De aarde warmt op door de mens. Dat is overvloedig aangetoond, en derhalve is er binnen de klimaatwetenschap brede consensus over.

ANALYSE - Uit meerdere, onafhankelijke studies blijkt dat verreweg de meeste klimaatwetenschappers het eens zijn dat de aarde opwarmt door toedoen van de mens. Dat is ook vrij logisch, als je de wetenschappelijke achtergrond begrijpt. Sommige van deze studies zijn op basis van enquêtes onder klimaatwetenschappers, en andere concluderen dat op basis van de wetenschappelijke literatuur. De bekendste studie van de laatste categorie is die van John Cook et al, één van de vijf studies die een consensus van 97% of hoger vond. Deze wordt vaak aangehaald, en vaak bekritiseerd, tot in de Nederlandse Tweede Kamer aan toe. De argumenten die tegen Cook’s onderzoek naar voren worden gebracht snijden echter geen hout.

En niet onbelangrijk, uit de verscheidenheid aan studies komt ook naar voren dat de mate van overeenstemming sterker is onder groepen met meer relevante expertise. Zo is de consensus hoger onder publicerende klimaatwetenschappers dan onder aardwetenschappers in het algemeen. Dat is ook vrij logisch: die eerste groep weet er waarschijnlijk meer van. De mensen die het hardste roepen dat de wetenschappelijke conclusies er compleet naast zitten hebben zelf vrijwel nooit relevant onderzoek verricht.

Dat de grote lijnen goed bekend zijn wil overigens niet zeggen dat we alles weten; over allerlei details en ‘cutting edge’ onderzoek (bijv over hoe snel de West-Antarctische ijskap instabiel kan worden) blijven wetenschappers natuurlijk flink bakkeleien. Met de wapens van de wetenschap: solide argumentatie op basis van goed begrepen theorieën en goed uitgevoerde metingen, waarbij ze elkaar continue scherp houden door inhoudelijke feedback en kritiek.

Er is consensus, dus het is waar?

Nee, zo simpel is het nu ook weer niet. Maar als het overgrote deel van de deskundigen het ergens over eens is, dan zegt dat wel iets. Dit zijn namelijk de mensen die zich vaak hun hele beroepsmatige leven in het klimaat hebben verdiept. Het is niet heel waarschijnlijk dat ze er allemaal totaal naast zitten. Of dat er een gigantisch complot is waar al die eigenzinnige wetenschappers aan mee doen. Bovendien blijken klimaatwetenschappers steeds weer in staat om de claims van aanhangers van alternatieve theorieën te weerleggen met inhoudelijke argumenten. Die weerleggingen blijven steevast onbeantwoord.

Natuurlijke factoren?

Er zijn in Nederland voor zover wij weten geen actieve klimaatwetenschappers die menen dat de huidige opwarming voornamelijk door natuurlijke factoren zoals de zon wordt veroorzaakt. Logisch ook, want uit metingen blijkt dat de energie die we van de zon ontvangen licht gedaald is de afgelopen ~60 jaar. Dat kan de relatief snelle opwarming in die periode dus niet verklaren. Vulkaanuitbarstingen zorgen voor een tijdelijke afkoeling door de stofdeeltjes die ze de lucht inblazen. De hoeveelheid CO2 die vulkanen uitstoten verbleekt bij wat wij door het verbranden van fossiele brandstoffen emitteren.

Invloed van CO2 en Zon op mondiale Temperatuur, geschaald op basis van de verwachte Transient Climate Response (TCR). Bron.

Menselijke oorzaak

Het is één ding om te weten dat natuurlijke factoren niet verantwoordelijk zijn voor de huidige opwarming, maar hoe weten we dan zo zeker dat het aan ons ligt? Daar zijn meerdere, onafhankelijke  bewijslijnen voor:

  • Uit de klassieke natuurkunde weten we dat sommige gassen infraroodstraling absorberen. Door die eigenschap belemmeren deze zogenaamde broeikasgassen het warmteverlies van de aarde. Dus: hoe meer broeikasgassen in de atmosfeer, hoe warmer de aarde zal zijn. De fossiele oorsprong van de extra CO2 volgt ondubbelzinnig uit een veelheid aan metingen.
  • Het klimaat is altijd al veranderd, zo wordt vaak terecht gezegd. Maar in plaats van dat dat zou aantonen dat de mens er nu dus niets mee van doen heeft, is het tegendeel het geval. Want wat blijkt? CO2 speelde juist vaak een sleutelrol in die klimaatveranderingen in het verre verleden. En dat is nu niet anders. Behalve dan dat de CO2-concentratie nu ongekend snel toeneemt, en dat wij daar de oorzaak van zijn door het op grote schaal verbranden van fossiele brandstoffen.
  • Er zijn specifieke veranderingen in het klimaat die als een soort vingerafdruk verraden dat een versterkt broeikaseffect als het ware de dader is (zie figuur hieronder). Zo warmen nachten sterker op dan dagen. Dat is inderdaad wat je verwacht als de opwarming door een versterkt broeikaseffect wordt veroorzaakt. Als het aan de zon zou liggen zou het precies andersom zijn.
  • In klimaatmodellen wordt de huidige kennis bij elkaar gevoegd om te bekijken hoe goed we het klimaatsysteem begrijpen. En dan blijkt dat we de gemeten opwarming heel goed kunnen verklaren als we zowel natuurlijke als menselijke oorzaken meenemen. Maar niet als we onze emissies weglaten. De opwarming is duidelijk veel sterker dan wat je op basis van slechts natuurlijke variatie zou verwachten.

