Kunst op Zondag verkent het Pablo Picasso jubeljaar

Acht april j.l. was het vijftig jaar geleden dat kunstenaar Pabo Picasso overleed. Op 25 oktober a.s. wordt zijn geboortedag (1881) herdacht. Wereldwijd besteden 50 musea dit jaar aandacht aan het werk en het oeuvre. Het accent van de feestelijkheden ligt uiteraard in Spanje en Frankrijk. Ook buiten deze twee landen hebben geselecteerde musea de kans gekregen een tentoonstelling te organiseren. Voor Kunst op Zondag zet ik er graag een paar op een rijtje. Ik wens je een mooi Picasso-jaar. [caption id="attachment_347192" align="aligncenter" width="450"] Cobra Museum presenteert Picasso, terug naar de bron © foto Cobra Museum.[/caption] Picasso in het Cobra Museum Het team van het Cobra Museum in Amstelveen ging terug naar de bron, op zoek naar de 'Andere Picasso'. In Amstelveen is een deel van het oeuvre van Picasso dat minder bekend is te zien. Je leest wetenswaardigheden over de culturele achtergrond van de kunstenaar, zijn kindertijd en zijn liefde voor dans & theater. Je krijgt een mooi inzicht in Picasso’s fascinatie voor keramiek. 'De Andere Picasso, terug naar de bron' is nog tot en met 8 oktober te zien in het Cobra Museum in Amstelveen. [caption id="attachment_347199" align="aligncenter" width="450"] Royal Delft Pablo Picasso Magisch Keramist © foto Royal Delft.[/caption] Pablo Picasso Magisch Keramist in Delft Ook Delft besteedt aandacht aan de keramische artistieke kunst van Picasso. De kunstenaar ontwikkelde zich naast schilder ook als keramist. Hij was een alleskunner en al vroeg vertrouwd met werken met verschillende materialen zoals glas en keramiek. Na de ontmoeting met keramist Pacco Durrio (1886-1940) leert Picasso veel over materiaal en mogelijkheden van klei. Hij boetseert verschillende koppen in klei, een paar daarvan laat hij later in brons afgieten. Later leert Picasso keramist Jean (Jan) van Dongen (1883-1970) kennen. Met hem beschildert hij enkele vazen. In Delft zie je hoe Picasso zich ontwikkelt van kunstenaar naar ondernemer. Hij ontwerpt keramische objecten die hij in serie laat produceren om ze te verkopen. In 1948 heeft Picasso zijn eerste keramiekexpositie gehouden. Hier waren toen meer dan honderd keramische objecten te zien. Een selectie van deze objecten is vanaf 10 oktober in Delft te zien. 'Pablo Picasso Magisch Keramist' is van 10 oktober 2023 tot en met 19 mei 2024 te zien in Royal Delft Museum. [caption id="attachment_347193" align="aligncenter" width="450"] Kunstmuseum Pablo Picasso Münster, boek Picasso serie stier © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Picasso-museum in Münster Net over de grens bij Enschede ligt de Duitse universiteitsstad Münster. In het centrum van deze historische stad ligt het Kunstmuseum Pablo Picasso. De collectie van dit museum bestaat vooral uit werk op papier van de meester. Daarnaast worden er exposities georganiseerd waarbij er altijd een dialoog is tussen de gastkunstenaar en Picasso. In 2016 bezocht ik in dit kader de tentoonstelling Picasso en Giacometti. Sinds september zijn er prentkunstexperimenten van Picasso te zien in de tentoonstelling 'Met penseel, lijn en paardencurrykam'. Picasso’s grafische oeuvre Naast zijn keramische oeuvre is ook het  grafische oeuvre van Picasso uniek in zijn kwaliteit en diversiteit. De kunstenaar beheerste alle artistieke drukprocessen, de diepdruk in al zijn varianten net zoals de boekdruk- en planografische drukprocessen. In Münster zijn zo'n vijftig geselecteerde litho's, linosneden en aquatinten te zien uit de collectie van het Picasso Museum. Je ontdekte hoe gevarieerd de kunstenaar gebruik maakte van de verschillende druktechnieken. Hij had een grote nieuwsgierigheid naar en bereidheid om te experimenteren met allerlei ontwerpmogelijkheden. Deskundige drukkers ondersteunden hem met hun jarenlange kennis. Het kwam regelmatig voor dat ook hun vaardigheden op de proef werden gesteld door Picasso's ongebruikelijke aanpak. 'Mit Pinsel, Strich und Pferdestriegel, Picasso druckgrafische Experimente' is tot en met 21 januari 2024 te ontdekken in het Kunstmuseum Pablo Picasso in Münster. [caption id="attachment_347196" align="aligncenter" width="450"] Pablo Picasso (l) en Max Beckmann (r) © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Picasso en Beckmann in Wuppertal Naast het Kunstmuseum in Münster kreeg het Von der Heydt Museum in Wuppertal de kans om een expositie te organiseren in dit jubeljaar. Dit museum heeft in 1911 als eerste museum een schilderij van Picasso aangekocht voor haar collectie. Het Von der Heydt is een samenwerking aangegaan met het Sprengel Museum in Hannover. Naast een duurzame beslissing (relatief weinig reis- en verzekeringskosten) is het ook een bijzondere