Menselijke niche verschuift door klimaatverandering

NIEUWS - De Wageningse hoogleraar Marten Scheffer en een groep internationale onderzoekers concludeert in een onderzoek dat is gepubliceerd in PNAS dat mensen een sterke voorkeur hebben voor een leefomgeving met een gemiddelde temperatuur tussen de 11 en 15 graden Celsius op jaarbasis. Ook al weet de mens zich ook buiten deze temperatuurniche te handhaven. Daarmee bevestigt het onderzoek van Scheffer, volgens Trouw, de uitkomsten van een economisch onderzoek van vijf jaar geleden. De uitkomst van dit in Nature gepubliceerde economisch onderzoek was dat de economie bij een temperatuur rond de 13 graden het best gedijt; in warmere jaren gaat het minder, in koudere ook.

Het is de verwachting dat door menselijke klimaatverandering de temperatuurzones de komende decennia gaan verschuiven, waarbij de optimale menselijke niche richting de polen gaat verschuiven en er rond de evenaar een deel van de menselijke niche verloren gaat. In 2050 zorgt dat er volgens Scheffer voor dat:

in the absence of migration, one third of the global population is projected to experience a MAT >29 °C currently found in only 0.8% of the Earth’s land surface, mostly concentrated in the Sahara. As the potentially most affected regions are among the poorest in the world, where adaptive capacity is low, enhancing human development in those areas should be a priority alongside climate mitigation.

Als al deze mensen op zoek gaan naar een plek binnen de menselijke niche gaat het om 1,5 miljard klimaatvluchtelingen in 2050, ter vergelijking in 2018 waren er volgens UNHCR 70,8 miljoen vluchtelingen wereldwijd. Zelfs als slechts 10% van de bewoners van gebieden die op jaarbasis gemiddeld warmer worden dan 29 °C op de vlucht slaan betekent dat een dubbel zoveel klimaatvluchtelingen als het totaal aantal wereldwijde vluchtelingen in 2018. De beste manier om deze migratie tegen te gaan is het tegengaan van verdere klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen sterk te beperken, wat met name actie van de rijkste 10% van de wereld vergt.

Een kanttekening bij het onderzoek is dat gerekend is met het RCP8.5 scenario (>4 °C in 2100) van het IPCC, terwijl de CO2 emissies inmiddels meer op het pad van het RCP6 scenario liggen (3 °C stijging van de temperatuur in 2100). Ook gaat de studie uit van SSP3, een scenario voor de sociaal economische ontwikkelingen dat uitgaat van opspelend nationalisme en blijvend hoge bevolkingsgroei in ontwikkelingslanden. Aangezien de bevolkingsgroei ook in een toenemend aantal ontwikkelingslanden daalt. Meer uitleg over de SSP’s vind je hier, meer uitleg over de RCP’s hier.

Als uitgegaan wordt van RCP6 is de verwachting dat de klimaatzones minder snel opschuiven en een SSP met een dalende bevolkingsgroei in ontwikkelingslanden (bv SSP2) zal het aantal mensen dat buiten de optimale klimaatzone voor de menselijke soort lager liggen dan de studie van Scheffer verwacht. Of het aantal klimaatvluchtelingen in 2050 dan ook kleiner is hangt af van de vraag of mijn op niets gebaseerde aanname dat 10% van de mensen een ander heenkomen zal zoeken klopt.

  1. 1

    hmm vluchtelingen? dat willen we niet! Als we nu eens alle bossen wereldwijd opstoken in biomassacentrales? Misschien voorkomen we dat dan?

  2. 2

    De laatste twee alinea’s halen in feite de relevantie van het artikel onderuit.

    Het lijkt me van belang om te modelleren met realistische scenario’s, dus niet alleen de meest negatieve, en spaarzaam om te springen met framing als ‘klimaatvluchtelingen’. Het aantal mensen dat puur vanwege een veranderend klimaat huis en haard achterlaat en in tentenkampen gaat wonen zal beperkt zijn. Wel zullen mensen verhuizen vanwege het klimaat, over een bepaalde periode (maar dat zijn migranten, geen vluchtelingen), en het kan zijn dat klimaat een rol speelt in politieke conflicten of economische problemen (maar dan is klimaat niet de primaire reden van vluchten).