Kritiek op één van de 97% studies

Richard Tol, die vaak wordt aangehaald door criticasters van de 97% consensus, probeerde aan te tonen dat John Cook tot een heel andere conclusie kwam dan vergelijkbare studies. Als auteur van één van die andere studies was mij meteen duidelijk dat Tol’s argumentatie op los zand berust. Zo hadden wij bewust ook een groep skeptische publicisten uitgenodigd om onze enquête in te vullen. Vervolgens baseert Tol één van zijn schattingen van de wetenschappelijke consensus op wat deze uitgesproken skeptische groep denkt. Dit is vergelijkbaar met aan creationisten vragen hoe ze over de evolutietheorie denken, en op basis daarvan concluderen dat de wetenschappelijke consensus over evolutie toch echt niet zo hoog is als wel wordt beweerd.

De auteurs van andere, vergelijkbare studies waren eveneens van mening dat de kritiek van Richard Tol kant noch wal sloeg. “This is by no means a correct or valid interpretation of our results”, schreef William Anderegg bijvoorbeeld. Anderen waren nog scherper in hun kritiek: “completely misleading and misrepresenting our study”.

John Cook et al schreven heel duidelijk op wat zij vonden:

Among abstracts expressing a position on AGW, 97.1% endorsed the consensus position that humans are causing global warming.

In tegenstelling tot wat Tol beweert komt dit overeen met de beoordeling van auteurs van de onderzochte artikelen zelf. Een groot deel van hen werd namelijk gevraagd om hun eigen artikel te beoordelen volgens dezelfde procedure als Cook en medewerkers dat hadden gedaan. Dat bevestigde hun conclusie van 97% en laat zien dat de methodologie robuust is toegepast.

En de ‘neutrale’ groep?

Ongeveer twee derde van de door Cook et al onderzochte abstracts deed geen uitspraak over de oorzaak van de opwarming. Criticasters zeggen vaak dat deze meegenomen hadden moeten worden in de analyse, waardoor de consensus op maximaal één derde zou komen, zelfs als er nagenoeg geen abstracts waren die de consensus positie tegenspreken.

Laten we eens kijken hoe die benadering zou uitpakken als je dat op een ander vakgebied zou toepassen. Stel, je onderzoekt een grote hoeveelheid wetenschappelijke biologie artikelen en bekijkt hoeveel daarvan zich in het abstract uitspreken voor of tegen de evolutietheorie. Van de artikelen die daar een uitspraak over doen zal de overgrote meerderheid de evolutietheorie onderschrijven. Maar de meesten (bijvoorbeeld >90%) zullen er geen uitspraak over doen. Op basis daarvan kun je toch niet beweren dat de mate van consensus over evolutie minder dan 10% is? De artikelen die daar geen uitspraak over doen moet je natuurlijk buiten beschouwing laten. Die gingen blijkbaar over een ander onderwerp of de auteurs vonden het niet nodig er een uitspraak over te doen. Je kunt in ieder geval niet zomaar concluderen dat ze er geen mening over hebben. Dat weet je namelijk niet. En het is bovendien heel onwaarschijnlijk.

Conclusie

De kritiek op John Cook’s 97% studie is ongefundeerd. Daarnaast komen ook vele andere studies op een grote wetenschappelijke consensus, in de meeste gevallen tussen de 90% en 100%. Die hoge mate van overeenstemming onder wetenschappers is een logisch gevolg van de sterkte van de bewijsvoering, waaruit blijkt dat de huidige opwarming grotendeels door de mens wordt veroorzaakt. Wat we daaraan willen doen is een maatschappelijk-politieke vraag. We pleiten ervoor om de wetenschappelijke inzichten onvervormd mee te nemen in die maatschappelijke discussie.

Deze bijdrage van Bart Verheggen, Docent aard- en klimaatwetenschappen, Amsterdam University College (AUC), en Bart Strengers, Klimaatonderzoeker bij het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), is eerder verschenen bij Klimaatverandering.

  1. 1

    Laten we het op een overgrote meerderheid houden. Maar waar is dan consensus over? Dat is dan toch iet wat vager. Ik pik er twee uit.

