Rusland is weer welkom in de olympische familie

Het IOC heeft de deur voor Rusland weer verder opengezet. Het Russische olympisch comité is voorlopig gerehabiliteerd, waardoor Russische sporters en ploegen weer richting internationale competities en uiteindelijk Los Angeles 2028 kunnen bewegen. Of dat straks ook weer met vlag, volkslied en nationale kleuren mag, moet nog worden beslist. Voorlopig heet het dus nog voorzichtigheid, maar laten we het voor het gemak 'gewenning' noemen. Aan de oorlog is intussen niets wezenlijks veranderd. Rusland voert nog altijd een bloedige aanvalsoorlog tegen Oekraïne. De reden waarom Russische sporters en teams ooit werden geweerd, bestaat dus nog steeds. Alleen de bestuurlijke rek is eruit. De morele verontwaardiging heeft zijn houdbaarheidsdatum blijkbaar bereikt. Het IOC zal wijzen op neutraliteit. Sport mag niet worden gegijzeld door politiek, heet het dan. Maar die neutraliteit werkt opvallend vaak één kant op. Oekraïense sporters trainen in een land waarvan sportfaciliteiten zijn verwoest, waar ploeggenoten en familieleden aan het front zitten of zijn omgekomen, en waar een gewone voorbereiding al een privilege is geworden. World Athletics gebruikte precies dat argument vorige week nog om de uitsluiting van Rusland en Belarus te handhaven: er is geen tastbare beweging richting vrede en de positie van Oekraïense atleten is ernstig beschadigd. Het IOC kiest voor een andere logica. Niet de oorlog is doorslaggevend, maar de bestuurlijke vraag of het Russische olympisch comité juridisch nog buiten de deur gehouden kan worden. Daarmee verschuift het probleem van agressie naar procedure. De kernvraag wordt niet langer: wat betekent deelname van Rusland voor Oekraïne? De vraag wordt: kunnen we Rusland nog formeel tegenhouden? Zo worden sancties vanzelf symbolisch. Eerst wordt er groot aangekondigd dat agressie consequenties heeft. Daarna komen de uitzonderingen. Eerst individuele neutralen. Daarna kwalificaties. Daarna teams. Daarna misschien weer vlaggen, kleuren en volksliederen. Iedere stap wordt gepresenteerd als technisch, beperkt en zorgvuldig afgewogen. Opgeteld ontstaat precies wat Rusland nodig heeft: normalisering. Sport is voor autoritaire staten nooit alleen sport. Grote toernooien zijn decor, legitimatie en reputatiebeheer. Een land dat steden bombardeert, kan tegelijk op televisie verschijnen als nette deelnemer aan de olympische familie. De camera registreert geen loopgraven, maar warming-ups. Geen kapotgeschoten sporthallen, maar teamfoto’s. Geen deportaties, maar medaillespiegels. Dat is de functie van sportswashing: niet ontkennen wat er gebeurt, maar het laten wegzakken in een stroom van ceremonieel, vlaggen, interviews en tranen op het podium. Rusland hoeft niet te bewijzen dat het veranderd is. Het hoeft alleen lang genoeg te wachten tot internationale bestuurders hun eigen principes gaan nuanceren. De hardste les is niet dat het IOC cynisch is. De hardste les is dat zulke maatregelen blijkbaar zelden bedoeld zijn als echte drukmiddelen. Ze zijn nuttig zolang de publieke verontwaardiging nog groot is. Zo laten bestuurders zien dat ze “iets doen”. Zodra het ongemakkelijk wordt voor de kalender, de kwalificaties, de sponsors en het olympische verhaal van wereldwijde verbroedering, begint het terugkrabbelen. Voor Oekraïne is de boodschap helder. Zelfs een oorlog op Europese bodem heeft in de sportwereld vooral tijdelijke gevolgen. Rusland mag stap voor stap terug naar het podium, terwijl Oekraïne buiten beeld de prijs betaalt. De olympische beweging noemt zichzelf graag universeel. In dit geval betekent universeel vooral dat iedereen uiteindelijk weer welkom is, zolang de oorlog maar lang genoeg duurt, en de agressie is genormaliseerd.

Door: Foto: engin akyurt on Unsplash

Trans en sport: de uitsluiting en de wetenschap die er niet is

Het Internationaal Olympisch Comité heeft besloten dat vanaf de Olympische Spelen van 2028 alleen “biologische vrouwen” nog welkom zijn in de vrouwencategorie, vastgesteld via een genetische test. Trans vrouwen worden uitgesloten. De maatregel ruikt naar het tevreden houden van de organisator van de volgende spelen, de VS, want de grootste druk en ‘verontwaardiging’ komt daarvandaan.

Maar de officiële rechtvaardiging klinkt bekend: eerlijkheid, gelijke kansen, bescherming van de vrouwensport. Alleen, er bestaat geen robuuste wetenschappelijke consensus dat trans vrouwen structureel een doorslaggevend voordeel hebben in alle of zelfs maar de meeste sporten. Sportprestaties zijn het product van een complex samenspel van training, genetische aanleg, toegang tot faciliteiten, coaching en voeding. Het idee dat één factor, een chromosoom of een verleden, dat geheel domineert, is een simplificatie die vooral politiek bruikbaar is.

Sterker nog, voor veel trans vrouwen geldt dat een medische transitie sportief gezien eerder een nadeel oplevert dan een voordeel. Hormonale therapie verlaagt spiermassa, kracht en uithoudingsvermogen, terwijl botmassa behouden blijft. Wat overblijft is zelden een superieure atleet, eerder iemand die zich opnieuw moet aanpassen aan een lichaam dat minder presteert dan voorheen.

