Weet iemand nog waar de VS mee bezig zijn?

De Verenigde Staten lijken de afgelopen maanden buitenlandse politiek te bedrijven alsof iemand halverwege een potje Risk telkens het bord omgooit. Eerst onderhandelingen met Iran. Dan signalen dat een deal “nog steeds mogelijk” is. Vervolgens weer aanvallen. Daarna opnieuw diplomatieke taal. Ondertussen stijgen olie- en gasprijzen zodra Washington besluit ergens een raket op af te sturen. Wie probeert hier eigenlijk nog een lijn in te ontdekken? Het klassieke beeld van de VS was ooit dat van een cynische, imperialistische grootmacht met tenminste een strategische doctrine. Die doctrine kon verwerpelijk zijn, desastreus zelfs, denk aan Irak, Vietnam of talloze staatsgrepen, alleen er zat doorgaans een herkenbare logica achter. Bondgenoten werden beschermd, vijanden - echte of bedachte - geïsoleerd, markten bewaakt, invloedssferen afgebakend. De wereld wist ongeveer waar Washington stond, ook wanneer dat standpunt neerkwam op: wij bepalen de regels. Dat beeld valt inmiddels hard uit elkaar. Onder Trump is buitenlandse politiek steeds meer gaan lijken op een reeks losse impulsen, gestuurd door verkiezingsdruk, mediacycli, persoonlijke profilering en de behoefte om voortdurend kracht uit te stralen. Onderhandelingen ogen als tijdelijke tussenstations. Diplomatie functioneert vooral als decor tussen escalaties door. Zelfs eigen ministers lijken geregeld pas via de televisie te ontdekken welke koers Trump die ochtend heeft gekozen. Bondgenoten inlichten lijkt optioneel geworden, ook wanneer besluiten hen direct raken of wanneer tegelijk verwacht wordt dat ze loyaal meebewegen. Daar komt de economische component bovenop. De VS presenteerden zichzelf graag als stabiliserende wereldmacht, terwijl hun beleid nu steeds vaker werkt als een motor van mondiale onzekerheid. Een aanval hier, een sanctie daar, een dreigement erbovenop, en prompt schieten energieprijzen omhoog. En de dag erna wordt alles weer teruggedraaid. Andere regeringen mogen vervolgens uitleggen waarom burgers opnieuw meer betalen voor gas, elektriciteit en transport, alsof geopolitieke instabiliteit spontaan uit de lucht komt vallen. De VS gedragen zich tegelijk als onderhandelaar, brandstichter en scheidsrechter van hetzelfde conflict. Alsof een pyromaan tussendoor aanbiedt om ook de brandveiligheidsinspectie uit te voeren. Iran moet “aan tafel blijven”, terwijl die tafel elk moment weggebombardeerd kan worden zodra dat binnenlands politiek beter uitkomt. Of omdat Trump slecht geslapen heeft. Dat is onder Trump inmiddels de echte doctrine geworden: maximale onvoorspelbaarheid als machtsinstrument. Alleen tast zo’n strategie precies datgene aan waarop Amerikaanse macht decennialang dreef: voorspelbaarheid, allianties, vertrouwen in instituties en het idee dat Washington uiteindelijk soort van rationeel handelde vanuit een herkenbaar eigenbelang. Nu ontstaat steeds vaker de indruk dat ook Washington geen duidelijk antwoord meer heeft op de vraag waar het eigenlijk naartoe wil, hoe druk Fox News ook bezig is om het te framen als een vijfdimensionaal schaakspel van een hoogbegaafd leider.

Door: Foto: "Trump" by Cowgirl111 is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Closing Time | Witch Club Satan

, door

Eh, ja, we hadden hier nog geen occulte, feministische, links-activistische pagan black metal gehad toch? Toch? Gelukkig! Kan ik ook weer eens wat nieuws laten horen! Witch Club Satan (what’s in a name?) is een relatief jonge (2022) black metal band uit Noorwegen (uiteraard). You Wildflower was hun eerste single.

Nieuwsgierig naar later werk? Dan als bonus hieronder The Kids Will Kill Us. Nee, vrolijk klinkt het allemaal niet (en ziet het er ook niet uit), maar dat hoort bij het genre hè? Het is wel mooi, en qua boodschap ook fijn als tegenwicht tegen de extreemrechtse black metal die ook wordt gemaakt (helaas).

