Tweespalt | Hypotheekschuld

FD, 1-5-2012 NRC, 28-4-2012 (p8)
Medio 2011 hadden 517.000 huishoudens een potentiële restschuld van € 30.000 na verkoop. Bij een prijsdaling van 5% zoals die de Nederlandse Vereniging van ­Makelaars in 2012 verwacht, loopt dit op naar ruim 600.000 huishoudens. Daalt de prijs met 10% dan stijgt dit naar 770.000, die gemiddeld per huishouden € 40.000 ­potentiële restschuld hebben. Een tweede belangrijke maatregel is dat huizenkopers straks nog maar 100 procent van de woningwaarde mogen lenen tegen 106 procent nu.
Dus moeten ze zelf geld meebrengen om de kosten koper te kunnen financieren en voor bijvoorbeeld een verbouwing.
Vooral starters worden de dupe, terwijl die juist als essentieel worden gezien om de huizenmarkt weer op gang te helpen. Boelhouwer: „Ze kunnen straks minder geld lenen en weten dat ze minder hypotheekrenteaftrek krijgen. Dus stromen ze niet in.”

Een enorm schuldenprobleem, maar de gewenste oplossing? Ogen dicht en hard “lalalalala” zingen.

De huizenprijs is nog steeds te hoog, de economische vooruitzichten niet heel rooskleurig en toch wil nog steeds een aantal mensen dat met name jonge starters op de woningmarkt zich diep in de schulden kunnen steken.
Het is me altijd al een raadsel geweest hoe naïef mensen zijn in het doen van grote aankopen. Je wil een huis, je wil het gelijk ook verbouwen, je neemt de maximale hypotheek plus nog een beetje extra en de toekomstfee zorgt wel dat het geld ergens terugkomt.
Eerst sparen en dan iets aanschaffen is er niet meer bij tegenwoordig.

Persoonlijk ben ik van mening dat als je niet eerst aangetoond hebt dat je kan sparen, je niet in staat bent de verantwoordelijkheid te dragen voor een grote aanschaf als een huis.
En ja, ik realiseer me dat de huizenprijs inmiddels zover is opgelopen dat er niet tegenop te sparen is. Maar de oplossing is niet meer schulden maken. De oplossing is dat de huizenprijs zakt naar een meer realistisch niveau. En ja, dat gaat pijn doen, vooral bij de mensen die te optimistisch waren.
Iedere andere oplossing is de problemen vooruit schuiven en dus onverantwoordelijk.

Maar goed, ik heb makkelijk praten. Ik heb een hypotheek gelijk aan niet meer dan 60% van de huidige waarde van mijn huis. U zult dan ook begrijpen dat ik geen zin heb om mee te betalen aan het onverantwoordelijke gedrag van anderen.

  1. 1

    En ja, ik realiseer me dat de huizenprijs inmiddels zover is opgelopen dat er niet tegenop te sparen is.

    Voor de kosten koper en een eventuele verbouwing kun je echt nog wel sparen (ik zelf had dat en ruim 10% van het aankoopbedrag en nog wat reserve bij elkaar in vier jaar sparen van een modaal loon, gewoon een kwestie van een paar jaar heel zuinig leven). Als je trouwens een huis koopt dat eigenlijk niet naar wens is (want je gaat verbouwen), moet je sowieso al minder voor de koop ervan over hebben.

  2. 2

    Als je een huis koopt dat verbouwd moet worden, had je er minder voor moeten betalen, maar een grote hypotheek die dankzij de aftrek beter de betalen is maakt het dat de markt niet reageert in de juiste richting. En dus betaal je teveel voor je verbouwproject. “Een huis met mogelijkheden” noemen ze dat. Waarom nooit een fiets, of auto met mogelijkheden op marktplaats?

