Politietrainingsmissie maakt ons niet veiliger

Wederom een gastbijdrage van historicus en freelance journalist Jip van Dort. Het stuk staat ook op zijn eigen site.

talibanVorige week vrijdag presenteerde een trotse premier Rutte het langverwachte kabinetsbesluit voor een nieuwe missie naar Afghanistan. Dit maal een politietrainingsmissie, vooral gericht op de noordelijke stad Kunduz. 545 mannen en vrouwen, onder wie 225 trainers, moeten de Afghaanse politie opleiden zodat de NAVO-troepen in 2014, na dertien jaar bezetting, eindelijk naar huis kunnen. Omdat het gebied erg onveilig is gaan er ter bescherming ook 125 militairen mee evenals vier F-16 gevechtsvliegtuigen, die begeleid worden door nog eens 120 militairen, wat doet vermoeden dat er, anders dan bedoeld, weer stevig gevochten kan gaan worden, net als tijdens de vorige missie.

Volgens Rutte moeten de Nederlanders terug naar Afghanistan omdat het werk er nog niet klaar is, maar ook om te voorkomen dat Afghanistan opnieuw een vrijplaats wordt voor het internationale terrorisme. Om toekomstige zelfmoordterreuraanslagen zoals 9/11 te voorkomen, maar ook die in Madrid en Londen, en ook voor de veiligheid in Nederland, vindt Rutte het belangrijk om opnieuw bij te dragen aan de NAVO-bezetting van Afghanistan.

Hier lijkt de premier de plank echter finaal mis te slaan.

Uit onderzoek naar alle zelfmoordaanslagen van 1980 tot en met 2009 blijkt namelijk dat deze vrijwel allemaal (meer dan 95 procent!) juist een reactie zijn op buitenlandse bezetting, aldus de auteurs van Cutting the fuse, The explosion of global suicide terrorism and how to stop it. Dit boek, van de Amerikaanse wetenschappers Robert A. Pape en James K. Feldman, is het resultaat van een merkwaardig, jarenlang onderzoek naar de meer dan tweeduizend zelfmoordaanslagen die sinds 1980 wereldwijd dood en verderf zaaien. Voor iedereen die zich interesseert in (zelfmoord)terrorisme is dit een absolute aanrader. Nooit eerder is het fenomeen zelfmoordterrorisme zo grondig en systematisch onderzocht. Het vele bewijsmateriaal in dit onderzoek is zondermeer overtuigend en zet dikke vraagtekens bij de haalbaarheid van Rutte’s doel.

De onderzoekers hebben achterhaald dat door de westerse reactie op 9/11, met name door de bezetting van Afghanistan en Irak, er momenteel zo’n 500 procent meer zelfmoordaanslagen plaatsvinden op westerse doelen dan daarvoor. De veiligheidssituatie is dus stevig achteruit gegaan. In hun eigen woorden: ‘each month, there are more suicide terrorists trying to kill Americans and their allies in Afghanistan, Iraq, and other Muslim countries than in all the years before 2001 combined.’

Bezetting was overigens ook het voornaamste motief voor de zelfmoordenaars van 9/11. In de ogen van de aanslagplegers, onder wie niet toevallig veel Saudi-Arabiërs, was hun actie een vergelding voor de Amerikaanse militaire aanwezigheid op het Arabisch Schiereiland. Sinds 1990, toen de Amerikanen Saddam Hoessein uit Koeweit wegjoegen, bleven de militairen in de regio achter. In hun testamenten legitimeren de vliegtuigkapers hun acties door juist hiernaar te verwijzen.

Ook wordt bezetting continu genoemd door de terroristen die verantwoordelijk waren voor de vele (pogingen tot) zelfmoordaanslagen die westerse landen sinds 9/11 parten spelen. Denk bijvoorbeeld aan de uiterst bloedige aanslagen in Madrid in 2004 en die in Londen een jaar later. Deze aanslagen van Al-Qaida waren een vergelding voor de steun aan de bezetting van Irak door Spanje en Engeland. Hetzelfde geldt voor de door de dappere Nederlander verijdelde zelfmoordaanslag aan boord van het vliegtuig van Amsterdam naar Detroit alweer ruim een jaar geleden. Deze actie werd opgeëist door Al-Qaida in Jemen en was een wraakactie voor de Amerikaanse bemoeienis in het land. En vorige maand nog pleegde een Irakese Zweed een zelfmoordaanslag in Stockholm. De man deed dit naar eigen zeggen onder andere vanwege de Zweedse deelname aan de oorlog in Afghanistan.

Dat de politietrainingsmissie Nederland veiliger zal maken ligt dus bepaald niet voor de hand. Integendeel, het is veel waarschijnlijker dat allerhande geradicaliseerde zielen hierin een rechtvaardiging vinden om aanslagen op Nederlandse doelen te plegen. Afgaande op de bevindingen in Cutting the Fuse zou Rutte er dus veel verstandiger aan doen geen nieuwe missie te sturen. Hij kan er tegelijk beter bij de Amerikanen op aandringen vredesonderhandelingen te beginnen met de Taliban. Dan maakt de premier zich meteen een stuk populairder bij zowel de Nederlanders, die in ruime meerderheid tegen de nieuwe missie zijn, als bij de Afghanen, van wie meer dan tachtig procent na decennia van oorlog serieuze vredesonderhandelingen wil met de Taliban.

