Waarom moeten de provincies fuseren?

ANALYSE - Provincies moeten fuseren om kosten te besparen. Maar volgens gastblogger Saskia liggen aan deze fusiedrang veel cynischer motieven ten grondslag. 

Wie op zijn werk een reorganisatie heeft meegemaakt zal ongetwijfeld ervaren hebben dat een reorganisatie ogenschijnlijk meer kost dan dat deze opbrengt. Iedereen zit ergens anders. Iedereen krijgt weer een andere computer waar van alles aan schort. Iedereen moet weer zijn boekenkast uitruimen en is daar weer een dag mee bezig. En uiteindelijk doet iedereen nog steeds ruwweg hetzelfde werk, op een handjevol mensen na dat eruit zijn gevlogen.

Onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen onder gemeentelijk besturen wijst uit dat een fusie tussen gemeenten geen enkele reële bezuiniging met zich meebrengt. De reden om te reorganiseren is dan ook altijd een andere, meer strategische. Minder bestuurlijke baantjes? Geen sprake van. Minder ambtenaren? Absoluut niet. Meer belastingopbrengsten? Nee, burgers gaan niet ineens ergens anders wonen.

Waarom waarom waarom. Wat is dan het idee achter een superprovincie. En waarom wil de VVD het zo per se en is ineens de PvdA ook om, en wil die zeer dringend zijn achterban overtuigen?

Ik kwam er maar niet uit en vind het echt helemaal niks. Als ik móet kiezen noem ik mezelf Brabander. Ik merk het aan alles, ook al praat ik gelukkig niet zo. Bovendien is Brabant een veel betere provincie dan alle andere provincies. De provincie heeft een zeer deugdelijk bestuur en draagvlak onder de bevolking. En de mensen daar zijn aardiger. Waarom zou iemand dat nou willen splitsen in een Oost-Brabant dat bij Limburg moet en een West Brabant dat bij Zuid Holland moet?

En in eens weet je het. Het gaat om de verhoudingen in de Eerste Kamer.

Het CDA is traditiegetrouw naar de opvattingen van de coalitie te groot. In vergelijking met de stemverhoudingen in de Tweede Kamer lijkt het een beetje oneerlijk. Dat heeft te maken met de traditionele achterban in Oost-Brabant en Limburg. Zoals we bij de vorige verkiezingen geleerd hebben, is met tactisch toepen de huidige Eerste Kamer-samenstelling door strategisch stemgedrag te beïnvloeden.

VerRandstadisering

Tel daarbij het volgende op… Door de verRandstadisering van Breda en omgeving is West-Brabant steeds liberaler geworden. In Zuidoost-Brabant blijft de CDA het grootst. Ook is de SP in Zuidoost-Brabant opvallend groot. In Limburg is de CDA eveneens de tweede tegenwoordig, in een nek-aan-nekrace met de PVV. Daar zit ook een verschil met vroeger want de VVD was ondanks alles toch best sterk in Limburg tot nu.

Bij de laatste Provinciale Statenverkiezingen in 2011 was de stemverhouding in de provincies radicaal veranderd. Grootste partij was ineens de VVD in Brabant en de PVV in Limburg. Redenen daarvoor: gedesillusioneerde CDA-achterban, verminderde invloed van de agrarische sector, naderend onheil (destijds) op de huizenmarkt en dat Wilders der “een van ons” is. In Limburg dan, waar de mensen weer wat minder aardig zijn.

Ondanks de “verblauwing”van de provinciale kaart in 2011 heeft de huidige paarse coalitie niet de meerderheid in de Eerste Kamer. Terwijl de VVD een magistrale overwinning in de Provinciale Staten heeft gehaald, zijn van de 75 zetels er nog steeds een invloedrijke 29 van de 3 partijen die in het zuiden groot zijn, CDA, PVV en SP.

Kleiner publiek

De verkiezingen voor de Eerste Kamer zijn net als de Tweede Kamer evenredig, maar samengesteld door een veel kleiner publiek, namelijk alle afgevaardigden van de PS. Door de tweede plaats van CDA en PVV in de zuidelijke provincies en een onverminderd stevige positie van het CDA in het Oosten heeft het CDA ondanks een recordverlies toch een stevige derde plaats in de Eerste Kamer. Heel hinderlijk voor VVD en PvdA, de nacht van Wiegel is terug in de vorm van een jaar van Bouwman-Brinkman. Poets wederom poets.

