Startersbeurs funest voor arbeidsmarkt

OPINIE - Verschillende gemeenten en jongerentakken van vakbonden lanceren de Startersbeurs, een stageprogramma voor afgestudeerden. Een beroerd idee, vindt reageerder Bas Schuiling.

‘Uitbuiting,’ tweette een bekende van me die normaal berucht is om zijn hyperbolen. In eerste instantie besteedde ik dus niet zoveel aandacht aan het zoveelste werkgelegenheidsproject van de lage landen. Maar bij nadere lezing is de ‘Startersbeurs‘ een verschrikkelijk beroerd initiatief.

De ‘Startersbeurs’ is een regeling van diverse gemeenten, waarmee net afgestudeerden aan de slag kunnen voor een ‘prima vergoeding’ om werkervaring op te doen, zo staat er te lezen op de site. ‘Je kickstart op de arbeidsmarkt.’ Het geheel is een initiatief van FNV-jong, CNV-jong en hoogleraar Ton Wilthagen uit Tilburg. (Terzijde: waarom opgeleide jonge mensen altijd worden aangesproken met semi-hippe taal en hipvetstoere +1-tjes op een site zal ik nooit begrijpen. )

Feit is dat de laatste jaren met name starters en ouderen het zwaar hebben op de arbeidsmarkt en met de huidige crisis is er ook geen vooruitzicht op verbetering. Vooral voor starters is dat vervelend omdat die hun carrière gelijk beginnen met een gat op hun CV.
De Startersbeurs is erop gericht om jongeren zes maanden lang  ‘competenties’ en ‘vaardigheden’ te laten ontwikkelen op de arbeidsmarkt. De vergoeding hiervoor is 500 euro (inclusief vakantiegeld) voor 32 uur per week. Bovendien spaar je 100 euro per maand ‘opleidingsbudget’ die je na de zes maanden kan gebruiken voor een ‘aanvullende cursus of opleiding’.  Het bedrijf moet dat betalen, maar krijgt vervolgens 500 euro per maand terug van de gemeente. Het kost een werkgever dan 100 euro per maand om een opgeleide, afgestudeerde jongere in dienst te nemen.  Saillaint detail: Het is een ‘re-integratievergoeding’ – je carrière beginnen door te re-integreren.

Het ‘nieuwe’ is dus dat afgestudeerden na de opleiding nog een stage kunnen lopen tegen hetzelfde hongerloontje als tijdens de stage.

Voor een stage tijdens de studie is een hoop te zeggen. Bijvoorbeeld dat je ‘vaardigheden’ opdoet die handig zijn voor later. En dat je als student nog niet volleerd bent en dat je dus ook niet dezelfde kwaliteit kan verwachten van een werknemer die – ik noem maar wat – afgestudeerd is. Bovendien is er altijd een discussie geweest rond de vraag of stageplekken soms niet in plaats kwamen van een volledige baan: verdringing.

Verdringing

De vraag van verdringing hoef je bij de Startersbeurs niet meer te stellen. Men mikt niet op  werk wat anders niet gedaan wordt maar gewoon snoeihard op regulier werk als bijvoorbeeld winkelmedewerker, accountmanager, webredacteur, of webdeveloper. Allemaal werk dat tot voor kort nog een volledig salaris opleverde.

Met dit plan lanceert de overheid niet een oplossing, maar een frontale aanval op de arbeidsmogelijkheden van starters. Dat past helaas precies in de trend van ‘echt werk’ met sociale zekerheid plus normaal salaris naar een scala aan ‘wegwerpbanen’. Om dat te accentueren schrijft de gemeente Rotterdam dan ook: ‘Let op! De eerste 10 starters die aan het werk gaan ontvangen bovendien een bon van 50 euro.’ Alsof het over een vakantiebaantje gaat voor een zestienjarige. Misschien dat je bij een ‘like’ ook een gratis kop koffie krijgt! Wie wil dat nou niet?  Het is ronduit beledigend naar starters toe.

Als jongere loop je dus het risico om anderhalf jaar in totaal (twee keer stage en Startersbeurs ) vrijwel gratis werk te verrichten. Ten koste van niet-starters en later de starter dus zelf ook. Die worden verdrongen om daarna via ‘werk met behoud van uitkering’ en dergelijken ook ergens gesubsidieerd en slecht betaald aan de slag kunnen.