    “90% of respondents …. being the dominant driver of recent global warming.” Dan ga ik toch vervolgens nadenken over de betekenis van het woord dominant. In ieder geval de grootste driver, dat lijkt mij logisch, maar hoeveel ruimte laat dit voor andere factoren?

    Nog eentje:
    ” Most respondents (93.6%) believe that mean temperatures have risen and most (91.9%) believe in an anthropogenic contribution to rising temperatures ” Nou, deze had zelfs Hans Labohm nog wel onderschreven.

    In het laatste IPCC rapport (het 1,5 graden rapport) wordt gesteld dat 100% van de opwarming sinds PRE-INDUSTRIEEL komt door de mens. In hoeverre wordt deze bewering bevestigd door genoemde onderzoeken?

  2. 2

    @1: Komt ‘ie weer: https://www.bloomberg.com/graphics/2015-whats-warming-the-world/

    En nu mag jij me vertellen wat dominant is. Laten we het dus niet hebben over de overgrote meerderheid, maar over alle wetenschappers, min een handjevol.

    Het consensus-gedoe is de meest irritante discussie die er bestaat, maar ook deze hebben we weer te danken aan ontkenners, omdat die steeds weer aankomen met lijsten van wetenschappers (ouwe heertjes met een Twitter account) die het beter weten, dus “zo zeker is het allemaal niet”. Flikker toch op.

  3. 3

    Ik zie op grond van de gepresenteerde data een (overigens niet significante) neerwaartse trend in wetenschappelijke consensus over tijd (R=-.70, p=.08).

  4. 4

    @2: Ik begin niet over het consensus gedoe maar de blog-schrijver. Ik neem daarom aan dat je onbeschofte “Flikker toch op.” Aan de blogschrijver is gericht?

    Mijn vragen zijn duidelijk, serieus, valide en netjes gesteld.

  5. 5

    @4: Flikker toch op is in het algemene gesteld. Het staat in de laatste alinea die ik schreef, waarin ik zeg dat die hele consensus discussie BS is.

    Mijn vraag aan jou staat ook duidelijk in #2

  6. 6

    @1

    In het laatste IPCC rapport (het 1,5 graden rapport) wordt gesteld dat 100% van de opwarming sinds PRE-INDUSTRIEEL komt door de mens. In hoeverre wordt deze bewering bevestigd door genoemde onderzoeken?

    De consensus-onderzoeken die hier worden besproken dateren van voor dat laatste IPCC-rapport. Hoe deskundig klimaatwetenschappers ook zijn, ze zijn niet helderziend. Ze zullen dus geen uitspraken doen over attributie-statements in rapporten die er nog helemaal niet zijn.

    Overigens is dit de echte formulering uit dit IPCC-rapport. Er lijkt me geen reden om aan te nemen dat die niet gesteund wordt door een meerderheid van de klimaatwetenschappers. Als er iets mis mee zou zijn, was daar ongetwijfeld een hele hoop rumoer over geweest.

    Human activities are estimated to have caused approximately 1.0°C of global warming5 above pre-industrial levels, with a likely range of 0.8°C to 1.2°C.

  7. 7

    @6: Dat begrijp ik, het is een nieuwe uitspraak. Die, naar mijn mening, toch een stapje verder gaat. Eigenlijk zou je die uitspraak opnieuw moeten voorleggen. Ik heb nog gekeken naar de grafieken in Verheggen(2014) of ik daarmee kan toetsen maar daar kwam ik niet helemaal uit.

    En de betekenis van ‘dominant’ hoe zou jij dat ‘vertalen’ ? Is er een statistische definitie van het woord dominant?

  8. 8

    @5: Majava, De betekenis van dominant is nu juist wat ik mij afvraag. Vervolgens ga jij die vraag aan mij stellen. Dat schiet niet op.

    Indien je de hele consensus discussie BS vindt is het wel vreemd dat je je er in mengt….

  9. 9

    @8: ik meng me er in, om aan te tonen dat het nergens over gaat. Jouw #1 laat dat ook weer zien. Het gaan hebben over het woord dominant is muggenzifterij. Semantische spelletjes.

    “Hoeveel ruimte laat dit voor andere factoren” schrijf je vervolgens. Ten eerste is dat geen uitkomst van het niet haarfijn definieren van ‘dominant’. En bovendien impliceert zo’n zin dat andere factoren dan wel eens genegeerd zouden kunnen worden. Of over het hoofd gezien. En goh, daarom zou je misschien wel eens moeten gaan twijfelen aan die onderzoeken…

    Dat is waarom ik jou iets vraag ipv op zoek gaan naar wat dominant betekent. En die link in mijn #2 voldoet prima om aan al je ex-en impliciete vragen te voldoen.