Hoe zou dat kwartet eruit moeten zien bij de volgende superprovincieverkiezingen?

Leiderschapscrisis

Denkbaar is, dat de daling van het CDA een soort horizontale asymptoot heeft bereikt. De leiderschapscrisis is uit de weg nu Van Haersma Buma zich een waardig representant heeft getoond. Het optimisme is daar terug en de paarse partijen zien met lede ogen toe hoe de coalitie in 2015 opnieuw geen meerderheid gaat krijgen in de Eerste Kamer. De coalitie staat op verlies in de peilingen en het ligt dus niet in de verwachting dat de positie van PvdA/VVD na de provinciale verkiezingen gaat verbeteren. Hoe moeten belangrijke wetsvoorstellen de Staten-Generaal door zonder steun?

Deze Randstad-coalitie wil meters maken met het oog op de toekomst. Het CDA’igste deel van Brabant mag bij de Limburgers in een provincie vol gekkies met een zachte g. (tes almoal innen pot nát daor). De andere gekkies met de ingeslikte e die krijgen dan het Noordoosten, met hun gezamenlijke 1 miljoen inwoners. Daar mogen CDA en PvdA fijn om strijden, de VVD kan daar niet om wakker liggen. Het liberale deel van Brabant kan tegenwicht bieden voor een al te gereformeerd Zeeland en zo komen tot een anschluss bij het fiksbevolkte Zuid-Holland. Dat wordt een provincie van 4,5 miljoen met een flinke liberale basis, de droomprovincie van de VVD.

Het CDA-bolwerk in het zuidoostelijke landsdeel zit tezamen in een stuk dat in vergelijking met de superprovincies Zuidwest en Noordwest laagbevolkt is (van ca. 3 miljoen) en is dan ook zijn traditioneel sterke positie kwijt. In het Noordoosten (2 miljoen) heeft dan de PvdA naar alle waarschijnlijkheid de sterkste positie. In het Oosten (2 miljoen) ook weer het CDA. Het Noordwesten (4,5 miljoen inwoners) is een twijfelgeval dat ik zo ingeschat op een nipte meerderheid voor de liberalen met de pvda op een stevige tweede positie.

Superprovincies

De Eerste Kamer kan je niet zomaar afschaffen. Superprovincies kun je er echter doordrukken zonder dat er een raadplegend indirect grondwettelijk referendum aan vooraf hoeft te gaan. Het komt me bekend voor van de herindeling na herindeling van de stadsdelen in Amsterdam Ook daar heeft de lokale bevolking zich niet hoeven uit te spreken in verkiezingen of zoiets hinderlijks. En het CDA is netjes weggestopt op de plek waar je het toch niet kan tegenhouden (Amsterdam Noord) en waar het het Centrale Bestuur niet hoeft lastig te vallen.

Het gaat er niet om wie de meeste stemmen krijgt; het gaat erom wie de meeste stemmen groepeert. Caesar zei dat ook al. Verdeel en heers.

  1. 1

    Ik kan het niet helemaal volgen. Kan ik je verleiden tot een uitspraak in de trant “VVD/PvdA: x zetels zonder herverdeling, y zetels met”? Zoals het nu staat, vind ik het nog niet geheel overtuigend. Als de provinciale herindeling niet meer is dan onvervalste gerrymandering, dan verdient dat zeker meer aandacht.

  2. 3

    Vergezocht.
    Bestuurders willen gewoon graag hun stempel drukken op een organisatie. Een mooi gemeentehuis, een multifunctioneel voetbalstadion en een grote reorganisatie zijn allemaal mogelijkheden om ‘iets achter te laten’. Dat dergelijke projecten natuurlijk zelden alle beloofde voordelen voortbrengen is duidelijk, maar altijd maar op safe helemaal niks veranderen is ook geen goed idee.
    Bovendien, iedere grote organisatie heeft het nodig om zo nu en dan eens grondig door elkaar geschud te worden. Het nut van die nieuwe provincies ontgaat mij ook, maar goede redenen om er tegen te zijn heb ik ook niet.

