Koop Europa uit de crisis

Om een nieuwe economische crisis af te wenden, moet er een Griekse schuldenkwijtschelding komen. Het is wachten op de held onder de politici die dit tot een verkiezingsitem durft te maken.

De crisis die steeds terugkeert

Het gaat niet goed met Griekenland. OK, dit is nauwelijks nieuws te noemen. Maar dat wordt het toch telkens vanzelf weer: nieuws. Eens in de zoveel tijd moet Griekenland namelijk schulden aflossen, en dan speelt de Griekse crisis weer op. De laatste ronde was anderhalf jaar terug, en over een half jaar komt de volgende ronde. Dan weet u nu alvast wat er over een half jaar in de kranten komt te staan.

De reden dat dit steeds terug komt? De EU heeft haar lidstaat Griekenland zwaar aan de leiband gelegd, en dwingt het land haar eigen economie steeds verder kapot te bezuinigen. Bijna alle economen ter wereld, en zelfs het ‘neoliberale’ instituut het IMF, adviseren de eurolanden ondertussen met klem om Griekenland een deel van de schuld kwijt te schelden. Dan is het land minder kwijt aan aflossingen, en kan het weer investeren in de economie. Daar zouden uiteindelijk alle eurolanden van profiteren. Niemand heeft namelijk iets aan een schuldenaar die niet kan betalen.

Met een kwijtschelding zou Griekenland weer gezond kunnen worden, in plaats van het zwaard van Damocles dat zij nu al jaren is, de etterende wonde in onze Europese economie die de crisis in Europa veel en veel langer laat duren dan in de rest van de wereld, waar de crisis al jaren geschiedenis is. Schuldkwijtschelding is dus niet alleen maar leuk voor de Grieken, maar voor ons allemaal. Een einde aan de crisis betekent meer banen, een betere rente op investeringen, en meer welvaart voor iedereen.

De gevolgen van doorgaan met het huidige beleid, die kennen we nu inmiddels wel. Bezuinigingen, bezuinigingen, en nogmaals bezuinigingen. Op de zorg, op de sociale zekerheid, op de pensioenen, en op de woningbouw. En een crisis die in Europa in tegenstelling tot in de hele rest van de wereld maar niet overtrekt. Zitten we daarop te wachten? Ik dacht het niet.

Weerstand

De keuze lijkt dus gemakkelijk. Maar… toch gebeurt dit maar niet. Waarom kiezen we toch moedwillig voor een zelfmoordtraject? Het AD benoemt het zoals het nu is: de kiezers van Nederland, Duitsland en Frankrijk liggen dwars. Of beter gesteld, de politici van die landen, die doodsbang zijn voor hun eigen kiezers. In deze drie landen zijn dit jaar verkiezingen, en de premiers denken dat hun kiezers kwijtschelding niet zullen pikken. Waarom niet? Omdat deze politici hun kiezers altijd hebben voorgelogen dat Griekenland het geld wel terug zou betalen. En breken met je eigen beleid betekent bovendien erkennen dat je al die jaren fout zat. Daarom wordt er over kwijtschelding niet gepraat.

Onderschat vooral de rol die ons land hierin speelt niet. De Nederlandse regeringen hebben altijd heel sterk gepleit voor het bezuinigingsbeleid dat Brussel de deelstaten oplegt. Zalm, de Jager, Dijsselbloem, zij waren de grootste hardliners in Brussel. Van hen komt dat autistische beleid om te bezuinigen in crisistijd, wat gewoon een erg slecht idee is. Telkens hebben Nederlandse politici ook volgehouden dat de Grieken zouden moeten terugbetalen, tegen beter weten in. Ze hebben het meest fanatiek aan de neoliberale agenda vastgehouden, tot op de dag van vandaag. Nederland draagt daarmee heel veel verantwoordelijkheid voor de neerwaartse spiraal waar Griekenland nu in zit, en die ons allemaal banen, geld, en daarmee offers in de zorg en de sociale zekerheid kost.

De Grieken zelf

Maar moeten we die Grieken niet teveel in de watten leggen? Natuurlijk zou kwijtschelding in het belang van de Griekse kiezer zijn. Maar wat is er mis met een beetje echte solidariteit? De Griekse bevolking heeft van die leningen tot nu toe nooit ook maar ene rotcent gezien. Het ging allemaal naar de banken, en naar rente aan de latere schuldeisers.