  10. 10

    @9: Indien in de abstract van het onderzoek het volgende staat:
    ” “90% of respondents …. being the dominant driver of recent global warming.” Dan is het naar mijn idee logisch dat je stil staat bij de betekenis van het woord dominant in deze. Ik zou als het mij gevraagd wordt of CO2 dominant is in de opwarming direct ja zeggen. Ik geef er dan een betekenis aan. “De grootste factor” Maar als je een stuk of 7 factoren hebt die de moeite zijn om mee te beschouwen dan zegt dat nog niet zo veel. Wat is dominant?

    Dat mag jij ‘Semantische spelletjes’ noemen. Bedankt voor je mening. Maar de betekenis van het woord dominant in deze is voor mij een serieuze vraag.

    En dan is er nog een voorbeeld wat ik aanhaal:
    ” Most respondents (93.6%) believe that mean temperatures have risen and most (91.9%) believe in an anthropogenic contribution to rising temperatures ”
    Is dit waar de 97% van Carlton 2015 op is gebaseerd? Beetje vreemd niet?

    Ik blijf het raar vinden dat je je in een discussie mengt die je BS vindt.

  11. 11

    @10: Ik ben nu klaar, want je bewijst m’n punt uit #9. Het was om die reden dan ook geen mening, maar een observatie. Ook dat over die impliciete conclusie van je.

    Veel plezier met je “vragen” verder.

  12. 13

    Ik vraag me af of er ook andere wetenschappen zijn waar men meent om consensus te moeten meten. Biologen die turven hoeveel collega’s de evolutie theorie aanhangen of natuurkundigen die de relativiteits theorie of astronomen die geloven in de big bang. Het doet een beetje vreemd aan om hier mee bezig te zijn.

  13. 14

    @13: Een beetje vreemd misschien maar (helaas) erg actueel. Dat komt omdat het veel gebruikt wordt. ” 97% van de klimaatwetenschappers zeggen” En daarmee menen politici en anderen hun gelijk te kunnen halen. Vervolgens ontstaat er daarop een tegenreactie. Een week of twee geleden schoot Wilders met het Cook onderzoek in de hand op Zegers(CU) die de 97% aanhaalde. Wilders argument deugde niet, maar Zegers stond toch met z’n bek vol tanden. Wie de 97% gebruikt moet heel goed weten wat die 97% eigenlijk zeggen en wat ze niet zeggen.

  14. 15

    @13: “Ik vraag me af of er ook andere wetenschappen zijn waar men meent om consensus te moeten meten. Biologen die turven hoeveel collega’s de evolutie theorie aanhangen”

    Tragisch, maar ja dat wordt ook gemeten. Op zich ook niet zo verbazend, want ook de evolutietheorie is nog bij hele volksstammen controversieel.

  15. 16

    @14: de 97% is nu al zo bekend dat het als argument gebruikt kan en mag worden, zonder dat je lulkoek-kritiek uit de ontkennershoek op één artikel moet kunnen debunken.

  16. 17

    @16: Heee Majava! Ben je weer terug? Met het 97% argument alle discussie te menen mogen doodslaan, die houding is denk ik niet zo verstandig. De vraag stellen waar die 97% het dan over eens zijn is natuurlijk legitiem.

  17. 18

    @17: ik ben terug omdat je er nu de politiek bijhaalt. Typisch voor ontkenners, van het ene nietszeggende puntje naar het andere hollen.

    De 97% is kort gezegd 97% consensus dat de aarde opwarmt door de mens. Punt.

  18. 19

    @18: 97% consensus dat de mens de Aarde opwarmt. Maar vervolgens is wel de vraag voor welk deel van de opwarming de mens verantwoordelijk is sinds Pre-industrieel, of desnoods sinds 1951. Wat zeggen de onderzoeken hierover? En met onderzoeken bedoel ik de door Verheggen ingebrachte onderzoeken en niet iets wat daar buiten valt.

    Je kan natuurlijk vragenstellers wel steeds wegzetten als ontkenners maar ondertussen groeit en groeit en groeit de aanhang van Baudet als kool….. Hun grootste bezwaar is arrogantie van wat ze de elite noemen.

  19. 21

    @7

    En de betekenis van ‘dominant’ hoe zou jij dat ‘vertalen’ ? Is er een statistische definitie van het woord dominant?

    Het leven is vrij simpel. Als je dat soort details over een artikel wil weten, dan moet je het artikel lezen. En eventueel ook nog de referenties bekijken.

    Ik ben niet van plan om je al die dingen voor te kauwen. De ervaring leert dat dat een hele hoop tijd kost en heel weinig resultaat oplevert.

  20. 22

    @19:

    Maar vervolgens is wel de vraag…

    Eh… nee. Dat is wat jij doet. Trollerig hoofdvragen opsplitsen in deelvragen die wellicht niet het onderwerp van onderzoek waren. En ook daar kun je gewoon andere stukken in de literatuur over vinden, zoals Hans Custers zegt.

