Waar voor ons belastinggeld?

Waar zijn de hogere uitgaven voor zorg, onderwijs en politie terechtgekomen, en zijn de ingezette middelen wel doelmatig en doeltreffend ingezet? Het SCP-rapport over de besteding van extra belastinggelden in deze sectoren deed veel stof opwaaien. De auteurs gaan hieronder in op de uitkomsten en de kritiek. Een gastbijdrage van de auteurs van het rapport, Bob Kuhry, Ab van der Torre en Evert Pommer. Op 12 januari bracht het SCP een publicatie uit over de ontwikkeling van de kosten, het personeel en de productie van een zestal publieke diensten: primair onderwijs, voortgezet onderwijs, ziekenhuiszorg, verpleging en verzorging, politie en rechtspraak. Het idee achter dit rapport is om de paradox uit te werken tussen enerzijds de stijging van de overheidsuitgaven en anderzijds de gelijkblijvende of teruglopende kwaliteit en tevredenheid. Waar zijn de hogere uitgaven terecht gekomen, en zijn de ingezette middelen wel doelmatig en doeltreffend ingezet? Om dit soort vragen te beantwoorden is de kostenontwikkeling in een aantal onderliggende componenten ontleed (zie de tabel). Met name bij het basisonderwijs, de politie en de rechtspraak bleken de reële (voor inflatie gecorrigeerde) kosten en de omvang van het personeel veel sneller toe te nemen dan de productie. In mindere mate gold dit ook voor voortgezet onderwijs en intramurale verpleging en verzorging.

Door: Foto: copyright ok. Gecheckt 14-10-2022

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De burger volgens de overheid

Onze MP is een welgemoed man en een slimme retoricus. Maar heeft hij ook een visie? Zo wurmt hij zich uit onder het onbehaaglijk thema van de stijgende armoede, door te zeggen dat er alleen lage inkomens zijn. Vergeleken met het Afrikaanse consumptieniveau klopt dat wel, maar het is natuurlijk op het randje van onbehoorlijk. Maar laten we de politicus Rutte links liggen en kijken naar zijn inhoudelijke voornemens met hervormingen. De slagzin die onmiddellijk op komt: “een kleinere, sterkere overheid”.

Het is niet een doelstelling waar ik direct voor uit mijn stoel kom, maar onzin is het ook niet. Het past in langjarige traditie en bij het liberale denken. Laten we eens kijken wat hier achter schuilt.

Het doel “kleiner en sterker” zegt iets over de waargenomen verhouding tussen staat en burger. De overheid moet zich minder bemoeien met de burger (kleiner), maar als de overheid dat wel doet, moet de burger beter luisteren. (sterker) Dat laatste geldt bij Rutte c.s. vooral op het vlak van de veiligheid.

Dat is tamelijk dubbel: een kleinere overheid betekent minder beheersing, een sterkere overheid vergt juist meer beheersing. Hoe je hiermee omgaat, wordt bepaald door je visie op de gewenste verhouding tussen overheid en burger. Die visie wordt vrij sterk gevormd door je geloof in de regulerende werking van het marktmechanisme.

Foto: copyright ok. Gecheckt 06-09-2022

KSTn | Schokproef overheidsfinanciën

Een goede vingeroefening dat stuk “Schokproef overheidsfinanciën“. Met al die crises die over elkaar heen struikelen, wil je natuurlijk wel weten waar we als land aan toe zijn. Dus schets je de zwartste scenario’s en kijk wat je kunt doen om je in te dekken.
Tenminste, dat is de intentie. Het komt me echter voor dat het hier gaat om grijze scenario’s. Het kan nog veel erger. Maar goed, het is een begin.
Jammer wel dat het in ieder geval op 1 punt alweer achterhaald is. Het gaat nog uit van een risico van 55 miljard euro voor NL op het Griekenland verhaal. We zijn alweer wat verder nu.

Maar meest opvallende vond ik de volgende oorzaak-schok tabel:


De derde regel gaat over “Hogere olieprijs”. Helaas staat nergens vermeld wat precies “hoger” is. Gaat het om 150 dollar of gaat het om meer dan 200 dollar.
Maar goed, belangrijker nog is de verbazingwekkende inschatting als zo het alleen een klein effect hebben op de mondiale economische crisis.

Volgens mij maken de rapportmakers (waarschijnlijk meer gericht op de financiele economie) hier een stevige inschattingsfout.
Een hogere olieprijs heeft een hevige impact op alles. Begin met het autorijden, dat wordt duurder. Mensen kunnen dus minder makkelijk lange afstanden naar hun werk reizen en zullen dichterbij hun werk willen gaan wonen. Dat kan een stevige schok teweeg brengen (hoewel dat even wat meer tijd kost waarschijnlijk).
Verder zijn heel veel bedrijven in Nederland zowel qua grondstof (denk chemie bv) als qua energie direct of indirect afhankelijk van olie. De winstmarges komen sterk onder druk en de beurs kan niet anders dan daarop reageren. Nog een schok.
En tot slot zal het ook effect hebben op de schuldenpositie van veel landen. Nederland mag dan een beetje geluk hebben omdat het gas dan ook omhoog gaat, andere landen hebben vooral meer kosten en moeten dus meer schulden maken. Een nog grotere schok voor Europa dus.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: copyright ok. Gecheckt 28-09-2022

Worden wij de Grieken van de woningmarkt?