  3. 4

    Sorry hoor, maar dit is toch wel een behoorlijk absurde complottheorie. Als er bij onze Provinciale Staten net zoals bij het Amerikaanse systeem van kiesmannen het principe van first past the post werd gehanteerd, dan had je een punt gehad. We hebben hier echter een systeem van proportionele afvaardiging binnen de provincies. Dit betekent dat een eventuele verandering van de samenstelling van de Provinciale Staten hangt op het uitwisselen van afrondfouten. De verschillen zijn dus miniem; hoogstens een paar zetels, en echt niet genoeg om VVD/PvdA aan een meerderheid te helpen. Bovendien (en dit is vooral belangrijk) is het bijna onmogelijk te voorspellen wie er voordeel behaalt bij die herschikking. Ik daag je uit een cijfervoorbeeld te bedenken waarbij CDA inderdaad genaaid wordt, en die ik niet door een paar aannames over het stemgedrag minimaal te veranderen kan veranderen in winst voor het CDA.

    Sterker nog, zelfs bij first past the post zou deze herschikking van de provincies in het voordeel van het CDA kunnen uitvallen; het is immers helemaal niet zeker dat ze zowel in Limburg als Noord-Brabant zouden winnen, maar wel in een nieuwe provincie waarin een paar belangrijke CDA-districten zijn samengebracht.

  4. 5

    Economisch en verkeers-bestuurlijk zou het technisch kunnen, maar het gaat wel wat tijd kosten voordat het politiek-bestuurlijk werkt, als het al voor elkaar komt, en tot die tijd krijgen we een machtspel met Den Haag waarbij zwarte piet van Europees moeten denken maar dat niet mogen zeggen tegen kiezers in het huidige discours naar de superprovincie kan worden doorgespeeld.

    Historisch en cultureel slaat het als kont op dirk en gaat het problemen opleveren, die dan mooi als voeding kunnen worden door datzelfde Den Haag: als NH-landers en Utrechters al niets met elkaar hebben (je zal maar in de Wieringenmeer wonen, of in Lopikkerkapel), hoe moet dat dan tussen Italianen en Spanjaarden en ons in Europa ooit goedkomen.

    Grondstof-, water- en milieu-bestuurlijk is het een heel slecht idee. Dan zou je beter Utrecht en Gelderland kunnen samenvoegen dan NH en Utrecht. Dat is nu juist een taak die provincies goed vervullen, samen met waterschappen (waarmee ze te fuseren zouden zijn omdat ze hetzelfde gebied dekken). Volgens mij de enige reden dat provinciaal bestuur meedoet deze mogelijkheid te onderzoeken, is dat ze dan even af zijn van het gezeur – afkomstig van dezelfde politicogekkies en lobbyisten die provinciale fusies propageren – om waterschappen en provincies te fuseren. Laat ze stadsdeelraden gaan afschaffen!

    Gelukkig kost provincies fuseren allemaal veel te veel en gaat het daarom niet door. De problemen die getackeld moeten worden liggen niet aan het systeem: ze liggen aan de bestuurders. Bestuurders verbeteren kan niet als je het systeem aan het veranderen bent. Dat kan alleen door hele lagen echt weg te snijden (saneren), of door op kwaliteit te sturen.

  5. 6

    Deze achtergrond is nieuw voor mij.
    Verdeel en heers is een oud principe, dat Plasterk zich daarvoor zou lenen, is een boeiend gezichtspunt.
    Dat macht corrumpeert wist ik.

  6. 7

    @4:
    Sorry hoor, maar dit is toch wel een behoorlijk absurde complottheorie.

    Helaas staan alleen niet Nederlandse geschiedenisboeken vol met complotten.

  7. 9

    Er komen steeds minder mensen die aangesloten zijn bij een politieke partij en/of die een politieke carrière ambiëren. Deze constante “grensverbeteringen”* zijn er dat de politici ook in de toekomst verzekerd zijn van een “krachtig” (zoals ze zelf zeggen) bestuursfunctie, een functie die ze via een hiërarchische structuur zelf uitkiezen uit hun mensen. *Ook een communistische hebbelijkheid, kijk maar naar de provinciale indeling van Polen en de DDR en vooral Roemenië 1960/1970 en nu.
    Als NL nu 2000 gemeenten had, zou het voor kunnen komen dat een a-politiek iemand (= niet aangesloten bij een politieke partij) burgermeester wordt. (Dit moeten ze dus voor zijn) Geen dorpje mag buiten een politiek bestuur vallen; verbeeld je eens dat deze mensen dingen doen die illegaal zijn en buiten de politieke invloedssferen, propaganda, wethandhaving vallen. “dat moeten wij niet willen met z’n allen”.