    Bovendien kun je dat antwoord zelfs vinden in die geniale, maar voor Hermies wellicht ongemakkelijke visualisatie van Bloomberg.

  21. 23

    Bij de lijst van bewijslijnen wordt opgemerkt dat de nachttemperaturen sterker zouden opwarmen dan de dagtemperaturen maar de laatste 40 jaar schijnt dit toch eerder anders om te zijn. Het verschil tussen dag en nacht wordt groter en het is toch vooral de afgelopen 40 jaar dat de Aarde is opgewarmd.

  22. 24

    @23

    Heb je een bron voor die claim?

    Volgens het KNMI is het verschil tussen dag en nacht in Nederland wel degelijk afgenomen. En komt dat overeen met wat er elders in de wereld wordt waargenomen.

    Of wacht, ik zie het al. Je heb zorgvuldig een periode van 40 jaar gecherrypicked, omdat aan het begin van die periode enkele jaren zitten met een relatief klein verschil tussen minimum en maximum.

  23. 25

    @21: Wel Hans, ik heb het niet in het onderzoek gevonden. Is het werkelijk zo moeilijk om mij daar even op te wijzen? Wat is dominant?

  24. 26

    @22: Wel, wel wel wel, Wat is de reden om mij voor trol uit te schelden? Omdat ik vragen stel die jou niet bevallen?

    97% consensus dat de mens de Aarde opwarmt. Nou, dat weet iedereen wel. Is dat soms dan het doel van het onderzoek Majava?

    Maar vervolgens is wel de vraag voor welk deel van de opwarming de mens verantwoordelijk is sinds Pre-industrieel, of desnoods sinds 1951. Dat is niet alleen mijn vraag dat is voor heleboel mensen een vraag. Wat zeggen de onderzoeken die Verheggen inbrengt daarover? En nee, je hoeft niet met off topic informatie aan te komen.

  25. 27

    @25

    Wel Hans, ik heb het niet in het onderzoek gevonden

    Dan moet je beter zoeken of lezen.

    Is het werkelijk zo moeilijk om mij daar even op te wijzen

    Ik heb helemaal niet beweerd dat het moeilijk was. Je bevestigt wel mijn voornemen, door nu mijn woorden alweer te verdraaien.

  26. 30

    @27: Zou het kunnen zijn Hans Custers dat je het antwoord ook niet weet en dat je dat gewoon niet wenst toe te geven? Dat je daar een beetje van uit je hum raakt ?

    Het is toch een logische vraag lijkt mij. “90% of respondents …. being the dominant driver of recent global warming. ” Dat staat in de abstract. Dan wil je toch weten wat dominant is? Dat is toch het eerste wat in je opkomt? Die vraag stel ik vervolgens netjes en dan krijg ik een hoeveelheid drek over mijn heen waar de honden geen brood van lusten. Wat is er met je aan de hand?

  27. 31

    @26:

    Wel, wel wel wel, Wat is de reden om mij voor trol uit te schelden?

    Makkelijk, eerdere confrontaties. En ook deze keer maak je die reputatie waar. Een beetje gaan drammen over een totaal nonsens concept als ‘dominant’. Dat gaat echt nergens over, maar voor jou is het o zo belangrijk dat we de hele tent ondersteboven moeten keren om wat? een getal te vinden?

    Maar vervolgens is wel de vraag voor welk deel van de opwarming de mens verantwoordelijk is sinds Pre-industrieel, of desnoods sinds 1951. Dat is niet alleen mijn vraag dat is voor heleboel mensen een vraag.

    En dat is een vraag die er nu 1)niet toe doet, 2) je (ik wordt moe) ook in de Bloomberg visualisatie kunt zien, omdat 3) het gewoon in tal van andere publicaties is onderzocht en derhalve gewoon een meegenomen punt is door het IPCC. Die Segers toch, van de CU, die zag de bui al hangen.

  28. 32

    @31: Tja, voor jou is het nonsens. Dat wil nog niet zeggen dat dit zo is.

    Het is nogal idioot dat als ik een nette vraag stel dat ik behandeld wordt als oud vuil.

    Jij komt met offtopic informatie. We hebben het over de onderzoeken die Bart Verheggen heeft ingebracht. Daar uit moet blijken wat 97% van de klimaatwetenschappers vinden. Dat wordt immers onderzocht!

    De vraag die ik heel netjes stelde:

    “90% of respondents …. being the dominant driver of recent global warming.” Dan ga ik toch vervolgens nadenken over de betekenis van het woord dominant. In ieder geval de grootste driver, dat lijkt mij logisch, maar hoeveel ruimte laat dit voor andere factoren? ”

    Hoe netjes is die vraag wel niet.

  29. 35

    @33: Nee, daar heb ik geen definitie van. ik kan alleen maar aangeven wat naar mijn opvatting een nette vraag is.

