Rusland verliest de Oostzee

Hoe zou Poetin dit zien? Drie maanden na de invasie van Rusland in Oekraïne is zijn 'speciale operatie' nog verre van geslaagd. De Russen lijden grote verliezen volgens westerse deskundigen. De geopolitieke effecten van deze oorlog zijn op de lange termijn minstens zo ingrijpend. Poetin verliest niet alleen definitief zijn vrienden in het buurland dat grote betekenis had voor de Russische economie. Hij heeft Europa opeen gedreven in een hernieuwd en versterkt bondgenootschap met de Verenigde Staten. De gevolgen van de sancties zijn misschien nog niet helemaal duidelijk, maar er is opnieuw een ijzeren gordijn neergelaten in Europa dat nog jaren de verhoudingen tussen Oost en West zal beïnvloeden. En met de toetreding van Finland en Zweden tot de NAVO verliest Rusland definitief de grip op de Oostzeeregio. Telt dat allemaal niet mee aan die lange tafel in Moskou? Oostzeeraad bijeen Deze week kwam de Council of the Baltic Sea States bijeen in Kristiansand, Noorwegen. Deze Oostzeeraad is na de Koude Oorlog in 1992 als een samenwerkingsverband van de noordelijke landen opgericht. Rusland was aanvankelijk ook lid maar is na de bezetting van De Krim geschorst en sinds kort definitief uitgetreden. Voor het eerst sinds negen jaar kwamen de ministers van buitenlandse zaken van de elf overige landen samen met vertegenwoordigers van de EU naar Noorwegen voor een conferentie op hoog niveau. De Russen werden door niemand gemist, integendeel. 'Door Oekraïne aan te vallen, heeft Rusland zich niet alleen verwijderd van het huidige politieke stelsel, maar ook van de beschaafde wereld zoals we die kennen', zei de Litouwse minister van Buitenlandse Zaken, Gabrielius Landsbergis (op de foto met zijn Duitse collega Baerbock). 'Onze gemeenschap is gelijkgestemder dan ooit was. Maar de wereld rond onze landen is helaas minder veilig.' Tanks Duitsland kreeg op de conferentie kritiek van onder andere Polen en Litouwen vanwege de trage levering van wapens voor de versterking van het Oekraïense leger. De Poolse president heeft Duitsland in het openbaar beschuldigd van het breken van beloftes. Een woordvoerder van de Duitse regering zei verbijsterd te zijn over deze uitspraak. Polen heeft ons voorbehoud bij het aanbod van tanks kennelijk niet goed begrepen,zei hij. 'Er was een duidelijk verzoek van Poolse zijde om ultramoderne Leopard 2A7-hoofdgevechtstanks naar Polen over te brengen, maar het probleem is dat de Bundeswehr zelf slechts een klein aantal - ongeveer 50 - van deze tanks heeft. En hoewel er meer in de pijplijn zit, staan die tanks nergens op een autowerf of fabrieksterrein klaar; ze moeten gemaakt worden.' Graan Minister Landsbergis kondigde woensdag bij Nieuwsuur aan dat hij met andere landen wil proberen het graantransport vanuit Odessa weer op gang te brengen. Daarvoor zouden marineschepen moet worden ingezet. De Litouwse minister benadrukte dat het hier niet om een militaire missie gaat maar om het voorkomen van een humanitaire ramp. Veel landen zijn afhankelijk van het graan uit Oekraïne en alleen via de Zwarte Zee is export mogelijk. 'De deelnemende landen gaan niet tegen de Russen vechten, ze zorgen ervoor dat de wereld het graan uit Oekraïne krijgt. Dat is een belangrijk onderscheid. De missie zou alleen moeten garanderen dat de Russen de schepen en de haven niet aanvallen.' Aldus Landsbergis. De Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Hoekstra ging niet op dit argument in toen hij in een voorzichtige reactie zei dat moet worden voorkomen dat er een nog groter gewapend conflict ontstaat. Het humanitaire initiatief van Landsbergis laat onverlet dat Litouwen net als de andere Baltische staten blijft aandringen op meer militaire steun voor Oekraïne. Litouwen was ook een van de eerste landen die het optreden van Rusland heeft aangeklaagd bij het Internationaal Strafhof. Justitieminister Minister Ewelina Dobrowolska (let op de nieuwe spelling van haar naam) vertegenwoordigt haar land in Den Haag. De beschuldiging van Rusland dat Oekraïne genocide pleegt in de Donbas regio weerspreekt zij. Rusland pleegt zelf genocide, zegt ze, met de invasie in Oekraïne. Kissinger Het standpunt van de Baltische Staten inzake de oorlog in Oekraïne werd ook nog eens duidelijk verwoord door de Litouwse premier Ingrida Šimonytė in reactie op Henry Kissinger. Deze suggereerde op het World Economic Forum in Davos om met Rusland te onderhandelen op basis van de status quo bij het begin van de oorlog. Dat zou opgave van de Krim betekenen. Een nederlaag van Rusland leidt alleen maar tot nog grotere destabilisatie in de regio, aldus de hoogbejaarde Amerikaanse diplomaat. Volgens Šimonytė zou het westen daarmee in oude fouten vervallen. 'Als het Westen weer op dezelfde hark stapt, zal die hark hem in het gezicht slaan en dat zal zeker niet het einde van dit verhaal zijn'. Dat de oorlog buiten het slagveld kan worden beëindigd, is volgens haar 'wishful thinking' van sommige politici. Hoe zou Poetin dit zien?

