KSTn – Peak Oil

Logo kamerstukken van de dagEigenlijk is de titel van dit stukje misleidend. Het wekt de indruk dat er kamerstukken zijn waarin Peak Oil genoemd wordt. Dat is niet zo. Tenminste, ik kan ze niet vinden. Want na weer een week van stijgende olieprijzen en meer signalen dat Peak Oil nu of zeer spoedig plaats vindt, moest ik natuurlijk even kijken of ons landsbestuur een beetje met de lange termijn bezig is.
Niet dus. Sterker nog, het enige recente stuk van een ministerie waarin überhaupt iets met olieprijzen gedaan wordt, is er eentje van Verkeer en Waterstaat van deze maand. En daarin staat doodleuk het volgende:
Om meer zicht te krijgen op de verkeerskundige effecten van een hoge olieprijs voor Nederland is de prijsvariant met het LMS doorgerekend, die in het vorige hoofdstuk al uitvoerig aan de orde kwam. Het gaat daarbij om de hoge-olieprijsvariant voor het Global Economy-scenario, waarbij na een aanvankelijke prijsstijging tot circa 60 dollar per vat tussen 2000 en 2006 de olieprijs zich op lange termijn weer stabiliseert op een niveau van ongeveer 47 à 53 dollar per vat.

PARDON?????
Je brengt in mei 2008 een rapport uit waarin je dat met droge ogen durft op te schrijven?
Nu behoor ik niet tot de groep mensen die roept dat de wereld vergaat door Peak Oil, wel dat de economische impact heel stevig zal zijn. Maar als je een regering en Tweede Kamer hebt die anno 2008 nog niet eens aan het nadenken is over de gevolgen ervan en de mogelijke maatregelen dan ga ik me toch zorgen maken. En als er dan ook nog eens “kenniscentra” in ministeries zitten die advies uitbrengen voor beleid, gebaseerd op volstrekt achterhaalde prognoses, denk ik toch serieus over het aanleggen van een eigen olievoorraad.
Beste Tweede Kamerleden, WAKKER WORDEN!
Neem een voorbeeld aan uw collega’s in het Verenigd Koninkrijk:
A cross-party group of MPs including former Liberal Democrat leader Sir Menzies Campbell have signed a Commons motion urging the government to review its estimates as to when global oil production will peak and begin to decline.
Of die in Duitsland.
 
&nbsp:
En ik ga weer over tot de orde van de dag.
Overigens ben ik van mening dat altijd bekend moet zijn hoe de individuele kamerleden gestemd hebben en dat alle stemmingen direct online beschikbaar moeten zijn.
KSTn = Selectie uit recente KamerSTukken.

  1. 1

    Sja, op de een of andere manier verbaast het me niet.
    Diegene die het eerst een relatie legt met het gas en onze prettige hoge prijzen, de accijns die ook niet slecht uitkomt of het feit dat onze financiele topman een ex-shell man is krijgt een liter benzine ;-)

    Dit jaar ben ik weer bij de opening van het jaarlijkse EAGE (http://www.eage.org) congres, waar de afgelopen 2 jaar werd verkondigd door topmannnen van o.a. BP dat Peakoil nog wel ff weg zou blijven, omdat alternatieven die voorheen te kostbaar waren nu wel interessant werden, en ik ben benieuwd wat dit jaar de boodschap is. Mocht ik iets interessants horen, dan horen jullie het ook.

  2. 2

    The economy is doing fine.

    Toen er aanpassingen kwamen omdat dat slecht voor de economie zou zijn ging het prima en nu er iets moet gebeuren om de boel draaiende te houden gaat het prima.

    Zij die een economische crisis voorspelde bij een olieprijs van 100 dollar of meer, krijgen in ieder geval ongelijk.

    Verder is het natuurlijk genant, waarom nog een scenario schrijven als je niet bereid bent verschillende scenarios van de olie-prijs onder de loep te nemen.

  3. 4

    @1: De accijns doet het juist niet fijn bij stijgende olieprijzen. De accijns zelf is namelijk niet een percentage van de prijs (zoals in andere landen, waar de overheid dus wel profiteert van hogere benzineprijzen) en omdat mensen zuiniger omgaan met benzine als de prijs omhoog gaat vangt de overheid dus minder accijns.