samenwerking. De Duitse schilder Max Beckmann (1884-1950) en zijn Spaans/Franse tijdsgenoot hebben elkaar nooit persoonlijk ontmoet. In 'Picasso – Beckmann, Mens, Mythe & Wereld' kun je zien hoe de artistieke ontwikkeling van Beckmann en Picasso in hun tijd verliep. Misschien aardig om te weten is dat Max Beckmann van 1937 tot 1947 een hele productieve periode in Amsterdam heeft gehad. Eén derde van zijn oeuvre heeft hij in ons land gemaakt. [caption id="attachment_347203" align="aligncenter" width="450"] Zaalimpressie Kunstenaars en zelfportretten © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Hoe is de tentoonstelling opgezet? Bijna de hele tweede verdieping van het museum is vrij gemaakt voor Picasso en Beckmann. Er hangen zo’n 200 werken, 70 van Picasso en 120 van Beckmann. Er zijn veertien schilderijen aangevuld met 175 werken op papier van beide kunstenaars. In drie overkoepelende thema’s de mens, mythen en de wereld verken je hun ontwikkelingen. Na een kennismaking met beide kunstenaars in enkele zelfportretten, volgen enkele kabinetten met werk op papier. De werken hangen op thema, niet op chronologische volgorde. Daarom vind ik het soms moeilijk om de link te ontdekken. [caption id="attachment_347202" align="aligncenter" width="450"] Zaalimpressie 'Het beeld als podium' © foto Wilma Lankhorst[/caption] Luchtacrobaten en lopende vrouwen aan het strand In de eerste grote hoekzaal hangen 'De brief lezende mannen' (1921) van Picasso en de 'Luchtacrobaten' (1928) van Beckmann. Deze werken kun je meer met elkaar vergelijken omdat Picasso hier ook nog figuratief werkt. De 'Luchtacrobaten' van Beckmann zit vol leuke details, neem er de tijd voor. Een van mijn favoriete werken van Picasso hangt hier ook. Het is een klein werk: ‘Twee rennende vrouwen op het strand’ (1922). Tussen haakjes staat achter deze titel (een wedstrijd). Ik zie dat element niet zo, maar voel een soort vrolijkheid en snelheid op een plek waar ik zelf ook graag ben. [caption id="attachment_347198" align="aligncenter" width="450"] Sfeerbeeld van de zaal met de de vrouwen © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Finale: de zaal van de vrouwen De tentoonstelling eindigt met de zaal van de vrouwen. In deze zaal hangen de meeste schilderijen van Beckmann en Picasso in één ruimte. Beckmann schildert zijn vrouwen vooral in een figuratieve, herkenbare stijl. Picasso begint in de loop van zijn carrière zijn onderwerp/objecten in dit geval de vrouw, steeds verder te ontleden en opnieuw op te bouwen maar dan in vlakken. In het laatste kabinet ontdek ik zwart-wit foto’s van beide kunstenaars met een korte levensloop. Er zijn ook twee zwart-wit foto’s waarop de relatie van beide kunstenaars met Wuppertal en het Von der Heydt wordt uitgelegd. 'Picasso & Beckmann, Mens, Mythe & wereld' is tot en met 7 januari 2024 te zien in het Von der Heydt Museum in Wuppertal. Kijk hier voor alle details.  Na Wuppertal reist deze expositie door naar Hannover. Daar zijn Beckmann en Picasso vanaf 17 februari tot en met 16 juni 2024 te zien in het Sprengel Museum. Volg via deze link de ontwikkelingen in Hannover. [caption id="attachment_347194" align="aligncenter" width="450"] Musée Picasso Parijs, sfeerbeeld van het rijke interieur © foto Wilma Lankhorst.[/caption] Picasso in Parijs: een verzameling geselecteerde werken Een Franse tip in in dit overzicht mag niet ontbreken: Museé Picasso in Parijs heeft een appetizer samengesteld. 'De verzameling, geselecteerde werken' is een opmaat naar de herziene opzet van de permanente collectie. Deze is vanaf 24 maart 2024 te zien. Als voorloper maak je een visuele wandeling langs 70 werken uit de rijke museumcollectie. Je ontdekt meesterwerken van Picasso, zowel schilderijen als sculpturen, tekeningen en keramiek. In zijn ruim zeventig jarige carrière maakte Picasso enkele duizenden werken. Na zijn overlijden vond er een uitgebreide inventarisatie plaats. Maar liefst 3.700 werken vormen nu het hart van de collectie van het museum in Parijs. Museé Picasso is in 1985 geopend en de collectie groeit nog elk jaar. Naast werk van Picasso worden ook sleutelkunstwerken uit de 20ste eeuw verzameld. De tentoonstelling belicht enkele beslissende momenten en maatschappelijke thema's uit de jaren zestig van zijn werk. [caption id="attachment_347195" align="aligncenter" width="450"] Twee weergaves van vrouwen © Picasso - Musée Picasso Parijs © foto Wilma Lankhorst.[/caption] 'De verzameling geselecteerde werken' is nog tot en met 3 maart 2024 te ontdekken in Museé Picasso in Parijs. © tekst en foto’s Wilma Lankhorst © gebruik van de afbeeldingen met dank aan en met toestemming van het Von der Heydt Museum, Sprengel Museum Hannover, de genoemde kunstenaars en alle bruikleengevers.

