2019: Kolen omlaag, CO2 omhoog

De productie van elektriciteit in kolencentrales daalt dit jaar met zo’n 300 TWh. Tegelijkertijd is er volgens de  World Meteorological Organization nog geen zicht op stabiliserende, laat staan dalende, wereldwijde CO2 emissies.

Daling kolen

Eerder schreef ik al over de wereldwijde terugval in de kolensector. In een nieuwe analyse van de elektriciteitsproductie van de eerste 6 tot 9 maanden van 2019 komt Carbon Brief tot de conclusie dat de productie van kolenstroom dit jaar met 3% daalt. Dat is 300 TWh, oftewel zo’n 230 keer de hoeveelheid stroom die de NS in 2018 verbruikte.  De daling van kolenstroom wordt veroorzaakt door een daling van de hoeveelheid kolenstroom in ontwikkelde landen, zoals de Zuid-Korea, de EU (inclusief Duitsland). De daling is het grootst in de VS, waar weinig terecht komt van Trump’s belofte om de kolensector te redden. Dit jaar sloot wederom 14GW aan Amerikaanse kolencentrales (5,8% van de totale capaciteit) Een tweede belangrijke reden is de scherpe koerswijziging in India. In China stabiliseert de vraag naar elektriciteit.

In China wordt nog steeds iedere twee weken een kolencentrale opgeleverd. De vraag stijgt echter niet mee, waardoor de capaciteitsfactor (hoeveel % van de tijd een centrale stroom produceert) van Chinese kolencentrales daalt. Dit jaar ligt de capaciteitsfactor voor het vierde jaar op rij onder de 50%. Een andere zorgwekkende ontwikkeling voor de kolensector is dat in China volgend jaar de eerste wind- en zonneparken in gebruik worden genomen die tegen dezelfde kosten als kolencentrales stroom gaan leveren. Waarmee de sector op weg is naar subsidievrije productie. In India ligt de capaciteitsfactor van de kolencentrales momenteel op 58%. De kolensector heeft last van de economische terugval, terwijl de elektriciteitsproductie van wind- en zonne-energie blijft groeien.

Stijging CO2 emissies

De daling in kolenstroom heeft vooralsnog geen grote effecten op de wereldwijde CO2 emissie. Sterker Petteri Taalas, the WMO secretary-general, zei bij de recente publicatie van een nieuw rapport over de CO2 concentratie:

There is no sign of a slowdown, let alone a decline, despite all the commitments under the Paris agreement on climate change. We need to increase the level of ambition for the sake of the future welfare of mankind.

It is worth recalling that the last time the Earth experienced a comparable concentration of carbon dioxide was 3-5m years ago. Back then, the temperature was 2-3C warmer and sea level was 10-20 metres higher than now.

Daarbij is driekwart van de reductiedoelstellingen die landen hebben ingediend voor het klimaatakkoord van Parijs volstrekt onvoldoende is om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te halen. Ook de hoeveelheid olie, gas en kolen die landen nog willen winnen is te hoog om de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs te halen. De winning van olie, kolen en gas wordt door veel overheden nog steeds stevig ondersteund in alle fases van het proces. Van opsporing tot daadwerkelijk winning.

Conclusie

Dat de wereldwijde stroomproductie m.b.v. kolen daalt is goed nieuws, al is het nog even wachten of de trend in 2020 en verder doorzet (wat ik zelf wel verwacht). Voor het halen van de doelstellingen van het klimaatakkoord van Parijs zijn we er daarmee nog niet. Dat vergt zowel verdergaande maatregelen om de CO2 te verminderen als maatregelen om de winning van olie, kolen en gas aan banden te leggen. Tot nu toe is er slechts een handvol landen dat de winning van fossiele brandstoffen aan banden legt. Nederland heeft daarin slechts een zeer klein stapje genomen door geen nieuwe opsporingsvergunningen voor aardgas meer af te geven buiten bestaande opsporingsconcessies.