  4. 5

    @Bismarck: Maar de btw loopt wel netjes mee op natuurlijk.

    @Meester: De olie staat pas 4 maanden boven de 100 dollar. En voor Europa geldt dat het in Euro’s uitgedrukt nog wat minder ernstig is.
    Maar dan moet de prijs toch echt niet veel verder stijgen. En dat is nu juist wat wel waarschijnlijk is. En daar heb je inderdaad wel een scenario voor nodig.
    (En niet van die opmerkingen dat er -2,13% effect is van 25 cent meer op de benzineprijs op de verkeersdeelneming over 5 jaar. Of zoiets)

  5. 6

    @5: Oke, maar dat is wat anders.

    Is er enig idee of de projetie van het autobezit verandert met de vooruitzichten over de benzineprijzen? De VVD schermt namelijk altijd met rapporten over nog toenemend autobezit en weggebruik om aan te tonen dat investeren in openbaar vervoer zinloos en in asfalt noodzakelijk is.

  6. 7

    In hét rapport van de afgelopen jaren over de economische haalbaarheid van offshore windenergie – en waar de meeste politieke partijen hun standpunt op baseren – wordt uitgegaan van 22 tot 28 dollar per vat. Ik citeer:

    Strong Europe scenario:
    “De structurele olieprijs voor de komende decennia wordt in dit scenario geraamd op ca 22 tot 23 dollar per vat.

    Global Economy scenario:
    “Vanwege de relatief krachtige vraag (155 mln vaten olie per dag in 2040) is de structurele olieprijs met 28 dollar per vat in 2040 in dit scenario hoger dan in het SE-scenario.”

    Over een energiecrisis zegt het rapport:
    “Een crisis is daarbij gedefinieerd als een periode van 1 jaar – tussen 2005 en 2040 – daarin de gasprijzen 2 maal zo hoog zijn als het geraamde niveau in de scenario’s.”

    Vervolgens wordt berekend hoeveel energiecrises “nodig” zijn om kosteneffectief te zijn en dat kan oplopen tot 31. Maar goed: een ‘crisis’ wordt dus al gedefinieerd als een situatie waarin de olieprijs $44-$56 dollar per vat is…

    Dan weet u waar politici het over hebben als ze over de economische rentabiliteit van (offshore) wind energie spreken ;-)

  7. 8

    @Bismarck: Ik heb het VWS rapport snel diagonaal gelezen. Zover ik kan zien is er slechts een zwakke relatie tussen stijgende benzineprijs en autogebruik (en waarschijnlijk ook bezit). Probleem is dat de scenario’s uitgaan van een prijsvariatie in orde grote 50% maximaal en dan tijdelijk.
    Verhaal wordt waarschijnlijk anders wanneer het meer dan 100% is en langdurig.
    Zal nog ff kijken of er alsnog iets over in staat.

  8. 11

    @ Steeph, als ik een jaar geleden had gevraagd, aan peak-oil lui, wat als de olie prijs 100 dollar of meer is over een jaar? Dan was het antwoord geweest: ‘dan is het dikke crisis’.

    Die is niet gekomen en ik verwacht ook niet dat als dit nog 4 maanden doorgaat er ineens wel dikke crisis.

    Daarmee wil ik niet ontkennen dat de peak-oil mensen beter in de richting zaten dan de andere.
    Maar die crisis daar komen we wel overheen, sterker nog nieuwe economische mogelijkheden!!