    De beste manier om deze migratie tegen te gaan is het tegengaan van verdere klimaatverandering door de uitstoot van broeikasgassen sterk te beperken, wat met name actie van de rijkste 10% van de wereld vergt.

    Dit frame heeft zijn nut inmiddels ook wel gehad. Ook buiten de 10% rijkste landen wordt ontzettend veel broeikasgas uitgestoten, China is de grootste uitstoter op dit moment, India is nummer 3. En voor arme landen geldt dat ze weliswaar nu weinig uitstoten, maar dat het belangrijk is dat ze economisch groeien (zoals het artikel zelf ook opmerkt) en dat die groei niet leidt tot meer uitstoot.

    Dat doet niets af van de noodzaak dat de 10% rijkste landen hun uitstoot omlaag brengen en daarin voorop moeten lopen, maar uiteindelijk is uitstoot even schadelijk waar die ook plaatsvindt en moet dus iedereen de energietransitie doormaken.

  3. 3

    “en moet dus iedereen de energietransitie doormaken”.

    Lijkt mij nu juist niet zo handig, aangezien die transitie zich op een massale manier vergrijpt aan fossiele brandstoffen en eindige grondstoffen, met ernstige konsekwenties voor de CO2-uitstoot en ecologie.

  4. 4

    “De uitkomst van dit in Nature gepubliceerde economisch onderzoek was dat de economie bij een temperatuur rond de 13 graden het best gedijt; in warmere jaren gaat het minder, in koudere ook.”

    Dat klopt, daarom verdienen we in Noord Europa ook meer dan in het zuiden. Daarentegen gaan we wel massaal naar het zuiden op vakantie dus die voorkeur is niet voor het aangename. In Dubai is de gemiddelde jaar temperatuur 36 graden en ondanks dat de meeste inwoners daar ruim voldoende middelen hebben om weg te gaan blijven die lekker zitten.

    Een temperatuur verschil van 1 a 2 graden merken de meeste mensen niet eens, laat staan dat ze er voor op de vlucht slaan. De werkelijke drijfveer van de meeste migranten is de economische, de minder aangename temperaturen nemen ze op de koop toe, zetten ze de verwarming wel op 25 graden. Beter kan je je geld besteden door de economie in de arme landen te stimuleren en de bevolkingsgroei af te remmen. De roep om na de Corona crisis meer lokaal te produceren en daar ook veel minder vakantiegeld te besteden is daarom ook een hele verkeerde.

  5. 5

    @4: “ondanks dat de meeste inwoners daar ruim voldoende middelen hebben om weg te gaan blijven die lekker zitten.”
    Kennelijk heb jij weinig kennis van de samenstelling van de bevolking aldaar; De overgrote meerderheid van de inwoners is namelijk juist naar Dubai gekomen bij gebrek aan middelen. Het deel dat wel middelen heeft, heeft ook voldoende middelen om (tegen enorme kosten aan energie) de plaatselijke hitte te mitigeren.

  6. 6

    @5 Maar dat staat dan ook weer haaks op het hele artikel. Dat is migratie naar een héter land omwille van economische redenen.

    Edit: pardon, 2x haaks, want het betreft ook het nìèt vluchten uit een klimatologisch onherbergzaam land omwille van economische voorspoed. Dus daarmee verwordt alle (sympathieke) klimaatvlucht (onsympathieke) economische migratie.

  7. 9

    @6: Daar staat tegenover dat de kern van #0 is dat de economie erg afhankelijk is van klimaat (de Emiraten vormen daar om toch iedereen wel bekende redenen een ironische uitzondering op). Naarmate het klimaat in grote delen van de wereld steeds economisch onrendabeler wordt, gaat dat dan toch tot meer “onsympathieke” vluchtelingen leiden. Allicht dat een bepaalde groep mensen (waarvan de Sargasso-exponenten ook weer naar dit artikel zijn gevlogen als op een pot stroop) zich desondanks puur richt op het gevolg (vluchtelingen), maar de oorzaak (klimaatverandering) probeert te negeren, maar desondanks goed dat Krispijn hen toch op de ongemakkelijke feiten wijst.