  3. 6

    Mensen die meer dan 10 jaar geleden zijn ingestapt en een restschuldprobleem hebben, zijn het ook wel heel erg echt zelf schuld, want die moeten wel hun hypotheek later hebben overgesloten tegen een veel groter bedrag dan hun eerste hypotheek, aangezien de huizenprijzen tot 2008 echt extreem snel stegen. Dan moet je echt hebben lopen denken, kom laat ik de extra waarde van mijn huis eens gebruiken om geld te verbrassen.

  4. 7

    Mensen die minder dan 10 jaar geleden zijn ingestapt en een restschuld hebben, zijn daaraan ook zelf schuldig. Toen was immers allang duidelijk dat ze in een ordinair piramidespel stapten. En zoals iedereen die meedoet aan een piramidespel hoopten ze dat niet zij, maar de volgende generatie het haasje zou zijn. Semi-crimineel is het. Helaas, pindarotsjes. Wie een kuil graaft voor een ander etc.

    HRA afschaffen, niet geleidelijk maar direct. Soepeler zijn met de afgifte van bouwvergunningen. Toestaan dat lege kantoorpanden worden omgebouwd tot woningen. Toestaan dat mensen permanent in recreatiewoningen vertoeven. (Dit kan in principe allemaal vandaag nog geregeld worden, mijn goedkeuring hebben ze.)

    Alleen dan zou een ‘starter’ geen halve crimineel of een hele idioot meer zijn.

  5. 9

    Dit is al vaker langsgekomen, maar het probleem is dat een deel van de instappers weinig keuze had: er waren niet zoveel alternatieven. Naast een pyramidespel gaat het hier immers ook om woonruimte. Met name in veel grotere steden kun je geen kant op: je studentenkamer moet je meteen uit, voor betaalbare huurwoningen heb je 10 jaar wachttijd nodig, en de vrije sector is nog duurder dan een hypotheek. Dan kun je wel heel principieel in een kartonnen doos gaan wonen enzo, maar…

    Het is opmerkelijk hoe makkelijk falend beleid (van overheid en banken) alleen maar bij de individuen wordt neergelegd.

  6. 10

    @Inca Ligt het er ook niet een beetje aan dat mijn generatiegenoten simpelweg geen genoegen nemen met een lullig flatje in een achterstandswijkje, terwijl ze net dachten het grote geld te kunnen gaan oprapen? De markt is natuurlijk kut maar ik zie nog altijd genoeg mogelijkheden.

  7. 11

    Daar heb je op zich gelijk in, ware het niet dat je mensen moeilijk iets kwalijk kunt nemen als ze gedwongen in een piramidespel stappen. Een dak boven je hoofd is toch zo’n beetje een eerste levensbehoefte en een huurwoning is zo makkelijk nog niet gevonden (om niet te zeggen, in de meeste, ook kleinere, steden zijn daar jarenlange wachtlijsten voor). Als je keuze dus bestaat uit duur kopen of geen huis hebben, zit je toch met een naar dilemma.

    Verder kun je die groep mensen toch niet verwijten dat ze hun hypotheek voor andere doeleinden dan hun huis hebben gebruikt, wat vaak wel het geval is met mensen die nu in de problemen komen omdat ze hun overwaarde in extra schuld hebben omgezet.

  8. 12

    Tsja.

    Had je maar niet zo’n duur huis moeten kopen, denk ik dan.

    En om nou te verwachten of zelfs te eisen dat je dat ervoor krijgt dat je er ook voor betaald hebt, zo werkt het nou eenmaal niet.

  9. 13

    @10, het speelt ongetwijfeld gedeeltelijk mee, maar ook de lullige flatjes in achterstandswijken kennen een wachtlijst (huur), en als je koopt zit (zat) je met twee keer overdrachtsbelasting. Het blijft een klassiek prisoner’s dilemma: wie wil er nou bewust een stuk beroerder gaan wonen dan mogelijk, alleen uit principe?