  9. 12

    @Meester: Ah, op zo’n manier. Maar ik denk toch echt dat je nog even moet wachten voor je die conclusie trekt.
    Het effect wordt zoals gewoonlijk waarschijnlijk als eerste in de VS merkbaar. Daar is de regering al een tijdje aan het goochelen met de inflatiecijfers. Die lijken laag, maar slaan nergens op. De prijsstijging van de benzine (en alle vervoersafhankelijke producten) aldaar hakt er stevig in.
    En dan komt straks de tweede kredietcrisis vol op gang. Ging het eerst om de slechte hypotheken, gaat het straks om de credit cards die niet afbetaald kunnen worden.
    En datzelfde effect zal ook bv het Verenigd Koninkrijk en in zekere mate ook ons land raken (zie quote du jour).
    En dan moet de olieprijs vooral niet verder dan 150 dollar stijgen.
    Veel zal afhangen van het moment dat peak oil in volle omvang toeslaat en de buffervoorraden niet langer voldoende zijn om het op te vangen. Kan dit jaar zijn, kan ook over twee jaar zijn.
    Maar reken a.u.b. niet al te veel op het markteffect van een hoge olieprijs. Extra productiemogelijkheden als gevolg van de hogere prijs kosten zeker 4 tot 5 jaar voor ze effect hebben. En in de tussenliggende periode wordt het lastig. Hoe lastig? Moeilijk te zeggen. Maar met een aantal stevige maatregelen (die we eigenlijk 5 jaar geleden al hadden moeten inzetten) kan de schade beperkt blijven.
    Maar als ze nu nog moeten beginnen met nadenken…

  10. 14

    @11 “Maar die crisis daar komen we wel overheen, sterker nog nieuwe economische mogelijkheden!!”
    Misschien, als de landing niet te hard is…

  11. 15

    @13 ja-ja: waterstofeconomie bladiebla.

    Voorlopig, “gewoon” crisis of peak oil, zitten we vast aan een economie die draait op koolwaterstoffen en die met hoge brandstofprijzen rekening moeten houden. Zelfs al weten we een substantieel deel (20% in 2020 lijkt al een hele dobber te zijn) uit andere bronnen op te wekken, dan nog zal de prijs die je krijgt/betaalt voor alternatief opgewekte elektriciteit en biobrandstof bepaald worden door de olieprijs.

  12. 16

    @prometeus: Nee, dat is niet wat ik bedoel. Alleen hebben we voorlopig iets meer mogelijkheden in elektriciteitsopwekking dan alternatieven voor benzine. Dus vandaar de elektrische scooter.

  13. 18

    @16 ik bedoel dat vervoer zo’n beetje de laatste sector is die van olie naar andere energie opslag/opwekkingsmethodes zal overstappen vanwege de hoge energiedichtheid en het ‘gebruikersgemak’ van het goedje.

    Niet-mobiele energiegebruikers die direct aan het gas- of electriciteitsnet zitten (industrie, huishoudens, kantoren) kunnen dat veel makkelijker.

  14. 19

    @15: Maar als alternatieve energiebronnen rendabel worden, zullen commercielen er toch ook wel meteen op springen en dan gaat het allemaal toch wel vlotter dan als de overheid alleen de kar moet trekken? Dan wordt de overheid eerder rem (al naar gelang ze dat wil) in de vorm van vergunningverstrekking.

  15. 20

    @19 maar wanneer is dat? Je moet investeringen doen om op andere energiebronnen over te stappen BV: voor sommige bedrijven die dicht bij huidige energiebronnen gaan zitten – Dubai schijnt tegenwoordig groot in aluminium elektrolyse te zijn – betekent het geheel sluiten of verplaatsen. Je kunt er ook voor kiezen om de prijs van je product te verhogen. Het maken van die keuze doe je niet op een maandagochtend.

    Bovendien kijkt de industrie, en de samenleving in het algemeen, ook al bij ‘traditionele’ energiesystemen naar de overheid om de infrastructuur aan te leggen. Dat was laatst nog zo toen er gesproken werd over de aanleg van een nieuwe kerncentrale. Veel partijen zeiden: ‘prima: wij willen hem wel exploiteren als de overheid hem even neer zet.’

    Kortom: het is niet een kwestie van dat er iemand roept: ‘ja! we hebben het break even point bereikt!’ en dat iedereen dan ‘vanzelf’ gaat overstappen. Dat zou bovendien ook funest zijn voor de economie – dat bedoel ik ook met de “harde landing” @14. En om te terug te komen op wind energie: er schijnt nu al 1,5jaar levertijd op een turbine te zitten vanwege een tekort aan grondstoffen en productiecapaciteit. Met peak-oil-panieken schiet je dus niks op, ook al is het waar.