  1. 1

    Als ik de grafiek in de link bekijk is de record fall van 2019 dus ietsje groter dan het vorige record fall van 2015. Het is nu wachten op een paar jaar van daling. Ironisch wel dat Trump het onbedoeld goed doet.

  2. 2

    @1: Trump doet helemaal niks.
    Het zijn de kolenverbruikers die zelf kiezen voor het makkelijkere olie en gas, als ze al niet op lokaal niveau door groene gemeenten worden aangestuurd.

  3. 4

    @3

    Ja, dat is een probleem. In die opkomende economieën heb je ook sikbocks die het naar zichzelf toe redeneren. “Waarom zouden wij niet nog een paar kolencentrales mogen bouwen, als anderen niet of nauwelijks iets doen aan hun veel hogere emissies?”, of zoiets. Voor een dergelijk kortzichtig cynisme kun je overal de nodige steun krijgen, hier én in veel armere delen van de wereld, zo blijkt. Maar gelukkig zijn er ook overal mensen die er tegenin gaan.

  4. 5

    There is no sign of a slowdown, let alone a decline, despite all the commitments under the Paris agreement on climate change.

    Even gecheckt of die bewering wel klopt.
    Tussen 2000 en 2010 nam de menselijke CO2-uitstoot met gemiddeld 73903 miljoen ton per jaar toe.
    Na 2010 bedroeg de gemiddelde jaarlijkse toename nog maar de helft 35411 miljoen ton.

    Persoonlijk zou ik wel spreken van een slowdown.
    Plaatje: https://drive.google.com/file/d/1a8OCHcarHXaTzt84LtF7OQ1WhsxgKzer/view?usp=sharing

  5. 7

    @6: klopt, je hebt gelijk.Dank-je-wel voor het rechtzetten.
    Het originele citaat luidt:

    There is no sign of a slowdown, let alone a decline, in greenhouse gases concentration in the atmosphere

    En de concentraties CO2 en methaan stijgen nog wel net zo hard als voorheen.

  6. 8

    @4: noem het maar cynisme. luxe standpuntje hoor!

    Wat zou jij willen als je zelf in een ontwikkelend land leeft: dat de ziekenhuizen elke dag stroom hebben en jij zelf een koelkast zodat het eten niet bederft?

    Of zou je van dat alles afzien om de wereldwijde temperaratuurstijging (misschien) te beperken tot 1,5 graden?

  7. 9

    @8

    Ik zou een hele hoop energie willen, die liefst zo weinig mogelijk wordt opgewekt met fossiele brandstof. En ik snap heus wel dat dat niet zo simpel is.

    Maar net zoals ik het nogal goedkoop vind om je hier te verschuilen achter de toename van emissies in andere landen, zou ik het als ik daar zou leven nogal goedkoop vinden om me te verschuilen achter hogere emissies in rijkere landen.

  8. 10

    @9: ik heb het niet zozeer over een ethische kwestie (je verschuilen of niet) maar meer over de reele haalbaarheid van wat jij wilt.

    Maar als jij denkt op grond van een moreel appel gehoor te krijgen (ook bij de ontwikkelende landen), wens ik je veel succes.

  9. 11

    de reele haalbaarheid van wat jij wilt.

    De reële haalbaarheid verschilt natuurlijk van situatie tot situatie. Ik denk dat in veel arme landen lokale opwekking van elektriciteit (via zonnepanelen, bijvoorbeeld) een heel reële optie is. Omdat je daar geen enorme infrastructuur voor aan hoeft te leggen. Het idee dat duurzame technologie en economische ontwikkeling niet samen kunnen gaan lijkt me dan ook te simpel.

  10. 12

    @11: ik ben geen deskundige, maar jij ook niet zo te
    horen :P De strekking van mijn post is verder niet dat het niet kán samengaan, maar of het reëel is om te denken dát het samen zal gaan.