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Tobias Reich on Unsplash

Oplaaiend anti-immigratie geweld in Zuid Afrika

, door

Ghana evacueert honderden landgenoten uit Zuid-Afrika vanwege xenofobische anti-immigratieprotesten. Nigeria registreerde uit voorzorg 130 staatsburgers voor vrijwillige repatriëring. De marsen tegen buitenlandse arbeidskrachten en winkeliers gaan gepaard met veel geweld. Dat heeft dit jaar volgens de UNHCR al aan 62 buitenlanders het leven gekost. Met verkiezingen op komst, terwijl de werkloosheid hoog is en de armoede enorm, wordt gevreesd voor nieuwe onlusten.

Achter de demonstraties zitten verschillende organisaties die zich tegen de huidige regering keren: Operatie Dudula, in 2021 opgericht en inmiddels ook een politieke partij en sinds dit jaar ook de actiegroep March and March. In Durban stationeerden aanhangers van die actiegroep in januari zich voor een basisschool, waar ze kinderen van buitenlandse ouders uitjoelden.  Sommige demonstranten hebben geëist dat alle buitenlanders zonder geldige verblijfsvergunning het land vóór 30 juni verlaten, zonder uit te leggen wat de mogelijke gevolgen hiervan zouden zijn. De regering zegt er aan te werken dat het geweld stopt. Maar veel arbeidsmigranten hebben er weinig vertrouwen in en laten zich repatriëren. Analisten zeggen dat deze golf van anti-immigrantenprotesten beter georganiseerd lijkt dan voorgaande, waarbij sociale media de gemoederen verder aanwakkeren.

Buitenlandse arbeidskrachten worden in Zuid-Afrika al jaren met scheve ogen aangekeken vanwege de enorme werkloosheid. ‘Ze pikken onze banen in’. Zuid-Afrikaanse arbeiders eisen het wettelijk minimumloon, buitenlanders kunnen het voor veel minder doen. Maar is het terecht dat buitenlanders de schuld krijgen van armoede en werkloosheid? In een korte documentaire laat Deutsche Welle zien dat de aanwezigheid van buitenlandse arbeidskrachten niet het enige probleem is in Zuid-Afrika. Dr. Margaret Monyani van een in Johannesburg gevestigd onderzoeksinstituut merkt op dat het aantal werklozen in Zuid-Afrika een veelvoud is van het aantal arbeidsmigranten. De achtergronden van het falende regeringsbeleid zijn niet voor iedereen even duidelijk. Maar voor de bevolking die er onder lijdt zijn de migranten wel het meest direct zichtbaar en die krijgen dan de schuld. Minder zichtbaar is de nog altijd bestaande raciale ongelijkheid in de Zuid-Afrikaanse samenleving. De groei van de economie komt niet iedereen gelijkelijk ten goede. Monyani: Nog steeds is het grootste deel van het land in witte handen. En landbezit is een een basis voor welvaart. Er wordt te weinig geïnvesteerd in de lokale economie, plaatsen waar de meeste Zuid-Afrikaners wonen. Voor heel veel inwoners van Zuid-Afrika is de overheid volledig afwezig. De staat die de mensen zou moeten beschermen heeft hen in de steek gelaten. Nu nemen ze het heft in eigen hand.

Foto: NASA, publiek domein

Artemis II en de illusie dat uitleg nog helpt

, door

Sommige mensen dachten dat de maanmissie Artemis II voor Flat Earthers een eyeopener zou worden. Vier astronauten vlogen rond de maan, verder van de aarde dan de mens ooit geweest is. De missie werd live gevolgd, onafhankelijk gemonitord en leverde een continue stroom aan beelden en data op. Toch veranderde het internet vrijwel direct in een realtime complotmachine.

Livestreams werden frame voor frame uitgeplozen op TikTok, Reddit, YouTube en X. Compressiefouten, reflecties en overlayproblemen veranderden binnen minuten in “bewijs” dat NASA alles in een studio had opgenomen. Een zwevend knuffelbeest in de Orion-capsule dat kort visuele artefacten vertoonde, groeide online uit tot vermeend greenscreenbewijs. Factcheckers moesten uitleggen dat het probleem ontstond in een tv-uitzending en niet in NASA’s originele beelden.  Ondertussen gingen AI-gegenereerde nepbeelden van Artemis II viraal, waarna dezelfde accounts die NASA beschuldigden die vervalsingen weer gebruikten als bewijs dat NASA met CGI werkt.