Voorjaarsschoonmaak in Polen

ELDERS - Snel groeiende Oost-Europese consumptiemaatschappijen krijgen steeds meer problemen met het verwerken van afval. En er ligt nog steeds een vuile erfenis uit het verleden.

Polen is de snelst groeiende economie, schrijft De Telegraaf deze week, een consumentenmarkt met 38 miljoen mensen en het enige Europese land dat geen last heeft van de crisis. Grijp uw kansen ondernemers! Polen kopen en blijven kopen. Maar waar laten ze hun afval?

Polen wordt, samen met tien andere lidstaten, door de EU gehekeld om zijn rotzooi, vuil en het bovenmatige afval, aldus Ewa Wilk in de Poolse krant Polityka. Het land lijdt onder het syndroom van een opkomende consumptiemaatschappij: kopen, hebben, weggooien, nieuwe kopen, goedkoop, zó goedkoop, het is zonde als je het niet koopt. En de tradities van de oudere generatie helpen niet mee. Enkele decennia geleden was er in Polen net als andere Oost-Europese landen schaarste op veel gebieden. De neiging dingen te bewaren is nog steeds, je weet maar nooit waar je ze voor kunt gebruiken. Inmiddels gaan Polen mee in de cultuur van de kapitalistische economie: elk jaar alles nieuw, kopen, kopen, we kunnen het betalen. Zo groeit de afvalberg.

Maar ook de Polen zullen er aan moeten wennen dat de groei van de consumptie een keerzijde heeft, schrijft Ewa in haar overdenkingen bij de voorjaarsschoonmaak. Als lid van de Europese Unie krijgt het land ook te maken met richtlijnen voor afvalverwerking en recycling. In Duitsland wordt ongeveer de helft van het afvalaanbod gerecycled en het doel is om dat aandeel tot 75 procent te verhogen in de nabije toekomst. In Polen wordt slechts tussen de 5 en 10 procent van het afval gerecycled. Alleen Roemenië en Letland scoren in de EU slechter. Op dat gebied is er nog veel werk te verrichten (hallo, ondernemers, bent u er nog?). De nieuwe wetgeving in Polen vereist een flinke gedragsverandering. Maar zoals de geschiedenis in andere landen laat zien: iedereen kan leren afval op de juiste plaatsen te deponeren en te scheiden.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.