Engeland op weg naar een ‘splendid isolation’?

Met de beste wensen voor een nieuw jaar waarin we eindelijk verlost zijn van Brexit-gedoe. Hopen we. Vandaag treedt het op 24 december gesloten handelsverdrag tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk in werking. Uit het Britse parlement werd dit keer geen grote tegenstand verwacht. Nationale parlementen komen er nauwelijks aan te pas. Zweden raadpleegde het parlement wel voordat de positieve conclusie van de EU-ambassadeurs kon worden bevestigd.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Foto: Dunk 🐝 (cc)

Brexit: er op of er onder

ELDERS - Het Verenigd Koninkrijk en de EU hebben nog ruim vijftig dagen om een overeenkomst te bereiken over de toekomstige betrekkingen.

Volgens Michel Barnier, de onderhandelaar namens de EU, zijn de belangrijkste struikelblokken nog steeds het “gelijke speelveld”, het voorkomen van oneerlijke concurrentie op gebieden als overheidssubsidies, visserijbeleid en de controle op welke deal dan ook. De tijd dringt omdat een deal ook nog tijdig goedgekeurd moet worden door verschillende parlementen. 

Engeland startte gisteren met een tweede lock down periode ter bestrijding van het coronavirus. De nieuwe maatregelen, waaronder de sluiting van winkels voor niet-noodzakelijke goederen en van alle openbare gelegenheden, duurt tot 2 december. Ondanks de afwijzing van de maatregelen door een deel van zijn eigen partij zet premier Boris Johnson door. Het aantal COVID-19 doden heeft een piek bereikt en ziekenhuizen waarschuwen dat ze over twee weken geen plek meer hebben voor de stijgende aantallen patiënten. Johnson wil van geen kritiek weten. Hij verliet het parlement toen zijn voorgangster Theresa May vraagtekens zette bij de cijfers waarop de premier zich baseerde.

Schoolmaaltijden

Dat de Britse premier kritiek moeilijk kan verdragen bleek begin deze week ook uit zijn afzegging van een jaarlijkse bijeenkomst van ondernemers waarin hij aanmerkingen op de aanpak van de pandemie en de Brexit kon verwachten. ‘Dat de premier onze jaarvergadering niet komt openen is in de geschiedenis nog maar één keer voorgekomen’, zei een teleurgestelde voorzitter van de conferentie.

Foto: European Cyclists' Federation (cc)

Wordt het nog wat met de Brexit?

ELDERS - Halverwege het jaar, dat toch al te kort zou zijn voor een deal over de toekomstige relatie tussen de EU en het VK, is er nog weinig vooruitgang. Een no-deal lijkt uit te gaan lopen op nog meer obesitas bij de Britten en nog moeilijker te bestrijden misdaad.

Toen een bij de onderhandelingen betrokken Britse ambtenaar onlangs werd gevraagd of we dichter bij een deal zitten of bij een mislukking antwoordde hij: potentieel even dicht bij beide‘. Beide partijen verwachten van de ander tegemoetkomingen. Volgens BBC-commentator is het verschil in uitgangspunten bij de onderhandelingen problematisch. Terwijl het VK uit is op kansen, zou de EU vooral gefocust zijn op het beheersen van de nadelige gevolgen van de scheiding. Handelsovereenkomsten zijn doorgaans gericht op het vrijer maken van de handel tussen landen. Deze deal heeft echter meer te maken met de mate waarin de handel tussen het VK en de EU minder vrij zal zijn dan voorheen.

