KORT | Het systeem, weetjewel

OPINIE - Twee berichten uit de Trouw van gisteren:

Rabobank ziet af van fiscale aftrek Libor-boete

De Rabobank ziet vrijwillig af van de mogelijkheid om de bijna 775 miljoen euro boete die het kreeg opgelegd voor de manipulatie van het Libor-rentetarief fiscaal te verrekenen. ‘Het volledige bedrag komt dus ten laste van de Rabobank’ […]

Maar dan:

Jumbo: spotjes van Wakker Dier doen pijn

Supermarktketen Jumbo heeft veel last van de radiospotjes van Wakker Dier, waarin consumenten worden opgeroepen ‘geen vreselijke plofkip meer te kopen’ bij Jumbo. Toch is de supermarkt niet van plan om te stoppen met de verkoop van goedkoop vlees, zegt topman Frits van Eerd […]

Van Eerds vindt het goed voor de bewustwording van het publiek dat veel mensen zich druk maken over goedkoop vlees. Hij is echter niet van plan om het uit de schappen te halen. ‘Beleid is beleid. Vlees met een laagste-prijsgarantie is een belangrijke succesfactor voor ons.’

Is de Jumbo-consument eventjes gewetenlozer dan de Rabo-bankier? Het lijkt er wel op.

Misschien is dit een aardige gelegenheid om te benadrukken dat bankiers in eerste instantie doorgaans geen winstgeobsedeerde sociopaten zijn, maar dankzij institutionele druk (targets, bonussen, bedrijfscultuur etc.) wel winstgeobsedeerde sociopaten worden – althans in professioneel opzicht.

En in de supermarkt worden we (bijna) allemaal moreel blinde koopjesjagers.

Om even lekker jaren zeventig te doen: het is het systeem, weetjewel.

  1. 1

    “Supermarktketen Jumbo heeft veel last van de radiospotjes van Wakker Dier” interpreteer ik toch als klanten kopen aanmerkelijk minder plofkip bij Jumbo. Daarmee is dus niet zozeer de Jumbo-consument gewetenloos (want die laat blijkbaar massaal de plofkip liggen) als wel de winkelketen zelf, die dus plofkip tegen heug en meug blijft pushen in de schappen, want ‘Befehl ist BefehlBeleid is beleid’.

  2. 2

    En in de supermarkt worden we (bijna) allemaal moreel blinde koopjesjagers.

    Het is niet dat je in de supermarkt moreel blind wordt door allerlei koopjes, maar de prijs is voor de consument simpelweg geen indicator van diervriendelijkheid. Op basis van de prijs kan ik niet zeggen of die kilobak kipfiléts ooit gelukkige toktoks was/waren (whatever). Omgekeerd kunnen supermarkten natuurlijk wél stunten met de prijzen omdat beessies grootschalig onder vervelende omstandigheden worden gehouden.

  3. 4

    @2, wat betreft het vlees: klopt.

    Wat betreft het koopjesjagen… supermarkten (en winkels in het algemeen) maken wel degelijk dat je moreel blind (blinder) wordt.
    Daar is behoorlijk wat onderzoek naar gedaan, hoe je mensen zo kunt targetten en primen (en sorry, het neigt haast naar bullshitbingo-grootverpakking, maar ik weet niet wat de Nederlandse termen zijn van die specifieke psychologische technieken) dat vooral die kanten getriggerd worden die te maken hebben met (kortetermijn)-prikkeling en beloning. En dus vooral niet de kanten van rustigere overwegingen, medemenselijkheid, moraliteit, liefst ook niet teveel ratio.

  4. 6

    @4 Interessante opmerking en je hebt gelijk. Ik zou dat geenszins willen bestrijden. Ik zie ook dat ik Jeroen verkeerd begreep. Ik dacht effetjes dat hij de verantwoordelijkheid bij de consument legde, terwijl de consument in een omgeving terecht komt met, zoals je zegt, allemaal triggers, en daarnaast een hoop smoke en mirrors.