Justitie mengt zich in bibliotheekproject (deel 2)

De KB mag van Hirsch Ballin nazikranten uit de Tweede Wereldoorlog laten zien op het internet. Dat schrijft hij in antwoord op vragen van kamerleden Van der Ham en Hennis-Plasschaert. Het openbaar maken van mogelijk haatdragend materiaal is niet strafbaar, zegt de minister, als het met de nodige zorgvuldigheid gebeurt in het kader van puur zakelijke berichtgeving. "De uitzonderingsgrond voor zakelijke berichtgeving is door de wetgever ingevoegd om voorlichting over dergelijke teksten mogelijk te maken en buiten de strafbaarstelling te houden." Daarmee is de kous echter niet af. Justitie gaat met de KB praten over 'technische voorzieningen' die misbruik van discriminerende teksten moeten voorkomen en ongebreidelde digitale verspreiding tegengaan. "Daarbij gaat het onder andere om een voorafgaande waarschuwing aan online gebruikers over de aard van de teksten en het mogelijk strafbare karakter van verdere verspreiding daarvan en, voor zover technisch realiseerbaar, om het aanbrengen van een voorziening om het downloaden van teksten te belemmeren." Wat betekent dit allemaal? Een downloadverbod van geselecteerde teksten nog voordat strafbaar misbruik geconstateerd kan worden? Voorlichting moest toch mogelijk zijn? Krijgt de leraar geschiedenis straks dan toch niet de mogelijkheid om met zijn leerlingen lessen uit het verleden te trekken? Een waarschuwing lijkt me op zijn plaats. Het OM moet natuurlijk altijd de mogelijkheid houden om mensen te vervolgen die misbruik maken van deze informatie en de grens van het strafbare haatzaaien overschrijden. Maar het is wel erg gemakkelijk als elk gebruik, ook van eerzame leraren of historici, op voorhand wordt verhinderd. De haatzaaiers zul je er niet mee pakken. Het is het bekende patroon dat de aanpak van criminaliteit op het internet door het OM karakteriseert (vgl. kinderporno, downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal): het vrije verkeer en gebruik van informatie wordt geblokkeerd zonder dat de wetsovertreders daadwerkelijk worden aangepakt. Blokkeren van informatiestromen is een heilloze, en gevaarlijke weg.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Uitvoering bewaarplicht bevestigt bezwaren

Maria van der Hoeven (Wikicommons/Rijksvoorlichtingsdienst)

Sinds vorig jaar moeten alle aanbieders van telecomdiensten (telefoon, internet) alle verkeersgegevens anderhalf jaar bewaren. Wie met wie heeft gebeld en wie met wie heeft gemaild, simpel gezegd. Die bewaarplicht, opgelegd door de EU, is niet zonder slag of stoot door de Eerste Kamer gekomen. Het scheelde maar weinig of het wetsontwerp was gestrand. De regering kon uiteindelijk nog de steun van de VVD en het CDA krijgen met de belofte dat de termijn zou worden gereduceerd tot het minimum volgens de EU-richtlijn, zes maanden. En er zou worden uitgezocht of de bewaarplicht voor met name de kleinere bedrijven niet te bezwaarlijk en te kostbaar is.

Deze week schreef de minister van Economische Zaken, Maria van der Hoeven, mede namens haar collega Ernst Hirsch Ballin, aan de Eerste Kamer dat het allemaal wel in orde zou komen. Ten eerste heeft de regering zoals beloofd een wetswijziging voorgesteld aan de Tweede Kamer voor de reductie van de bewaartermijn. En er is een nulmeting gedaan naar de invoering van de wet.

Wat blijkt?

1. Er zijn geen onoverkomelijke bezwaren geconstateerd bij de internetaanbieders, zegt de minister. Maar….veel bedrijven voldoen nog niet aan de eisen omdat de specificaties onduidelijk zijn. En de kleine aanbieders zijn nog steeds erg onzeker over de kosten.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Mag het OM straks voor eigen rechter spelen?

Prikkeldraad (Foto: Flickr/ClayOgre)

Zo in de komkommertijd probeert het demissionaire kabinet Balkenende nog even een verregaande censuurmaatregel te introduceren. Op dit moment is het nog zo dat een website of internetdienst, als daar volgens het OM strafbare dingen op staan, alleen maar door een dwangbevel van de rechter-commissaris van het internet kan worden verwijderd of geblokkeerd.

Als het aan Ernst Hirsch Ballin ligt gaat dat veranderen. Als hij en zijn ministerie hun zin krijgen zal het OM het recht krijgen om sites te laten verwijderen of blokkeren als zij een “strafbaar feit” constateert, zonder tussenkomst van de rechter. De term “strafbaar feit” is breed interpreteerbaar. Het kan uiteraard om kinderporno gaan, maar ook om een site die youtube-filmpjes embed die volgens BUMA auteursrechtelijk beschermd zijn. Of cartoons, natuurlijk.

