Maandag bracht Greenpeace een lijvig rapport uit: Slaughtering the Amazone. Dit keer gaat het niet over de oprukkende sojateelt als indirecte bedreiging van het Amazonewoud maar om een zeer directe bedreiging: veeteelt. Brazilië is de grootste vleesproducent ter wereld en veeteelt is de nr 1. veroorzaker van ontbossing in de Amazone. Drie jaar undercover onderzoek naar de productieketen 'van koe tot hamburger/schoen/zeepje' bracht aan het licht dat gerenommeerde Westerse bedrijven blind halffabrikaten afnemen van de grote Braziliaanse slachterijen. Hiermee dragen deze bedrijven bij aan de ontbossing van de Amazone. Unilever, Lidl, Burger King, Nike, Makro, Knorr en ja zelfs de duurzame IKEA gaan in het rapport van Greenpeace over de knie. Ongetwijfeld zal er nog veel gediscussieerd worden over de feiten uit het rapport. Maar op het eerste gezicht is de hoeveelheid data en kaartmateriaal indrukwekkend: 70 pagina's click & scroll [.pdf].
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Op 26 en 27 mei komt de Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja (RTRS) bijeen in het Braziliaanse Campinas voor een cruciaal overleg. Het is de bedoeling dat tijdens deze bijeenkomst de principes en criteria voor duurzame soja productie worden vastgesteld. De RTRS waarin zowel producenten, handelaren, afnemers en ngo’s zitten is echter nog nooit zo verdeeld geweest. Niet in de laatste plaats doordat de RTRS van buitenaf onder vuur ligt van ngo’s die niks willen weten van polderen met grote sojaproducenten. Kleinere radicale organisaties hebben de een weinig fijngevoelige campagne Gifsoja.nl gelanceerd en stellen dat de RTRS schadelijke genetisch gemanipuleerde soja greenwasht.
Het Wereldnatuurfonds en Solidaridad die wel aanzitten aan de RTRS stellen dat 70% van alle sojaproductie nu al GM is en dat je maar beter de dialoog met de producenten kan zoeken om oplossingen te vinden (Trouw). Zo stapte zuivelproducent Campina naar aanleiding van deze dialoog over op duurzame soja. Maar de Gifsoja campagne gelooft niet in dialoog. Op 19 mei danste ‘een huilende panda opgejaagd door circusdirecteur Monsanto’ in de lobby van het WNF kantoor in Zeist (video), dit was een protest van Gifsoja tegen de deelname van WNF aan de Ronde Tafel besprekingen. De meerprijs van soja die voldoet aan duurzaamheidseisen vormt echter nu een intern obstakel voor de invoering van de RTRS-criteria waarover al 18 maanden is onderhandeld. Iedereen vindt duurzaamheid belangrijk maar geen van de betrokkenen in de sojaketen wil de meerkosten van een paar procent doorberekenen. Daarmee dreigt het poldermodel voor de sojaproductie deze week in Brazilië te sneuvelen. Wat daarna overblijft is de nog immer uitbreidende sojaproductie met daar tegenover maatschappelijke organisaties die hameren op duurzaamheid. Is dit dan een teleurstellend ’terug bij af’ of zijn er dan juist kansen voor een nieuwe aanpak en wat kan zou die dan wel moeten zijn?
De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft op het strand van Copacabana waarschijnlijk iets te lang in zijn kanariegele tanga in de brandende zon gelegen. Want deze -zich doorgaans genuanceerd uitdrukkende- staatsman leek gisteren wel bevangen door een zonnesteek?! Op een persconferentie met de Britse premier Gordon Brown beweerde Lula dat de huidige economische crisis is veroorzaakt door “blanken met blauwe ogen”.
Was de vorige economische depressie nog de schuld van “donkerharige mensen met haakneuzen” deze keer krijgt het arische ras de zwarte piet toegespeeld. “This crisis was caused by the irrational behaviour of white people with blue eyes, who before the crisis appeared to know everything and now demonstrate that they know nothing” (FT.com). Lula heeft zeker een punt als hij de onkunde van de deskundologen aankaart, maar door nu de raciale kaart te spelen begeeft deze Boy from Brazil zich op glad ijs. Lula ging nog even door want vervolgens zei hij: “I do not know any black or indigenous bankers so I can only say [it is wrong] that this part of mankind which is victimised more than any other should pay for the crisis”. Wederom correct van Lula om te benadrukken dat momenteel de echte klappen van de crisis vallen in ontwikkelingslanden, zoals de Wereldbank onlangs aangaf. Maar in een tijd dat de Verenigde Staten een zwarte president van Keniaans-Hawaiiaanse afkomst hebben geeft het geen pas om zo verwilderd langs raciale lijnen te redeneren.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.