Zichzelf onderhouden

Ook is het funest voor het privéleven van starters. Afgestudeerden gaan meestal op zichzelf wonen (weg uit het studentenhok) of hebben al een familie om te onderhouden. En bij de bank hoef je zonder vast werk ook niet aan te komen voor een hypotheek ( zelfs niet met starterslening. Na de 32 uur van de Startersbeurs moet je dan bijna een tweede baan aannemen als postbezorger of iets dergelijks om uberhaupt zelfstandig te kunnen wonen. Wederom een stap in de richting van de werkende armen.

Waar de overheid aan de ene kant voortvarend de sociale zekerheid sloopt, strooit het aan de andere kant met voordeeltjes voor werkgevers die via allerlei regelingen vrijwel gratis aan personeel kunnen komen. De vraag is maar of dit zoveel goedkoper is. Bovendien vernietigt het alle bestaanszekerheid wat zo belangrijk is voor het consumentenvertrouwen en de economie. In de nabije toekomst dient zich het beeld aan van een klasse hardwerkende mensen zonder rechten. De ‘Startersbeurs’ is geen hulp in de crisis, maar een verzekering dat deze nog lang blijft duren.

  1. 1

    Vraag jezelf eens af: wat zegt het over de arbeidsmarkt dat de overheid afgestudeerden bij voorbaat een reïntegratietraject in stuurt dat diezelfde overheid normaliter reserveert voor langdurig werklozen in een bijstandsuitkering?

  2. 3

    FNVjong werd geleid door Dennis Wiersma, trek zijn verleden na, dan weet je dat zijn visie niet strookt met de visie van de andere FNVbonden. FNVjong hoort er niet bij.

  3. 4

    Vraag ik me toch af:

    Zijn de schoolopleidingen zo slecht, om het bedrijfsleven op een ingewikkelde manier subsidie c.q. goedkope arbeidskrachten te geven, of is er gewoon net goed over het onderwijs nagedacht ;-)

  4. 5

    @4 Het zijn tijden waar genoeg mensen werkloos zijn dus het is lastiger om er tussen te komen. Als je dan ook nog krijgt te maken met subsidies waar werkgevers voor een appel en ei mensen kunnen inhuren zoals werken met behoud van uitkering.

    De lobby jammert wel dat loonkosten te hoog zijn en bla bla. En voor je het weet verdringt de ene regeling de andere en dat moet je dan weer compenseren.

    Beetje dezelfde verhouding dat met de HRA het nodig is om een starterslening te hebben omdat starters anders geen huis kunnen kopen

  5. 6

    @3: Hmmm je hebt misschien wel een punt:

    Over Dennis Wiersma:

    Je bent VVD-lid, dat leidde bij je binnenkomst bij FNV tot kritiek.

    ‘Dat vond ik jammer, vervelend ook. Maar kritiek sterkt me: ik zoek die mensen op, ik ga het debat aan. Ik zit hier voor de belangen van alle jongeren, juist de vakbeweging kan voor hen invloed uitoefenen, meer dan een politieke partij. Jongeren denken niet in hokjes, ze willen gewoon een goede opleiding, werk, een huis, een gezin stichten en die dingen zijn nu in gevaar. De belangen van jongeren overstijgen iedere politieke kleur, dus zit ik bij de vakbeweging: ik wil de positie van jongeren verbeteren.’

    http://www.intermediair.nl/carriere/doorgroeien/carriere-ontwikkeling/voorzitter-fnv-jong-trots-op-mijn-ouders-ik-wil-het-beter-krijgen

  6. 8

    Het bedrijfsleven van Nederland is ronduit schandalig bezig. Er worden nu full time junior banen op de kaart gezet als werkstages, zelfs bij gerenommeerde bedrijven. Bij de HP/de tijd mag je voor maar liefst 200 euro per maand de geschiedeniskatern vullen. Overal moet zogenaamd de broekriem worden aangehaald vanwege de crisis.

    Een ander, met al een jaar werkervaring op een seniorpositie in het buitenland, voelt zich nu genoodzaakt om weer een stage aan te nemen omdat er geen andere posities in zijn sector vrij staan, te hoog opgeleid is en zijn cv anders gaten begint te krijgen. Ondertussen is hij weer terug bij zijn ouders omdat de huur te hoog werd. En ondertussen vragen bedrijven zich af waarom ze geen loyale werknemers meer kunnen vinden.