    Als ik vergelijk waar mensen nu in wonen met waar de ouders van mijn vriendjes op de basisschool woonden, dan is de prijs misschien wel flink omhoog gegaan, maar de woonstandaard (oppervlakte, kwaliteit) niet eens zo gek veel, vooral niet als je in aanmerking neemt dat er toen nog heel wat kostwinnergezinnen waren, tegenover nu veel anderhalfverdieners. De bedragen zijn hoger, maar je blijft een min of meer vaststaande hoeveelheid mensen over een min of meer vaststaande hoeveelheid woningen verdelen.

  10. 14

    Het is niet uit principe dat je beroerder moet gaan wonen, maar omdat je nu eenmaal nog niet zoveel vlees op de botten hebt. Hoe dan ook: ik zie pas afgestudeerde koppels direct huizen kopen omdat ze tweeverdieners zijn. Neukt de vrouw of de vent buiten de deur en je zit midden in dikkere shit dan je voor mogelijk had gehouden.

  11. 15

    “wie wil er nou bewust een stuk beroerder gaan wonen dan mogelijk, alleen uit principe?”

    Én het risico! … Piramidespelen zijn afgezien van louche ook erg risicovol. Vroeg of laat spat de bel uiteen namelijk (wat zich dus nu aan het voltrekken is, zij het niet met een spat maar met een whimper).

  12. 16

    Dan vroeg ik wel eens voorzichtig aan zo’n stomme kokosmakroon die werkelijk dacht dat huizenprijzen eeuwig door zouden stijgen: ik begrijp niét dat dat 30 jaar stand gaat houden met jouw inkomen gekoppeld aan een aandelenleasecontract o.i.d.(en daarnaast nog eens 3x op vakantie). Je kan het beter naar het quasino brengen maar ja: daar is het ook rien-ne-va-plus het-geld-is-niet-meer-van-u (dat zei ik natuurlijk niet dat dacht ik).

    Ik moet me écht inhouden om niet voor élk huis met een bordje Te Koop in een satanische lachstuip uit barsten. Echtpaartje met kroost beteuterd natuurlijk. En dan onderwijl met de vinger in hun smoel wijzen: én je huis kwijt én 10 jaar spaarcenten kwijt

    WHAAhahahahahaaaaaaaaaaaaa

    Ja, je moet ze ermee confronteren is mijn motto. Of met een megafoon rond gaan lopen: “Woekerpolissen! KOOPT ALLEN WOEKERPO*LISSEN. Winstverdriedubbelaar…ik zei: WINSTVERDRIEDUBBELAER

    Ik zou me overigens pas écht druk gaan maken als dat soort het hier voor het zeggen gaat krijgen.

  13. 18

    Tsja, met dat risico is het ingewikkeld – vooral omdat de meeste keren dat het mis gaat, het zo ontzettend misgaat dat er weinig meer te redden is. Ook de mensen die wel netjes hebben gerekend en gepuzzeld zijn de dupe van de crisis – ook mensen die nooit iets onnadenkends of risicovols doen kunnen ineens in de bijstand belanden en failliet gaan en met grote schulden blijven zitten. (En als je denkt dat alles is afgedekt blijken er toch altijd nog flinke gaten te zijn.)

    Behoudend zijn is dan ook relatief erg duur (want je bent dus aangewezen op ofwel commerciele huur ofwel alsnog te hoge koopprijzen plus de overdrachtsbelasting) en het levert betrekkelijk weinig zekerheid op. Voor de meeste individuen is het dan ook veel zinniger om het risico dan maar helemaal te nemen: dan heb je in elk geval een tijd nog leuk gewoond.
    (En dat is dan ook precies de reden dat ik op visie hoop van de overheid: omdat mensen vanuit zichzelf redeneren.)

  14. 19

    “Een enorm schuldenprobleem, maar de gewenste oplossing? Ogen dicht en hard “lalalalala” zingen.”