Wat Fitna is voor de moslims dat is Hakani voor de Amazone indianen. De korte film Fitna werd gemaakt met het doel de islam en haar volgelingen af te schilderen als een moordzuchtige immorele beweging. Hakani poogt hetzelfde te doen met de Amazone indianen. Net als Fitna circuleert deze korte film op het internet en is ze gemaakt door iemand die belang heeft bij het beschadigen de geportreteerde groep. Hakani is geregisseerd door David Cunningham, zoon van de oprichter van de Amerikaanse missionarissenorganisatie Youth with a Mission, welke ook een tak heeft in Brazilië, Jocum. De organisatie heeft er belang bij dat de cultuur van de Amazone indianen wordt gezien als barbaars en immoreel, dit helpt namelijk bij de bekering van ‘deze wilden’. En Hakani heeft ‘succes’: de film leidt waar ze te zien is tot afgunst en doodsverwensingen richting de Amazone indianen. Hakani gaat over kindermoord in de Amazone en is te bekijken op Youtube (niet voor de weekhartigen). Kindermoord zou volgens de missionarissen een wijdverbreid fenomeen zijn onder de Amazone indianen: het is een manier om van zieke en invalide kinderen af te komen. De Braziliaanse overheid spreekt dit echter tegen en verwijt de missionarissen incidenten uit te buiten t.b.v. de bekering van indianen.
Van 27 januari t/m 1 februari vindt in Belem (Brazilië) de negende editie van het Wereld Sociaal Forum (WSF) plaats. Honderden maatschappelijke organisaties, bewegingen en NGO’s zullen via workshops en debatten hun analyse geven over de mondiale krediet-, voedsel-, energie- en klimaatcrisis en tegelijkertijd pragmatische oplossingen aanreiken om de problemen tot een halt te roepen. In samenwerking met Noticias en OnzeWereld bericht Sargasso de komende dagen over het WSF. Hieronder volgt de laatste bijdrage van John Verhoeven, hoofdredacteur van OnzeWereld.
Antoine Bonsorte maakt al twintig jaar foto’s in de Amazone, hij is volgens zijn kaartje ‘arts ambassador’ voor Amazon Watch, wat betekent dat hij mediaprojecten doet die de aandacht vestigen op het milieu en de inheemse bewoners. Hij ziet er uit als de man die je bij zoiets voorstelt: tanig, gebruind, rustig, kort grijzend haar. Hij draagt zijn camera en statief zo ontspannen en vanzelfsprekend als een schooljongen zijn boekentas.
“De tijd van de indianen is gekomen”, zegt hij beslist. Decennia, eeuwenlang, stonden de bewoners alleen in hun zaak, niemand kende hen, niemand wist waar ze woonden, wat ze willen en wat hen bedreigt. Dat is allemaal veranderd door internet, zegt hij. De wereld heeft zich over hen ontfermd, het zal nooit meer zijn zoals in het verleden, toen ze het moesten ze het opnemen tegen de lokale houthakkers, of verkopers, en hun enige klankbord een lokale overheidscommissie voor inheemse zaken was, bevolkt door lokale politici.
Op het Wereld Sociaal Forum hebben ze kunnen ervaren, na een boottocht van vele dagen, vrijwel berooid en met alleen elkaar tot steun, hoeveel mensen werkelijk aan hun kant staan. Ze zijn niet langer alleen. Ik weet niet wat het forum nou eigenlijk concreet oplevert, die vraag wordt mij vaker gesteld door Nederlandse media. Wat is concreet? Ik zie wel dat hier, net als vaker in het verleden van het forum, inheemse groepen een stem krijgen en een platform, geld en steun krijgen van niet-gouvernementele organisaties, vaak buitenlandse. Ze worden opgenomen in het mondiale netwerk van belangengroepen, en krijgen daar vervolgens jarenlang steun van, materieel en humaan. Wat is dat waard?
Een andere vraag is de mondiale oriëntatie van het forum. In Nairobi, vorig jaar, waren er al weinig westerse en relatief veel Afrikaanse partijen (NGO’s, actiegroepen) aanwezig. Dat is het hele idee achter het verplaatsen van het forum, telkens krijgen nieuwe groepen de kans een hoofdrol te spelen. De westerse professionals komen toch wel, dure tickets en dito hotels zal hen niet tegenhouden. Gebrek aan belangstelling wel. Maar meestal zijn ze vooral druk met hun eigen workshops, heb ik gemerkt, en kijken ze nauwelijks om zich heen, daar kan zelfs een locatie in de Amazone niks aan veranderen. Misschien zijn daarom veel Nederlandse organisaties vrijwel niet meer aanwezig hier? OxfamNovib, nota bene een van de aanjagers van het forum toen dat in 2001 van start ging, is hier niet meer zichtbaar voor de schermen. Wat erachter gebeurt weet ik niet.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.