We hebben verder gezien dat de Griekse economie volledig in elkaar is gedonderd door de politiek die de afgelopen jaren vanuit de EU gevoerd is. Zeker, de Griekse regering van tien jaar terug had de zaak flink belazerd. Maar de Griekse kiezer heeft die regering van zwendel en bedrog al lang weggestemd. Terwijl de Grieken dit bedrog natuurlijk net zo min aan konden voelen als alle andere Europese landen.

De Griekse kiezer snakt naar economische groei voor zijn land, in plaats van de eeuwig durende afbraak van alles, die nu aan de gang is. Liever zag ik Griekenland als Wirtschaftswunder, dan als arme en leeggeroofde staat, een eeuwigdurend blok aan het been van de landen die aan Griekenland geleend hebben.

De puist uitdrukken

Hoeveel zou een dergelijke kwijtschelding de Nederlandse staat kosten? Dat is moeilijk te zeggen. De Griekse staatsschuld is ongeveer 300 miljard euro. Volgens NRC betekent volledige kwijtschelding van de Griekse schulden dat de Nederlandse kiezer er voor 700 euro bij inschiet. Dat is 11 miljard euro op de staatsbegroting.

Maar de schuld hoeft niet volledig te verdwijnen om weer een situatie te creëren waarin groei mogelijk is. Hoeveel is nodig om weer een stabiele situatie te creëren? Laten voor het gemak eens uitgaan van de helft. In dat geval is de Griekse staatsschuld namelijk als percentage van het BNP weer een Europese middenmoot, dus dat moet genoeg zijn.

Dan kost dat de Nederlandse staat dus éénmalig vijf miljard. Hoe dit op te hoesten? Het simpelste is het te doen via een eigen staatslening. De totale Nederlandse staatsschuld zou slechts groeien met 1%. Dat is nou niet echt iets om wakker van te liggen. En de rente op staatsleningen is historisch laag: we kunnen lenen voor 0.3%. Dus op de totale staatsbegroting kost het ons jaarlijks nauwelijks iets aan rente: vijftien miljoen euro op de Nederlandse begroting. Dat is peanuts. Niemand gaat dat merken.

Zeker, vijf miljard euro is veel geld, en we kunnen het maar één keer uitgeven. Maar het is een bijzonder goede investering. Het afwenden van een nieuwe Europese economische crisis levert zoveel op. Natuurlijk zijn er veel kiezers die een dergelijke kwijtschelding nooit zullen pikken. Zij zullen een hoop kabaal maken. Een maand. Daarna is het weer stil. En heel veel andere kiezers snappen de situatie, en snakken naar politici die deze etterende puist in de Europese economie nu eindelijk eens uit durven drukken, en daarmee een volgende economische crisis af durven te wenden.

Eerlijk tijdens de verkiezingen

Deze verkiezingen zit ik kortom te wachten op politici die durven te pleiten voor een kwijtschelding voor de Grieken. Politici die anders beweren, die zeggen dat de Grieken moeten en kunnen terugbetalen, en zullen terugbetalen, die lopen het volk al jaren keihard voor te liegen. Ja, ik kijk hier naar Dijsselbloem, maar uiteraard vooral naar Rutte.

Nu weet ik dat kiezen voor liegende politici steeds meer in de mode raakt, maar er zijn, met mij, hopelijk ook nog zat kiezers die van al dat gelieg juist kots- en kotsmisselijk van worden.

Democratie is iets anders dan de kiezers tegen beter weten in naar de mond praten. Ja, veel kiezers zijn ongeduldig, en willen niet nadenken over wat verstandig is. Die willen alleen maar woedend zijn. Laat ze vooral gaan stemmen op hun kandidaat die ze het meest voorliegt. Op een politicus die doet alsof een economische crisis is af te wenden door de deur dicht te smijten. Hier doel ik uiteraard op Wilders. Laat hem zijn vijfendertig zetels halen, en daarmee vervolgens in de oppositie belanden. Laat onze politiek en toekomst ondertussen niet door dit huilvolk gijzelen, zodat we steeds verder richting afgrond geduwd worden. Het is tijd voor politici die het aandurven niet naar dat kinderachtige gedrag te luisteren, maar gewoon de waarheid durven te benoemen.

Pechtold en Klaver zijn tot nu toe de enige politici die ik op momenten heb gehoord over kwijtschelding. De SP hint hooguit die richting op, maar is sowieso tegen de bezuinigingspolitiek. Tegen die partijen wil ik zeggen: durf dit geluid luid en duidelijk te laten horen, en geef mij en alle nadenkende kiezers volgende maand de kans te stemmen voor een kabinet dat een heel ander geluid gaat laten horen in Brussel. Een kabinet dat af wil rekenen met het neoliberale karakter van Europa, en daarmee begint door te pleiten voor een kwijtschelding van de helft van de Griekse staatsschuld. We zijn het aan onze eigen rol in het ontstaan van het probleem verplicht.