  8. 12

    Aan de reaguurders die dit een vergezocht complot vinden: ik vind het zeer begrijpelijk dat men verder gaat kijken als de gegeven uitleg (kostenbesparing) overduidelijk niet voldoet. Dit is een gevalletje “je weet het niet als je het niet probeert”. Afschrijven zou ik het niet direct, omdat ik ook geen beter idee heb wat het kabinet in vredesnaam bezielt om dit te gaan doen. Dus: zijn hier cijfers aan te verbinden? Is dit hard te maken? Zo nee, moeten we verder zoeken. Zo ja, moeten we ook verder zoeken. We worden ergens in gerommeld…

  9. 13

    ok, ik kan de complottheoriegedachte goed volgen omdat ik het inderdaad nog preciezer zou kunnen uitrekenen en daar heb ik helemaal geen zin in.
    Maar ik zou graag wel willen horen wat dan de reden achter superprovincies kan zijn om brabant op te splitsen. Brabant past ook in zijn geheel bij limburg. In zuid holland wonen genoeg mensen om er met zeeland een provincie van te maken.

  10. 15

    @13 Niemand weet waarom! Tijd voor een goeie brede WOB-actie. Waarom terugbrengen tot zoveel, en niet nog minder of ietsje meer? Hoe zijn die grenzen tot stand gekomen? Wat vinden gemeenten ervan? Waarom horen we niets van de provincies? Wat zijn de voors/tegens die zijn afgewogen?

    Vragen, vragen…

  11. 16

    Politici zitten vaak om een visie verlegen die op de achterkant van een bierviltje past. Ze houden daarbij nogal van “meedoen” met het buitenland. Ik denk dat er zoiets op dat bierviltje staat:

    -> Grotere provincies passen (qua schaal) mooi in het Europese plaatje.

    -> Met oog op de “Geo politieke verhoudingen” – zijn grote provincies bestuurs-krachtiger zijn dan kleine.

    -> In andere Europese landen zijn de provincies ook groter. Moeten wij ook willen.

    -> Wie bij wie gaat is niet belangrijk, groter is beter.”

    ==== > DOEN!!

  12. 18

    Er moet gesplitst, heringedeeld en samengevoegd worden simpelweg omdat men op dat niveau minder last wil hebben van de democratie.

    De VVD wil bijvoorbeeld het liefst ook de Tweede Kamer kleiner maken en andere maatregelen nemen om het “bestuur” te versterken tegenover de volksvertegenwoordigende organen (in Nederland kan je niet spreken van uitvoerende en wetgevende macht want die zijn hier niet gescheiden).

    De PvdA doet hier nu aan mee omdat ze ook van die trekjes heeft. We noemen dat regentisme.

  13. 19

    @13 Ik krijg vaag het gevoel dat je de zaken nu omdraait. Wie stelt, bewijst; nu krijg ik het gevoel dat men moet bewijzen waarom jouw voorbeeld niet geldt. Zo werkt het niet, bewijs jíj maar dat jouw hypothese voorbij gerede twijfel komt.

    Overigens zou ik ook willen weten wat jouw bron is van het samenvoegen van precies Zuid-Holland, Zeeland en West-Brabant. Dat plan werd (voor zover ik op kon zoeken) alleen voorgesteld door Commissaris van de Koningin Jan Franssen in januari 2012. Een proefballonnetje dus. Plasterk sprak in november 2012 over het samenvoegen van Zeeland en Zuid-Holland, maar noemde West Brabant niet. Jan Franssen geeft trouwens ook aan waarom hij dat zo ziet: “Een fusie tussen een eventueel te splitsen Zuid-Holland, Zeeland en westelijk Noord-Brabant is de noodzakelijke voorwaarde om vorm en inhoud van een sterke zuidelijke Randstad te kunnen combineren met het lucht en ruimte geven aan de metropoolregio.” en “Wie kiest voor een vleugelbenadering moet ervoor zorgen dat beide vleugels in evenwicht zijn. In de huidige visie is daarvan geen sprake en dat brengt de vogel – in casu de Randstad – op den duur alleen maar schade toe. Op één vleugel kun je immers niet vliegen.”