    In de rijke landen waar het geld over de plinten klotst blijkt dit al een bijna onmogelijke technische opgave, laat staan in een zich nog ontwikkelende economie. Maar goed, wie weet, hoop doet leven.

  11. 13

    @12

    Klopt, ik ben ook geen deskundige. Zeker niet op het gebied van energie en technologie.

    Maar het lijkt me niet zo moeilijk om te snappen dat het opbouwen van een energie-infrastructuur in een land waar die nog niet of nauwelijks bestaat iets anders is dan de transitie vanuit een bestaande en grotendeels op fossiel gebaseerde infrastructuur. Rijke landen en ontwikkelende economieën zijn dus niet zomaar vergelijkbaar, zou ik denken.

  12. 14

    @11: “Ik denk dat in veel arme landen lokale opwekking van elektriciteit (via zonnepanelen, bijvoorbeeld) een heel reële optie is”.

    O ja, de microgrid-illusie. Microgrids en renewables in arme landen, zijn al eens uitgebreid onderuit gehaald door o.a. Lomborg. Ook kennen we de mislukte Dharnai en Fiji projecten, die geëindigd zijn met kolenstroom en dieselaggregaten.

    Als een microgrid wel een “reële optie” zou zijn, waarom geef je dan geen succesvolle en betekenisvolle voorbeelden ?

    https://www.afr.com/policy/bjorn-lomborg-renewable-energy-is-africas-poverty-trap-20160124-gmcw0y

    https://www.scientificamerican.com/article/coal-trumps-solar-in-india/

  13. 15

    Footprints:

    VS: 15
    Nederland, Duitsland: 10
    China: 7,5
    Frankrijk, Zweden, Zwitserland: 5
    India : 2
    Afrikaanse landen : 1

    Wat is nu eigenlijk de target footprint?, 3 ?

    Ontwikkelingslanden mogen natuurlijk nog groeien op hun uitstoot. Dat is ook onvermijdelijk.

  14. 16

    Misschien wordt het eens een keer tijd om de doelstellingen aan te passen aan wat haalbaar is. Reductie doelstellingen die toch niet worden gehaald helpen ons niet verder. Misschien wordt het tijd dat we streven naar stabilisatie als doel op zich. Het is misschien niet genoeg om de doelstellingen van Parijs te halen maar die halen we toch al niet. Gewoon afspreken dat vanaf 2030 de CO2-emissie niet meer mag stijgen en ieder land die dat wel wil rechten dient in te kopen van een landen die wel reducties behalen. Het is erg ontmoedigend om steeds weer te horen dat de Aarde vergaat en dat we niet genoeg doen haar te redden. Probeer er een spannend verhaal van te maken met een happy end.

  15. 17

    Het zijn de kleine dingen die het doen…. en verder een kwestie van doorgaan met innovaties.

    In 2016: het kleine eiland Ta’u, in de Stille Oceaan, lukte het volledig op zonne-energie te leven.Een energie-expert van het Planbureau voor de Leefomgeving zei dat het absoluut niet haalbaar in Nederland is.

    2019: de Nederlandse ‘bijzondere gemeente’ Saba draaide 2 uren volledig op zonne-energie. Een begin en men verwacht dat Saba op zonnige dagen 9 tot 10 uur volledig in zijn eigen stroom kan voorzien zonder diesel te hoeven gebruiken.

    We hoeven dus niet te blijven hangen in artikelen uit 2016 als bewijs dat het allemaal niets te betekenen heeft en we dus helemaal niets moeten doen.

  16. 18

    @16: Goeie teksten Horstman. Die doelstellingen zijn uiteindelijk ontworpen door techno- en bureaucraten, die hun oren te veel laten hangen naar utopisten, radicalen en ecofundamentalisten met weinig vermogen tot efficientie en pragmatiek en met een grote afstand tot de realiteit. Die zal je dan ook moeten vervangen.