  16. 21

    @20: Dan ga je ervan uit dat de huidige energieproducenten overstappen. Maar als iets duidelijk rendabel is (en als je de rapporten leest, zit je met de huidige prijs al ruim op het dubbele van het break-even point), kunnen er toch ook nieuwe mensen in die markt stappen. Gezien de voorziene (bij huidige prijzen hoge) winstmarge zouden investeerders daar toch best oren naar moeten hebben. Waarom hopen op Shell en consorten (die de huidige situatie al lang prima vinden)?

  17. 22

    @21 Nee: ik ga ervan uit dat energiegebruikers op andere leveranciers overstappen. Je betoog zit dus al impliciet in het mijne verwerkt.

    @19 zeg je:
    “Maar als alternatieve energiebronnen rendabel worden, zullen commercielen er toch ook wel meteen op springen en dan gaat het allemaal toch wel vlotter dan als de overheid alleen de kar moet trekken?”
    Ik zeg dus:
    1. Dat doen ze niet want er zijn enorme inversteringen mee gemoeid, waarvoor men meestal ook nog naar de overheid kijkt om bij te springen.
    2. Ookal doen ze dat wel -en dat doen ze al- dan nog kan de markt de herorientatie van de vraag niet kunnen bijbenen: daarvoor is de huidige energievraag te groot en te veel gebaseerd op koolwaterstoffen en de bijbehorende infrastructuur.

    Dus om terug te komen op je laatste zin @21, Waarom hopen op Shell en consorten: Omdat zij, en de overheden, de macht, geld en inzicht hebben om het hele systeem langzaam te laten verschuiven. En verder moet je inderdaad vertrouwen op klein(er)schalige projecten. En onder kleinschalig valt dan alles wat het huidige net niet ingrijpend verandert. Daarmee komen we ook een heel eind en als het dan echt om moet, is de schok niet zo groot. Kyoto-achtige drukmiddelen zijn daar ook een goed middel voor.

  18. 23

    “Another problem with inorganic fertilizers is that they are presently produced in ways which cannot be continued indefinitely. Potassium and phosphorus come from mines (or from saline lakes such as the Dead Sea in the case of potassium fertilizers) and resources are limited. Nitrogen is unlimited, but nitrogen fertilizers are presently made using fossil fuels such as natural gas. Theoretically fertilizers could be made from sea water or atmospheric nitrogen using renewable energy, but doing so would require huge investment and is not competitive with today’s unsustainable methods. Innovative thermal depolymerization biofuel schemes are trialling the production of byproducts with 9% nitrogen fertilizer sourced from organic waste”

    http://en.wikipedia.org/wiki/Fertilizer

  19. 24

    @prometeus: die elektrische scooters zie ik ook niet als “de” oplossing van het vervoersprobleem. Alleen wel als een ontwikkeling op de korte termijn die de meest inefficiente vervoersbeweging met auto’s kan wegnemen (de ritjes over relatief korte afstand).

  20. 25

    @24 dan nog: Mensen zullen niet (massaal) overstappen zolang de prijs van electriciteit, of die nu door verbranding van olie of gas of anderszins wordt opgewekt, gedomineerd blijft door de prijs van diezelfde olie. En dat blijft hij tot het hele systeem om is.

  21. 26

    er is geen olie tekort, er is een overschot aan eco geite wol, die het okee vinden om het midden oosten te vervuilen maar er alles aan doet exploratie en refining op eigen bodem tegen te houden…van wege een gespikkeld rood groen geel borstje dat misschien door greenpeace in alsaka is gezien….(De cariboo populatie in northern canada is gegroeid doordat cariboos , die niet graag door hoge sneeuw stappen, zich verzamelen rond gas pijp leidingen)
    Kijk als je de olie uit alaska haalt, dan hoef je niet meer met zo’n single hull milieudelict onder nigeriaanse vlag de halve wereld over te varen. En dan mag heel links NL met Amadjinedad in Iran overleggen hoeveel olie ze van hem kunnen krijgen in ruil voor de afgewerkte splijtstaven uit dodewaard.