  7. 9

    Dit is juist hartstikke goed. Je kunt niet vroeg genoeg de illusie van een betaalde baan waarmee je je vaste lasten kunt betalen kapot stampen. Concurrentie uit India en China, weet je… Laat de starters maar weten dat ze geen kans maken op een normale baan, een betaalbare woning waar je je wc niet met 8 man hoeft te delen (huur of koop), een pensioen en betaalbare zorg. Nog even en kost en inwoning zal voldoende zijn om de drones, euh, werknemers tevreden te houden

    Ik zag een docu over de omstandigheden van de bouwvakkers in Dubai, en dat lijkt me een mooi streven voor Nederland!

  8. 10

    @9:
    Precies fredde!

    maar dan moeten de gemeentes snel ophouden om elke stagiair maandelijks € 500 te geven, want dan leven we echt boven onze stand.

  9. 11

    Dit past prima in de huidige internship discussie in de VS. Die kant moeten we echt niet op willen. Stage en Afstudeerstage is ruim zat.

  10. 12

    In Frankrijk bestaat ook het verschijnsel dat mensen extra stages lopen omdat ze geen werk vinden.
    In Frankrijk zijn hierbij universiteiten medeplichtig, want zij geven toestemming voor stages die niet relevant zijn voor de studie.

  11. 13

    Zullen we de salarissen van de betreffende (semi)ambtenaren, politici en hoogleraar ook even onder de loep nemen? Of hebben die soms “rechten verworven” die niet “aangetast” mogen worden?

  12. 14

    Okee. Ik probeer even een weerwoord te formuleren. Gewoon voor het draadje.

    Ik werk bij een adviesbureau. Ben van huis uit ‘inhoudelijk opgeleid’ (drs geografie, dr geschiedenis), maar werk als manager van een afdeling. Die afdeling bestaat alleen maar uit academici. Onze organisatie is nonprofit. Ik moet met mijn club en mensen vreselijk opletten niet financieel kopje onder te gaan. Voorlopig gaat dat gelukkig goed.

    Ik krijg wekelijks open sollicitaties. Ik vind de situatie van deze jonge academici verschrikkelijk. Ik zou graag iets betekenen voor deze jonge starters, maar heb daar geen middelen voor: als dat werk klaar zou liggen, zou ik ze wel aannemen.

    Ik probeer toch iets te betekenen voor deze mensen. Het enige dat ik kan verzinnen is ze regelmatig uit te nodigen voor netwerkbijeenkomsten, iedereen te linken op LinkedIn en, als ze dat zelf zien zitten, een werkervaringsplek.

    Ik heb geen geld om ze te betalen, maar wel een werkplek, enthousiaste, communicatief en educatief ingestelde medewerkers etc. Mensen mogen doen wat ze willen, mits het in onze (ruim geformuleerde) ideële doelstelling past. De een pakt een onderwerp op, de ander loopt eens een paar weken mee met allerlei verschillende collega’s en schrijft daar iets over. Nee ze krijgen niets aan centen, maar wel iets om op hun CV’s te zetten, een professionele omgeving en ruimte voor individuele (inhoudelijke) ontplooiing, inclusief begeleiding.

    Ik krijg dus ontzettend de schijt van allerlei mensen die maar van alles roepen over die werkgevers, die managers die ‘misbruik’ maken van pas afgestudeerden. Dat ze de arbeidsmarkt zouden verzieken.

    Naar mijn smaak help ik mijn vakgenoten en mijn vak op weg. Meer kan ik op het moment niet betekenen.

    Nu een vraag aan jullie. Beter niets dan wat hierboven beschreven staat? Laat maar stikken die mensen? Biedt ze maar niets aan?

  13. 15

    Ik krijg ontzettend de schijt van werkgevers en hun kornuiten die dit soort antwoorden geven. Hoe komt het dat jullie geen geld hebben, komt dat niet door het beleid van de overheid? Doe daar zelf wat aan en schuif het niet af op de werknemers, die al niks hebben om van rond te komen.

  14. 16

    Hoe verwacht je dat ik met 30 werknemers het beleid van de overheid verander? Zelfs met een paar miljoen kiezers is dat al een lastige zaak.
    En nee. We krijgen geen subsidie; we moeten alles uit de markt halen – die is niet makkelijk en daarom hebben we geen geld om (onbeperkt) mensen aan te nemen.

    En wat schuif ik dan af op de werknemer?

    Uit je antwoord maak ik op: doe maar niets met die startende werklozen. Laat ze maar.

  15. 18

    @17
    Is waar. Maar voor mij is het niet verborgen. wekelijks zie ik ze dus langskomen. Ik heb wel het idee dat ik iets zinnigs kan betekenen, maar zolang er geen geld aan te pas komt, wordt het niet als zodanig geduid.