    ” “90% of respondents …. being the dominant driver of recent global warming.” Dan ga ik toch vervolgens nadenken over de betekenis van het woord dominant. In ieder geval de grootste driver, dat lijkt mij logisch, maar hoeveel ruimte laat dit voor andere factoren? ”

    Het is in ieder geval een vraag met een goede bedoeling gesteld.

  30. 40

    Getrol, gevlerk en ronduit onbeschoft gedrag als je met een goede intentie vragen stelt over het blog. Wat een teleurstelling. Dan maak ik het verder alleen wel af.

    Ik had twee voorbeelden gegeven, ik zal alle onderzoeken dan maar zelf nalopen. Doran 2009. Waar zeggen de 97% ja tegen? Op de volgende vraag:

    “Do you think human activity is a significant contributing factor in changing mean global temperatures?”

    “97% zeggen het ” Wat zeggen die 97% dan? Nou, ze zeggen dat de mens een significante bijdrage levert in de opwarming. Goh. Hoe groot? ………

  31. 43

    Oreskes 2004: Eerlijk gezegd weet ik niet zo goed wat we hier aan hebben. Ik lees een storm van kritiek. Laat ik dit onderzoek maar even overslaan. 97% Dat is vast en zeker. Maar waar is iedereen het dan over eens? AGW? Dat is nog niet zo bijzonder lijkt mij. Welk aandeel in de opwarming is human oorzaak? ……….

  32. 44

    @30

    Zou het kunnen zijn Hans Custers dat je het antwoord ook niet weet

    Dat klopt. Ik heb al die details niet zo als parate kennis in mijn hoofd zitten. Dus, om het antwoord te geven zou ik dat zelf na moeten kijken in het artikel. Daar staat het namelijk. Met, als ik het me goed herinner, een keurige verwijzing naar de vragen die zijn gesteld. Die dan ook weer terug te vinden zijn in de extra informatie.

    Voor jou is het blijkbaar te veel moeite om dat zelf even op te zoeken. Daar maak ik uit op dat het antwoord op de vraag je ook weer niet al te veel interesseert. Waarom zou ik dan de moeite nemen? Als ik daarmee, zo leert de ervaring, ook nog eens het risico loop op een week of twee aanhoudend gezeik als er een klein slordigheidje in mijn antwoord sluipt?

  33. 45

    @44: In #7 schrijf ik “Ik heb nog gekeken naar de grafieken in Verheggen(2014) of ik daarmee kan toetsen maar daar kwam ik niet helemaal uit.”

    Daarna krijg ik alleen maar onbeschofte antwoorden alsof ik zelf niet naar het onderzoek wil kijken. “Je wil het mij niet voorkauwen” Waar komt dat vandaan? Laat jij je soms beïnvloeden door die trol Majava?

    ik schrijf: Ik kom er niet uit…..

    In Maart zijn er eerste kamer verkiezingen. Het forum wordt groot. Hoe dat komt? Nou Hans dat zal ik je vertellen. Dat komt omdat er op het blog klimaatverandering mensen blogjes schrijven en recepten voorschrijven. “Als je er niet uitkomt dan zeg je maar dat 97% van de klimaatwetenschappers het zeggen” En aldus geschiede bij de NPO en in de politiek.

  34. 46

    Hans Custers kan heel goed voor zichzelf denken. Daar heeft hij niemand voor nodig.

    Heb je jezelf wel eens afgevraagd of je dat zelf geconstrueerde dilemma over hoeveel ‘dominant’ zou kunnen betekenen, niet in die publicaties kunt vinden? Puur en alleen omdat het jouw fantasie is?
    Een beetje sarren a la Geert Wilders?

    Ik vrees van niet. Als ik zou publiceren over attribution, dan zou ik er speciaal voor jou nog één zin bij schrijven: Menselijke activiteit is de dominante afkoelingsfactor van het klimaat sinds 1880″.

  35. 48

    @47: wederom bewijs dat jij de trol hier bent. In m’n eerste uitwisseling op Sargasso, een poos geleden alweer, noemde ik je een concern-troll. Bullseye!

    Wat let je overigens om bij Crok and Friends te gaan reageren op dat soort commentaren? Bang dat je veel duimpjes omlaag krijgt?

    Dit is reactie 48. Heb jij inmiddels al die Bloomberg pagina bekeken?

  36. 49

    En laten we er maar eens wat pakkende teksten bijnemen om te zien hoe die 97% steekt.