  22. 27

    @alex dee: Ah, dus als wij hier maar meer raffinaderijen bouwen, komt de olie vanzelf?

    Succes met die olie uit Alaska. Hopelijk begrijp je een beetje hoeveel je uit Alaska moet halen om de huidige afhankelijkheid van de VS te compenseren. Hoeveel wegen en pijpleidingen je daarvoor moet aanleggen, hoeveel gaten je moet maken (onder die omstandigheden), hoeveel mensen je daarvoor nodig hebt (met kennis), hoeveel zware raffinaderijen, hoeveel…. ach laat maar. Dream on.

  23. 28

    @prometeus: Ah, zo. Tja, maar ik denk dat de kostenstijging van benzine sneller gaat dan die van elektriciteit. En dat het voor die afstanden ook met een stijgende elektriciteitsprijs toch snel rendabeler is.
    Maar je hebt wel een punt.

  24. 29

    Nou, dream on (?).., kweethetnie..mijn exstudiegenoten werken o.a. op Kazakh en het Tupi veld in Brazilie en berichten vandaar naar mij toe zijn qua omvang bijna niet te vatten.

  25. 30

    @larie: Maar omvang en gemak van exploiteren zijn twee verschillende dingen.
    En het gaat er ook niet om dat het op raakt, het gaat er om dat de productiecapaciteit achter loopt bij de vraag, structureel.

    Veel mensen maken in deze discussie de fout door de mechanismes van vraag en aanbod verkeerd op te vatten. Je kan de olievelden die nog beschikbaar zijn niet op dezelfde manier als aanbod zien als een parkeerplaats vol met nieuw geproduceerde auto’s.

  26. 32

    @MP: Klaagde jij niet laatst over veel te hoge successierechten? Het consuminderen-verhaal klinkt niet geloofwaardig uit de mond van mensen die (graag) willen consumeren. Hetzelfde probleem met Rembrandt bij Nova. Rake punten – want importen worden idd duurder – maar geen jasje-bloesje student (met ongetwijfeld het nieuwste mobieltje) gaat mij vertellen de auto te laten staan*. Vrijwillig consuminderen lijkt geen optie te zijn. Dus het is belangrijk om de onvermijdelijke economische krimp 1). zoveel mogelijk te compenseren en 2). de schade efficient en eerlijk te verdelen.

    *als ik auto zou rijden, dat is

  27. 34

    Technologie (het makkelijke antwoord), maar op de korte termijn meer werken cq mensen minder laten betalen om te niksen. Menselijke arbeid is in zekere zin een substituut voor natuurlijke hulpbronnen.

  28. 35

    @JSK,

    Achja, uit de mond van een drank- of drugsverslaafde klinkt het zeker ook niet geloofwaardig dat drank en drugs niet goed voor je zijn.

    Kom eens met een volwassen argument JSK.

  29. 36

    Ben je consumptieverslaafd dan? Jeetje… wat zielig. Maar dat versterkt mijn punt: consuminderen-argumenten zijn volstrekte onzin. Als je niet eens jezelf er toe kan brengen, verwacht je dan echt dat je er anderen toe kan dwingen?

  30. 37

    Menselijke arbeid is in zekere zin een substituut voor natuurlijke hulpbronnen.

    Werken om het werken? Kun je dat wat uitwijden? Het lijkt mij dat je toch echt iets tastbaars zult moeten maken wil een ander partij je ervoor betalen.

  31. 38

    Op de iets middellangere termijn mag u dolblij zijn als u wat bomen in uw achtertuin hebt staan. Ik zou nu vast politiebewaking aanvragen;-)

  32. 40

    Jep, heel volwassen hoor MP. Pff..

    @su: Nou, als olie duurder wordt is een mogelijke oplossing andere productiegoederen (en diensten) goedkoper te maken.

  33. 42

    @su nee, als JSK zegt: Menselijke arbeid is in zekere zin een substituut voor natuurlijke hulpbronnen, dan bedoelt hij natuurlijk dat we weer in de tredmolen moeten. Lopen is energie, en meer werken cq mensen minder laten betalen om te niksen is newspeak voor het heffen van extra belasting op vakantie zodat je harder langer moet lopen om de tredmolen te laten draaien.