    Bestudeer de geschiedenis eens en vind uit dat er ook zoiets bestaat als schuldvergiffenis. Vooral in het kader, dat banken met miljardensteun overeind geholpen werden. Waarom de huiseigenaar die onder water zit dan niet? Of om de economie ECHT op gang te krijgen, scheld de schuld voor een bepaald percentage weg van ALLE huiseigenaren en geef huurders een aantal maanden huurvrij wonen.

    “Het is me altijd al een raadsel geweest hoe naïef mensen zijn in het doen van grote aankopen.”

    BS, de banken hebben dit zelf in de hand gewerkt. De banksters bloeden niet, eh, nooit! De eigenaar van het o-zo-gepromote-eigen-huis mag wel op de blaren zitten. Nogal eerlijk verdeeld, niet?

    “Ik heb een hypotheek gelijk aan niet meer dan 60% van de huidige waarde van mijn huis”

    Nou en? De bank rekent ECHT niet met de waarde die JIJ aan je huisje geeft, ooit van executiewaarde gehoord? En komt het niet in je breintje op, dat de prijzen van huizen zover kunnen dalen dat ook mensen met kleine hypotheken in de moeilijkheden zouden kunnen komen?

  15. 20

    Hebben we niet allemaal geleerd dat we eerst moesten sparen voordat we iets konden kopen? Ja dat wisten we, maar we dachten dat de huizen meer waard zouden worden. De echte oorzaak ligt ergens anders, we wilden wel politiek correct denken maar we wilden niet politiek correct wonen en tja dat kost effe meer. En de banken hebben ons daar goed bij geholpen.

  16. 21

    De politiek heeft d.m.v. beperkte woningbouw en HRA de huizenprijzen flink opgejaagd ten bate van de oudere generaties. Het is een beetje wrang dat de jongere generaties – die overigens alleen exorbitante huizenprijsstijgingen kenden – daar nu de rekening voor moeten betalen. Het is wat al te makkelijk om te wijzen op de eigen verantwoordelijkheid. Zeker omdat huren in het goedkope segment onbereikbaar was (is) vanwege wachtlijsten en de vrije sector zo duur is dat sparen bijna niet mogelijk is. Dan ga je toch snel geloven in de praatjes van de experts die zeiden dat een koophuis altijd een goede investering was.

  17. 24

    Dat banken dingen fout hebben gedaan en daar niet echt voor op de blaren hoeven te zitten, ontneemt de mensen toch niet van hun eigen verantwoordelijkheid?
    Persoonlijk ben ik van mening dat als je niet eerst in staat bent geweest minimaal 20 procent van de waarde van je eerste huis bij elkaar te sparen, je dus niet in staat bent de last van zo’n eigen huis te dragen.
    Vroeg of laat ga je lek bij groot onderhoud om maar iets te noemen. (Kan je natuurlijk nog dieper de schuld in gaan).

    En verder heb ik niet gespecificeerd welke waarde ik van mijn huis ik hanteer. En ja, ik weet wel dat de markt zover kan instorten dat het ook onder die waarde komt. En dan ook nog eens zover dat ik zelfs met de spaartegoeden er niet meer uit kom. Maar dan spreken we wel over zo’n grote crisis dat zelfs The Great Depression een mooie vakantie leek.

    BTW, het gebruik van verkleinwoorden siert je niet en komt de discussie niet ten goede.

  18. 25

    In mijn ogen heeft het allemaal te maken met de niet te stillen honger naar geld van de overheid. In tijden dat het goed ging leefden de overheden goed van nieuwe projectontwikkelingen, gronduitgifte’s, leges en precario’s, overdrachtsbelastingen en BTW’s etc, etc.
    Da’s nu een beetje gestopt en gooit men het over een andere boeg. Gebleken is dat mensen niet kunnen bezuinigen op mobiliteit (je moet naar je werk en er rijdt geen bus naar een gemiddeld industrieterrein). Dus wordt dat nu ff flink belast. Zal dat de woningmarkt een beetje optrekken?

