Sociale media zijn geduldig en vasthoudend

Gijs van Oenen wijst in zijn artikel “Liever grondig onderzoek dan snelle sociale media” op een aantal moeizame ontwikkelingen rondom media en democratie. Sommige onderbouwingen zijn begrijpelijk, maar andere zijn volgens mij niet zo scherp. En ook de voorgestelde weg voorwaarts schiet daarom tekort. Eerst even over de emancipatie. Gijs van Oenen betoogt dat de emancipatie geslaagd zou zijn en dat iedereen nu voor zichzelf kan denken, zonder afhankelijk te zijn van instituties. Het mag dan misschien zo zijn dat we ons los gemaakt hebben van de oude structuren, maar dat wil nog niet zeggen dat de emancipatie is afgerond. Emancipatie is in mijn ogen pas klaar als je naast gelijke rechten ook het vermogen hebt om op gelijk niveau te handelen. Ik denk hierbij aan het woord “handelingsbekwaam”. En ik durf gerust te stellen dan het grootste deel van de Nederlanders nog niet in staat is om verantwoordelijk te handelen ten aanzien van de sturing van dit land. Zo terecht als het in 1957 was dat gehuwde vrouwen voortaan als handelingsbekwaam werden beschouwd, zo onterecht zou het nu zijn als iedereen zomaar met verantwoordelijkheid voor het nationaal belang wordt opgezadeld.

Door: Foto: Sargasso achtergrond wereldbol
Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Stem voor eParticipatie

Hieronder volgt een gastbijdrage van Carl Lens van CreativeCrowds: een bureau gespecialiseerd in crowd sourcing.

De mogelijkheden om via internet burgers te bereiken en betrekken staan bij de overheid steeds vaker op de agenda: e-participatie is in opkomst. Maar welke rol spelen internet en participatie bij de Tweede Kamerverkiezingen? CreativeCrowds is in de verkiezingsprogramma’s op zoek gegaan naar de plannen en standpunten van de grootste partijen. Al zijn er maar een paar partijen die zich er expliciet over uitspreken, veel partijen zetten de deur naar e-participatie op een kier. Standpunten over het burgerinitiatief en over referenda staan vaak in het programma, daarbij zijn er een aantal vernieuwende plannen beschreven. Een overzicht:

Het belang van e-participatie

“Laat ons volk zich maar uitspreken; samen weten burgers het beter dan de linkse kliek” (PVV). De PVV weet het helder te brengen; Wilders en partijgenoten willen “de macht teruggeven aan de burger”. Op links klinkt bij de SP een zelfde geluid: “Beslissingen over de buurt worden vaak over de hoofden van de bewoners heen genomen”. Waar uiterst links en uiterst rechts overeenkomsten vertonen, leggen de partijen daartussenin het belang van Participatie anders uit:

“De PvdA zet zich in voor een betekenisvolle dialoog tussen burger en bestuur” (PvdA). “Bestuurders moeten er voor zorgen dat burgers op meer manieren dan alleen via de verkiezingen betrokken zijn bij beslissingen die zij nemen. Die inspraak moet geschieden met de nieuwste communicatiemiddelen (D66). “Het vertrouwen van burgers in de overheid en betrokkenheid bij het openbaar bestuur zijn gediend bij burgerparticipatie. Daarom moet er een brede evaluatie komen van inspraakmogelijkheden en vormen van burgerparticipatie” (CDA).

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Parlement 2.0? Voorlopig nog niet