Deze regel vraagt er om misbruikt te worden. Want pas achteraf wordt door de rechter getoetst of de verwijdering of blokkering terecht was. Maar dan is het leed vaak al geleden. De burger of bedrijf die onterecht werd aangepakt krijgt dan bijvoorbeeld wel gelijk, maar zijn in de tussentijd wel geïntimideerd waardoor ze toch stoppen met de activiteit. Daarnaast is het heel goed mogelijk dat informatie in opdracht van het OM permanent gewist is. Zo krijgt het OM buiten de rechtsgang om toch nog haar zin. En hoe lang gaat het duren voordat iemand achteraf gelijk krijgt? Is dat een procedure van uren, of van dagen, weken, maanden? Hoogstwaarschijnlijk dat laatste, en in de tussentijd blijft de site onbereikbaar. Dat zou de doodsteek kunnen zijn voor een blog of bedrijfssite.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Politieke kaskraker: verbod op gewelddadige games

De bloedige game; pong (Bron: Wikimedia commons)

De roep om een verbod op gewelddadige video- en computergames is zo oud als het spel zelf. Minister Hirsch Ballin voegde vorige week een klein stukje toe aan deze ‘continuing story’ met zijn brief aan de Tweede Kamer over een motie van Van der Staay (SGP). In de brief houdt de minister de boot nog even af. Hij wil eerst nagaan of het in 2009 gesloten convenant met de detailhandel over verkoop aan minderjarigen van games en ander beeldmateriaal heeft gewerkt. De gamers zijn bij het lezen van het ministeriële proza kennelijk niet helemaal tot het einde gekomen, want zij zijn onmiddellijk een petitie gestart om een dreigend verbod af te wenden. Als er al een verbod zou komen is het trouwens ook nog de vraag of dit een totaalverbod zal zijn of dat het alleen voor minderjarigen geldt. Er zit hier echter wel een gemeen addertje onder het gras.

Hirsch Ballin vindt in zijn brief een verbod mogelijk en wenselijk, maar aarzelt nog op het punt van de effectiviteit. Hij is van mening dat “op basis van overwegingen van strafrechtspolitieke aard een algeheel strafrechtelijk verbod worden gegrond op de overweging dat de samenleving als geheel gevrijwaard moet blijven van extreem gewelddadig beeldmateriaal en dat potentiële slachtoffers bescherming behoeven.” De overheid mag ingrijpen om te voorkomen dat er geweld wordt gebruikt door iemand die onder invloed van gewelddadige beelden handelt. De directe relatie tussen zien en handelen is voor de minister kennelijk een feit.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Quote van de Dag: Veiligheid boven privacy

“In een bodyscan kun je iemand echt niet herkennen.”

Aldus VVD-Tweede Kamerlid Fred Teeven die het plan van het kabinet steunt om op Schiphol de bodyscan in te voeren voor alle reizigers naar Amerika. Een parlementaire meerderheid van VVD-PvdA-CDA is al voorstander, maar een meerderheid van het Europees Parlement stemde in oktober 2008 nog tegen. Heeft u vertrouwen in de privacywaarborgen of laat u sowieso graag lichaamsvormen zien voor de veiligheid?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

AIVD blijkt incompetent

Misschien is zo'n sticker een idee? (Foto: Flickr/Jinx!)

In Nederland, het land met het meeste aantal telefoontaps ter wereld, maakte een paar jaar geleden een ommezwaai. De AIVD zou vijf jaar na dato de persoon inlichten bij wie het afgeluisterd had. Goede zaak, dat zou het een stuk transparanter maken waar onze dienst allemaal mee bezig is, aangezien daar weinig toezicht op is.

Maar wie schetst vanochtend mijn grote verbazing bij het volgende korte nieuwsbericht: Minister Hirsch Ballin wil de regeling terugdraaien. De reden? “De AIVD had de grootste moeite om afgeluisterde mensen te traceren.” Pardon me? Een inlichtingendienst lukt het wel schijnbaar verdachte mensen op te sporen en af te luisteren, maar ze vijf jaar later terugvinden is te moeilijk?

Dit is zo patently absurd dat hier toch wel kamervragen over gesteld gaan worden, of is deze Kamer zo anti-privacy geworden dat hier niks meer mee gebeurt? Houdt u met mij de Kamer in de gaten?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Nederlanders vinden controle gezellig

De allernieuwste Ter Horst TappertDe gemiddelde Nederlander vindt het geweldig dat zijn telefoon wordt afgeluisterd. Camera’s op iedere straathoek zorgen er voor dat Nederlanders meer aandacht aan hun uiterlijk besteden. De meesurfende staatsgeheim-agent wordt zelfs als ‘geil’ ervaren.