Dat maakt Flat Earth interessanter dan alleen een bizarre nichegemeenschap. De beweging functioneert steeds meer als een uitvergrote versie van bredere (internet)mechanismen: wantrouwen richting instituties, algoritmes die emotie belonen en online ecosystemen die complete alternatieve werkelijkheden bouwen rond identiteit en verontwaardiging.

Hetzelfde patroon zie je terug bij klimaatontkenning en radicale anti-immigratieprotesten. Niet een gebrek aan informatie vormt het probleem, maar een overdaad aan selectief gebruikte informatie. Voor vrijwel ieder onderwerp bestaat inmiddels een parallel circuit van influencers en complotters die uitleggen waarom officiële cijfers, wetenschappelijke conclusies of journalistieke verslaggeving verdacht zouden zijn.

Doneer!

Mededeling

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Quote du Jour

Quote du Jour | onze democratie moet beschermd worden

, door

QUOTE - Op Voxweb staat een interessant interview met Bart Jacobs (hoogleraar computer security, privacy & identity) en Rowin Jansen (gespecialiseerd in het nationale veiligheidsrecht), naar aanleiding van een boek dat ze geschreven hebben over de democratie die onder druk staat (getiteld: Democratie onder druk).

De boodschap: ook Nederland kan relatief eenvoudig afglijden naar een autocratie, zoals dat ook gebeurde in onder andere Polen, Hongarije en de VS.

Foto: Enquêtezaal - Getuigetafel. CC-BY-NC 4.0 Tweede Kamer.

Parlementaire enquête naar de kosten van asielopvang

, door

OPROEP - Nog steeds krijgt de overheid een fatsoenlijke asielopvang niet op poten. Vluchtelingen worden van hot (aanmeldcentrum Ter Apel) naar her (noodopvanglocaties) gestuurd, waar ze doorgaans maar kort verblijven om opnieuw van hot (sporthallen, leegstaande kantoren) naar her (hotels, cruiseschepen) verplaatst te worden. En dat is al jaren staande praktijk.

Los van het feit dat gebrek aan bestuurlijke doortastendheid tot deze chaos leidt, lopen de kosten ook stevig uit de hand. Voor eigenaren van hotels en cruiseschepen is het een aardig verdienmodel geworden. Het Rijk is gedwongen fikse boetes uit te betalen aan Ter Apel en eerder gesloten opvanglocaties zijn op enkele plaatsen weer opgetuigd tot noodopvang.

Is de opvang in Ter Apel een electoraal businessmodel geworden? Of Koehandel uitgelokt door de Spreidingswet? In de memorie van toelichting (4.8 Financiële uitkering bij realiseren taak) staat dat gemeenten die snel duurzame opvang creëren een ‘specifieke uitkering’ kunnen krijgen, die ze naar eigen kunnen besteden (lees meer hier)

Welke minister-president had het ook alweer over het ‘cynische businessmodel van die bootjessmokkelaars’? Het willens en wetens in stand houden van de situatie in Ter Apel is minstens zo cynisch.

Een van onze lezers (met dank aan Emile M) heeft een petitie opgezet die oproept de achtergrond van die kosten middels een parlementaire enquête in beeld te krijgen. Want wat mogen de redenen zijn (geweest) om hier structureel beleid van te maken? Meer dan genoeg aanleiding om de petitie te ondertekenen en te verspreiden onder uw familie, vrienden en collega’s. Hoort zegt het voort.

Foto: Piotr Chrobot on Unsplash

De Arabische wereld tot 1970

, door

RECENSIE - Het is bijna 3000 kilometer van Aden naar Aleppo en ruim 5000 van Casablanca naar Kirkuk. Daar tussen liggen zeeën, steppen, bergen, woestijnen en rivieren. Er is rijk en arm, schatrijk en straatarm. Je hebt soennitische en sjiitische moslims, diverse soorten christenen, sefardische joden, druzen. De havensteden kijken naar de buitenwereld, andere mensen wonen op het platteland; op sommige plekken spreek je alleen gelijkgestemden, andere woonplaatsen zijn heterogeen. De Arabische wereld is heel gevarieerd.

En dat was de enige kanttekening die ik heb bij het mooie boek van historicus Roel Meijer, Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld. Het is wat lastig te zien wat in een zó gevarieerd gebied het verbindende element is dat de gezamenlijke behandeling rechtvaardigt. Meijer erkent het probleem: hij begint zijn boek met het verdelen van de Arabische wereld in drie deelgebieden, namelijk de Maghreb, het Arabische Schiereiland en het Midden-Oosten. Maar wat er méér is dan de standaardtaal en een Ottomaans verleden dat deze gebieden verbindt, heb ik, om eerlijk te zijn, niet ontdekt.

