B.B. King overleden
B.B. King overleden. Hij werd 89 jaar.
Eergisteren werden de jaarcijfers van het NVPI gepresenteerd. Onderdeel daarvan zijn de cijfers over de Nederlandse muziekindustrie. En die waren opnieuw slechter dan het jaar ervoor. Als we het verloop vanaf 1991 in kaart brengen, is duidelijk dat er sprake is van een niet te stuiten neergang. Eerst even de cijfers op een rij:
B.B. King overleden. Hij werd 89 jaar.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
COLUMN - Ik ben nooit een early adopter geweest. Pas onlangs schafte ik een Smartphone aan, na heel lang met een koelkast van Nokia te hebben rondgelopen. Naar volle tevredenheid overigens. Want bellen deed het ding uitstekend. Toen iedereen al lang en breed een pc in huis had staan, behielp ik mij nog met pen en papier. Pas na een reeks van zeer goedkope computers van inferieure kwaliteit durfde ik in 2006 de stap te maken naar een prestigieuze iMac. Mijn oude muziekinstallatie was de goedkoopste die ik kon vinden, een aanbieding. Geld had ik toen nauwelijks en die paar elpees die ik mij kon veroorloven rechtvaardigden de aanschaf van een dure stereoset bij lange na niet.
Tot drie weken geleden. Bij het opruimen van de zolder vond ik een stapeltje oude elpees. Wegdoen of toch maar bewaren? Het historisch besef en mijn melancholisch verlangen naar vroeger wonnen het van mijn opruimdrift. Maar helaas. Niks meer voorhanden om de elpees fatsoenlijk af te spelen. Mijn Akai midiset had begin jaren negentig al de geest gegeven, En met de opkomst van de compact disc leek het aanschaffen van een nieuwe platenspeler en toebehoren mij pure geldverspilling.
Marktplaats bood uitkomst. Voor nog geen vierhonderd euro kocht ik een vierdehands Sony-platenspeler, twee vintage Grundig-boxen en Marantz-versterker, met van die oplichtende metertjes die zo mooi op de muziek meedansen. Een openbaring. Niet alleen qua geluid. Het plaatjes draaien geeft mij zo veel meer voldoening dan het luisteren naar een afspeellijst op Spotify of iTunes. Alleen al de handeling van het uit de hoes halen en het laten zakken van de naald op het zacht knisperende vinyl maakt het de moeite waard. Bijkomend voordeel is dat ik nu weer het hele album beluister in de volgorde zoals de artiest het ooit heeft bedoeld. Ook naar nummers die ik anders met een druk op de knop zou overslaan. Even helemaal los van de zapcultuur.
COLUMN - Radio 2 sluit traditioneel het jaar af met de Top 2000, de “tweeduizend beste liedjes ooit gemaakt”.
De lijst als geheel verjongt steeds een klein beetje, stelde Steeph dit weekend al vast. Er worden natuurlijk af en toe nieuwe hits toegevoegd, maar dat is niet het hele verhaal. Er komen ook oudere nummers bij, van langer geleden dan vorig jaar. Waar komen die ineens vandaan?
‘Here I Go Again’ van Whitesnake bijvoorbeeld staat er dit jaar voor het eerst in, op nummer 734. Best gek, zegt de DJ, dat een nummer uit 1987 na al die jaren nieuw binnenkomt in de lijst. De avond ervoor werd ‘This Is Not America’ van David Bowie gedraaid. Hoe kan het dat dat nummer dit jaar ineens maar liefst 63 plaatsen stijgt?
Eén variabele die zeker belangrijk is, is de leeftijd van de stemmers. Welke muziek je gaaf vindt en wat in je persoonlijke top-10 staat, is veelal de muziek die je hoorde toen je jong was. Laten we zeggen dat de soundtrack voor je leven bepaald wordt tussen je veertiende en vijfentwintigste levensjaar.
De gemiddelde leeftijd van luisteraars van Radio 2, is 54 jaar. Ook de presentator van het tv-programma Top 2000 a gogo, Matthijs van Nieuwkerk, is trouwens 54; mede-presentator Leo Blokhuis is 53.
Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.
DATA - De revival van de LP mag dan af en toe in het nieuws komen, eigenlijk loopt het tijdperk van de fysieke geluidsdragers simpelweg ten einde. Het bliepje van de LP’s kan de trend niet breken.
Naar aanleiding van de teleurstellende omzetcijfers van de Nederlandse muziekindustrie hebben ee de cijfers vanaf 1975 bij elkaar gesprokkeld en de geluidsdragers netjes gestapeld. LP’s onderop, dan de cassette’s, de CD’s en ten slotte de singels (digitaal en analoog op 1 hoop).