    Ze krijgen natuurlijk wel een vergoeding, maar niet eentje waarmee je een huis betaalt en een gezin onderhoudt.

  16. 19

    @14: Dat is een ‘ervaring is goud waard’ dogma. Ik zal even vragen of mijn verhuurder ook ervaring accepteert. Of de lokale supermarkt, die zal vast dolgelukkig zijn met een dosis ervaring.

    Vergeef mijn cynisme, ik waardeer je goede bedoelingen maar op lange termijn help je mensen niet op deze manier omdat het een situatie is waar veel werkgevers van smullen; geen risico of lasten, terwijl de werknemer met lege handen naar de pijpen moet dansen. Recruiters zien daarbij niet zoveel waarde in een werkstage aangezien gratis werknemers barweinig professionele aandacht of verantwoordelijkheden krijgen.

    Overigens zou het mij ook niets verbazen als het de waarde van een medior of senior devalueert. Juniors werken immers voor (bijna) niets, zet je er lekker 3 op, dan komen ze er ook wel uit. En ik ben er zeker van dat u niet zo bent maar zie u zelf als die gelukkige uitzondering die een geweten heeft.

  17. 20

    @16: ik snap je dilemma. Maar toch is het een probleem. Je helpt de betrokken academici namelijk vooral ten koste van andere academici. Bij een vacature zullen de starters met zulke ervaring eerder de baan krijgen dan de mensen zonder. Maar het creeert op geen enkele manier extra vacatures – dus de groep als geheel is er op die manier in elk geval niet mee geholpen. Tegelijkertijd betekent het inderdaad dat de verleiding voor andere, minder welwillende werkgevers, erg groot is om lekker goedkoop mensen te gebruiken om hoge kwaliteit voor weinig geld te leveren, en dat de druk op de overige starters hoger wordt: als zij niet gauw ook aan gratis werk beginnen lopen ze al achter.

    Ik zou niet meteen zeggen dat je ermee op moet houden. Maar de vakbonden hadden beter moeten weten en dit absoluut niet op deze manier in moeten zetten…

  18. 21

    Ter toevoeging dan. Het is ook niet helemaal dezelfde situatie @14. De functies die bij de startersbeurs voorbijkomen zijn gewoon volle banen bij bedrijven waarvan ik niet geloof dat ze anders die functies niet zouden vervullen.

    Niets doen is ook niet leuk, maar als je gratis gaat werken dan gaat dat ten kosten van anderen en op lange termijn ook van jezelf en je kansen. Dat is een race naar beneden die we niet moeten willen.

    Je zegt zelf als dat je het voor het draadje doet, dus je weet zelf ook dat dit niet goed zit ;)

  19. 22

    @21 Ik heb twijfel. Mijn vak, de monumentenzorg, is iets dat je in de praktijk leert. Er is geen architectuurhistoricus die net afgestudeerd ook maar iets van ons werk kan. Er groeit nu dus een generatie architectuurhistorici die een zeer groot risico lopen niet in hun vaak aan de slag te kunnen (en die kans was al zo klein) en later ook minder in staat zullen zijn hun ervaringen over te dragen aan een volgende generatie (met meer geluk op de arbeidsmarkt).

    Maar ach. Ik ken mezelf goed genoeg om te weten dat ik op het strand ook zou proberen een aangespoelde dolfijn terug het water in te duwen. Tegen beter weten in.

    Ik vind niets doen niet zo gauw een optie – en soms is het de enige.

  20. 23

    @19
    misschien is het handig om erbij te zeggen dat we als uitgangspunt geformuleerd hebben dat stagiairs bij ons nooit betaald werk mogen doen. Dus geen klussen voor klanten. Vaak gaat het om exploratief of innovatief onderzoek:

    ‘De cultuurhistorische waarde van bloemkoolwijken’
    ‘Gebruik van cultuurhistorie in populaire cultuur’
    ‘De leugen van de kindvriendelijke wijk’

    Leuke, mooie en scherp af te bakenen onderwerpen die ons intern een bredere blik op het vak gunnen.

  21. 24

    Het een is ook niet het ander. Voor een specifiek vak kunnen andere situaties gelden zeker bij wat je bij @23 nog zegt. Dat is wat anders dan de ‘prima vergoeding’ bij de beurs. En waar dus ook niet bepaald wordt gevraagd om een bredere blik op een vak te gunnen maar gewoon te werken.