  1. 1

    Ik ben benieuwd … Griekenland is niet echt een verkiezingsthema, dus veel vuurwerk verwacht ik niet. Toch denk ik, dat het kwijtschelden van die schulden helemaal niet zo impopulair is als wordt gedacht. Dijsselbloem en zijn beleid lijken populair, maar als je echt met mensen gaat praten is er niemand die er ook maar enig heil in ziet. Voor mijn gevoel snappen de meeste mensen heel goed dat die schulden deels kwijtgescholden moeten worden.

  2. 2

    Klinkt leuk, het gaat echter voorbij aan de olifant in de kamer en dat is dat de Griekse economie namelijk nooit gezond kan worden omdat het simpelweg niet kan concureren met landen als Duitsland die de griekse markt overspoelen met goedkope spullen dankzij de Euro.

    Nu kwijtschelden betekent niks anders dan over 30 jaar weer in het zelfde schuitje zitten, Griekenland moet gewoon uit de Euro, dan kunnen ze devalueren en weer competief worden.

  3. 4

    Volgens NRC betekent volledige kwijtschelding van de Griekse schulden dat de Nederlandse kiezer er voor 700 euro bij inschiet.

    kleine aanvulling: niet per kiezer maar per inwoner… voor een gezin van 4 is het toch bijna 3k. en als je ook nog bedenkt dat deze kosten progressief omgeslagen zullen worden naar de (boven)modale huishoudens zit je toch snel aardig hoger. ik bedank daarvoor.

    In dat geval is de Griekse staatsschuld namelijk als percentage van het BNP weer een Europese middenmoot, dus dat moet genoeg zijn.

    hoe voorkom je een herhaling? door kwijtschelding maak je die kans alleen maar groter

    Dan kost dat de Nederlandse staat dus éénmalig vijf miljard. Hoe dit op te hoesten? Het simpelste is het te doen via een eigen staatslening. De totale Nederlandse staatsschuld zou slechts groeien met 1%. Dat is nou niet echt iets om wakker van te liggen. En de rente op staatsleningen is historisch laag: we kunnen lenen voor 0.3%. Dus op de totale staatsbegroting kost het ons jaarlijks nauwelijks iets aan rente: vijftien miljoen euro op de Nederlandse begroting. Dat is peanuts.

    misleidend. de kosten zijn niet alleen de rente maar natuurlijk ook de aflossing. of: we lossen nooit af en blijven herfinancieren, maar dan gaat de rente natuurlijk ook omhoog (ooit).

    mijn mening/sentiment: los van de kosten en baten is kwijtschelding voor de grieken *oneerlijk*: ik ken die mensen helemaal niet waarom zou ik voor hun (politiek) betalen? Daar tegenover: Nederlanders zijn rijk dus hier hebben we een redelijke groep mensen waarbij “de naastenliefde” sterker is dan bovenstaand sentiment. maar in arme eurolanden als Slovenie of Portugal: I don’t think so.

  4. 5

    @2: waarom lijkt dat niet te gelden voor de rest van de eurozone? wij hebben misschien wel Lidl, Zalando en Mediamarkt maar naar mijn gevoel worden we niet “overspoeld” door duitse producten.

    devaluatie voor de grieken betekent inflatie daar en dat het land in reele termen even oncompetitief is als ervoor. of het land moet continue devalueren zoals Italie dat deed in de jaren 70-80. maar goed, dat heeft geleid tot ijsjes voor 1000 lire

    http://www.tradingeconomics.com/italy/inflation-cpi

  5. 6

    @5: Je moet naar de onderliggende oorzaak van de griekse schuld kijken, ons handelsoverschot is het tekort van een ander land, griekenland importeerde meer dan het exporteerde en het verschil moest dus bij geleend worden.

    Dan kan je wel hun schulden kwijtschelden maar dat neemt niet het onderliggende probleem weg en zolang ze in de euro zitten kunnen ze nooit met ons of landen zoals Duitsland concureren kwa export.

  6. 8

    Belastinginning is niet geprofessionaliseerd, baantjes bij de overheid worden nog steeds vergeven, kadaster is niet geregeld. Er zijn afspraken gemaakt als tegenprestatie voor de financiële steun, die niet worden nagekomen. Dus kwijtschelding zou een beloning zijn voor verkeerd gedrag.