    Leg eens uit @JSK, wat bedoel je eigenlijk met meer werken cq mensen minder laten betalen om te niksen want ik lees hier toch een contradictio in terminis. Als mensen minder betalen om te niksen (vakantie is goedkoper?) hoe krijg je dat dan gekoppeld via die cq aan meer werken? Ik snap er niets van.

  34. 43

    @ #42 HansR:

    Ik meende dat JSK met zijn uitspraak meer doelde op de verkorte transport afstand wat productie hier aantrekkelijker zou maken. Maar misschien snap ik er ook niks van :)

  35. 44

    wat bedoel je eigenlijk met meer werken cq mensen minder laten betalen om te niksen want ik lees hier toch een contradictio in terminis.

    Nee, geen grijsgepost latijn maar een tikfout van mijn kant. Ik bedoel met:
    meer werken cq mensen minder laten betalen om te niksen

    Meer werken cq mensen minder betalen om te niks. Voor de rest moet het duidelijk zijn denk ik. De grootste kosten zitten niet de grondstoffen (vooralsnog) maar in de aanlevering van producten. Dat hangt wederom ook samen met grondstofprijzen (brandstofkosten) maar ook met de prijs van arbeid: loonkosten. De prijs van arbeid is niks anders dan de reflectie van de schaarste ervan. Als meer mensen werken wordt arbeid goedkoper en (onder concurrentie) dalen de prijzen van goederen. En voilá een tegenwicht voor dure grondstoffen.

  36. 45

    @JSK
    OK

    De prijs van arbeid is niks anders dan de reflectie van de schaarste ervan.

    *zucht*
    Het lijkt me echt wat ingewikkelder dan dat. Als het dat niet is zitten we straks echt in de tredmolen.

  37. 46

    @44: Dat lijkt me een schijnoplossing. Als de loonkosten omlaag gaan, krijgen mensen ook minder inkomen, waarmee de daling van de productprijzen teniet gedaan wordt. Per saldo betekent dit dat de invloed van de grondstofprijzen op de de productprijzen alleen maar toeneemt. Voor een land als Nederland, met een groot deel van de bevolking niet in directe winning van grondstoffen of fabricage van producten (maar in de dienstverlening) lijkt me dat extreem nadelig.

  38. 47

    @46:
    Als de loonkosten omlaag gaan, krijgen mensen ook minder inkomen, waarmee de daling van de productprijzen teniet gedaan wordt.

    Alsjeblief, geen Keynes-voor-dummies okee? Ik heb het over meer werken tegen hetzelfde loon, in andere woorden: een daling van de loonkosten per eenheid product. Productie behelst beide grondstoffen en manuren. Dezelfde productie kan gehandhaafd worden als bij een hogere grondstofprijs meer manuren worden geleverd cq een lagere arbeidsprijs (loonkosten).

  39. 48

    JSK’s economische oplossing is werkverschaffing, bij gebrek aan grondstoffen gaan we de mensen met een schop de dijken laten verhogen voor een dagelijks kommetje rijst.

  40. 49

    @48: Zeg heb jij het niet veel te druk met klagen over belachelijke hoge belastingen die jouw consumptieverslaving in de weg zitten om naar mijn belachelijk domme woorden te luisteren?

  41. 50

    JSK jij vindt het financieren van een huis ook consumptie? Jij vindt zeker alle eerste levensbehoeften consumptie. Idioot.

    Weet je wat er gaat gebeuren meneer met de glazen bol, of zal ik zeggen kapitalistische profeet. De globalisering van de economie zal afnemen. Mensen gaan niet meer elke 2-3 jaar een nieuwe auto kopen, of een plasmascherm of andere nu belachelijk goedkope luxeproducten waar we 10 jaar geleden nog een tijdje voor moesten sparen maar die nu voor een prikje geproduceerd worden in China. Bedrijvigheid zal weer meer in Nederland zelf tot bloei komen omdat dat weer rendabel is vanwege de hoge transportkosten. Men gaat zich meer richten op duurzame producten die langer meegaan en zuiniger zijn.

