‘Eigenlijk kan ik nog steeds niet geloven dat dit gebeurt’

Sinds Rusland Oekraïne is binnengevallen heb ik elke dag contact met mijn twee vrienden in Kyiv, Viktor en Ada. Samen met hun vierjarige zoontje zitten ze in een schuilkelder. Ik schrijf op wat ze meemaken. Dit is deel twee. Donderdag 3 maart. Het eerste wat ik doe als ik wakker word is kijken wat er afgelopen nacht in Kyiv is gebeurd. Ik was bang dat het Russische leger de stad was binnengevallen. Tenslotte staat het 60 km lange konvooi al een paar dagen bij de stad. ‘Het was hetzelfde zoals de afgelopen acht nachten,’ laat Ada weten. ‘De vijand zit niet in Kyiv, alleen de buitenwijken worden aangevallen. Waar wij zitten zijn we veilig, hier vallen geen bommen. Maar we horen ze natuurlijk wel vallen.’ ‘Onze troepen hebben bij de grenzen ervoor gezorgd dat die klootzakken zich moesten terugtrekken!’, klinkt Viktor triomfantelijk, om meteen daarop te zeggen dat het echt nog gevaarlijk is. ‘Het zijn maar kleine stappen tot onze overwinning. We geloven het steeds meer. Maar het is verdrietig dat mensen lijden. Dat onze huizen, wegen, bruggen en andere infrastructuur compleet worden vernietigd. Eigenlijk kan ik nog steeds niet geloven dat dit gebeurt.’ "Nooit meer"? In Kyiv wonen ook de ouders en grootouders van Ada en Viktor. Sinds de inval hebben ze elkaar niet meer gezien, maar ze spreken elkaar elke dag. Zowel Viktors opa als die van Ada hebben als kind de Tweede Wereldoorlog meegemaakt. ‘Als ik mijn ogen sluit, dan zie ik mezelf als kind in die oorlog,’ herhaalt Viktor zijn opa’s woorden van die dag. ‘Het is afschuwelijk dat de woorden "never again” steeds herhaald worden in Europa, maar dat het blijkbaar niets uitmaakt. Want hier staan we weer, opnieuw in oorlog. Wat betekenen die woorden “nooit meer” nu nog?’ In zijn berichten klinkt Viktors boosheid naar Putin. ‘Het is een gestoorde stakker die de taal van gewone mensen niet snapt, hij begrijpt alleen de taal van macht. Hij vertelt een sprookje over Rusland als supermacht met een sterk en onoverwinnelijk leger. Iedereen ziet inmiddels dat het nep is, maar hij zal en moet zijn eigen gelijk bewijzen. Hij zal echt niet uit zichzelf ophouden.’ Een luchtalarm later - dan verdwijnt hij even van de chat - vervolgt Viktor zijn verhaal: ‘Ik voel me verscheurd omdat ik mijn land niet kan verdedigen. Maar zonder mij is mijn gezin in gevaar. Ik moet dus hier blijven om ze te beschermen. Ondertussen doe ik wat ik kan: we helpen het leger, onze buren en de mensen om ons heen. Ik geloof echt dat we er bijna zijn. We blijven waar ze zijn, we staan op tegen de Russen en we blijven staan.’ Nieuwe werkelijkheid Hij vertelt dat ze door de stad reden, naar de rand waar de mensen klaar staan Kyiv te verdedigen zodra de aanval begint. ‘Ik vroeg ze of we ze konden helpen. Ze wilden er niets van weten: “We hebben alles al, alles komt goed. Zorg voor je familie. Wij zorgen ervoor dat ons land van ons blijft. Alles blijft Oekraïens.”.’ Viktor moet eigenlijk het leger in, maar de mensen sturen hem weg, dus. Ik vind het ongelooflijk dat in zoveel lelijkheid warmte en liefde nog altijd kan bestaan. Vrijdag 4 maart. ‘Onze dag was normaal,’ schrijft Viktor. ‘Of eigenlijk… Het is bizar dat het begint te wennen. De explosies, de dreiging, dit is nu onze werkelijkheid. Ik ontdek dat we deze situatie min of meer beginnen te accepteren. Maar daarmee verliezen we ook steeds meer de hoop dat deze oorlog binnenkort eindigt.’ Ada stuurt een bericht door over elf vrouwen die door Russische soldaten zijn verkracht, waarvan er vijf het niet hebben overleefd. Ik wil niet denken aan hoe het voor de vrouwen moet zijn die het hebben overleefd. Zij hebben voor de rest van hun leven een enorm trauma. Ik wil niet denken dat er mensen op deze wereld zijn voor wie het niet genoeg is een ander mens te doden, maar dat het ook nodig is te verkrachten, te vernederen, en te kicken op angst. Of wat het ook is wat zo’n Russische soldaat voelt. ‘Het spijt me dat je nu in deze hel moet leven, Ada,’ schrijf ik met tranen in mijn ogen. ‘Ik ook,’ antwoordt ze kort. [caption id="attachment_336718" align="alignnone" width="1024"] Foto: U.S. Embassy Kyiv Ukraine (cc)[/caption] Symbool Zaterdag 5 maart. ‘Vanmorgen ontbeten we in onze eigen keuken,’ schrijft Ada. ‘We zaten aan tafel op stoelen, het was heerlijk.’ Het is een klein moment van een gewoon leven. Zoals het was voor de inval. De rest van het gewone leven gaat ook door: de vader van een buurvrouw is in het ziekenhuis overleden. Gewoon, aan een ziekte. Want ook in een oorlog kun je daaraan doodgaan. Viktor heeft de buurvrouw naar het ziekenhuis gebracht zodat ze afscheid kon nemen. Beelden van Irpin' komen langs op sociale media. Geëvacueerde Oekraïners die onder een ingestort viaduct schuilen tot de raketbeschietingen van de Russen voorbij zijn. ‘In andere Oekraïense steden is het nu veel gevaarlijker dan hier in Kyiv,’ schrijft Viktor. ‘Dat gaat waarschijnlijk nog wel veranderen: Kyiv is een symbool, dat Putin wil veroveren, koste wat het kost.’ ‘Het is een gestoorde klootzak,’ zegt Ada bitter. ‘De Russen hebben al twee van onze kerncentrales in handen. We zijn bang. Straks gaan ze die nog vernietigen.’ Besluiteloos blijf ik naar mijn scherm staren, zoals ik steeds vaker doe. Ik wil ze iets positiefs geven. Hoop, wat dan ook. Ik vraag haar of ik wat kan doen. Ada stuurt een lachende emoticon. ‘We hebben niets nodig. Dank je wel voor je aandacht en steun. Alles wat we nodig hebben om te overleven hebben we hier. Ik hoop dat ik je zie wanneer deze oorlog voorbij is.’ ‘Zeker,’ antwoord ik. ‘En wees erop voorbereid dat ik jullie een gênant lange knuffel ga geven.’ Standvastig Zondag 6 maart. Er zijn raketbeschietingen in Oekraïne, maar bijna geen slachtoffers, laat Viktor weten. In Kyiv is het nog altijd rustig. Dat woord heeft een andere betekenis gekregen: rustig betekent dat er geen bommen vallen. Maandag 7 maart. Op de nieuwskanalen die ik volg zie grote menigten evacueren. Ik vraag Viktor of ze in Kyiv blijven. De belegering van de stad lijkt aanstaande. ‘Nee, we blijven hier.’ Hij is nog steeds zo standvastig als een week geleden. Bewonderenswaardig, alleen al door het slaaptekort omdat ook het luchtalarm ’s nachts af blijft gaan en de explosies ook ’s nachts klinken. ‘De Russen willen Kyiv aanvallen, maar dat kunnen ze niet,’ vervolgt hij. ‘Het lukt ze al niet eens om door onze afzettingen te komen. Ik geloof niet dat ze Kyiv kunnen bereiken. Tegelijkertijd wordt er flink gevochten in Irpin', waarvandaan mensen worden geëvacueerd. En dat is hemelsbreed maar 18 km van waar wij wonen.’ ‘De hele dag door horen we beschietingen,’ laat Ada weten. Ik kan er niet achter komen of ze dat feitelijk bedoelt of dat ze haar angst verbergt. Geen bevoorrading Dinsdag 8 maart. Viktor en Ada blijven urenlang stil. Ik weet inmiddels op welke plekken ik moet zoeken om te checken of Kyiv niet wordt aangevallen. Het voelt dubbel als ik opluchting voel omdat er niets in Kyiv gebeurt, maar er wel op andere plekken in Oekraïne wordt gevochten. Een halve dag later schrijft Viktor. ‘We zijn vandaag langs verschillende supermarkten gereden en wat tankstations. De supermarkten worden niet bevoorraad en het meeste eten is oud en over datum. Ik hoopte dat we verder weg supermarkten zouden vinden die meer hebben, maar helaas. Hopelijk verandert deze situatie, want ook al wordt Kyiv niet afgesloten, we zien dat we wel geïsoleerd zijn. Uiteindelijk hebben we bijna alles kunnen kopen wat we nodig hebben, en hebben we ook het een en ander voor onze buren kunnen kopen die geen auto hebben. We kunnen nu in elk geval de komende maand voort. Onze ouders en grootouders wonen in een ander gedeelte van de stad, voor hen is het nog moeilijker om aan voedsel te komen.’ Strategie Ik vraag of ze schoon drinkwater hebben. ‘Geen zorgen,’ antwoordt Ada. Ze hebben eten, ze hebben drinken. Het sneeuwt in Kyiv, het is om en nabij het vriespunt. Ik vraag me af wat de strategie van de Russen is. Gaan ze de stad uitputten? Viktor gelooft dat de Russen problemen hebben en dat ze daarom niet aanvallen. ‘Ze proberen zich te herpakken en alle energie op Kyiv te richten. Waarschijnlijk doen ze binnenkort een poging en hopelijk is dat een beslissende strijd. Daarna druipen ze af. We blijven positief.’ Woensdag 9 maart. Ada stuurt het bericht door over de Russische luchtaanval op een kinderziekenhuis in Mariupol. Normaal is ze strijdvaardig. Vandaag niet. ‘Ik huil nu alleen maar.’ In gedachten huil ik met haar mee.   * Om hun privacy te beschermen zijn Viktor en Ada gefingeerde namen. Deel 1 gemist? Dat artikel lees je terug op deze plek.