  7. 9

    @4

    los van de kosten en baten is kwijtschelding voor de grieken *oneerlijk*: ik ken die mensen helemaal niet waarom zou ik voor hun (politiek) betalen?

    Wellicht omdat je er ook jaren aan verdiend hebt? Omdat Nederland als land al jaren profiteert van het feit dat er hier een handelsoverschot is, en de euro verhindert dat Griekenland al het geld dat Nederland (en Duitsland) op die manier aanzuigt kan compenseren met devaluatie?

    Waar er enorme schulden ontstaan, hebben er TWEE partijen schuld: degene die de schuld gemaakt heeft, en de verstrekker van de leningen, want die heeft kennelijk geen goede risicoanalyse gedaan. Die laatste, dat zijn oorspronkelijk m.n. franse en italiaanse banken, en die zijn steevast ontzien in dit hele verhaal. Die zitten we dus met z’n allen te spekken op kosten van de Grieken. Wat mij betreft mogen die schuldeisers best wat meer bloeden, want de prijs wordt nu wel zeer eenzijdig bij de Grieken gelegd.

    Overigens, ook op kleine schaal betaal jij steeds voor mensen die schulden maken. Als je in NL problematische schulden maakt als persoon waarvan duidelijk is dat je ze nooit meer af kan betalen, dan kom je in de schuldhulpverlening. Dan wordt meestal een deel van die schuld kwijtgescholden, en voor de rest komt er een afbetalingsregeling, en kom je onder curatele. Maar al met al komt het er op neer dat een deel van de schulden die je gemaakt hebt niet meer betaald worden. De bedrijven waar dat om gaat die berekenen die kostenpost daarvan door aan anderen. Jij en ik, dus.

  8. 10

    @Analist: Ik had het bedrag vermenigvuldigd met 17 miljoen, dus ik ben inderdaad van een bedrag per inwoner uitgegaan. Maar het is misleidend te doen alsof een gezin dit zomaar op tafel zou moeten leggen. Een gezin kan niet tegen dezelfde voorwaarden lenen als de staat. De Nederlander hoeft echt niet letterlijk 350 pp op tafel te leggen. Zo werkt dat niet.

    Ik ga inderdaad uit van een staatslening die niet afgelost wordt. Aflossen zal je natuurlijk zeker willen doen, maar dat zou je ook weer weg kunnen strepen tegen de groei van de economie die er niet was geweest als we waren blijven doormodderen. Het gaat mij erom aan te tonen dat een dergelijke ingreep juist niet betekent dat iedereen zomaar geld op tafel hoeft te leggen.

    Herhaling voorkom je door betere controle op de staatsbegroting als voorwaarde voor nieuwe leningen, die er nu al lang is. Bovendien is de Griekse economie al zeer ingrijpend hervormd. Daar hoeven ze verder ook niet mee te stoppen.

    “ik ken die mensen helemaal niet waarom zou ik voor hun (politiek) betalen”

    Het is onze politiek geweest. Onze eigen Europese politiek die deze crisis heeft veroorzaakt. En ik kan jou ook niet, toch leven we in hetzelfde economisch systeem. Daar zullen we het mee moeten doen.

    Het probleem is nu dat wij dagelijks voor de Grieken betalen. Door werkeloosheid, door tegenvallende export, door steeds verder lopende bezuinigingen. Door het af te kopen laten we ook onze eigen motor weer draaien. Dus je hebt geen solidariteitsgevoel nodig om voor te zijn. Het is natuurlijk wel een mooie menselijke eigenschap ook eens aan de ellende van een ander te denken, zeker als je zelf medeveroorzaker bent van die ellende, maar het is niet eens noodzakelijk. Denken in puur eigenbelang is genoeg.

    @Toko Senang: Hierbij doe je net alsof er niet al enorme hervormingen wél hebben plaatsgevonden. Dat is geen realistische voorstelling van zaken. Griekenland is de afgelopen jaren veel ingrijpender hervormd dan enige andere lidstaat.

    @Bolke/Okto: Que devaluatie – dat is aan de Grieken zelf. Een land kan een ander land niet dwingen een munt niet te gebruiken. Als de Grieken volgend jaar in dollars willen betalen, betalen ze in dollars. Ze hoeven het geld niet eens zelf te drukken.

    Ik vind het op zich los van elkaar staan. Ja, door je producten heel goedkoop te maken in het buitenland verkoop je misschien meer, maar je verdient er ook niet meer op. Het grote probleem op dit moment is dat de vraag en de productie gestopt worden door de bezuinigingen, en daardoor blijven inzakken. Dat kan je aan willen pakken door de import duurder te maken zodat weer lokaal geproduceerd wordt (dat is het idee van devaluatie), maar het kan ook door de eigen vraag en productie weer te herstellen. Het een sluit het ander niet uit, maar het is ook geen Siamese tweeling.