En zelfs de voorgestelde genetische afbakening houdt geen stand. Een XY-chromosoom maakt iemand niet automatisch “man”. Intersekse variaties bestaan en zijn onderdeel van normale menselijke diversiteit. Dat zijn geen uitzonderingen die je weg kunt modelleren; dat is biologie die zich niet laat reduceren tot een binaire aan of uit.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

De aristocraten van het IOC

Oslo is niet langer geïnteresseerd in de organisatie van de winterspelen van 2022.

Afgezien van de absurde kosten, waren de Noorse burgers niet te spreken over de diva-achtige eisen van de IOC-leden:

  • They demand to meet the king prior to the opening ceremony. Afterwards, there shall be a cocktail reception. Drinks shall be paid for by the Royal Palace or the local organizing committee.
  • Separate lanes should be created on all roads where IOC members will travel, which are not to be used by regular people or public transportation.
    A welcome greeting from the local Olympic boss and the hotel manager should be presented in IOC members’ rooms, along with fruit and cakes of the season. (Seasonal fruit in Oslo in February is a challenge …)
  • The hotel bar at their hotel should extend its hours “extra late” and the minibars must stock Coke products.
  • The IOC president shall be welcomed ceremoniously on the runway when he arrives.
  • The IOC members should have separate entrances and exits to and from the airport.
  • During the opening and closing ceremonies a fully stocked bar shall be available. During competition days, wine and beer will do at the stadium lounge.
  • IOC members shall be greeted with a smile when arriving at their hotel.
  • Meeting rooms shall be kept at exactly 20 degrees Celsius at all times.
  • The hot food offered in the lounges at venues should be replaced at regular intervals, as IOC members might “risk” having to eat several meals at the same lounge during the Olympics.
Foto: Tim Reckmann (cc)

Neutraliteit als schaamlap: hoe het IOC Rusland een handje helpt

Er mocht geen kaart op hun kleding: Oekraïne, en zijn internationaal erkende grenzen. Inclusief de gebieden die Rusland inmiddels met geweld heeft ingenomen. Te politiek, oordeelde het Internationaal Paralympisch Comité. Dus verboden.

Dat is de lijn: geen politiek op de Spelen. Alleen geldt dat principe opvallend selectief. Want terwijl Oekraïense atleten worden teruggefloten omdat ze hun eigen land als geheel willen afbeelden, mogen Russische sporters gewoon onder eigen vlag deelnemen. Een staat die op dat moment actief een buurland binnenvalt en delen daarvan bezet houdt, vormt kennelijk geen probleem binnen het kader van ‘neutraliteit’.

Blijkbaar is een landkaart politiek. Een oorlog minder.

De redenering van het IOC en IPC is bekend. Sport moet verbinden, boven de politiek staan, neutraal blijven. Maar neutraliteit betekent hier geen gelijk speelveld. Neutraliteit betekent dat de bestaande machtsverhoudingen worden vastgezet. In dit geval: Russische bezetting als impliciet uitgangspunt. En dat helpt vooral Rusland.

Het IOC presenteert zich graag als apolitieke scheidsrechter. In de praktijk opereert het als politieke actor die zijn keuzes verhult als regels. Het verbieden van symbolen die de territoriale integriteit van een land benadrukken is geen neutrale handeling. Het is een inhoudelijke keuze. Net zoals het toestaan van Russische deelname onder eigen vlag dat is.

Foto: Mauricio Macri (cc)

IOC in Buenos Aires en onveilig Venezuela

Simon van Woerden heeft Buenos Aires ingeruild voor New York, en eindigt daarmee zijn bijdrage aan de serie Elders in de Wereld: Zuid-Amerika. Vanaf vandaag neemt Remi Lehmann het stokje over.

Venezuela is naar Nederlandse maatstaven nooit een veilig land geweest . Meestal zijn de slachtoffers van het geweld echter inwoners van de talloze sloppenwijken die het land kent. Dit was het de Nederlandse toerist Robert Sterrenburg, die met zijn boot al enige tijd op voormalig toeristenparadijs Isla Margarita verbleef. Toen hij zich verzette tegen de overvallers, werd hij meerdere malen beschoten. Hij overleed in het ziekenhuis aan zijn verwondingen.

De afgelopen veertien jaar heeft Venezuela te maken gehad met een ware geweldsexplosie: In een land van krap 26 miljoen inwoners worden ruim 19.000 moorden per jaar gepleegd. Al-Jazeera nodigde verschillende experts uit om de geweldsgolf te verklaren.

Internationaal Olympisch Comité in Argentinië

Het IOC vergadert deze week in Buenos Aires. En terwijl men in Nederland veel aandacht heeft voor de benoeming van Camiel Eurlings als IOC-lid, ging het in Buenos Aires zelf vooral over de keuze van de speelstad. Inmiddels weten we dat Tokyo de Olympische Spelen van 2020 mag organiseren.

De inwoners van Buenos Aires, die bekend staan om hun navelstaarderij, benadrukken vooral dat in hun stad de speelstad is gekozen. Want het doet de Argentijnen wel een beetje pijn dat eeuwige rivaal Brazilië zowel het WK van 2014 als de Spelen van 2016 mag organiseren. Voor de Argentijnen is er een troostprijs. Zij mogen de Olympische Jeugdspelen van 2018 organiseren.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.