Door: Foto: Photo: Michael Jahn (Pixabay)
Foto: R. van Elst, CC BY-SA 4.0 , via Wikimedia Commons, Karin Spaink

Afscheid van de vooruitgang

, door

Aanhangers van de Verlichting en de vooruitgang – wat linkse mensen en partijen in zekere zin altijd zijn, al weten ze dat die weg hobbelig is en diepe dalen kent – geloven dat de wereld beter kan worden en zich kan ontwikkelen, door verandering. Ze doen dat met name door mensenrechten te erkennen, vooral die van degenen die systematisch worden achtergesteld.

Rechts, en vooral extreemrechts, wil niet zozeer dingen behouden, als wel terug naar oudere verhoudingen en een deel van de moderniteit afschaffen. Het dondert ze niet of dat nu meer feodaal of meer marktgedreven is: ze pleiten er in essentie altijd voor om (groepen) mensen van het democratische proces uit te sluiten, en willen hen hun rechten afnemen.

Het bovenstaande is een simplificatie, dat geef ik grif toe, maar helaas: het is een vrij perfect scheermes van Ockham.

Kijk naar extreemrechts: dat wil de rechten van vrouwen inperken, is tegen abortus, tegen de openstelling van het huwelijk, en van transgenders of mensen van kleur moeten ze niets hebben. Kijk naar de huidige Republikeinse partij: die is al jaren bezig zwarte mensen hun stemrecht te ontnemen, vrouwen hun recht op abortus, arme mensen hun recht op bijstand en zorg, en wil onderwijs over de geschiedenis van racisme of van homofobie verbieden. Kijk naar Forum voor Democratie: dat hekelt de vrije pers, wil wie anders denkt voor ‘tribunalen’ brengen, doet zijn best linkse mensen uit onderwijs, onderzoek en bestuur te weren, en verheerlijkt de ‘boreale cultuur’ – die van toen er hier nog geen zwarte mensen woonden en mannen nog ‘man’ waren.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Mededeling

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Closing Time | Blitzkrieg Bop

, door

Haha, beetje Oekraïense modder, slecht onderhoud, slecht georganiseerd, geen tijdige bevoorrading, tekort aan brandstof, geen ervaring en een slechte moraal/moreel. En dan sta je daar met je colonne. En dan krijg je als Russische soldaat een bekertje thee aangeboden door de plaatselijke bevolking die met jou, stumper, te doen heeft, en dan schrok je ook nog die gekregen boterham op, want het rantsoen voor jou en je divisie was gisteren al op.

Foto: Flickr ianus raadzaal Gemeenteraad Werkendam CC BY-NC-SA 2.0.

Nieuw in de raad

, door

In vervolg op Lokaal versus landelijk en Landelijke partijen domineren over lokale partijen vandaag een overzicht van lokale fracties van landelijke partijen die zich in de lokale verkiezingsstrijd storten.

Onder ‘lokale landelijke partijen’ verstaan we partijen die vertegenwoordigd zijn in Tweede en Eerste Kamer. Verder ook partijen die landelijk zijn georganiseerd en eerder aan landelijke verkiezingen hebben meegedaan. Of het nou om het CDA of de Piratenpartij gaat, we noemen ze in dit stukje verder ‘lokale fracties’.