  9. 11

    Wellicht omdat je er ook jaren aan verdiend hebt? Omdat Nederland als land al jaren profiteert van het feit dat er hier een handelsoverschot is, en de euro verhindert dat Griekenland al het geld dat Nederland (en Duitsland) op die manier aanzuigt kan compenseren met devaluatie?

    nee dat is onzin…. nederland heeft een structureel handelsoverschot al tien jaar voor de euro.

    http://www.tradingeconomics.com/netherlands/balance-of-trade

    Waar er enorme schulden ontstaan, hebben er TWEE partijen schuld: degene die de schuld gemaakt heeft, en de verstrekker van de leningen, want die heeft kennelijk geen goede risicoanalyse gedaan.

    interessante stelling, maar zo werkt het niet in onze samenleving – hypotheekschulden, belastingschulden, credit card schulden, gokschulden – worden niet zo benaderd. waarom een uitzondering voor een (1) buitenlandse staat? de icesave schulden hebben wij ook niet kwijtgescholden bvb.

    Die laatste, dat zijn oorspronkelijk m.n. franse en italiaanse banken, en die zijn steevast ontzien in dit hele verhaal.

    oh die mogen van mij best betalen maar daar gaat het hier niet over…

    Overigens, ook op kleine schaal betaal jij steeds voor mensen die schulden maken. Als je in NL problematische schulden maakt als persoon waarvan duidelijk is dat je ze nooit meer af kan betalen, dan kom je in de schuldhulpverlening. Dan wordt meestal een deel van die schuld kwijtgescholden, en voor de rest komt er een afbetalingsregeling, en kom je onder curatele.

    eindelijk zeg je iets zinnigs. je hebt helemaal gelijk maar griekenland staat *niet* onder curatele. dat is het hele probleem: griekenland is een soeverein land met grote schulden bij andere soevereine landen. enerzijds is griekenland erg afhankelijk, anderzijds kan griekenland niet worden verteld wat het moet doen. de vergelijking tussen een land met een individueel persoon of huishouden is hier niet correct. in nederland kunnen schuldeisers binnen de wet beslag leggen op de eigendom van de schuldenaar. hier is daar geen sprake van: het enige machtsmiddel van de schuldeisers is het opschorten van nieuwe kredietverstrekking.

    Maar al met al komt het er op neer dat een deel van de schulden die je gemaakt hebt niet meer betaald worden

    klopt, maar ik betaal liever onder de voorwaarde dat ik niet nog een nieuw krediet verstrek. let wel: terwijl wij schulden aan griekenland zouden kwijtschelden worden er opnieuw nieuwe kredieten aan griekenland verstrekt. als griekenland over vijf jaar weer boven de 100% staatsschuld zit, komt er dan nog een kwijtscheldronde? en dan nog een?

  10. 13

    Ik ga inderdaad uit van een staatslening die niet afgelost wordt.

    ok maar dan is het een eeuwig durende rentebetaling. tegen een variabel tarief. niet zo prudent.

    juist niet betekent dat iedereen zomaar geld op tafel hoeft te leggen.

    nee het gaat op de grote hoop en wordt verstopt in een groeiende post “aflossingen en rentebetalingen op de staatsschuld” en gefinancierd uit stijgende belastingen op de middeninkomens.

    Herhaling voorkom je door betere controle op de staatsbegroting als voorwaarde voor nieuwe leningen, die er nu al lang is.

    maar dat was ook het verhaal 7 jaar terug toen het EU/IMF programma begon.. wat is daarvan terecht gekomen?

    Bovendien is de Griekse economie al zeer ingrijpend hervormd.

    volgens mij niet…

    Het probleem is nu dat wij dagelijks voor de Grieken betalen. Door werkeloosheid, door tegenvallende export, door steeds verder lopende bezuinigingen.

    dat was tijdens de eurozone crisis van 2010 inderdaad het geval: de blootstelling van grote banken aan griekenland en de angst voor een uiteenvallen van de eurozone door een uittreden van griekenland heeft de europese economieen flink schade aangebracht. maar, de banken hebben hun exposure afgebouwd (die zit nu bij de IMF/ECB/ESM) en de angst voor een grieks uittreden is gedaald. ik denk dat het effect van de griekse problemen op onze economie *nu* vrij klein is.