  17. 20

    @17: “Het zijn de kleine dingen die het doen”

    Ook bij kleine dingen zul je het midden moeten houden tussen wenselijkheid, mogelijkheid en realiteit. Ik zou het zelf ook wel willen; alle arme mensjes op dees aard zonnepanelen geven om te voorzien in hun stroombehoefte. Te mooi om waar te zijn volgens die gemene Lomborg. De werkelijkheid is nu eenmaal ongemeen hoekig en complex en the devil’s always in the details. Maar goed jij en Hans geloven er in. Geeft niks. Wie ben ik om jullie daar van af te houden ?

  18. 21

    @16 en @18 Het zou natuurlijk al veel schelen als de zgn. ‘klimaatrealisten’ een ophouden met al die neppropaganda of dat de overheid de oren er naar laat hangen en daarom zo voorzichtig opereert. Maar goed, er zullen altijd zeurpieten blijven.

    Horstman vroeg om verhalen met een happy end. Heeft-ie zelf nog nooit nergens gevonden? Het begint o.a. met zaken zoals in mijn @17

    Verder zijn zoveel mensen en groepen hard bezig hun bijdrage te leveren. Ecodorpen, ecowijken, particulieren die zelfs een woning uit 1905 volledig energieneutraal weten te maken (en de kosten er ondertussen mee hebben terugverdiend), burgers die gezamenlijk windmolens en/of zonnepanelen exploiteren en wetenschappers en techneuten die niet stil zitten om de nodige middelen te verbeteren,duurzamer, milieuveiliger te maken.

    Al sik dat hier op een rij wil zetten ben ik wel een paar weken bezig. Mijn advies aan Horstman en De Pooter e.c.: ga zelfs eens op zoek en kom dan nog eens terug.
    .

  19. 22

    @17: Saba, Tropisch eiland met 2.000 inwoners zonder industrie. Kan 2 uur draaien op zonnestroom. Hoi, hoi.

    Misschien is je voorbeeld eerder triest te noemen dan hoopgevend….

  20. 23

    @22: Tuurlijk Hermie, blijven zeikstralen. Wat zal jij een gelukkig mens zijn…
    Ik schreef dus: Het zijn de kleine dingen die het doen…. en verder een kwestie van doorgaan met innovaties.

    En verder heb je natuurlijk de voorbeelden uit @21 gemist (of bewust genegeerd). Ook allemaal klein dus zal het volgens jouw perceptie er ook allemaal niet toe doen.

  21. 24

    @21: “Mijn advies aan Horstman en De Pooter e.c.: ga zelfs eens op zoek en kom dan nog eens terug”.

    Jij hebt een verkeerd beeld van me. Ik ben al jaren een meer dan geregelde bezoeker van websites als Resilience (van Richard Heinberg en het PostCarbon Institute) en de website van het Simplicity Institute van Samuel Alexander. Ik weet van de hoed en de rand en heb geen last van een te fors ontwikkelde confirmation bias.

    En als jij je zo interesseert voor onderwerpen als ecodorpen, transition towns, degrowth en postcapitalism, waarom zien we dan in jouw bijdrages (maar ook van andere redacteuren) zo weinig verwijzingen naar websites als Resilience, waar die onderwerpen juist bij uitstek en in verschillende disposities worden behandeld ?
    Ken jij eigenlijk DE wereldopiniemakers op gebied van klimaat, energie en maatschappij eigenlijk wel ? Ik denk dan aan Richard Heinberg, Ugo Bardi, Gail Tverberg, Kevin Anderson, Marc Moreno, Anthony Watts, James Kunstler of Nicole Foss. Ik heb mijn vermoedens.

  22. 25

    @24: En waar hebben we hier dan van jou de opvattingen van genoemde opiniemakers terug gezien? Eén van de door jou genoemden is adviseur van een club die van mening is dat er een algehele mobilisatie (in de v.S.) nodig is om de klimaatcrisis te bestrijden. Heb ik dan zo’n verkeerd beeld van je dat me ontgaan is dat je het daar hartgrondig mee eens bent?