We hebben niet alleen het totaal aantal lokale fracties geteld, maar ook het aantal keer dat ze als ‘nieuw’’ meedoen.
Dat nieuw staat tussen aanhalingstekens want we bedoelen er mee dat het gaat om lokale fracties die momenteel niet in een gemeenteraad zitten. Het kan zijn dat ze wel eerder aan gemeenteraadsverkiezingen hebben meegedaan en in die zin dus niet echt nieuw zijn.

Tweede Kamer lokaal present

Van alle fracties die in de Tweede kamer zitten zien we zestien ook op de gemeentelijke lijsten. Vanzelfsprekend ontbreken de eenmensfracties Omtzigt, De Haan en Gündoğan (niet georganiseerd als politieke partij).

Ook de BBB (BoerBurgerBeweging) ontbreekt. Maar indirect doet de partij doet wel mee. Lokale partijen konden ‘bondgenootschappen’ aangaan. Een lokale partij die zo’n verbinding aangaat mag het logo ‘BBB Bondgenoot’ gebruiken. Het verkiezingsprogramma van de BBB moet door de lokale partij onderschreven worden. Na de gemeenteraadsverkiezingen worden de lokale raads- en commissieleden lid van BBB.

Foto: Flickr ianus raadzaal Gemeenteraad Werkendam CC BY-NC-SA 2.0.

Lokaal versus landelijk

, door

De gemeenteraadsverkiezingen vinden plaats in 333 (van de 345) gemeenten. In elf gemeenten zijn vorig jaar november al verkiezingen gehouden omdat ze door herindelingen samen werden geveegd tot vier gemeenten.

Inwoners van een twaalfde gemeente (Weesp) kunnen stemmen voor de Amsterdamse gemeenteraad en voor de bestuurscommissie van hun stadsgebied. In maart 2018 is besloten dat de Weesp per 24 maart a.s. zal fuseren met de gemeente Amsterdam. Exit gemeenteraad Weesp.

Verspreid over die 333 gemeenten dingen 2869 politieke partijen naar de gunst van de kiezers. Daarvan zitten 362 partijen niet in de huidige gemeenteraden. Die bestempelen we in onderstaand schema als ‘nieuw’.

Dat is niet helemaal juist, want er zitten partijen bij die meededen bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen maar geen zetel haalden. En er zitten partijen bij die in 2018 wel een zetel haalden, maar die in de jaren daarna die ene zetel kwijt raakten omdat raadsleden de partij verlieten (en wel hun zetel meenamen).

Aandeel lokaal stabiel

In 2018 vormden lokale partijen 34% van het aanbod. Ook bij de komende verkiezingen is het lokale aandeel 34%. Dat lijkt aardig wat (969 partijen), maar het steekt toch wat mager af tegen de 1900 partijen die als ‘landelijke partijen’ te boek staan.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Mededeling

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Closing Time | HOUSTON (Live)

, door

Een kijkje onder de motorkap van een vleugel, wat zit er allemaal in (en op en achter)? Volgens de tekst zitten er twintig muziekinstrumenten in, ik heb ze niet geteld. Het is haast meer een kunstwerk dan een muziekinstrument geworden.

Er is ook een making of van deze clip. Daarin is te zien hoe de aankoop van een oude tweedehands piano leidde tot dit multi-instrument: het binnenwerk werd eruit gesloopt, en de nieuwe instrumenten, die overal vandaan kwamen, werden erin gezet.

Foto: Victoria Pickering (cc)

Het verschil tussen een land en een regime

, door

OPINIE - Duitsers zijn in Nederland tot ver na de oorlog niet erg populair geweest. De haat tegen de oosterburen speelde mee bij voetbalwedstrijden. En de stereotype beelden van dikke, roodverbrande, bier drinkende mannen in zandkuilen aan het Noordzeestrand deden nog decennia na de bevrijding de ronde. Voor mij was Duitsland lange tijd bijvoorbeeld ook geen aantrekkelijk vakantieland en dat had alles te maken met een beeld van Duitsers dat – onbewust misschien, maar toch- terug te voeren was op de bezettingstijd.

Duitsers of nazi’s?

Mijn beeld van Duitsland en de Duitsers is in de loop van de tijd door twee verschillende contacten gecorrigeerd. Op de eerste plaats door oud-verzetsstrijders. In hun verhalen waren niet de Duitsers de vijand, maar de nazi’s. Terecht natuurlijk. Hoeveel Duitsers, joden en niet-joden, zijn zelf niet het slachtoffer geworden van het naziregime? Natuurlijk kan de overweldigende steun van de Duitse bevolking voor het regime niet ontkend worden. Maar de misdaden van de nazi’s moeten op de eerste plaats toegerekend worden aan een barbaars regime dat ook de eigen bevolking onderdrukte. Wie ‘het volk’ als zodanig schuldig verklaart trapt in dezelfde val als de fascisten.

