controleert de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) de verkiezingsprogramma’s van alle politieke partijen, of programmapunten niet tegen de rechtstaat ingaan. Bij elke nieuwe verkiezing blijkt dat vele programmapunten van de VVD botsen met de rechtstaat.

Zo ook het VVD verkiezingsprogramma in 2025, waar bijna dertig plannen van deze partij een risico vormen voor de rechtsstaat. Fractieleider van de VVD,  Dilan Yeşilgöz noemt het gebruik van de term ‘anti-rechtsstatelijk’ belachelijk en verwijt de Orde het begrip te hebben uitgehold. Volgens Yeşilgöz is het oordeel niet meer dan een ‘mening’.

Rechterlijke Macht – In een van de 2021-2025 concept programmapunten met de titel: Overheid en Democratie, stelt de VVD dat de Nederlandse en Europese rechters hun macht onredelijk uitoefenen. De VVD voorstellen gaan zowel over het beperken van de rol van de rechter alswel de doorwerking van het Europees recht. De kritiek luidt onder andere dat de rechter „dwingt de politiek andere keuzes te maken, terwijl de samenleving zich hier niet over heeft kunnen uitspreken”.

Maar rechters maken geen wetten, zij controleren deze wel, onder andere op rechtsstatelijkheid. De politiek dient de wetsvoorstellen in, en door de rechterlijke macht in te perken door een zgn ‘politieke override’ bij een negatief rechterlijk advies, geeft dat ruimte aan de zittende politieke macht om de wet naar hun eigen politiek belang te vormen.

Foto: Marek Studzinski on Unsplash

Groenland lijkt verdomd veel op appeasement

, door

Wat de Amerikaanse dreiging tot inname van Groenland zo ontwrichtend maakt, is niet alleen dat het machtspolitiek is, maar dat het machtspolitiek binnen de eigen orde betreft. Geen buitengrens waar het Westen vaker de regels oprekte, maar een binnengrens waar die regels juist verondersteld werden te gelden. En dat onderscheid is belangrijk. Groenland is formeel onderdeel van Denemarken en daarmee verankerd in dezelfde politieke en juridische gemeenschap als de rest van West-Europa. Een machtsgreep daar, zelfs al is die indirect, betekent dat ook binnen de kring van bondgenoten territoriale integriteit conditioneel wordt, en dat is funest. Een bondgenootschap werkt alleen zolang de spelers zichzelf onderling beperken.

Voor de Baltische staten is dat alles behalve een abstract debat. Estland, Letland en Litouwen hebben hun veiligheid expliciet geparkeerd bij artikel 5 van de NAVO. Die bepaling is niet slechts een juridische tekst, maar een geloofsartikel. Een aanval op één is een aanval op allen, juist omdat binnengrenzen niet ter discussie staan.

En precies daar schuurt het wanneer NAVO-leiders, onder wie secretaris-generaal Mark Rutte, verkennen of voorbereiden wat inmiddels wordt aangeduid als een “Groenlandse missie”. Officieel bedoeld om spanningen te dempen, stabiliteit te waarborgen en escalatie te voorkomen. In de praktijk oogt het als iets anders: een poging om een dreigende machtsgreep te managen door haar in te kapselen, te normaliseren en er institutioneel omheen te werken.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Youtube (uitzending RTV Utrecht, 27 september 2024)

Hoe groot is de instroom van asielzoekers?

, door

ACHTERGROND, LONGREAD - Het was een uur, negen minuten en veertig seconden in het tweede RTL-debat voor de verkiezingen, 19 oktober,  en de RTL-redacteur was op dreef, terwijl de partijleiders wachtten. Ter introductie van het thema kregen de kijkers getallen over de verschillende soorten immigratie naar Nederland. En de insider wist: hier komt een valkuil aan. Want voor asielmigratie kun je twee heel verschillende getallen noemen, en welk van de twee het juiste is, hangt af van je vraag. Dit was de tekst van de RTL-redactie: “asiel is dertien procent van de immigratie in Nederland.”  En dat getal is correct. Maar de redactie had ook een heel ander percentage kunnen geven: 23. En ook dat is correct. Hoe zit dit? Ben Burger legt uit wat het verschil is tussen deze twee getallen over de asiel-instroom.