    En ga jij bepalen dat iedereen maar even 12 uur per dag 7 dagen in de week moet gaan werken?

  42. 51

    JSK jij vindt het financieren van een huis ook consumptie?

    Eh ja. Per definitie lijkt mij. En weet je wat: weinig sectoren zijn zo milieuvervuilend en zo energie-intensive als de bouw. En wat is er ook al weer mis met huren?

    Men gaat zich meer richten op duurzame producten die langer meegaan en zuiniger zijn.

    Maar die vooral arbeidsintensiever zijn, lijkt mij. Dus we ontkomen er niet aan: willen we ons welvaartsniveau behouden dan zal er meer gewerkt moeten worden.

  43. 52

    @47: Komt op hetzelfde neer. Voor hetzelfde aantal uren krijg je minder loon. Minder besteedbaar inkomen/werk, de maatregel doet zichzelf teniet. Daarnaast is uit onderzoek gebleken dat de productie/tijdseenheid begint te dalen bij meer dan 32 u/week. De maatregel is dus ook nog eens inefficient, omdat de productie minder omhoog gaat dan de extra gewerkte uren.

    Tenslotte zit je nog met de vraag wat je met die extra productie gaat doen. Het wordt niet gekocht, want de inkomens zijn niet gestegen, dus de consumptie neemt niet toe (eerder af wegens gebrek aab tijd inkomen te besteden). Ergens heb ik het vermoeden dat je doel is minder mensen te laten werken en gelijke productie te halen. Een soort doel-middel, want hoge werkeloosheid drukt de lonen/arbeidsvoorwaarden wederom. Dat gaat dan weer ten koste van de consumptie.

  44. 55

    @prometeus, #25: Je kunt de prijs van elektriciteit en die van fossiele brandstoffen natuurlijk niet een op een vergelijken. Wat je eigenlijk wil vergelijken, zijn de kosten om een bepaalde hoeveelheid energie nuttig toe te kunnen passen. Oftewel verbrandingsmotoren op koolwaterstoffen vs. elektromotoren die draaien op elektriciteit die is opgewekt met een gasturbine en daarna in een accu is gestopt.

    Het eerste is in de praktijk maar half zo efficient als het tweede. Dus zelfs als al onze elektriciteit zou worden opgewekt met fossiele brandstoffen, is je elektrisch verplaatsen nog twee keer zo goedkoop als met een verbrandingsmotor. Het enige probleem blijven die accus, maar dat is voor de elektrische scooter in ieder geval al opgelost (getuige een paar van mijn collega’s die op die dingen forensen).

  45. 56

    JSK,
    Huren is ook consumeren pipo

    Wat bedoel jij met welvaartsniveau? Heel veel spullen hebben we niet echt nodig, zo langzamerhand begint het zelfs pathologische vormen aan te nemen, die consumptiedrang.

    Arbeidsintensiever ja, en dan koop je dus gewoon minder rommel ipv belachelijk hard te werken. Jij voelt je zeker pas goed als je weer een nieuw snufje hebt gekocht waarmee je gaat showen bij je peers.

    Dat werken is voor jou een doel op zich zeker? Projecteer je eigenaardigheden niet op anderen, dat eis je zelf ook.

  46. 57

    Ter ondersteuning van mijn punt hier een uitspraak van minister van der Hoeven:
    “Een prikkelende stelling uit mijn betoog: er is genoeg olie en gas om tegemoet te komen aan de wereldbehoefte, nu en in de toekomst. Wat nodig is om die olie en dat gas dat op lastige plekken zit te winnen zijn goed functionerende markten en een stabiel investeringsklimaat om de fossiele brandstoffen op de markt te brengen. Ik behoor dus niet tot de peak oil doemdenkers, die van mening zijn dat in de nabije toekomst de productie van olie de vraag onmogelijk kan bijhouden.”

    http://www.ez.nl/Organisatie/Minister_Van_der_Hoeven
    Via onze Rembrandt:
    http://www.peakoil.nl/2008/05/27/van-der-hoeven-over-peakoil/