  11. 14

    “en dwingt het land haar eigen economie steeds verder kapot te bezuinigen” Wat je niet hebt kan je niet uitgeven het enige wat de Grieken dwingt te bezuinigen is een lege schatkist. Het is eerder andersom, de EU en het IMF hebben miljarden in Griekenland gestoken, zonder dat geld zouden ze nog veel harder moeten bezuinigen.

    Uiteindelijk zal en wel geld kwijtgescholden moeten worden, al wordt dat feitelijk nu al grotendeels gedaan door de inflatie en een kunstmatig lage rente. Dat heeft echter geen nut zonder de Griekse economie te hervormen, zodat ze financieel op eigen benen kunnen staan, anders krijgen we gewoon dezelfde schuldencrisis opnieuw. Daarvoor zal er eerst een andere Griekse regering moeten komen, dus dat kan nog wel even duren.

  12. 15

    van de Guardian september 2016:

    Greece is facing another bailout standoff with its creditors amid reports that eurozone countries will refuse to release additional funds to it this month.

    Athens has frustrated its peers in the single currency by implementing only two of the 15 reforms that were a condition of last year’s rescue package. EU officials told German daily Handelsblatt that Greece has delayed privatising state assets, adding to the frustrations of eurozone finance ministers who will discuss progress on Friday.

    https://www.theguardian.com/business/2016/sep/05/greece-faces-standoff-over-bailout-funds-after-athens-fails-to-impose-reforms

    welke 15 hervormingen waren dat?

    Here are the main reforms Greece is required to do in the next few months:

    FISCAL

    – The government must adopt a supplementary 2015 budget, to prepare the draft 2016 budget and a 2016-19 medium term fiscal strategy.

    – Phasing out the preferential income tax treatment for farmers – now 13 percent – with rates set at 20 percent in 2016 and 26 percent in 2017 (Passed)

    – Abolish a subsidy of tax on diesel oil for farmers in two equal steps in October 2015 and October 2016

    – Impose a tax on television advertisements, put TV licenses to international tender and fees for broadcasting frequencies.

    BANKS

    – Must recapitalize the country’s banks. It is estimated that the country’s major banks – National Bank, Pireaus Bank, Alpha Bank and Eurobank – require up to 25 billion euros in recapitalization. Authorities are conducting stress tests to determine the capital shortfall which needs to be plugged now, in a bid to beat a Jan. 1 deadline when a bailout clause bringing in bank depositors comes into effect.

    MAIN PENSION AND LABOR REFORMS

    Pensions

    – The authorities should legislate further reforms by October 2015 for the pension system to take effect from January in order to save about 1.25 percent of GDP by the end of 2016.

    – The government must consolidate the main pension funds and gradually phase out a top-up solidarity grant to low pensions (EKAS) by December 2019.

    – Clarify eligibility criteria for the minimum guaranteed pension after 67 years of age. Athens agreed in August to raise the retirement age for new pensioners to 67 years and to cut early retirements.

    Labor

    – The government will in October launch a consultation process with independent experts to review an existing labor market framework, including the right for firms to make collective dismissals, and regulate collective bargaining.

    – By December 2015 the Greek authorities need to adopt a comprehensive plan to fight undeclared work.

    OPEN MARKETS, PROFESSIONS

    – By the end of the year the government must legislate or start the process to adopt dozens of pending recommendations of the OECD to open restricted professions like notaries.

    – By October Athens must initiate a process to privatize the country’s national electricity transmission grid company, known as ADMIE, unless an alternative scheme is provided with equivalent results in terms of competition.

    tsja klinkt allemaal vrij redelijk. sterker nog onder PENSIONS is de laatste hervorming eentje die wij al een aantal jaren geleden hebben doorgevoerd. terwijl wij zogenaamd de zelfzuchtige rijke schuldeiser zijn. jaja, Gekke Henkie zal je bedoelen.

    http://www.ekathimerini.com/201827/article/ekathimerini/business/bailout-reforms-greece-must-take-by-end-2015

  13. 16

    @6: +1 Bolke. Er is een fundamentele oorzaak waarom de Grieken nog altijd boven hun stand leven.

    Alle olie, die Griekenland verbruikt wordt geïmporteerd

    Ook al het aardgas moeten de Grieken importeren.
    Kennelijk verdienen de Grieken te weinig aan de export van feta, wijn en olijven om zoveel olie en gas te kunnen betalen.
    Die energierekening moet nog verder omlaag, zeker nu de olieprijs (en de gasprijs) weer stijgt.