  8. 10

    @1 ga je lekker op je stokpaard? Eet smakelijk van je palmolievrije voedsel en succes met wassen met palmolievrije zeep.

    @2

    Dit frame heeft zijn nut inmiddels ook wel gehad. Ook buiten de 10% rijkste landen wordt ontzettend veel broeikasgas uitgestoten, China is de grootste uitstoter op dit moment, India is nummer 3. En voor arme landen geldt dat ze weliswaar nu weinig uitstoten, maar dat het belangrijk is dat ze economisch groeien (zoals het artikel zelf ook opmerkt) en dat die groei niet leidt tot meer uitstoot.

    Wie zegt dat de rijkste 10% van de wereldbevolking in de rijkste 10% van de landen woont? En wie zegt dat hun uitstoot samenhangt met de uitstoot in eigen land? Ik verwijs bewust niet naar de 10% rijkste landen, maar naar de emissies ten gevolge van de levensstijl per inkomenscategorie.

    Wat betreft economische groei in ontwikkelingslanden: door de sterk gedaald kosten van duurzame energie (met name zon en wind) zie je daar nu echt stappen, waarbij fossiel aan de verliezende hand is. Zoals Afrika de vaste telefoonlijn deels ook over heeft geslagen zie je prima kansen ontstaan voor zon- en windenergie in Afrika. Zelf ben ik al een aantal jaar actief in offgrid solar en tot nu toe heb ik de meeste leningen weer terugbetaald gekregen.

    @9 fraai inderdaad met welke mentale flexibiliteit de toenemende migratiedruk ten gevolge van klimaatverandering ontkent wordt door de vaste fossiele brigade van Sargasso.

  9. 11

    @10: “echt stappen, waarbij fossiel aan de verliezende hand is”

    Heb je ook voorbeelden met landen, cijfers, proporties ? Spreadsheetje mag ook. Of moeten we het zelf weer uitzoeken ?

  10. 14

    @10:

    Wie zegt dat de rijkste 10% van de wereldbevolking in de rijkste 10% van de landen woont?

    Je hebt het inderdaad over mensen, maar volgens je eigen grafiek is de rijkste 10% slechts verantwoordelijk voor de helft van de uitstoot. Die andere helft lijkt me niet minder relevant. Bovendien correleert rijkdom weliswaar sterk met uitstoot, maar is het niet hetzelfde. Kortom, focus op de uitstoot en vervuil je discussie zo min mogelijk met andere zaken.

    Wat betreft economische groei in ontwikkelingslanden: door de sterk gedaald kosten van duurzame energie (met name zon en wind) zie je daar nu echt stappen

    Precies. Het is een drogreden om te veronderstellen dat economische groei gepaard moet gaan met meer uitstoot; het hele doel is nu juist om dit te ontkoppelen. Dat onze welvaart gebouwd is op fossiel betekent niet dat toekomstige welvaart dat ook moet zijn. Daarom is het ook zo treurig dat menigeen ook uit het linkse kamp zich laat verleiden om die koppeling toch steeds te maken, zoals iemand als Moore doet.

    fraai inderdaad met welke mentale flexibiliteit de toenemende migratiedruk ten gevolge van klimaatverandering ontkent wordt door de vaste fossiele brigade van Sargasso.

    Fraai? Het is juist een van de zwakkere argumenten om klimaatverandering te stoppen. Migratiedruk komt primair door conflicten en grote welvaartsverschillen, klimaat speelt echt een marginale rol. Mensen floreren in vrijwel alle klimaten die er op aarde zijn, nog meer nu we steeds meer in staat zijn om ons leven los te koppelen van het klimaat door binnenruimtes te creëren die voor ons ideaal zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

| Registreren