    Verder, wat #16 zegt. @15 Met het -typische- gepruts van Rutte zou ik niet verwachten dat er al iets definitief op papier staat. (Ik ken iemand bij de politie, en met de omvorming tot Nationale Politie is er vooral weinig informatievoorziening geweest. De omvorming werd uitgesteld, keer op keer, en de plaatsing van het de PDC’s van de Nationale Politie was voor de (relevante!) werknemers een dag eerder bekend dan in de media. Slechte communicatie troef dus) En als het ergens staat, weet niemand wáár het is. Veel succes daarmee. Nu zou ik, in navolging van #4, wat cijfers willen zien waarom we deze hypothese zouden moeten geloven, in plaats van simpel het adagium aan te houden: Never attribute to malice that which is adequately explained by stupidity.

  14. 20

    @19: Ja, daar dacht ik ook aan. En: Never attribute to stupidity that which is adequately explained by a normal error. Maar dat is hier niet het geval. Wellicht de speciale regel voor politici: Never attribute to malice that which is adequately explained by wishful thinking or tunnel vision.

  15. 21

    “In Limburg is de CDA eveneens de tweede tegenwoordig, in een nek-aan-nekrace met de PVV. Daar zit ook een verschil met vroeger want de VVD was ondanks alles toch best sterk in Limburg tot nu.”

    Twee zinnen waar geen touw aan vast te knopen is. Het CDA was vroeger in Limburg absoluut de sterkste bij provinciale verkiezingen (met tot deze eeuw zelfs absolute meerderheden) en is in de afgelopen 13 jaar juist enorm verzwakt in de provincie, ten gunste van oa. de VVD (die er voorheen geen rol van betekenis speelde, maar inmiddels wel aardig wat stemmen ophaalt met in 2011 zelfs het beste resultaat in haar geschiedenis).

  16. 22

    @14 Niemand kan in de koppen van mensen kijken. Sommige mensen zijn nu eenmaal graag met veranderingen bezig, dat hoeft nog niet eens een doel te hebben. (Ik refereer hiervoor graag naar het boek: Spellingverandering van zin naar onzin) Plasterk bv is niet meer dan een gedreven ambtenaar van de uitvoerende macht.
    Wel maakt het velen onrustig. En als je onrustig bent hoeft je maar te luisteren en je weet waarom, en als je beter luistert waardoor.

  17. 26

    Wbt malice en stupidity; is er any other kind of malice than stupidity? Wat is er voor malice dat niet blatantly ignorant is voor het feit dat dingen ook goed geregeld kunnen worden in zijn voordeel?

    Volgens mij heb ik een foutje gemaakt, ik was er van overtuigd dat ook stond in het rapport “Bestuur in Samenhang”, dat net een paar dagen geleden is uitgekomen; dat brabant gesplitst moest worden. Maar hoe ik het nu ook bekijk staat er in dat er 5 landsdelen moeten komen en dat de provincies maar onderling moeten uitzoeken welke 5 dat er moeten zijn.
    Wat dat betreft is de opmerking van zo’n CvK echt wel wat gewichtiger dan proefbalonnetjes normaal-gesproken zijn. Volgens wiki zit hij bij de VVD voor Zuid-Holland. Uiteraard wil hij een zo groot en liberaal mogelijk stukje ZuidHolland+

    Aluhoedjes ja Hahaha,

    Wat mij betreft heeft iedereen recht op zijn eigen complottheorie als de overheid geen goede reden aandraagt voor wat er gebeurd is ten aanzien van een overheidshandelen of overheidsnalaten. Zeker op blogs!
    Ik heb nagedacht over tellen maar je weet helemaal niet wat je kan tellen en waarvan je uit kan gaan. De verkiezingen moeten eerst zijn geweest en je weet de grenzen niet zeker.

    “Waarom” zou bij alles de eerste vraag moeten zijn. Dat de gebruiksvergunning uiteindelijk werd geregeld in het gebruiksbesluit en dat die is opgegaan in de omgevingsvergunning, dat kan ik snappen.
    Maar waarom ik van 2010-2014 in stadsdeel oost moest wonen en van 2008-2012 in stadsdeel zeeburg??