Door: Foto: Wilma (selfie) bij De kunstenaar aan het werk © Picasso (1964) © foto Wilma Lankhorst.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Bron: Livius.org

Karneades in Rome (2)

In de derde eeuw v.Chr. kregen de Academie van Plato en de Peripatetische school van Aristoteles gezelschap van nieuwe filosofische stromingen, zoals het Cynisme, de Cyreense School, het Epicurisme, de Stoa en de Skepsis. Het was onvermijdelijk dat er ook combinaties zouden komen.

Karneades in Rome

Sceptisch en pragmatisch als hij was, stelde Karneades dat het Romeinse Recht niet was gebaseerd op een natuurlijke orde, maar op praktisch nut. Het ‘natuurrecht’ is volgens Karneades een fictie. Mensen vinden geen wetten uit op basis van een hogere waarheid, maar uit overwegingen van praktisch nut. De natuur drijft alle levende wezens naar wat voor hen nuttig is, en dat is de werkelijke basis van het recht. Wetten verschillen dan ook van elkaar, net als de gewoonten van de volkeren die ze uitvinden. En ze veranderen naar gelang hun cultuur verandert.

Hiermee sluit Karneades aan op de gedachten van Epikouros over recht. Epikouros meende ook dat recht teruggaat op praktisch nut. Het verschil is dat Karneades, in tegenstelling tot Epikouros, de nadruk legde op de veranderlijkheid van het recht. Epikouros beschouwt de moraal als een individuele afweging, met als doel het maximaliseren van genot. Maar wat genot is, is volgens Epikouros afhankelijk van het mens-zijn, niet van de cultuur waar iemand in leeft. Op die manier streefde Epikouros naar een moraalfilosofie met universele morele uitspraken.

Foto: Roger W (cc)

Slowakije: nieuw hoofdpijndossier voor de EU?