  1. 1

    Uhh, de 120 man die de F-16s ‘begeleiden’ zijn de piloten, technische, administratieve en operationele staf van de luchtmacht, geen infanteristen. Die zullen dus, op de piloten na, nooit de basis verlaten.

  2. 2

    Niet zo verrassend. Als ik een grondige hekel heb aan iemand die verderop in de straat woont, is dat niet meteen reden tot fysiek geweld. Als hij zijn tent opzet in mijn voortuin, wordt ik waarschijnlijk aggresiever.

  3. 3

    lijkt me waterdicht tegenargument, maar dit is helaas niet overtuigend voor de Bushes en Blairs van deze wereld. Zij willen optreden, onrecht bevechten, ongeacht de consequenties op de grotere schaal – die consequenties (i.c. de wereld wordt onveiliger) komen simpelweg niet op het morele radarscherm van dit type leiders…

  4. 7

    Argumentatie wel of niet heeft alleen maar met loyaliteit aan VS te maken en helemaal niets met of wij of Afghanistan er wat aan heeft te maken.
    Het idee is dat zij ons uit de shit komen halen mocht hier onverhoopt stront aan de knikker komen.
    Vaste Nederlandse reflex. Misschien niet onterecht, historisch gezien.

  5. 8

    Dus omdat lui zichzelf opblazen moeten ‘we’ Afghanistan maar overlaten aan het geweld van de Taliban en de corruptie van president Karzai? Rare redenering.

    En het idee dat Saoedi-Arabië bezet wordt door de VS, zoals Bin Laden cs redeneren, is op z’n zachtst gezegd een tikkeltje overdreven. Ja, de VS hebben er een hoop bases. Maar is dat een rechtvaardiging om burgers in het Westen op te blazen? Rare redenering.

    De vraag die de Tweede Kamer nu moet beantwoorden lijkt mij vooral of die politiemissie effectief kan zijn. Binnen allerlei randvoorwaarden als de eigen veiligheid. Zo ja, gaan met die banaan.

  6. 10

    @ Ronald K

    M.b.t. je eerste en derde opmerking: je moet i.i.g. geen missie sturen om het hier veiliger te maken. Dat gaat namelijk niet lukken. Ik zou zelf zeggen dat je geen missie moet sturen omdat de slagingskans ervan – en vooral van de NAVO-missie als geheel – bijzonder laag is. Als je doorhebt dat je niet kunt winnen moet je het verlies zo veel mogelijk beperken. In deze context, waarin de Taliban steeds meer aan kracht winnen, betekent dat zo spoedig mogelijk naar huis. Besef je goed dat vooral onschuldige Afghanen het slachtoffer zijn van de NAVO-oorlog in hun land. Zij hebben lang genoeg geleden.

    M.b.t. je tweede opmerking: Ik denk niet dat de redenering van Al-Qaida – dat Saudi-Arabië bezet wordt(/werd) – gek is. Als de VS meer dan tienduizend soldaten in je land stationeert en de plaatselijke dictator met militaire steun in het zadel houdt tegen de wil van het volk in, dan denk ik dat je kan concluderen dat het land niet over zijn eigen toekomst kan beschikken. Dat kan je bezetting noemen. Waar het de auteurs in mijn artikel over gaat is dat de bevolking ter plaatse het ervaart als bezetting. De vraag aan jou is wellicht of jij het als een bezetting zou ervaren als, zeg, China met duizenden soldaten een alleenheerser in Nederland aan de macht houdt tegen jouw wil en de wil van vele andere Nederlanders in. Zo niet, dan ben ik benieuwd hoe je dat wel karakteriseert.

  7. 11

    @Jip volgens mij heeft de familie Saud de VS niet nodig om in het zadel te blijven.

    Over de slagingskans van de nieuwe missie: tja, dat is voor mij dus de grote vraag, hoeveel nut die missie kan hebben. Is het mogelijk om daar een zinvolle bijdrage te leveren aan de opbouw van een vriendelijke politiemacht? Ik weet het niet.

  8. 12

    @1: Daar staat tegenover dat de 225 “trainers” in meerderheid ook militairen zijn, die kunnen dubbelen als militaire inzet. Daarnaast ben ik benieuwd wat die vier F16’s (met hun 120 man militair personeel) precies te maken hebben met het opleiden van agenten, temeer daar de hele missie al beschermd wordt door de aanwezige Duitse militairen.

  9. 13

    @12
    Volgens mij is het enige luchtmacht-onderdeel van de Duitsers in Afghanistan een squadron Panavia Tornado verkenningsvliegtuigen en zijn ze voor luchtsteun afhankelijk van andere Navo landen.
    Plus dat volgens mij vooral MinDef sinds Srebrenica nogal bang is om geheel afhankelijk te zijn de luchtmachten van geallieerden bij een redelijk grote missie met kans op TICs.