    Nut?
    Heeft dit concreet voor iemand iets verbeterd? En nu wordt de hele rotzooi afgeschaft. En wat de consequenties ervoor geweest zijn! Er was een logo voor Zeeburg, er kwam een nieuw logo voor Zeeburg, met die rode kruisjes, Er moest een nieuw logo voor Oost, Alle ambtenaren moesten nieuwe emailadressen. Sommige ambtenaren moesten weg. Andere ambtenaren moesten worden aangenomen. Er moest een nieuw kantoorgebouw. Er moest iets in het oude kantoorgebouw, want leegstand daar is bijzonder onsjiek. Er moest een nieuwe stadsdeelkrant. En waarvoor? Voor vier jaar?
    Terwijl de nadelen achteraf evident waren.Terwijl sommige private organisaties ineens overbelast worden door de nieuwe grens en de andere sommige organisaties ineens overbodig zijn en al het personeel naar huis moeten sturen.
    Er zijn mensen die 50 meter zijn verhuisd en daarvoor opnieuw een schuldhulpverleningsprocedure moesten starten, bij een andere private organisatie. Daarvoor moesten zij alle gegevens opnieuw verstrekken want private organisaties hebben geen doorzendplicht. Je begrijpt dat dit een drama is voor die persoon in kwestie. De schulden lopen alleen maar verder op terwijl de procedure om er een einde aan te maken weer opnieuw begint? Maar wat kan je eraan doen? Niemand voelt zich daarvoor verantwoordelijk.

    Zo gaat dat met die provincies natuurlijk ook. Op een gegeven moment gaan stukken provincie jaloers over de heg kijken en zien dat ze bij andere provincies willen. Dan willen ze onderdeel uitmaken van een andere provincie. En dan na nog tien jaar wordt de boel weer afgeschaft en hebben we gewoon weer provincies. Beseffen jullie wel dat door het OV bij de provincie te leggen; de bus die van alphen naar amsterdam rijdt, niet meer verder rijdt dan Schiphol vanwege dat Amsterdam nu te ver ligt van de provinciegrens? De bus van Nieuwkoop naar Uithoorn zou eigenlijk moeten stoppen bij wereldgemeente de Kwakel, want dat is nog Zuid-Hollands.

    Dit herindelingsgedoe interesseert over het algemeen niemand maar het zou ons nog het meest moeten interesseren juist omdat het belang ervan niet overduidelijk is. Als ik tegen jullie zeg Hof van Twente, waar ligt dat dan? Wie wist dat Sterksel ook in de gemeente Heeze-Leende ligt? Ik heb nog nooit voor of tegen een herindeling kunnen stemmen.

    De consequenties kunnen enorm zijn. En van tevoren weet je dat niet precies. Daarom kun je die consequenties niet inbrengen als bezwaar en daarom kunnen bezwaren volledig genegeerd worden. Er is geen bezwaar want de organisatievorm is onduidelijk. Maar dan is er dus ook geen reden om het te doen. En toch gebeurt het. Zonder enige vorm van burgerlijke inspraak. Met dramatische consequenties voor de Eerste Kamer-verkiezingen, dat staat wel vast, al is het precieze gevolg onduidelijk.

    Ik ben het normaal gesproken niet maar nu toch wel erg eens met Kevin, we worden ergens ingerommeld.

  18. 27

    Fusies voorstanders vinden elke fusie een verbetering. Deze schrijfster vindt elke fusie een verslechtering, waarom?
    “.. en vind het echt helemaal niks. Als ik móet kiezen noem ik mezelf Brabander. Ik merk het aan alles, ook al praat ik gelukkig niet zo. Bovendien is Brabant een veel betere provincie dan alle andere provincies. De provincie heeft een zeer deugdelijk bestuur en de mensen daar zijn aardiger”
    Met zoveel zelfingenomenheid is verbetering uitgesloten

  19. 28

    @26 Ja, er zijn zeker meerdere soorten malice. Achteraf gezien lijken de suggesties in #20 en Ockham’s Razor echter beter dan mijn Hanlon’s Razor.

    Let wel, de CvK deed dit bij een nieuwjaarstoespraak, niet echt officieel dus. In mijn boekje dus nog steeds een proefballonnetje. En zelfs al was het geen proefballonetje, we hebben de afgelopen tijd steeds vaker gezien hoe beleid en vergevorderde plannen ineens wel teruggedraaid kunnen worden (regeerakkoord vs. sociaal akkoord is nu onder de hamer, eerder zagen we de inkomensafhankelijke zorgpremies, de langstudeerders’maatregel’ etc.). De Raad van State heeft dit soort gedrag zelfs aangestipt in haar jaarverslag. Dus hoe officieel die mededeling is, maakt eigenlijk niks uit.