Morgen gaan de Slowaken naar de stembus. In de voorbeschouwingen wordt de mogelijke terugkeer van Robert Fico als regeringsleider opgevat als een bedreiging voor de stabiliteit van Europa. De populist en Russofiel Fico wil de steun van zijn land aan Oekraïne terugdraaien. Slowakije zou onder zijn leiding in het spoor van Orbán een nieuwe Europese bondgenoot van Poetin kunnen worden. Wint Rusland de Slowaakse verkiezingen? kopt de conservatieve Britse nieuwssite UnHerd. Politico’s Matthew Karnitschnig relativeert dergelijke geluiden. Als Fico wint, wat nog helemaal niet zeker is, zal hij met niet meer dan 20% van de stemmen hoogstens een zeer instabiele regering kunnen vormen die het waarschijnlijk niet lang zal uithouden. En ondanks alle anti-westerse retoriek is een uittrede uit de NAVO ondenkbaar.

Slowakije, het oostelijke deel van het voormalige Tsjecho-Slowakije (niet te verwarren met Slovenië) heeft ruim 5 miljoen inwoners en is op Bulgarije na het armste land in de EU. Het land is in meerdere opzichten sterk verdeeld. Een jongere, stedelijke pro-Europese generatie staat tegenover een oudere, meer pro-Russische groep. De laatste is vooral op de platteland te vinden waar de armoede het grootst is en waar een oudere generatie met een zekere nostalgie terugkijkt op het socialistische verleden. Daar hebben de sociaaldemocraten van Fico’s partij Smer de grootste aanhang. De meeste jongeren hebben hun hoop gevestigd op de 39-jarige nieuwkomer, Europarlementslid Michal Šimečka en zijn Progressief Slowakije. In de laatste polls staat de SMER nog bovenaan met 20%, direct gevolgd door de snel gestegen PS met 18%. PS is een pro-Europese sociaal-liberale partij en heeft zich in het Europarlement aangesloten bij Renew, waar ook D66 en de VVD in zitten. Šimečka is sinds vorig jaar een van de vice-voorzitters van het Europarlement. De president van Slowakije, Zuzana Čaputová, die al heeft aangekondigd niet meer op te zullen gaan voor een tweede termijn, is ook lid van de PS. De jurist Čaputová werd bekend door haar strijd tegen de plannen voor de opslag van giftig afval. In 2019 werd ze als anti-corruptiekandidaat met overmacht als president gekozen. Een overzicht van aan de verkiezingen deelnemende partijen vind je hier.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Closing Time | Mon âme

Mathieu Saïkaly is een Franse singer-songwriter en acteur van Libanese afkomst. In 2014 won hij de finale van de talentenshow Nouvelle Star.

De meeste van zijn liedjes en covers zijn traag, romantisch en een beetje dromerig.

Foto: Tweede Kamer Schermafbeelding Debat gemist stemmingen 18-10-2022

De Tweede Kamer is Sinterklaas niet

In een, zonder dat er verkiezingen aan te pas zijn  gekomen, gewijzigde samenstelling van de Tweede Kamer, werd er vorige week gestemd over de ‘Prinsjesdagmoties’. De geachte afgevaardigden probeerden het demissionaire kabinet geld af te troggelen. Een betere formulering is misschien: de partijen probeerden geld veilig te stellen voor allerlei doelen.

Daartoe werden 21 moties opgetuigd. De meesten hadden tot doel koopkracht op peil te houden of armoede te dempen. De VVD-fractie kwam met één kadootje:  1 jaar verlenging van de korting op benzine-en dieselaccijnzen. Die motie werd aangenomen.

De VVD was koploper tegenstemmen door 16 van de 21 moties met weer andere kadootjes af te wijzen. CDA en SGP volgenden door elk 15 keer tegen te stemmen.

De verhoudingen lagen bij elke motie wel een beetje anders, maar grosso mode kon de Tweede Kamer er niet van beticht worden de Sinterklaas uit te hangen. Van de 21 moties die her en der financiële pijn moesten wegnemen, werden er maar acht aangenomen. Dertien werden dus verworpen.

In deze excelsheet staan ze bij elkaar, met het stemgedrag van de Tweede Kamerfracties.