  19. 26

    Zolang de overheid grote delen van mijn salaris inneemt om de “eigen” verantwoordelijkheid van anderen te kunnen afdekken, is het erg lastig om te accepteren dat de gevolgen van de door de overheid verstoorde huizenmarkt nu ineens mijn eigen verantwoordelijkheid is.

  20. 27

    En de bouw voor leegstand in de VINEX-wijken niet te vergeten. Is al 10 jaar duidelijk dat de woningproductie niet strookt met de vraag en als gevolg wachtlijsten, dure huizen, hoge hypotheken en meer van zulks ellende.

    Tijd om flink bij te sturen dus. Beperkt HRA, sta alleen nog annuiteitenhypotheek toe en haal een flink deel van het geld bij de banken.

    Je kan niet alleen over individuele schuld praten als zelfs de overheid dergelijke constructies toejuichde (zie ook boven over gronduitgifte en dergelijke zaken )

  21. 28

    Ja, en het bleek niet waar. Sparend kon je op een bepaald moment geen huis bij elkaar krijgen.

    Politiek correct wonen is niet aan de orde: het aantal woningen is min of meer vast, het aantal bewoners ook. De prijzen zijn verhoogd, maar de verdeling is niet wezenlijk veranderd. (Als je alle mensen een trapje op de woningmarkt laat dalen, heb je namelijk gewoon een groep mensen die nergens kan wonen, omdat die huizen er niet zijn.)

  22. 29

    Ik bestrijd dat een behoudende houding duur zou moeten zijn. Het is volgens mij eerder zo dat de behoudende keuze vaak niet aansluit bij de wensen van de mensen. Ook op de commerciële markt kan je betaalbare huurwoningen vinden, maar je moet wel de mentale stap zetten dat het wel eens een stukje buiten de stad kan zijn.

    Recent studeerde een vriend van mij af die een kamer van 20 in een studentenhuis had voor 160e. Hij heeft ook een studieschuld van 30k. Toen hij werk vond is hij direct verhuisd naar een appartement waarvoor hij 600e kon neertellen. Het is maar één voorbeeld, maar ik zie dergelijk financieel stupide denken continue voorbijkomen. Mensen zijn afgestudeerd en ze willen wat en zodra ze zien dat vrienden huizen beginnen te kopen dan begint het toch echt te kriebelen en wordt er gelijk gedacht over nieuwe stoomovens en mooie televisies.

    Ik zal wel enigszins blind zijn voor de gevallen waarbij mensen het buiten hun schuld toch echt lastig hebben en misschien moet ik ook niet zo hard hameren op het cognitieve financiële onvermogen van mensen. Als het op geld aankomt, maken we tenslotte allemaal debiele beslissingen.

  23. 30

    De ECB heeft in de afgelopen maanden iets van 1000 miljard euro’s ter beschikking gesteld aan de banken, over gratis geld gesproken…

    Je mag alleen hopen dat er hyperinflatie onstaat, zodat iedereen zijn hypotheek kan gaan aflossen van een (1) maandsalaris ;-)
    That will teach the bastards!

  24. 31

    “Persoonlijk ben ik van mening dat als je niet eerst in staat bent geweest minimaal 20 procent van de waarde van je eerste huis bij elkaar te sparen, je dus niet in staat bent de last van zo’n eigen huis te dragen.”

    Dat ben ik helemaal met je eens, in Duitsland is deze gang van zaken heel normaal. Het zou de Nederlandse regering sieren eens wat meer over de grens te kijken. Waarom het in andere landen wel goed kan gaan t.a.v. de huizenmarkt (Duitsland, Scandinavische landen) en in sommige nog slechter (Ierland, Spanje). Er valt altijd wat te leren, echter zit men in Den Haag m.i. teveel in de zakken van de banksters/commercie en dus verandert er niets zolang de laatsten er voordeel van hebben.

    Excuses voor de verkleinwoordjes, eh, -woorden….Gaat soms zo in het heetst van de strijd.