    Dat de CvK een VVD’er is en ‘dus’ een zo liberaal mogelijke superprovincie wil hebben, is een beetje zoeken naar bewijs. Heel menselijk, maar ook heel verraderlijk, typisch tunnelvisie en ook zeer typisch voor complottheoristen. Ik zeg nu niet dat je dat bent, maar anderzijds doe je er weinig aan om dat te ontkrachten.

    Wat betreft je argument dat je consequenties niet mee kunt nemen in de beoordeling, omdat ze er nog niet zijn, wil ik het volgende zeggen. Natuurlijk is dat waar, maar… Mensen kunnen modellen en kostenberamingen maken en voorspellingen, aan de hand van eerdere uitkomsten en/of redelijke aannames. (Natuurlijk, ook in die ‘redelijke’ aannames zit nattevingerwerk en wordt misschien vanuit een bepaald oogpunt gewerkt, maar met hetzelfde gemak kun je je eigen aannames maken en daaraan toetsen). Ook geldt dat het voor zowel baten als kosten nooit bekend is. Een beroep op dat argument is dan ook een beroep een status quo -altijd. Het punt is ook dat die modellen gepreciseerd en gekwantificeerd kunnen worden met behulp van cijfers. Kan niet? Kan wel. Jij stelt, jij bewijst, hier een klein voorbeeld van hoe die methodologie eruit moet zien. Allereerst zoek je bijvoorbeeld de uitslagen van de Eerste Kamer per gemeente op. Dan wijs je die gemeente toe aan die ‘nieuwe’ superprovincie. Nu heb je de uitkomst per ‘superprovincie’; afronden en vertalen naar zetels in de provincie. Die zetels moeten de 1e Kamer kiezen. Vervolgens doe je een *redelijke aanname* over de stemwaarde van die zetels. Dat rond je af en vertaal je naar het aantal Eerste Kamerzetels. Niet moeilijk, wel veel werk. Wil je het niet doen? Prima, maar kom dan niet met het verhaal aan dat ‘het vaststaat dat het dramatische consequenties heeft voor de Eerste Kamer’, zonder verder enige moeite te doen om dat -met iets anders dan puur nattevingerwerk, gevoelens en intuïtie- te onderbouwen.

    Vooralsnog zou ik over zo’n nieuwe situatie (en de oude) willen zeggen dat het grote partijen bevoordeelt (want afronding (stemmen>zetels PS) op afronding (stemwaarde) op afronding (PS>1e Kamer)). Dat dat per se in het voordeel moet zijn van de VVD zie ik niet als logische uitkomst an sich. Ik betwijfel of het een groot verschil zou zijn met de huidige uitkomst. Wel kan door een (langzaam) proces de ‘cultuur’ in een provincie homogener worden doordat de grote partijen, die de dienst uitmaken, ook het beleid maken en -soort van dus- de kleinere elementen (die niet of nauwelijks vertegenwoordigd zijn) wegwerken.

    Desalniettemin, ik ben sterk tegen het opdelen van provincies, ik zie het nut er niet van in. Ook ben ik (#27!) iemand die over het algemeen gekant is tegen de status quo. Eerst aannemelijk maken dat reorganisaties nuttig zijn (welke criteria, dat hangt ervan af) en dan pas uitvoeren. Tegenwoordig is het -inderdaad #16- van: “Het gaat niet goed nu. We moeten nu iets doen!” Vervolgens een heleboel stof. En als dat na een aantal jaren is neergedwarreld blijkt dat er een niet-functionerend, lelijk, oneerlijk systeem gemaakt is. En degenen die het in werking hebben gesteld: “Ja, maar we hebben in ieder geval iets gedaan. Die rommel kon niet blijven.” (Dat laatste geldt trouwens ook voor die mensen die Thatcher blijven verdedigen!)

  20. 29

    De VVD wil het liefst zo min mogelijk overheid, dus hoe verder we de overheid van de burger af plaatsen, hoe makkelijker het wordt om er op te beknibbelen en af te romen. Ondertussen wordt de beruchte kloof tussen burger en overheid alleen maar groter en groter en onze democratie uitgehold.

    De PvdA gaat waarschijnlijk alleen maar akkoord vanwege uitruil van andere punten. Machtspolitiek of gewoon dom?

    Dit vergroten van provincies en gemeenten is een heilloze weg, maar het past prima in het neoliberale plaatje waar de VVD nog steeds zo weg van is. Men zou onderhand beter moeten weten.