  22. 25

    @7: Fascinerend figuur die Dennis inderdaad. Ik vind wel dat iedereen lid mag zijn van elke politieke partij, zolang het maar een legale partij is, naar zijn eigen keuze. Het zelfde geld voor vakbondslidmaatschap en combinaties daarvan.

    IK heb nog eens nagekeken naar wat de VVD jongeren over vakbonden zeggen. Zo trof ik dit aan:

    ‘Als we kijken naar het het verleden had de vakbond vroeger zeker een toegevoegde waarde. Tegenwoordig is de vakbond echter niets meer dan een blok aan het been van welwillend Nederland.’

    (Jarico Vos, Voorzitter JOVD op 6 maart 2013)

    Nogmaals hij mag lid zijn van de VVD en of van de JOVD, geen probleem, maar het is wel een vreemde combinatie. De vegetarier die slager is.

  23. 26

    @22:
    Off topic, maar toch!:
    Indien ik het aantal, na renovatie, mismaakte monumenten in ogenschouw neem, zijn er blijkbaar erg veel van je vakbroeders, die voordat ze de praktijk gaan beoefenen, te weinig stage gelopen hebben ;-)

  24. 27

    @15 Het is onzin om te schelden op werkgevers:

    Doe daar zelf wat aan en schuif het niet af op de werknemers, die al niks hebben om van rond te komen.

    Werkgevers hebben zelf ook bezwaar aangetekend tegen het beleid van de regering: Werkgevers vrezen bezuinigingen

    Op lange termijn is het enige wat helpt een groeiende economie zodat er weer banen komen. Werkevers zoals @mbmb hier kunnen geen mensen inhuren omdat de economie zo zwak is. Mensen besteden te weinig. Wie wil er dan nog investeren? Het risico is gewoon te groot.

    Het grote raadsel is natuurlijk wel waarom VVD en PvdA doorgaan met dit beleid. Niet te volgen. Maar binnenkort zijn ze dan ook gereduceerd tot splinter partijen – als ze zo doorgaan. De VVD kan misschien nog wel herstellen, want zij doet wat haar achterban wil. Maar voor de PvdA vrees ik het ergste. Grondig kapot gemaakt door onzekere bestuurders die willen bewijzen dat ze kunnen besturen. Daadkracht tonen of zo. Ik gis ook maar naar de motieven.

  25. 28

    @27:

    Het grote raadsel is natuurlijk wel waarom VVD en PvdA doorgaan met dit beleid. Niet te volgen.

    Wouter Bos (dat hij mag hangen) heeft het met zoveel woorden toegegeven bij een uitzending van Knevel & Schildknaap. Dat ging over bezuinigingen maar de strekking is ook op dit onderwerp toepasbaar.

    Ik kan het nu even niet terugvinden dus ik citeer uit het hoofd: Als econoom en deskundige gaf hij toe dat nog verder bezuinigen inderdaad schadelijk is voor de economie. Maar “om politieke redenen” moet het tòch want we hebben het o.a. Griekenland ook aangedaan toen ze om hulp vroegen. En je moet wel consequent blijven, om één of andere vage reden.

    M.aw. het is een prestigekwestie. Niet willen toegeven dat het ook in het geval van Griekenland eigenlijk verkeerd was om ze zo af te knijpen. En aan die prestigekwestie offert men dus willens en wetens, tegen de eigen deskundige mening in, ook de economie/werkgelegenheid in eigen land op.

    Meneer zal er zelf weinig van merken want die krijgt in zijn nieuwe job gewoon de Balkenendenorm. Dat vond hij best bescheiden van zichzelf.

    Bos zit a.s. zondagavond drie uur lang live op TV. Hopelijk wordt-ie verbaal helemaal in elkaar gebeukt. Helaas is Wilfried de Jong daar de persoon niet naar, maar die zou zich ziek kunnen melden en zich kunnen laten vervangen door iemand die wèl tegen die gladjanus is opgewassen.

    Een mens mag hopen.

  26. 30

    @27, in die link staat niet dat werkgevers zich tegen dit beleid verzetten. Wel in het algemeen natuurlijk, maar dat zegt niet zoveel, Wientjes weet natuurlijk best hoe hij het spel moet spelen: nevernooit tevreden zijn, want dat verzwakt je onderhandelingspositie. Hoeveel de regering ook doet, Wientjes zal zeggen dat het niet genoeg is, dat is zijn functieomschrijving immers.