De coronacrisis levert ongetwijfeld extra beperkingen op voor de voortgang van de onderhandelingen. Tegelijkertijd kan de pandemie ook nieuwe inzichten opleveren waarmee keuzes kunnen worden onderbouwd. Op het gebied van voedselveiligheid bijvoorbeeld. De coronacrisis heeft behalve armoede ook ernstige tekorten in het voedselpakket van veel Britten laten zien. Premier Boris Johnson heeft nu een campagne gelanceerd om obesitas terug te dringen. Meer fietsen, is zijn pleidooi. Maar er is meer nodig, zegt Henry Dimbleby, auteur van een officieel rapport over voedselstrategie. Je bent er niet met een moreel appèl op de individuele burger vanwege zijn slechte eetgewoonten en gebrek aan beweging. De noodzakelijke verbetering van de zorg voor een gezonde voedselkwaliteit raakt ook aan de productie en handel van voedsel.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Quote du Jour | Wizard of Oz

Corbyn is the Wizard of Oz inside the great edifice of Corbynism. Nowhere is this inadequacy exposed more brutally than with Brexit. The issue is not so much whether he has been right or wrong on the defining question of his years as leader. It is that he has been a study in powerlessness.

Er heeft al veel figuurlijke inkt gevloeid over de vraag waarom Labour onder Corbyn de verkiezingen van afgelopen december zo verpletterend verloor. Het zou aan de media-hetze hebben gelegen; centristische verraders in de eigen rangen (Blairites!); pro-Israëlische lobbygroepen; of aan de vervreemding van de partijkaders met de traditionele achterban, de werkende klasse.

Foto: Eric Heupel (cc)

Een soap, een komedie, een ramp

RECENSIE - © Uitgeverij Prometheus boekomslag Order, order van Peter de Waard en Patrick van IJzendoornEind 2018 bereikte Brexit zijn absolute dieptepunt. Eerste minister Theresa May was er half november in geslaagd om een akkoord met de EU te sluiten. Bijna tweeënhalf jaar na het referendum, tweeënhalf jaar van oplopende verwarring, leek er dan eindelijk een akkoord te liggen voor een ordelijk vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU.

Er lagen afspraken over de rechten van expats, over de financiële afwikkeling (de Britten moesten nog 40 miljard pond betalen) en over een handelsakkoord. Althans, het Verenigd Koninkrijk zou op 29 maart 2019 uit de EU treden. Daarna hadden de Britten binnen de EU niets meer te vertellen. En daarna waren er nog 21 maanden, tot 1 januari 2021, om een dergelijk handelsakkoord op te stellen. Dat zou op zich al ongelofelijk snel zijn – maar dan was er nog het heikele punt van de Iers-Noord-Ierse grens. Die grens bestond niet meer maar zou in het geval van een handelsakkoord terugkeren – en als dat gebeurde, betekende dat het einde van de Goede-Vrijdagakkoorden die een einde hadden gemaakt aan de burgeroorlog in Noord-Ierland.

Maar wat de Britten ‘dus’ graag wilden, behoud van de open grens, was voor de EU ondenkbaar. Dat zou erop neerkomen dat zij ín de EU vrijhandelszone bleven met een brede baaierd aan zelfgekozen uitzonderingsposities die hen goed uitkwamen. Een dergelijke ‘oplossing’ was levensgevaarlijk voor de EU. Een sluwe oplossing was dus vereist. Als deze er op 1 januari 2021 nog niet was gevonden, zo had May afgesproken, dan trad de ‘backstop’ in werking: het Verenigd Koninkrijk bleef dan de facto tóch binnen de EU. Dan bleven alle EU-regels gelden tot er een oplossing was bereikt. Zonder dat de Britten binnen de EU nog iets te vertellen hadden.

Foto: International Monetary Fund (cc)

IMF dringt aan op loslaten brexit-deadline

ELDERS - Wie dacht nu eindelijk van dat gedoe met de Britten af te zijn vergist zich.

Elf maanden was volgens de Britse premier Boris Johnson genoeg om de nieuwe verhouding tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk in een handelsakkoord te regelen. Het Britse parlement stemde er met een ruime conservatieve meerderheid na de verkiezingen graag mee in. Nu is er bijna drie maanden na de officiële datum van uittreding nog niets in zicht dat op overeenstemming lijkt. Volgende week zetten Michel Barnier (EU) en David Frost (VK), de onderhandelingen voort via een videoverbinding. Beide zijn getroffen door het coronavirus, maar inmiddels hersteld. Boris Johnson, die er naar nu gebleken is heel wat erger aan toe was,  is ook weer aan de beterende hand na zijn verblijf op de IC, maar moet nog aansterken.