We leven te veel op krediet. Wat we de Grieken verwijten, doen we zelf ook. Nederland heeft in relatieve zin de grootste hypotheekschuld van de wereld. We weten wat voor risico’s dat heeft, maar er wordt niets aan gedaan. Prof. dr. Dirk Brounen is hoogleraar Real Estate Economics aan de Tilburg University, in deze gastbijdrage legt hij uit waarom het tijd is dat de overheid de aftocht blaast uit de woningmarkt.

Als het gaat om de subsidiering van sociale huurwoningen staat Nederland op de blacklist van Europa. Europa creëert druk, maar we hebben nog geen straf gekregen. Dus is ook hier de hervorming niet dringend. Maar wat lang duurt, komt soms te laat.

Uitstelgedrag, daar hebben wij allemaal wel eens last van. Zo ‘pieken’ studenten graag vlak voor het tentamen en wachten docenten vervolgens tot het einde van de termijn met het nakijken ervan. Niets menselijks is ons vreemd. Maar sommige zaken kun je beter niet uitstellen.

Neem nou de discussie over het hervormen van de Nederlandse woningmarkt. Dit is een schoolvoorbeeld van Nederlands overheidsbeleid dat van kabinet tot kabinet wordt doorgegeven als een hete aardappel. Terwijl een flinke koerswijziging nodig is om dit belangrijke dossier binnen onze economie weer vlot te trekken. Is het woningmarktdebat echt te ingewikkeld, of zijn de electorale belangen te groot?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Het Akkoord van Apeldoorn revisited

REFLECTIE – Weet u wat het machtige “Akkoord van Apeldoorn” is? Vast niet. Het is het zoveelste voorbeeld van zogenaamd krachtdadig handelen van de overheid in alle vrijblijvendheid waardoor er uiteindelijk weinig tot niets gebeurt. Zo ook in dit geval.

Het Akkoord van Apeldoorn loopt vandaag na precies drie jaar af. Dit was onderdeel van de ambitie:
Zij nemen het initiatief tot het ontwikkelen en uitvoeren van samenhangende publiekscampagnes in de periode 2009 tot 2011, gericht op het vergroten van de betrokkenheid van burgers bij het landschap via een voorhoede in samenleving en openbaar bestuur.

Ook zouden er allerlei actieplannen en financieringsvoorstellen komen om de “verrommeling” van het landschap tegen te gaan.
We zijn drie jaar verder en nog steeds aan het praten. De zak met geld is weg en de aandacht al helemaal. Maar je kan er aardig grote en kleine “stuurgroepen” en diverse therapeutische praatgroepen zoet mee houden.

Zeg niet dat ik niet gewaarschuwd heb. Vrijblijvende akkoorden kosten alleen maar geld en tijd. Ze leveren zelden op wat men hoopt.
Overigens heb ik niet de illusie dat hiermee toekomstige akkoorden en convenanten vermeden zullen worden.

Foto: copyright ok. Gecheckt 11-03-2022

Begroting 2002 vs Begroting 2012

DATA – Met de uitspraak “in 1 jaar verandert er niets, in 10 jaar alles” in het hoofd leek het me wel aardig om de begroting van 10 jaar geleden tegen die van vandaag te houden. Hoe groot zijn dan de verschuivingen.

De begroting van 10 jaar geleden was immers van 18 september 2001, een week na 9/11. In die begroting zat de veranderde wereld nog niet verwerkt. Zou je nu kunnen zien dat zaken als veiligheid en buitenland een groter deel van de koek pakken?
Mijn veronderstellingen werden gelogenstraft. Ja, veiligheid (eerst bij BZK en nu bij Justitie) legt iets meer gewicht in de schaal. Maar schokkend is het niet. En nee, Buitenland is niet belangrijker geworden, integendeel. De grootste krimp zit bij Buitenlandse Zaken. Met name de afdrachten richting Europa die gekrompen zijn, spelen daarbij een rol zo te zien.
Hier de twee begrotingen op hoofdlijnen:

De groei van de “sociale” kant valt op. Sociale Zaken en Zorg bij elkaar nemen 5 procentpunten meer van de totale begroting in nu. En helaas loopt Infrastructuur en Milieu terug. Maar dat verbaast me dan minder.
Maar al met al zijn de verschuivingen dus kleiner dan ik had verwacht. Of dat nou een goed of een slecht teken is, ik weet het niet.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Egoïsme en kinderen zonder vaders

[qvdd]

onverantwoordelijkheid, egoïsme, kinderen zonder vaders, scholen zonder discipline, beloning zonder inspanning en rechten zonder verantwoordelijkheden.

De Britse premier David Cameron weet hoe het komt dat er afgelopen week rellen zijn uitgebroken in diverse steden. Het ligt in ieder geval niet aan de overheid.

In ander nieuws: Onderzoekers koppelen sociale onrust aan bezuinigingen in de periode 1919-2009.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Vorige Volgende