Dit is een uitspraak van van Mexicaanse president Claudia Sheinbaum. Ze reageert op de Amerikaanse druk om de export van olie uit haar land naar Cuba stop te zetten. Een dreigement van Trump met hogere importheffingen kon zij niet onbeantwoord laten. Eerder moesten de Cubanen ook al de Venezolaanse olie missen. Het toerisme, een van de belangrijkste inkomstenbronnen voor het land, is stilgevallen sinds vliegtuigen er bij gebrek aan brandstof niet meer kunnen komen. Voor vuilniswagens is ook geen benzine meer, zodat het vuil zich ophoopt in de straten. 'Vervolgens leggen insecten en muggen hun eitjes tussen het afval en worden mensen ziek. „Voor de zieken zijn geen medicijnen, want de apotheken zijn leeg. Wie écht ziek is, kan niet opgehaald worden door een ambulance. Want ook die hebben geen benzine.' Is dit het begin van het einde van de socialistische volksrepubliek Cuba?
Mexico blijft bereid hulp te bieden aan het land. President Sheinbaum heeft haar land aangeboden als luchtbrug naar Cuba en gezegd dat vliegtuigen onderweg naar het eiland kunnen bijtanken. Mexicaanse marineschepen hebben intussen 800 ton aan levensmiddelen afgeleverd. 'Wanneer ze terug zijn, sturen we meer hulp van een andere aard,' zei Sheinbaum. Ze benadrukte ook dat Mexico de dialoog tussen Cuba en de Verenigde Staten wil bevorderen, met respect voor de Cubaanse soevereiniteit als prioriteit. Precies op dat punt is de Amerikaanse regering moeilijk te overtuigen. Anderzijds kan zij wel degelijk enig gewicht in de schaal leggen tegenover de hardliners Trump en zijn minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio die als nazaat van Cubaanse vluchtelingen de onderwerping van het regime als zijn levenswerk ziet. De economieën van Mexico en de VS zijn sterk geïntegreerd. Mexico is de belangrijkste handelspartner van de VS, groter dan Canada als importeur en groter dan Canada en China als exporteur. Met handelsbevordering, een van de weinige woorden die de Amerikaanse president verstaat, kan Sheinbaum wellicht nog enige invloed uitoefenen om 'de wurging van een volk' te voorkomen.
De vraag is hoever Trump wil gaan. Hij zegt dat er gesprekken plaatsvinden. Havana ontkent. Ook de onderhandelingen die onder toenmalig president Barack Obama leidden tot een diplomatieke dooi, werden destijds in het grootste geheim gevoerd. De versoepeling van de sancties onder Obama hebben het Amerikaanse bedrijfsleven kansen geboden. Trump weet dat, schrijft het FD: 'zijn eigen merk stond tot 2018 geregistreerd met het oog op vastgoed, hotels en golfbanen op het eiland'. Maar Rubio en zijn aanhang van Cubaanse ballingen in Florida willen geen deal maar een einde aan het regime. Ze hopen op een opstand van het Cubaanse volk tegen zijn eigen regering. Maar de Cubanen hebben wel wat anders aan hun hoofd. Meer dan ooit in hun geschiedenis zijn ze uitsluitend gericht op overleven onder steeds moeilijkere omstandigheden. Ze hebben veel te weinig tijd om te demonstreren, pro 0f contra hun regering.
Het Venezuela-scenario ligt bij Cuba niet voor de hand. In Venezuela heeft waarnemend president Rodríguez onder druk van de VS een wet ondertekend waarmee de oliesector in het land wordt opengesteld voor privatisering na jaren van onteigening en nationalisatie. Dat heeft heel voorzichtige openingen geboden naar verandering van het regime. Cuba mist dergelijke waardevolle grondstoffen die het in de onderhandelingen op tafel kan leggen. Daarbij komt dat de Cubaanse regering niet snel zal opgeven. De communisten hebben het meer dan zestig jaar volgehouden onder de rook van Florida een zelfstandige koers te varen. Met aanzienlijke successen en een stijgende welvaart voor de bevolking. Aanvankelijk met hulp van de Sovjet-Unie, maar ook na de ontmanteling van het Sovjetblok hebben ze, grotendeels op eigen kracht de rode vanen hooggehouden. De huidige leiders van het regime zullen daarom, ook tegen de achtergrond van wat zij persoonlijk hebben meegemaakt, alles op alles zetten om aan de macht te blijven.
Zonder deal rest Trump c.s. een koers op de totale economische vernietiging van het land. Met alle gevolgen voor de Cubaanse bevolking. ‘Cuba is er nooit erger aan toe geweest’, zegt econoom Ricardo Torres van de American University in Washington in het FD. ‘Er is niet veel meer nodig om het over de rand te duwen. De VS hadden altijd de macht om het eiland echt af te knijpen, maar niet de wil. Trump heeft beide.’ En hij zal ongetwijfeld de kans willen grijpen alsnog zijn vastgoedwensen, hotels en golfbanen te realiseren. We kennen dat scenario.