    ” het is vooral ook een middel geworden om wetenschap en debat te beknotten. Tegenstanders worden geridiculiseerd, monddood en zelfs brodeloos gemaakt. De 97% klimaatconsensus is een retorische truc om mensen het zwijgen op te leggen. Het is een middel om tegenstanders af te serveren als ‘klimaatontkenner’ met wie je verder niet hoeft te praten. ”

    https://www.climategate.nl/2019/02/het-creatieve-boekhouden-van-de-97-klimaatconsensus/

  37. 50

    ” Het frame van de ‘97%-consensus’ nestelde zich in het publieke bewustzijn en dient sinds die tijd als middel om de discussie over het klimaat dood te slaan. Een ieder die zich nog kritisch durft uit te spreken over de klimaatgekte wordt met een beroep op de 97%-consensus direct bestempeld als ‘klimaatontkenner’. Het lijkt er haast op dat de bedenkers van deze term bewust gekozen hebben voor een woord dat lijkt op ‘Holocaustontkenner’. ”

    En we zien het hier al gebeuren. Na een nette reactie met vragen krijg je hier “flikker op” om je oren van een waakhondje.

    https://www.climategate.nl/2019/02/het-creatieve-boekhouden-van-de-97-klimaatconsensus/

  38. 52

    @24: Mijn bronnen zijn bijvoorbeeld BEST en gaan over de periode 1980-2018. Niet zo maar een willekeurige periode maar de periode met de meeste opwarming. Verder uit analyse van data van ERA Interim van KNMI climate explorer. Niet zo maar een willekeurige tijdreeks die toevallig goed uitkomt. Verder uit model berekeningen, simulaties voor Aarde en Maan, die laten zien dat als op een of andere manier energie toeneemt, hetzij door hogere TSI, lagere albedo of emissiviteit, zowel de T-max, de T-min, de T-gemiddeld als de T-verschil toenemen. Het volgt uit theorie en uit praktijk. Dat wil niet zeggen dat iedere tijdreeks dit effect laat zien.

  39. 54

    @50

    Wat nu zo grappig is, is dat dat onzin-stuk van Robert Bor eerder al ergens verscheen en dat het stuk van Bart daar (in een iets andere vorm) als antwoord is ingestuurd.

    Alle bullshit van die Bor wordt dus in het stuk hierboven weerlegd. Maar om dat te zien en te begrijpen moet je het natuurlijk wel lezen.* Dat heb je dus overduidelijk niet gedaan.

    I rest my case.

    * Met lezen bedoel ik: de tekst werkelijk tot je nemen, om zo goed mogelijk te begrijpen wat de auteur bedoelt. En dus niet: scannen op kleine dingetjes om over te mekkeren of om een spelletje “just asking questions” te spelen.

  40. 55

    @50: Ik maak uit deze reactie op dat je eerdere bewering “Ik stel een eerlijke en oprechte vraag” een leugen is. Je “eerlijke en oprechte vraag” was een oneerlijke en bedrieglijke vraag als vooropzetje om te trollen.

  41. 58

    @57: Het lijkt er in het niets op. Als je vraagt waar iets uit blijkt en men jouw antwoord geeft is dat niet voldoende. Men moet de bladzijde, alinea en regel aangeven. Dat lijkt niet op een eerlijke vraag, maar op een draadje om zeep te helpen.

  42. 61

    @59: Hans Custers komt als #6 reageren. Ik was al de #2, wat een vrij normale reactie was, maar waar jij je vervolgens aangesproken voelde om een algemene uitspraak (zie #5).

    Jij bent het die alles, maar dan ook alles wat ik vroeg en stelde heeft genegeerd. Jij wil vervolgens van geen wijken weten en moet en zal jouw vraag, die neerkomt op duidelijkheid vereisen over een woord uit één van de consensusonderzoeken. Het antwoord daarop kun je ofwel vinden door het in het woordenboek op te zoeken, dan wel door heel eenvoudig 3 minuten te Googlen naar wat de attributie factoren zijn voor de huidige opwarming. Beide zouden volstaan. Bloomberg interactieve grafiekje zou dat ook. Just sayin’.

    Ik heb je de weg gewezen. Toegegeven, op een cynische manier, maar ik denk dat ik genoeg heb kunnen aantonen dat dit verdiend was. Iemand die oprecht geinteresseerd is om te kunnen leren wat er met iets bedoeld zou kunnen zijn, zou ook de indirecte pointers kunnen waarderen.

  43. 62

    @52

    Mijn bronnen zijn bijvoorbeeld BEST en gaan over de periode 1980-2018. (..) Verder uit analyse van data van ERA Interim van KNMI climate explorer

    Dat je zelf in een spreadsheet met wat data had zitten rommelen vermoedde ik al. Maar het is nog steeds volstrekt onduidelijk wat je precies hebt gedaan. Heb je alle dat van Berkeley Earth over de hele wereld gebruikt? Of alleen data van Nederland? En waarom gebruik je dan ook nog een heranalyse, zoals ERA Interim? Om nog maar te zwijgen van wat er daarna volgt, over modelberekeningen en simulaties voor aarde een maan.