Volgende week is het zover, dan gaan we de petitie “Alle Stemmen Tellenaanbieden aan Gerdi Verbeet, voorzitter van de Tweede Kamer. Bijna een jaar geleden zijn we met die petitie gestart om meer transparantie te krijgen in het stemgedrag van de Tweede Kamer. Naast het verzamelen van “handtekeningen” van mensen die dit initiatief steunen, hebben we ook de politieke partijen zelf om een reactie gevraagd. En daaruit blijkt weer dat we voorlopig nog niet hoeven te rekenen op een Parlement 2.0. Zoals gewoonlijk loopt de politiek achter op relevante ontwikkelingen in techniek en maatschappij.
Een deel van de petitie is heel duidelijk gericht op het direct en makkelijk (open) beschikbaar stellen van het stemgedrag van de Tweede Kamer. Uit de reacties van de meeste partijen blijkt dat ze last hebben van kaasstolp gedrag. Ze vergeten dat hun aanwezigheid in het Haagse een kennisvoorsprong oplevert ten opzichte van de mensen die daar niet dagelijks rondlopen. Voor de Tweede Kamerleden is het heel vanzelfsprekend dat ze weten wat de stemmingen zijn geweest en waar ze die kunnen vinden. Ze zijn blind geworden voor het feit dat de manier waarop het gebeurt voor de buitenwereld volstrekt onmogelijk is om gestructureerd te volgen. Die houding heeft vervolgens als resultaat dat ze op geen enkele wijze bereid zijn ook maar iets te veranderen om de drempel voor de burger op dit punt te verlagen.
Voor een deel is dit te verklaren aan gebrek aan technisch inzicht natuurlijk. Je kan het politici niet helemaal kwalijk nemen dat ze niet begrijpen dat stemmingsuitslagen in een ongestructureerde vorm vastgelegd in diverse formaten documenten onmogelijk gestandaardiseerd te ontsluiten zijn voor de buitenwereld. Het is echter wel jammer dat ondanks de verschillende signalen die op dit punt afgegeven worden er weinig veranderd optreedt in die houding.

Recent werd dit punt ook terecht geconstateerd vanuit een andere hoek. Vorige week werden de prijzen uitgereikt voor de beste eParticipatie-initiatieven. Dit zijn projecten die de relatie tussen overheid en burger langs elektronische weg moeten verbeteren. De volgende passage komt uit het juryrapport:
Ontvankelijkheid of steun vanuit de overheid is daarbij van belang. Een aantal waardevolle samenlevingsinitiatieven heeft het moeilijk door gebrek aan medewerking of omdat overheidsinformatie niet toegankelijk is. De jury verwacht dat Web 2.0 initiatieven meer kans maken zodra gegevens ruimer beschikbaar worden.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

eParticipatie: de overheid is aan zet!

Hieronder volgt een gastbijdrage van eJapio.

Cijfers laten zien dat de opkomst bij verkiezingen in alle West-Europese democratieën gestaag afneemt. Dit is een paradoxale ontwikkeling vergeleken met de door socioloog Inglehart waargenomen verhoogde betrokkenheid van burgers bij maatschappelijke issues. Een vraag die dit oproept is of de representatieve democratie nog wel voldoet aan de eisen van de hedendaagse burgers?

Gedreven door veranderende culturele waarden en technologische ontwikkelingen bepalen burgers zelf steeds meer wanneer en hoe zij participeren bij maatschappelijke issues. Vooral door de opkomst van web 2.0 heeft de actieve deelname van burgers een stevige impuls gekregen: zij gebruiken web 2.0 applicaties steeds vaker om zich op allerlei manieren te mengen in de ‘publieke zaak’. Zij gaan actief discussies en debatten aan met de overheid, volgen kritisch alles wat de overheid doet en verschaffen via het web de overheid informatie die zijzelf belangrijk vinden.

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de overheid en welke rol moet en kan de overheid zelf in deze nieuwe netwerkende wereld spelen? De overheid kan door op een goede afgewogen wijze gebruik te maken van informatie- en communicatietechnologie burgers meer te betrekken bij verbetering van publieke dienstverlening, openbaar bestuur en sociale samenhang, eParticipatie gaat een grote rol spelen. De tijd dat wij eens per 4 jaar een vertegenwoordiger kiezen die ons op alle onderwerpen vertegenwoordigt is voorbij. Op onderwerpen waarbij de burger zich direct betrokken voelt wil hij de mogelijkheid hebben om te participeren op het moment dat het hem uitkomt. De overheid dient zich aan te passen aan deze veranderende eisen.