    De manier om het olie en gasverbruik te verlagen is de koopkracht van de individuele burgers te verlagen. Pensioenen, lonen en uitkeringen omlaag en/of belastingen omhoog.

  14. 17

    Ja, als niemand meer geld heeft, dan koopt niemand ook nog wat, dat klopt. Dat is een waarheid als een koe en dat geldt ook voor brandstof.

    Maar denk je nu echt dat dit een manier is om een economie weer vlot te trekken? Lijkt mij niet. Dit lijkt mij eerder een scenario’tje zoals we dat helaas al jaren proberen, en met de bekende gevolgen.

    Laat die Grieken investeren in eigen opwekking van hun energie. (Dat doen ze nu trouwens uit armoede al, door hout op te fikken. Levert een hoop smog op. Maar dat is natuurlijk niet hoe ik het bedoel.)

    Sinds wanneer exporteert Griekenland zoveel wijn? Het ligt in het zuiden dus ze zullen wel wijn exporteren? Dat valt dan heel erg tegen. Ik denk dat je eerder moet denken aan koper, aluminium, groenten en vis. En inderdaad alles wat met olijven te maken heeft.

  15. 18

    “Wat je niet hebt kan je niet uitgeven het enige wat de Grieken dwingt te bezuinigen is een lege schatkist.”

    Ja, en de EU dwingt Griekenland een scenario vol te houden waardoor die schatkist in praktijk alleen maar leger en leger raakt.

  16. 20

    @16: Alle olie, die Griekenland verbruikt wordt geïmporteerd

    en de OLIJFOLIE dan??? he??? wat zeg je daarop gebroken platenspeler van me

  17. 21

    En wat doen we met de miljarden van de stinkend rijke Grieken?

    “De rijkste tien procent van de Grieken heeft een inkomen dat twaalf keer hoger is dan de armste tien procent. In Nederland is dat zeven keer, in Portugal en Oost-Europa zes tot acht keer. Ondenkbaar dat deze landen de rijkere Grieken uit de wind gaan houden.
    Als er een transfer van rijkdom moet komen om arme Grieken te steunen, laat die dan allereerst binnen Griekenland plaatsvinden. De rijke Grieken mogen de rekening betalen, niet de arme Slovenen.”

  18. 23

    @21: Dan moeten we natuurlijk wel even zorgen dat die rijke Grieken niet meer allemaal via een postbus in Amsterdam hun belasting kunnen ontwijken. Moet een koud kunstje zijn.

  19. 24

    @21: ik meen mij te herinneren dat de rederijen zo godsgruwelijk goed hebben geboerd dat ze de schuld zo af zouden kunnen tikken. Zal wel wat overdreven zijn, maar geld zit daar wel.

  20. 26

    Waarom komen Nederlandse en Duitse politici niet met de meest verstandige oplossing voor Griekenland: een gedeeltelijke kwijtschelding van schulden? Ze zijn niet alleen bang voor hun kiezers maar vooral ook voor claims van andere landen als daar nog meer banken gered moeten worden. Volgens Yanis Varoufakis, de Griekse oud-minister, is Syriza’s revolte grof gesmoord door Berlijn om vooral Rome en Parijs te intimideren. Het gaat niet om Griekenland maar om de handhaving van de bestaande financieel-economische verhoudingen in de EU.

    En dus ook om handhaving van de huidige belastingpraktijk. Dijsselbloem eist hogere belastingen van de Griekse boeren (@15). Multinationale bedrijven kunnen Griekse belastingen eenvoudig omzeilen door hun aangifte te laten lopen via Dijsselbloem’s kantoor aan de Haagse Korte Voorhout. Een ander belastingsysteem kan de EU miljarden opleveren. Dan hoeven ze in Athene ook niet langer meer te bezuinigen. Welke dappere politicus gaat met deze boodschap de verkiezingen in?

  21. 27

    @23: ah nu zijn wij ook weer verantwoordelijk voor de matige belastingmoraal daar… weetje klokwerk als het je zo aan het hart gaat waarom tik je zelf dan niet ff af? :p

  22. 29

    @28: Ik lees in dit artikel:

    Als we de schulden kwijtschelden zonder dat de onderliggende structurele problemen van Griekenland zijn opgelost, leidt dat tot permanente transfers van arme Europeanen naar middenklasse en rijke Grieken.

    Men zou daarmee akkoord kunnen gaan als tegelijk ook de structurele oorzaken van de ongelijkheid in de rest van Europa worden aangepakt.
    Maar je hebt wel een punt. Het gaat hier niet om een afzonderlijk land tegen andere landen, maar om rijk tegen arm.