DATA - De jaarlijks terugkerende Top2000 was voor mij altijd monument van muzikaal conservatisme. En toch luisterde ik.
Vorig jaar al moest ik toegeven dat de Top2000 toch minder conservatief was dan ik dacht. Of beter gezegd, de stemmers natuurlijk. Maar een goede manier om dit in een grafiek uit te drukken, toch mijn favoriete bezigheid, had ik nog niet gevonden. Tot dit jaar.
Dus hier het bewijs dat de Top2000 de laatste jaren meegroeit met de tijd.

Eenvoudigweg door het verschil te nemen per nummer tussen het jaar van uitgave en het jaar waarin het in de top2000 stond en dat over alle nummers te middelen, is de gemiddelde leeftijd van de nummers te bepalen. En blijft tegenwoordig gelijk. Dus “verjongt” de top2000 net zo snel als de tijd voortschrijdt. Met dien verstande dat het natuurlijk wel met een stevige “historie” begon.
Overigens heb ik ook nog een variant gemaakt waarin hogere noteringen meer gewicht kregen om te zien of de verjonging alleen in de onderste regionen gebeurden. Maar die grafiek gaf exact hetzelfde verloop. Alleen de top 10…
De historie die de top2000 meesleept laat zich mooi zien als je de nummers per editie ordent naar decennium van verschijnen:

Maar ook daar zie je nu het meegroeien met de tijd.
Bedenk echter wel dat zestien edities van de top2000 bij elkaar maar 3.906 verschillende nummers bevatten (i.p.v. de mogelijke 32.000).
COLUMN - Niet alleen het programma was spectaculair, het belangrijkste gebouw was dat al evenzeer. Le Guess Who, Utrechts jaarlijks terugkerende avant-garde en underground muziekfestival, speelde zich goeddeels in het deze zomer geopende TivoliVredenburg af. In een joekel van een gebouw dat bijna achtduizend bezoekers aankan en dat totaal uitverkocht is, verwacht je dikke mensenmassa’s, mismoedig makende rijen, overal troep op de vloer en vooral heel veel akelig dringen.
Niets van dat al. Je zag overal hoge constructies, licht en lucht; grote vensters, brede trappen en deuren, ruime bordessen, overal zicht op de buitenwereld. Nergens het gevoel opgesloten te zijn in een entertainmentfabriek. Alle mensenstromen bewegen zich langs de randen van het gebouw, rond de vijf zalen die de middenas ervan vormen. (Het enige nadeel: de artiestengangen bleken nogal een doolhof.) Alle lof voor de samenwerkende architecten – duizenden mensen opbreken in plukjes her en der kletsende mensen is een kunst apart.
Een van mijn favoriete bands trad er op: Swans, strak geleid door veteraan Michael Gira. Maakte Swans vroeger muziek die zo deskundig op de luisteraars inbeukte dat bezoekers soms misselijk de zaal moesten verlaten, inmiddels zijn ze gemuteerd tot een iets vriendelijker maar nog altijd hypnotiserende band.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
VISUALISATIE - Kleurrijke visualisatie van geluidspatronen, soms muziek genaamd, kunnen uitermate fascinerend zijn. Maar helemaal leuk wordt het met wat vuur erbij. Een 2D vuurvisualisatieboard!
Hier nog een wat uitgebreidere toelichting.
COLUMN - De woensdagmiddag, dat is de middag dat ik mezelf omdoop in Taxicentrale Verheijen, want de middag verloopt ongeveer zo: Jongens uit school halen, thuis wat eten en dan de oudste naar knutselles, de jongste naar muziekles, de oudste ophalen bij knutselles en de jongste ophalen bij muziekles. Dan door naar atletiek, de oudste moet naar de baan, de jongste moet in een gymzaal en bij het ophalen zit ik ietwat klem, want dat is op dezelfde tijd. Gisteren zat er ook nog een tripje tandarts bij, dus mijn woensdagen, daar staat tegenwoordig een enorm kruis doorheen. Ik krijg dan niet veel meer geregeld dan chauffeuren en het goede humeur zien te bewaren in de eenrichtingsverkeershel hier in Hilversum.
Ik ben gelukkig wel klaar in een dag. De overige dagen kunnen ze spelen wat ze willen, alles op één dag is een hoop geregel, maar ik heb tenminste niet wat een groot deel van de andere ouders hebben. De ene zit op voetbal, de andere zit op hockey, ze trainen nooit dezelfde dagen en de training is altijd van vijf tot half zeven. Als je drie of meer kinderen hebt in combinatie met paardrijden of turnen, dan kun je al bijna niet meer werken, want wie brengt en haalt het spul? (dit is cynisch bedoelt mensen…) Gezamenlijk gezond en gezellig eten schiet er alle dagen bij in en op zaterdag vallen de wedstrijden natuurlijk altijd op hetzelfde moment, maar dan wel de ene in Lutjebroek en de andere in Meppel. Regel het maar. Met je baan en je andere gezinsleden en met één auto en succes ermee.
RECENSIE - Er klonk een stukje uit de beroemdste aria uit de Matthäus Passion. Onze twintig weken oude kat kwam een kijkje nemen. Hij bleef onbewogen naar de tv kijken terwijl een jonge jongen Erbarme Dich, Mein Gott zong in het laatste fragment van Zomergasten. Reinbert de Leeuw zei dat de muziek van Bach het hoogste was dat een menselijke geest ooit heeft bereikt en ooit zal bereiken.
diep gelovig
Ik had tijdens deze avond al een paar keer eerder aan de diep religieuze Bach moeten denken. Bijvoorbeeld toen er een bijzonder fraai fragment over de voor mij onbekende Olivier Messiaen voorbij kwam. Deze Franse componist trok samen met zijn vrouw de bossen in om naar vogels te luisteren. Als hij een interessante zangpartij hoorde, schreef hij het razendsnel op. En omdat hij een man van zijn tijd was, zoals hij het zelf zei, liet hij zijn vrouw dezelfde zangpartij met een bandrecorder opnemen. Thuis beluisterde hij de tapes en schreef hij de zangpartij nogmaals uit. Vervolgens combineerde hij de twee partituren en zo kwam hij tot een compositie.
Aan het eind van zijn leven schreef Messiaen een opera over zijn grote voorbeeld, Sint Franciscus van Assissi, de middeleeuwse heilige die met vogels praatte. De Leeuw liet een stuk uit de opera zien, waarin Franciscus in katzwijm valt vanwege de verbluffende schoonheid waarmee de aartsengel zingt. Om iets van zulke eenvoudige schoonheid te durven componeren, zei Reinbert de Leeuw, moet je wel diep gelovig zijn. Hij zou dat, met al zijn intellectuele remmingen, nooit kunnen.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Bent u uiterst goed gestemd vandaag? Mooi, dan staat u in C majeur. Dat wil zeggen: als u in de romantische opvatting gelooft dat aan toonsoorten karaktereigenschappen of gemoedstoestanden kunnen symboliseren.
C majeur, of C groot, staat meestal voor kracht, vreugde, overwinning. C majeur is de lolbroek onder de toonsoorten. Waarschijnlijk ook de meest gespeelde toonsoort, al was dat alleen maar omdat iedereen die muzieklessen neemt als eerste die toonsoort voor zijn kiezen krijgt.
Een misvatting die de wereld niet uit te krijgen is. Iemand die pianoles krijgt zou eerst eens vrij en onbevangen alleen de zwarte toetsen moeten beroeren. Klinkt altijd goed, wat je ook doet. Maar vijf tonen in plaats van de acht die in C majeur zitten. Muziektheoretisch gedacht zit je dan wel in ingewikkelde toonsoorten te vingeren.
Gitaristen zouden in E mineur moeten beginnen. De eerste en laagste snaar is een E en een E mineur akkoord pak je makkelijker dan een C akkoord. Beginnende violisten beginnen het best in A majeur. En sommige blazers worden geleerd misleidend bezig te zijn. Op papier mag er dan een C majeur toonladers staan, in werkelijkheid hoor je een Bes- of een Es toonladder.
Dat is allemaal technische praat. Waarom sfeer, karakter of folkloristisch-psychologische symboliek aan een toonsoort hangen?
DATA - 3FM is de nationale publieke popzender. En af en toe luister ik die in de auto tijdens het forenzen. Geeft me een klein beetje gevoel bij wat er zoal aan nieuwe populaire muziek uit komt. Op andere momenten geniet ik liever van mijn eigen muziek of internetzenders.
Maar er moet natuurlijk wel wat muziek zijn om naar te luisteren. En soms komt er van alles voorbij op die zender, behalve muziek. Maar dat is een subjectief oordeel, mogelijk ingegeven door te hoge verwachtingen. Er zat maar één ding op: meten. Dus heb ik de werkweek van 6 januari doorgeploegd. Hoeveel procent van alle zendtijd werd er gevuld met muziek?

Dus gemiddeld zat er in een uur net iets meer dan 35 minuten muziek. En eigenlijk vond ik dat nog meevallen. Mijn gevoel zat er dus naast.
Of misschien toch niet. Een gemiddelde over een hele werkweek zegt misschien niets over net die programma’s die ik luisterde in de spits. Meestal ’s ochtends ergens tussen 7 en 9 en dan ’s avonds tussen 17 en 19 uur.
Gelukkig had ik bij het turven het per uur vastgehouden. En zo ziet dan de gemiddelde 24 uur er uit van een werkdag op 3FM:

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.