GC’s oppositiepartij van het jaar: GroenLinks

“Maar u bent het niet met elkaar eens, u bent enorm verdeeld!” riep premier Balkenende een paar maanden geleden triomfantelijk tegen de leiders van de oppositiepartijen die zich verzameld hadden bij de interruptiemicrofoons van de Tweede Kamer. Hij had daar natuurlijk gelijk in. Anders dan de coalitiepartijen die het (en vaak contre coeur) met elkaar eens zijn, kunnen de oppositiepartijen geheel hun eigen lijn bepalen. Dé oppositie bestaat niet.

Vanaf vandaag laten wij dagelijks een andere oppositiepartij antwoord geven op de vragen die GeenCommentaar en de lezers van GC hebben gesteld. Uw waardering voor de antwoorden kunt u onderaan het postje uiten door een cijfer te geven. Dat cijfer weegt mee in de stemronde.

Eerder kwamen de SP, TonL, de VVD, de PvdD, D66 en de SGP aan bod. Vandaag geven we het woord aan GroenLinks.

Kunt u 3 concrete punten noemen die bereikt zijn door uw toedoen? Waarom waren deze punten zonder uw partij niet gerealiseerd en waarom zijn ze belangrijk?

Parlementair onderzoek kredietcrisis
GroenLinks heeft het initiatief genomen om de oppositiepartijen op één lijn te krijgen met een gezamenlijk voorstel voor een parlementair onderzoek naar de financiële crisis. Het is volgens GroenLinks van groot belang dat de Kamer zelf onderzoek doet naar de oorzaken van de financiële crisis, naar de maatregelen die zijn genomen en naar de lessen voor de toekomst. Nadat de oppositiepartijen het voorstel van GroenLinks overnamen was het lang wachten op groen licht vanuit de coalitie, maar dat kwam er uiteindelijk half april dit jaar. Inmiddels is de commissie geïnstalleerd en bezig met het onderzoek.

Green Deal
GroenLinks heeft vanaf het begin van de economische en financiële crisis gesteld dat deze crisis weliswaar zeer ernstig is, maar tevens een kans biedt om de energie-, klimaat-, en voedselcrisis in samenhang met de economische crisis te benaderen en nu te investeren in de duurzame economie van de toekomst. De fractie heeft een eigen plan met investeringen en hervormingen, de Green Deal, gepresenteerd. Hoewel het crisispakket van het kabinet veel te weinig groen was, is het toch gelukt om op één concreet punt de coalitiepartijen mee te krijgen. De motie Halsema/Hamer riep de regering op om een plan voor het stimuleren van de elektrische auto op te stellen. De elektrische auto is niet alleen goed voor het milieu, maar kan ook nog een hoop nieuwe werkgelegenheid creëren. Ook heeft minister Van de Laan het idee van een groene woonbon omarmd: een cheque waarmee particulieren hun huis beter kunnen isoleren. Goed voor de werkgelegenheid én voor het milieu.

Onderzoek Irak
GroenLinks heeft steeds gepleit voor openheid over de Nederlandse betrokkenheid bij de inval in Irak in 2003. Dit jaar stelde het kabinet uiteindelijk een onderzoekscommissie in. Samen met andere oppositiepartijen heeft GroenLinks veel kritiek geuit op dit compromis: waarom niet kiezen voor een parlementaire enquête, zodat de informatie écht in de openbaarheid komt? Tijdens het Kamerdebat ging de PvdA onder druk van o.a. GroenLinks om: de deur naar een parlementaire enquête werd opengezet, de coalitieafspraak om geen onderzoek te doen is van tafel.

Waarmee heeft u de regering echt in het nauw gebracht en wat is het uiteindelijke effect geweest?

Tijdens de Algemene Beschouwingen heeft GroenLinks forse kritiek geuit op het gebrek aan daadkracht en visie van het kabinet-Balkenende IV. Dat was al langer een probleem. Door nu ook alle plannen voor toekomstige hervormingen door te schuiven naar een circus van ambtelijke commissies werd de leegte van dit kabinet bevestigd. Balkenende kwam in het debat steeds meer in het nauw en overtuigde niet. GroenLinks heeft een eigen voorstel gepresenteerd voor de politieke uitgangspunten van de heroverwegingsoperatie.

Uit peilingen blijkt dat het vertrouwen in het huidige kabinet buitengewoon laag is. Denkt u dat het voor het land gunstig zou zijn als het kabinet zou vallen en er nieuwe verkiezingen komen? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?

GroenLinks vindt dat een val van het kabinet in het midden van een economische crisis niet handig. Wij hebben het kabinet juist steeds opgeroepen om werk te maken van een duurzaam crisispakket en voor een groene economie van de toekomst. We zijn wel heel ontevreden over de daadkracht van dit kabinet. Het kabinet heeft 20 commissies aan het werk gezet die pas in het voorjaar met aanbevelingen komen. Hoe minder het kabinet regeert en werk maakt van de klimaatcrisis en de economische crisis, hoe urgenter verkiezingen worden.

Met welke twee/drie politieke partijen zou u het liefst in een coalitie zitten (mocht u in de gelegenheid zijn coalitiebesprekingen te voeren), gegeven de ontwikkelingen van het afgelopen politieke jaar? Waarom?

Coalitiebesprekingen zijn natuurlijk pas aan de orde als er verkiezingen geweest zijn. GroenLinks is in principe bereid om te regeren. Natuurlijk moet er dan een inhoudelijk programma te vormen zijn waarin een flink aantal belangrijke groene en sociale punten van GroenLinks worden verwezenlijkt. Het ligt voor de hand dat dit het beste kan in een kabinet waarin ook één of meer andere progressieve partijen deelnemen.

Lezersvraag 1: Gaat Femke Halsema voor een vierde termijn? En als dat kan, wat heeft de GL-regel die aan drie termijnen een maximum stelt nog voor zin?

Femke Halsema heeft op dit moment nog geen besluit genomen over haar politieke toekomst. Zij zal in de loop van 2010 daarover een besluit nemen. Als zij een volgende periode ambieert is er inderdaad dispensatie nodig van het partijcongres. Logisch, want maximaal drie termijnen is en blijft de regel, meer is bij GroenLinks altijd een uitzondering.

Lezersvraag 2: Hoeveel tijd geeft u de partij nog voordat u samengaat met D66 of uit elkaar valt omdat er geen echte samenbrengende factoren meer zijn?

Samengaan met D66? D66 is geen groene en sociale partij. D66 is op veel sociaal-economische onderwerpen gewoon een rechtse partij. Bijvoorbeeld de verhoging van de AOW leeftijd voor iedereen naar 67 jaar, terwijl GroenLinks een voorstel heeft voor een flexibele AOW, die mensen in zware beroepen ontziet. Zelfs de VVD heeft op het punt van de AOW een socialer plan dan D66. Ook zijn D66 en de VVD de enige partijen die in tijden van crisis willen bezuinigen.

En de kans dat GroenLinks uit elkaar valt? Daar is geen enkele aanwijzing voor: er is bijvoorbeeld vorig jaar nog een nieuw beginselprogramma aangenomen waarover brede consensus bestond binnen de partij. Net als binnen alle partijen is er binnen GroenLinks levendig debat, maar vooral ook een grote overeenstemming over de groen-sociale koers van de partij: groen werkt! We zijn ook op lokaal niveau een succesvolle partij, met ruim 100 wethouders een factor van betekenis in veel gemeentebesturen.