  23. 30

    Hetzelfde met de miljarden die de ECB nu in ‘de economie’ pompt.
    Waar gaat het merendeel naartoe? Juist!
    Het doet de ongelijkheid alleen toenemen tewijl dat nu juist de oorzaak van het probleem was.

  24. 31

    Dat is als alle landen gelijk zouden bijdragen. Maar de rijkste landen zijn nu de grootste schuldeisers van Griekenland. Als je uitgaat van kwijtschelding door de schuldeisers, dan zijn het dus niet de ‘straatarme Slovenen’ die betalen.

    Belangrijker is dat betalen uiteindelijk meer oplevert. Je investeert, maar krijgt er meer voor terug door een tweejaarlijks terugkerende crisis te laten voortduren.

    Wat hebben we feitelijk aan oninbare bedragen op de balans? We moeten onszelf niet voor de gek houden.

    Natuurlijk moet in Griekenland de belastingmoraal verbeterd worden, nog heel veel hervormd worden. Maar ook al hervormen de Grieken niet zo hard als de schuldeisers dat willen, ze hervormen veel en veel harder dan welk ander Euroland ook. Dat mag ook wel eens onderkend worden.

    En ja, het lijkt me niet meer dan terecht ook de eigen rol te onderkennen. Mag je wel niet leuk vinden, maar een belastingparadijs draagt nu eenmaal een verantwoordelijkheid.

  25. 32

    @11:

    interessante stelling, maar zo werkt het niet in onze samenleving – hypotheekschulden, belastingschulden, credit card schulden, gokschulden – worden niet zo benaderd. waarom een uitzondering voor een (1) buitenlandse staat? de icesave schulden hebben wij ook niet kwijtgescholden bvb.

    Onzin. Als ik een hypotheek afsluiten wil en ik kan dat niet betalen, dan krijg ik ‘m gewoon niet. Griekenland heeft wel allemaal leningen gekregen van (destijds) banken die de benodigde checks niet goed genoeg gedaan hebben.

  26. 33

    Griekenland had teveel geleend van de Europese banken. Waar twee lenen hebben twee schuld.

    Helaas was saneren van de schuld niet mogelijk. De (Noord) Europese banken zouden omrollen als Griekenland failliet zou gaan. Hoewel het politiek niet te verkopen was, zijn de banken van onze belastingcenten gered en is er voor de bühne keihard opgetreden tegen Griekenland.

    De leningen moeten nu echt uit de boeken en het is niet meer dan terecht dat we de 300 miljard die het redden van de banken blijkbaar heeft gekost in stukjes bij de banken gaan terughalen.

    De banken moeten de komende 10 jaar extra belasting afdragen om deze reddingsoperatie terug te betalen. Hopelijk zijn de de volgende keer dan wel voorzichtiger.

    Het lijkt me ook een goed plan om deze crisis-belasting als structurele noord-zuid transfer naar Zuid Europa over te maken om het gat in de handelsbalans te compenseren.

  27. 34

    Pechtold en Klaver zijn tot nu toe de enige politici die ik op momenten heb gehoord over kwijtschelding.

    Dat is wel een beetje waar ik op wil stemmen met de verkiezingen.
    Maar als ze serieus gaan roepen over kwijtschelding , dan kan ik me gaan bedenken. De Grieken hebben onder Tsipras duidelijk gekozen voor de EU en de euro. Dat was niet mijn keuze. Ze hadden ook terug kunnen gaan naar de drachme. Zo lang ze daar niet weten wat ze willen, ben ik tegen kwijtschelding.

  28. 36

    @32: uhm.. in nederland zitten toch ook gewoon mensen in de schuldsanering? jij begon daar zelf over. blijkbaar is in nederland overkreditering mogelijk (we hebben er zelfs een woord voor). in die gevallen wordt de last voornamelijk bij de schuldenaar gelegd. vinden we hartstikke normaal.

  29. 38

    Tja, politici gaan nooit maar dan ook nooit hun ongelijk toegeven. Bij de toetreding ging het al mis en zelfs toen dat bedrog uitkwam en de ellende losbrak in 2010 heeft men niet de enig juiste keuze gemaakt: nl Griekenland failliet laten gaan en de schulden afschrijven. Op 1 voorwaarde: per direct uit de Euro en nooit meer terugkomen.
    Scheld je nu alsnog schuld vrij dan gaan Italië en de andere probleemlanden hetzelfde eisen. Is een doodlopende weg. Enig juiste oplossing om hier nog uit te komen is het monopolie van de Euro opheffen en parallel de nationale munteenheden weer te introduceren.