Een paar frappante moties.

Een motie van Marijnissen (SP) om in 2024 233 miljoen bezuinigingen op de ouderenzorg terug te draaien werd met 69 stemmen voor en 81 tegen afgewezen.
Tegen: VVD, D66, CDA, CU, Volt, Gündogan, Omtzigt
Voor: PVV, PvdA, SP, GL, PvdD, FvD, BBB, DENK, SGP, Van Haga, BIJ1, Ephraim, Den Haan, JA21

Foto: crumpart (cc)

Europa in de troonrede: wollig en steeds minder zichtbaar

ANALYSE - van Dr. Gerard Breeman en Prof. dr. Arco Timmermans, eerder verschenen bij het Montesquieu Instituut.

Wat wij eigenlijk voor onmogelijk hielden is dit jaar op Prinsjesdag toch gebeurd: het wolligheidsrecord van twee jaar terug is gebroken, zoals figuur 1 laat zien. Met ruim 85 procent louter terugkijkende, beschouwende of algemeen bezwerende uitspraken bevatte de Troonrede dit jaar minder echte beleidsvoornemens dan ooit sinds 1945. Ja, de uitgesproken tekst was die van een demissionair kabinet en ja, dit jaar is er veel te doen over al dan niet controversieel verklaarde kwesties en, zoals dat heet, een ‘beleidsarme begroting’. Maar om dit in perspectief te plaatsen: gemiddeld genomen waren de Troonredes van Mark Rutte een stuk wolliger dan die van alle voorafgaande premiers in Nederland.

Figuur 1: Wolligheidsindex. Percentage zinnen zonder beleidsvoornemens in de Troonrede, 1945-2023

Figuur 1 - Wolligheidsindex - Percentage zinnen zonder beleidsvoornemens in de Troonrede

De meest uitgesproken voornemens dit jaar gingen over de bedreiging van de binnenlandse bestaanszekerheid. Er was ook aandacht voor het buitenland, iets wat doorgaans het geval is in Troonredes omdat een deel van het verhaal gaat over Nederland in de vaart der volkeren. Veel minder aandacht was er dit keer voor economie en milieu. Nu kan je redeneren dat het economisch goed gaat in Nederland en dat er om die reden minder over is gesproken. Maar voor milieu, met al dagenlang blokkades op de A12 in Den Haag, ligt dat toch anders. Wellicht gaat het hierbij om het vermijden van dit heikele onderwerp. De vraag is of dit een verstandige strategie is.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Closing Time | Ain’t That Peculiar?

Fanny was de eerste band die volledig uit vrouwen bestond en serieuze rockmuziek maakte.

De band was opgetrokken rond twee Filipijns-Amerikaanse zussen, gitariste June en bassiste Jean Millington en produceerde vier albums voor ze uit elkaar gingen. Ondanks hun kortlopende carrière baanden ze de weg voor veel andere vrouwelijke rockartiesten.

In 2021 werd de band nog eens in de schijnwerpers gezet in de documentaire FANNY: The Right to Rock.

Closing Time | Slowdive

Shoegaze-band Slowdive heeft een nieuw album, everything is alive – hun tweede na een pauze die 22 jaar duurde (1995-2017). Maar aangezien we Slowdive nog nooit in de Closing Time hebben gehad, kies ik voor vanavond toch maar een nummer van hun klassieker in het genre uit 1993, Souvlaki, dat hier ooit wel op een lijstje terechtkwam.

Luchtvervuiling in Europa raakt vrijwel iedereen

Uit onderzoek van het Britse blad Guardian blijkt dat 98% van de Europeanen zeer schadelijke vervuilde lucht inademt.

Bijna tweederde van de Europeanen woont in gebieden waar de vervuiling door fijnstof meer dan het dubbele is van wat in de WHO-richtlijnen als bovengrens staat.

Het kaartje in het Guardian artikel laat zien dat de ernstigse vervuiling optreedt in het oosten en zuiden van Europa. Noord-Macedonië is het zwaarst getroffen. Als je de vervuiling wilt ontlopen moet je verhuizen naar de Scandinavische landen.

Vorige Volgende