    Niet zo maar een willekeurige periode maar de periode met de meeste opwarming

    En daar gaat het al helemaal fout. Het is immers zeer aannemelijk dat in die periode met de meeste opwarming niet alleen het versterkte broeikaseffect een rol speelt. Maar dat er bijvoorbeeld ook een effect is van de afname van aerosolen (dat, zo lijkt me aannemelijk, juist meer invloed heeft op de maximumtemperatuur). Dat zal zeker van invloed zijn op de temperatuur in Nederland.

    Je concentreren op de periode met de meeste opwarming is dus wel degelijk een cherry-pick. Je laat gegevens weg die er wel degelijk zijn. Over een periode waarin de hoeveelheid broeikasgassen ook toenam. Wordt het niet eens tijd dat je tot je door laat dringen dat je de deskundigen van bijvoorbeeld het KNMI (zie de link in #24) niet zomaar de loef afsteekt met alleen maar wat grafiekjes die je in een spreadsheet in elkaar zet?

  44. 63

    @52,

    De trendlijnen bepaald van de maximum temperaturen en de minimum temperaturen. De trend voor de maxima is hoger dan de trend van de minima. Hieruit concludeer ik dat de diurnale range de afgelopen 40 jaar is toegenomen. Dat is niet het zelfde dan maar aan rommelen in een spreadsheet.
    De diurnale data van Best heb ik niet gebruikt. Dat hebben ze zelf al gedaan. Ga naar hun website en zoek op diurnal en je vindt hun analyse.
    De analyse van het KNMI verwijst alleen naar de Bilt. Die van mij zijn globaal. Wie maakt zich hier nu schuldig aan cherry picking.

  45. 64

    @63

    Ten eerste probeer ik je er al een hele tijd op te wijzen dat het zo vaag blijft wat je precies hebt gedaan. En dat is het nog steeds. Welke maximum- en minimumtemperaturen gebruik je? De mondiaal gemiddelde experimentele dagelijkse minima en maxima van Berkeley Earth? Waar ze nadrukkelijk over zeggen:

    This current analysis product is preliminary and may be subject to significant future revisions.

    Of iets anders? Geen gewoon eens een echte bronvermelding. Met een link of zo.

    En ten tweede wees ik je er op de je argument om vanaf 1980 te kijken niet valide is. De periode met de meeste opwarming is niet noodzakelijk de periode waarin je het effect van het versterkte broeikaseffect het beste ziet. Bijvoorbeeld omdat dalende concentraties van aerosolen in die periode waarschijnlijk ook invloed hebben.

    Ga naar hun website en zoek op diurnal en je vindt hun analyse.

    Ah, dus dan bedoel je dit: A New Estimate of the Average Earth Surface Land Temperature Spanning 1753 to 2011?

    Kijk even goed naar figuur 4 in dat artikel. Dat laat een duidelijke afname van het verschil tussen dag- en nachttemperatuur zien. Met wel een hupje omhoog vanaf ongeveer 1980. Jij kijkt alleen naar dat hupje. Dat is dus cherry picking.

  46. 66

    Als ik mijzelf verder verdiep in het onderzoek van John Cook et al blijft het mij toch verbazen. Van de 11944 artikelen die ze hebben verzameld zijn er maar 78 die AGW afwijzen in hun abstract. Dat is slechts 0,65% van het het totaal. Als je kijkt naar de het aantal artikelen die AGW aanhangen heb je het over 3896 artikelen. Dat is dus 32,6 %. Het pleit is beslist. In de wetenschap bestaat er geen debat meer over AGW wel of niet. Het debat wordt elders gevoerd. In de blogosfeer zo als hier. Maar ook in de politiek. 3 tientjes per maand extra per huishouden voor maatregelen is blijkbaar meer dan de politiek aan durft. En wat koop je nu voor 3 tientjes? Een avondje gaan stappen is duurder. Het maakt niets uit hoe groot de consensus is in de klimaatwetenschap. Het is de politiek die de maatregelen moet nemen. Daar zijn de heren en dames voor in gehuurd. Als zij het niet aan durven zou het kunnen dat er geen draagvlak bestaat in de samenleving. Mensen zijn misschien best wel bereid om aan te nemen dat er een probleem is en maatregelen in zijn algemeenheid is prima maar er voor moeten betalen is toch een andere zaak. Laat een ander betalen.

  47. 67

    @2: EENS
    Laat de gewaardeerde blog schrijver maar eens uitleggen hoe wetenschap werkt.
    – onderzoek levert data op
    – en een theorie die de data verklaart
    – met bij klimaat vaak een model dat schat wat er in de toekomst gebeurt
    – een een conclusie
    – En een complete beschrijving hoe het onderzoek is gedaan, zodat anderen het kunnen herhalen.

    Als onderzoek van anderen oplevert dat het oorspronkelijke onderzoek of de conclusie niet klopt, is het gefalsificeerd, onderuit gehaald

    Alleen wat niemand onderuit kan halen, tot nu toe, dat nemen we voor waar aan.