Dat gezegd zijnde: wauw, wát een goed boek! In 335 bladzijden en vijftig pagina’s nawerk praat Meijer je bij over de geschiedenis van (als ik het goed heb geteld) achttien landen waarvan afgelopen week alleen Tunesië en Irak de Nederlandse kranten niet haalden.noot De Arabische landen zijn voortdurend in het nieuws, en doorgaans om niet al te prettige redenen; als u de achtergronden bij de actualiteit wil begrijpen, is Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld verplichte literatuur.

Doe het veilig met NordVPN

Mededeling

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Nervosa

, door

Juij! Meer Braziliaans moois uit Sao Paulo. Nervosa maakt sinds 2010 death / thrash metal. Lekker catchy, met mooie leads en riffs – ik word hier wel blij van. En als bonus zit er ook nog een vrolijk clipje bij het nummer Slave Machine.

Foto: Caspar David Friedrich, Der Wanderer über dem Nebelmeer (ca. 1818). Publiek domein, via Wikimedia Commons.

Berusting en stampij

, door

Nu de hoofdredacteur al bijna drie weken gevrijwaard is van dagelijkse beslommeringen, en hij door een warme Romaanse stad dwaalt temidden van andere toeristen, stelt hij zich natuurlijk existentiële vragen.

Inmiddels is de hoofdredacteur 40e-jaars student Nederlands, sinds hij zich in 1986 inschreef voor die opleiding. Het is niet overdreven om te stellen dat het veertig jaar waren van voortdurende neergang. Al zat hij met ruim honderd eerstejaarsstudenten in de collegezaal, toch werd de hoofdredacteur er toen al op gewezen dat dit er veel minder waren dan tien jaar eerder. En dat bovendien de kwaliteit van de opleiding die de hoofdredacteur en die 99 anderen kregen niet bepaald vooruit was gegaan sinds de invoering van de zogeheten tweefasenstructuur enkele jaren eerder, die de maximale lengte van een studie had teruggebracht naar vier jaar.

Sindsdien werd altijd alles almaar minder. Allerlei opleidingen waarbij de hoofdredacteur betrokken is geweest, leiden een kwijnend bestaan, de tak van onderzoek waarover de hoofdredacteur zo vol vuur een proefschrift geschreven heeft, bestaat niet meer, grote helden uit het verleden zijn overleden, en de hoofdredacteur kent uit zijn eigen studieperiode meerdere personen (mannen) die manager zijn geworden, maar geen grote wetenschappers.

Geldschieters

Ondertussen mag je blij zijn als alle opleidingen Nederlandse Taal en Cultuur samen net zoveel studenten trekken als die ene waar de hoofdredacteur zijn lange, lange studiepad op begon.

Closing Time | Karmanjakah

, door

Mooie, melodieuze progmetal van Karmanjakah uit Zweden. Jullie luisteren naar het titelnummer van hun meest recente CD Diamond Morning. Er zit wat minder herrie in dit nummer dan wat ik normaal prefereer, maar hey, wel relaxed dit.

Waan van de dag

Nederland beloont illegale zaken op de Westoever

, door

Booking.com verhuurt illegale Israëlische accommodaties op gestolen Palestijns land. Volgens onderzoek door de Amerikaanse organisatie Ekō betreft het 41 accommodaties verspreid over 14 illegale Israëlische nederzettingen. Uit nieuw onderzoek van The Rights Forum blijkt dat Booking.com sinds 2010 in totaal 4,6 miljard korting op zijn belastingverplichtingen heeft ontvangen, ‘á raison van 265 euro per Nederlander’. Booking.com is een Amerikaans bedrijf dat een groot deel van zijn inkomsten op naam van de Nederlandse vestiging zet om zo belasting te ontwijken.

Closing Time | Soul Sacrifice

, door

Carlos Santana en band maakten nogal indruk op Woodstock. Als u denkt: die gasten lijken wel high, dan heeft u gelijk. Volgens Santana stond hij compleet te trippen nadat hij een papiertje met LSD had gekregen van Jerry Garcia, gitarist voor de Grateful Dead. 

Santana verkeerde in de veronderstelling dat het nog een halve dag zou duren voordat hij op moest treden, en dat hij dus nog tijd zat had om uit z’n trip te geraken. Vervolgens kreeg hij te horen dat hij op moest.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Mededeling

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Volgende