De twijfels aan EU-zijde over de haalbaarheid van een akkoord voor het einde van het jaar zijn er door de coronacrisis niet minder op geworden. Het hoofd van het IMF, Kristalina Georgieva, dringt nu aan op uitstel. ‘Laten we het niet moeilijker maken dan het al is,’ zei ze. Het coronavirus levert al zoveel onzekerheden op, brexit-spanningen daarbovenop kunnen alleen maar leiden tot meer economische ellende. Een besluit om de geplande datum van 31 december voor een akkoord los te laten zou heel wat verlichting kunnen geven. Een dergelijk besluit zou volgens de  afspraken uiterlijk eind juni genomen moeten worden. De Britse regering wil er echter nog steeds niet aan. Zonder akkoord of uitstel van de onderhandelingen volgt op op 1 januari 2021 onverbiddelijk een ‘harde brexit’.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Eric Heupel (cc)

Waarom Labour verloor en links op z’n retour is

Matthew Goodwin roeit graag tegen de stroom in. Als hoogleraar politieke wetenschappen aan de universiteit van Kent en gezel van Chatham House heeft hij zich gespecialiseerd in kiezersonderzoek.

Daarbij debiteert hij nogal eens ongewenste waarheden, zoals dat nationaal-populisme geen verschijnsel in de marge is, maar een bredere trend weergeeft, en dat middenpartijen zich zouden moeten verstaan met de ideeën en kiezers van het nationaal-populisme. Vooral de linkse middenpartijen hebben daar volgens hem geen oren naar, terwijl ze wel baat zouden hebben om de inzichten van Goodwin op zich in te laten werken.

Contact arbeidersklasse kwijt

Naar aanleiding van het dramatische verlies van Labour spreekt Goodwin met de heren van ‘Triggernometry’. Waarom heeft Labour verloren? Kort en goed, omdat de partijleiding de oren laat hangen naar activistische studenten en kosmopolitische professionals, en al decennia lang het contact met een belangrijk deel van haar basis – de gewone, veelal laagopgeleide arbeider – is kwijt geraakt, aldus Goodwin.

Logisch ook, stelt hij, want de partij wordt hoofdzakelijk geleid door hoog opgeleiden uit de middenklasse, waar activisten omheen cirkelen. Die verkeren met elkaar in een onderling bevestigende zeepbel. Als iemand eens oppert dat er ook geluisterd moet worden naar de noden en zorgen van de gewone man, wordt ‘ie al snel de mond gesnoerd en onwelkom verklaard als xenofoob of apologeet voor racisme.

Schots parlement stemt voor nieuw onafhankelijkheidsreferendum

NIEUWS - Het was te verwachten:

MSPs have voted to back a Government motion calling for the Scottish Parliament to have the power to hold another independence referendum.

Ze hebben nog wel een ‘hobbeltje’ te nemen voordat het referendum daadwerkelijk plaats kan vinden:

The Scottish Government has proposed that the vote should happen in 2020, but would need to acquire powers from Westminster to hold a referendum – something Prime Minister Boris Johnson has said he will not authorise.

Bestel je boeken bij Bazarow

Bazarow is een verkopende boekensite, waar je ook recensies, nieuws, een agenda en een digitaal magazine kan vinden. Nog niet alles is af, maar veel boeken zijn al te vinden en er komt de komende maanden steeds meer bij.

Het doel van Bazarow is om een site te vormen die evenveel gemak biedt als de online giganten maar die wél teruggeeft aan de boekensector. Tegen roofkapitalisme, en voor teruggeefkapitalisme, bijvoorbeeld door te zorgen dat een flink deel van de opbrengst terug naar de sector gaat en door boekhandels te steunen.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Volgende