  23. 26

    @24

    Ik weet van de hoed en de rand en heb geen last van een te fors ontwikkelde confirmation bias.

    Dan is het dus wachten op het moment dat je die objectieve kennis weet te vertalen in inhoudelijke argumenten. Tot nu toe zie ik, ook in deze draad, alleen maar weer de bekende holle retoriek en kinderachtige spelletjes. Waar de confirmation bias duimendik bovenop lijkt te liggen.

  24. 27

    @16

    Misschien wordt het eens een keer tijd om de doelstellingen aan te passen aan wat haalbaar is.

    Helaas bestaan er geen glazen bollen om in de toekomst te kijken. Het is daarom onmogelijk om van tevoren met zekerheid vast te stellen of een doelstelling wel of niet wordt gehaald. Bovendien, als een doelstelling niet wordt gehaald ligt dat niet per definitie aan die doelstelling. Misschien is er wel te weinig inspanning geleverd, terwijl de doelstelling wel degelijk haalbaar was.

    Probeer er een spannend verhaal van te maken met een happy end.

    Ik ben er toch vooral voor om vooral naar de feiten te kijken. Verkoopverhaaltjes laat ik liever aan anderen over.

  25. 28

    @23: Ik heb #21 niet genegeerd maar er staan geen getallen in die ik in #17 wel zie. Ik kan er dus zo niets mee als je beweert dat het de kleine dingen zijn die het hem doen.

    Ik denk dat Michiel het in #20 heel goed heeft verwoord.
    ” Ook bij kleine dingen zul je het midden moeten houden tussen wenselijkheid, mogelijkheid en realiteit ”

    Indien je voorbeelden werkelijk iets te betekenen hebben dan zie ik daar graag cijfers bij. Vertel er eens wat meer concreet over: Bijvoorbeeld hoeveel ecodorpen waren er 10 jaar geleden en hoeveel nu? Wat is de bijdrage in CO2 reductie?

  26. 30

    @14: Je eerste link zit handig achter de betaalmuur en Lomborg heeft al niet zo’n beste reputatie:
    https://rationalwiki.org/wiki/Bj%C3%B8rn_Lomborg

    Coal doesn’t help the poor; it makes them poorer
    Climate denial often centers around myths about the importance of coal in alleviating poverty
    https://www.theguardian.com/environment/climate-consensus-97-per-cent/2016/oct/31/coal-doesnt-help-the-poor-it-makes-them-poorer

    Je tweede link is een goed voorbeeld van wat ze inmiddels geleerd hebben, a “social enterprise with solar-based solutions”, en talloze onderzoekers zetten inmiddels financiële, maar vooral sociale modellen op voor succesvolle microgrids.
    https://microgridnews.com/lessons-from-gham-power-in-nepal/

  27. 31

    @29: Ik mag aannemen dat opvattingen vanuit het relativerende midden niet verboden zijn en bijdragen aan een open gesprek over klimaatbeleid. Net zoals de bijdragen van Sibock, de Pooter en Horstman. Ook zie ik geen herhaling van reacties van mijn kant.

    Cokema, Je hoeft helemaal niet te reageren op mijn reacties.

  28. 32

    Wie zegt dat ze verboden zijn?
    Je vroeg om cijfers en daar waar eerder anderen jouw er om vroegen kom jij telkens met relativerende middens en dat cijfers misschien mogen zijn zoals ze zijn maar dat mensen er anders over denken en meer van dat soort dooddoeners. Daar ben je herhaaldelijk op gewezen.

    Natuurlijk hoef ik niet op je te reageren, maar ik zou zeggen: spreek ook eens voor jezelf….

  29. 33

    @32: Ik hoef ook zeker niet op je te reageren, maar je reacties zijn interessant en opmerkelijk genoeg om dat wel te doen. Verder ga niet in op draadjes uit het verleden, tenzij het een duidelijke referentie of citaat betreft en het past binnen het onderwerp van dit draadje.