De tweede correctie op mijn beeld van de Duitsers kreeg ik veel later toen ik in contact kwam met de Duitse Groenen. Hun standpunten, hun verhalen en de cultuur van hun partij leken – althans aan het begin van deze eeuw- als twee druppels water op wat ik tegenkwam bij GroenLinks. Ik ontmoette Duitsers die niet of nauwelijks verschilden van politiek gelijkgestemde landgenoten. Misschien gold dat wel voor alle Nederlanders en Duitsers?

Foto: Owen (cc)

Kunst op Zondag | Bad neighbours

, door

Oorlog. De inspiratie voor een ‘normale‘ Kunst op Zondag is verdrongen door verbijstering. De toestand in de wereld? Ik heb er even niets aan toe te voegen.

We gaan luisteren naar ‘Bad neighbours’, gecomponeerd door Catherine Likhuta. Zij is in Kiev geboren en tegenwoordig wonend en werkzaam in Australië. Over dit muziekstuk schrijft ze zelf:

Ik ben geboren en getogen in Oekraïne, dus je kunt wel raden over welke slechte buren ik het heb… Het stuk is geïnspireerd op de invasie van Oekraïne in 2014 door de ultieme ‘slechte buur’ van Oekraïne en bevat talloze muzikale dialogen, ruzies en zelfs gevechten.
Het combineert een algemeen gevoel van spanning en vastberadenheid met momenten van verdriet en rouw. Maar bovenal gaat het om vechten voor vrijheid en onafhankelijkheid.

De 1e hoornsolist vertegenwoordigt Oekraïne en heeft verschillende solomomenten die voor mij klinken als het zingen van Oekraïense volksmelodieën.

Van hetzelfde stuk is ook een versie voor twee hoorns en piano, bespeeld door Catherine Likhuta. Meer muziek van haar op haar Youtube-kanaal.

https://www.youtube.com/watch?v=qB_4e7f8_74

Closing Time | Caroline’s Anatomy

, door

Nederlands, maar dat had u al gezien aan de fiets, woonboot, het CS van Amsterdam, de grachten en de stapel Grolsch kratjes in de hoek (het blijven muzikanten).

VanWyck heet eigenlijk Christien van Oele en in haar band speelt Marjolein van der Klauw gitaar, die we nog kennen van haar eigen band Powderblue.

De song Caroline’s Anatomy, met dat lekkere ritme,  staat op de cd Molten Rock. Hou je van metal, dan moet je hier niet naar  luisteren. Hou je van singersongwriters, folk en americana of van rustige muziek, als je met een kopje thee en een beschuitje in quarantaine op de bank ligt, dan is dit misschien de bijpassende soundtrack.

Closing Time | Hall Of Death

, door

De americana singer-songwriter  Will Oldham en de allround muzikant Matt Sweeny hebben een aantal keer een gelegenheidscombinatie gevormd.

Op de plaat Superwolves  spelen ze, verrassend, een song van zanger, acteur Ahmoudou Madassane en de song wordt mede uitgevoerd door Touareg gitarist Mdou Moctar. Je vraagt je af wie er op zo’n idee komt – en dat het dan zo goed blijkt te werken.

Closing Time | Carmen Villain

, door

Only Love From Now On lijkt me een goed – wat zeg ik: essentieel – gebod dezer dagen, en altijd eigenlijk. Het is de titel van het prachtige nieuwe album van Carmen Villain. In een versmelting van ambient en jazz, wisselt het album warme melodieën en ritmes af met mysterieuze klanken en sferen. Op het openingsnummer ‘Gestures’ horen we het typische trompetgeluid van Arve Henriksen.

Waan van de dag

Stop de oorlog – Нет войну

, door

Russische stemmen tegen de oorlog is een initiatief van Pieter Boulogne, die een blog heeft over  Russische literatuur

Hij verzamelt ‘Russische stemmen die zich tegen de oorlogswaanzin verheffen. Ze verdienen ook bij ons te weerklinken. Wij, Nederlandstalige Ruslandkenners, verzamelen anti-oorlogsstatements van bekende en minder bekende Russen, om ze in het Nederlands te vertalen.’ Daaronder schrijvers, journalisten, zangers, sporters, wetenschappers en priesters.

‘Zodat wij, Vlamingen en Nederlanders, niet in de val trappen van de Kremlinpropaganda: dit is geen oorlog van het Russische volk, maar wel van Poetin en zijn trawanten. Het is aan ons allemaal om hem te helpen stoppen.’

Vorige Volgende