Dit constateert Maurice de Hond in onderzoek dat gisteren is gepubliceerd. “Controle komt tegemoet aan de onbewuste smacht naar aandacht”, meent hij. Dat geldt vooral voor het massale aftappen van telefoons door de politieminister, op haar departement liefkozend Ter Horst Tappert genoemd. In Nederland zijn in 2007 anderhalf miljoen mensen afgeluisterd. “Een goede ontwikkeling”, meent De Hond. “Niets is zo zeldzaam prettig als de wetenschap dat er _wel_ naar je wordt geluisterd in een gesprek.”

De opiniegigant voerde het onderzoek uit in opdracht van Bits for Freedom, een organisatie die ondermeer pleit voor online-privacy, maar slechts weinig respons krijgt uit de samenleving. De Hond: “Ik heb die jongens moeten teleurstellen. De meeste mensen vinden controle namelijk gezellig. Mannen die naar porno surfen doen dat met het idee dat er een frisse blonde stagiaire van de AIVD meekijkt. Vrouwen die chatten met Manolo uit de Filipijnen zien een struise marinier uit Den Helder meelezen. Controle, zo menen respondenten, maakt het allemaal alleen maar spannender en socialer. Je voelt je nooit meer echt alleen, maar je weet nooit echt zeker of er iemand bij is. Het is bijna religieus.”

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Saban B. is excuus voor aanval op rechtstaat

Ernst Hirsch Ballin (Foto: Flickr/Erik van Roekel)

De Nederlandse politiek lijkt pas echt snel dingen te kunnen regelen op het moment dat er iets gebeurt. Helaas is het effect dat men dan meestal een beetje doorschiet. De recente ontsnapping van Saban B., die de benen nam tijdens een verlof van zijn voorarrest is daar een goed voorbeeld van.

B., die weliswaar veroordeeld was, maar in afwachting van zijn hoger beroep (wederom) in voorarrest zat, had natuurlijk nooit die vrijheid mogen krijgen. Maar aan de andere kant, hij zat nog wel in voorarrest, wat betekent dat hij in onze rechtsspraak nog steeds als onschuldig wordt gezien. En volgens de Europese regels moet in dat geval de hechtenis tot een minimum beperkt worden.

Dat neemt niet weg dat er wel mogelijkheden zijn om streng met verloven om te gaan, als er bijvoorbeeld gevaar op ontsnapping is. Daarom werden twee eerdere verzoeken van B. ook afgewezen. Maar de rechters baseren dat oordeel altijd op het materiaal dat het OM heeft aangeleverd. Het lijkt er hier op dat het OM ook wat steekjes heeft laten vallen.

Een goede reactie zou nu zijn om het proces van het toekenen van verloven te verbeteren, en er voor te zorgen dat de rechters al het beschikbare materiaal hebben en dat de zaak zo goed mogelijk wordt bepleit door het OM. Daarnaast zou het verlovensysteem voor mensen die al veroordeeld zijn, maar in hoger beroep zitten kunnen worden aangescherpt. De kans dat zij ook daadwerkelijk gedaan hebben wat ze wordt verweten is immers al een stuk groter.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Blaastest voor voetgangers?

Deze blaastest is niet echt draagbaar (Foto: Flickr/OregonDOT)

Guusje ter Horst in de bocht, samen met Hirsch Ballin. Ze willen namelijk gemeenten de mogelijkheid geven in uitgaansgebieden waar erg veel overlast is voetgangers een blaastest af te nemen. Volgens de minister worden veel van de problemen in die gebieden namelijk veroorzaakt door alcohol.

No shit, Sherlock! En aangezien het volgens de minister moeilijk is om te zien of iemand dronken is omdat alcohol bij iedereen anders werkt, moet er maar een blaastest aan te pas komen. In haar onmetelijke wijsheid heeft ze nog wel besloten dat het promillage hoger mag liggen dan bij het autorijden. Hoe hoog precies dat moet nader bepaald worden.

Totale symboolwetgeving die onschuldigen raakt en nog onnodig is ook. Want op dit moment is het al mogelijk om geweldplegers op te pakken, of ze nu dronken zijn of niet. Ook mensen die er overduidelijk dronken uitzien kunnen zonder problemen opgepakt worden.

De enigen die last gaan hebben van deze wet zijn onschuldige mensen die iets teveel hebben gedronken maar nog (relatief) gewoon kunnen lopen en zonder overlast te veroorzaken of geweld te plegen naar een andere kroeg of naar huis gaan. Die lopen straks in een politiefuik op het Leidseplein en wat dan? Een boete? Moeten ze vervolgens gedragen worden door een nuchtere bov, een bewust onbeschonken voetganger? Moeten ze mee naar het bureau? Dat kan nog gezellig worden. Totale willekeur ligt op de loer.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Volgende