Bij aankomst in Nederland vraagt maar iets meer dan tien procent asiel aan, de overige bijna negentig procent van de immigranten arriveert voor studie, werk of familie. De studenten zijn na een paar jaar weer bijna allemaal vertrokken, en van arbeidsmigranten blijft pakweg de helft. Maar wie asiel aanvraagt komt in beginsel voor altijd. Simpel gezegd: de Italiaanse studenten zijn zo weer weg, de Polen blijven voor de helft, maar de Eritreeërs blijven allemaal. En dus is er na tien jaar dat andere verhaal: 23% van de blijvers na tien jaar is er voor asiel. Nog steeds slechts een kwart.

Foto: "Zoetermeer- Verkiezingsbord (2025)" by Sneeuwvlakte is licensed under CC BY-SA 4.0

Europese verkiezingsregulering: het papier en de praktijk

, door

Sinds 10 oktober 2025 is de Europese Transparantieverordening van kracht. Deze verordening legt strenge vereisten op aan de verspreiding van politieke reclame. Zo worden online platforms verplicht om politieke advertenties in een centraal Europees register te plaatsen, waarbij de advertenties vergezeld moeten gaan van een ‘transparantieverklaring’ met gedetailleerde informatie over de advertentie. Daarnaast gelden strenge eisen voor gegevensverwerking ten behoeve van microtargeting, dat wil zeggen het gericht benaderen van specifieke groepen kiezers.

De eerste gevolgen van deze regels waren al bekend voordat zij überhaupt in werking traden: Meta en Google gaven aan de nieuwe regels zo complex en onduidelijk te vinden dat zij besloten om helemaal te stoppen met het verspreiden van politieke advertenties. Van complexiteit en onduidelijkheid is inderdaad sprake, bijvoorbeeld waar het gaat om de vraag of een advertentie aangemerkt moet worden als politieke advertentie (en dus binnen de reikwijdte van de verordening valt). Het risico van de beslissing om geen politieke advertenties meer te verspreiden, is echter dat politieke actoren hun boodschappen ‘vermommen’ als politiek neutrale content om toch gepubliceerd te kunnen worden. De praktijk heeft bovendien uitgewezen dat de algoritmes van sociale media met influencercampagnes en nepaccounts zo te bespelen zijn dat zulke boodschappen een groot publiek bereiken – met vorig jaar in Roemenië zelfs ongeldig verklaarde verkiezingen als gevolg. De onzichtbare politieke beïnvloeding waartegen de EU met de Transparantieverordening ten strijde trekt, behoort dus allerminst tot het verleden.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time Acid Arab-Gul l’Abi 🇨🇵

, door

Gul L’Abi is een videoclip-project dat de samensmelting van diverse culturen en perspectieven uitdrukt door esthetische overwegingen centraal te stellen. Beïnvloed door de oosterse cultuur, suggereert het project een nieuw concept van een ‘nieuwe wereld’, genaamd ‘Neuland’. De onverwoestbare, door de vrouwelijke personages bestreden, mannelijk gedomineerde culturen.

Acid Arab is a duet from Paris whose goal is to mix all kind of Eastern music (North Africa, Lebanon, Egypt, Turkey or… Mumbai) with electronic sounds, from pioneering acid house to today’s powerful techno.

Closing Time | Lighthouse Family – Raincloud

, door

VIDEO - Na Lamb komt Live in mijn collectie….what was I thinking?? Oké, The Dolphins Cry en Run To the Water zijn tof, maar de rest is echt bagger.

Dus ik skip lekker door naar de Lighthouse Family. Een Britse 2-mans formatie die nog steeds actief is zie ik. En waar ik tot mijn verbazing nog niet eerder een Closing Time van heb gemaakt, want deze cd heb ik echt grijs gedraaid. Heerlijk chill om bij te werken. Het is wat godvruchtig allemaal als je goed naar de tekst luistert, gospel eigenlijk. Maar wat maakt het uit, het is poppy, het is soul, het is prachtig.

Closing Time | Leben heißt Leben

, door

–

In een tijd van heropkomend fascisme is het toepasselijk dat de Sloveense muziekgroep Laibach terugkeert naar hun werk uit de jaren ’80.

De band maakte furore met covers die vrolijke popnummers (zoals Queens ‘One Vision’ en Opus’ ‘Life is life’) omvormen tot sinistere marsmuziek, waardoor de teksten ineens een ronduit nazistische klank krijgen.

Volgende