Iran, het opvoeren van de druk

Op Sargasso is plaats voor gastloggers, hieronder een bijdrage van Kenneth Manusama, momenteel Adjunct Assistant Professor in Internationaal Recht aan het Center for Global Affairs van New York University en LegalPolitics weblogger.

Afgelopen zaterdag, 4 februari, was dan het lang geuitte dreigement uitgevoerd. Met enige vertraging van een dag – vanwege Israel – is de kwestie van het Iraanse nucleaire programma naar de VN-Veiligheidsraad verwezen door de IAEA. Dit opent de deur naar veel meer en meer serieuze confrontaties tussen de Iran, de Veiligheidsraad, de VS en de EU.

Het verwijzen van deze kwestie is het resultaat van het doorlopen van een juridische procedure op basis van juridische argumenten. Iran heeft één duidelijk internationaalrechtelijk argument gebruikt dat gemakshalve incompleet is, terwijl de hele kwestie natuurlijk gaat om de ontbrekende stukjes van die juridische puzzel. Iran claimt, ten eerste, dat het het soevereine recht heeft op kernenergie, en dus ook de daarbij benodigde technologie en de ontwikkeling daarvan. Dit is zeker waar, gezien de bewoording in het Non-Proliferatie Verdrag (NPV), in het bijzonder Artikel IV. Echter, dergelijke technologie mag alleen worden gebruikt voor ‘vreedzame doeleinden’.

Aangezien het NPV bedoelt is om de verspreiding van kernwapens tegen te gaan, is de betekenis van deze woorden wel duidelijk. Maar tegelijkertijd is het aanwenden van kerntechnologie voor niet-vreedzame doeleinden, namelijk het maken van kernwapens, relatief makkelijk te doen. Een strikt regime van controle door de internationale gemeenschap is dus op zijn plaats. De NPV geeft aan dat een staat met de eerder opgerichte IAEA samen moeten werken om een verificatie systeem op te zetten zodat de IAEA in dat land kan verifiëren of kerntechnologie wel juist wordt gebruikt. Daarom heeft Iran heeft zogenaamd ‘Safeguards Agreement’ getekend in 1974 en een Additioneel Protocol in 2004, dat een systeem van monitoren, verificatie en inspecties opzet en waaraan Iran juridisch gebonden is.

Dit systeem vereist een grote mate van Iraanse co-operatie met het werk van de IAEA, en het is het niet meewerken aan het systeem dat een doorn in het oog is van de internationale gemeenschap. Daar komt natuurlijk nog bij dat de IAEA heeft geconstateerd dat Iran bijna 20 jaar lang een programma voor het verrijken van uranium heeft verzwegen, zoals het ook zelf heeft toegegeven. Dus Iran is dus continu diens internationale verplichtingen aan het schenden.
Gezien de aard van die verplichtingen, en de onbetrouwbare geschiedenis van Iran op dit gebied, moet dit allemaal toch echt serieus worden genomen, met name omdat een Iraans kernwapen niet ver weg meer lijkt te zijn. Ongeacht de motieven van die landen die internationaal ingrijpen met het meeste vuur bepleiten, moet deze zaak toch legitieme zorgen voor ons allemaal zijn.
Jaja, andere landen zijn nooit zo behandeld zoals Iran, en konden kernwapens produceren. So what? Het is hypocriet wellicht, maar dat maakt de Iraanse kwestie niet minder urgent. Israel, Noord-Korea en anderen zouden ook met de billen bloot moeten, maar nu is het even de beurt aan Iran. Die andere landen volgen misschien later.

Maar laten we ons beperken tot Iran en het heden. De Veiligheidsraad zal pas in maart de boel gaan bespreken, en het opleggen van economische sancties lijkt nog ver weg. En als sancties worden oplegd zullen die sancties niet zo veelomvattend zijn als op Irak. Die tijd hebben we gehad. De IAEA verwijzing naar de Veilighedisraad is wel een verdere escalatie van het conflict in die zin dat de druk op Iran groter wordt. De softe diplomatieke aanpak van de EU maakt nu plaats voor de hardere Veiligheidsraad aanpak.
Nu maar hopen dat de VS niet verdere voorbehouden maakt voor het eenzijdig militair ingrijpen. Die dreiging zit toch wel in de lucht.
De EU zou nu ook een hardere positie moeten innemen om geloofwaardigheid te behouden en de druk op Iran langzaam verder op te bouwen. Maar de ketel kan ook overkoken en dan zijn we waarschijnlijk verder van huis. Wie het weet mag het zeggen. Laten we ook onthouden dat achteraf gezien veel landen toch blij zijn geweest met de aanval op kerncentrale Osirak in Irak, in 1980…….

  1. 2

    Al liggen er wel wat dikke VS-accenten op: verzwijgen van verschaffen technologie door de VS zelf, verzwijgen van oplinie Rusland, China, India, betekenis van Mullahs aan de Macht. Het neerzetten van een nette veroordelingscase genaamd “Iran” lijkt een belangrijk doel van deze post.

  2. 4

    Ik ben er zeker van dat u die zelf kunt schrijven en ik verwed er een flesje wijn op dat die versie een cum laude uit Teheran krijgt ;)

  3. 5

    Als ik toch partij “moet” kiezen, kies ik toch voor het gedachtengoed van de VS en niet voor dat van Iran… Elke andere opstelling is idioot en achtergebleven..
    In dat licht hoop ik ook dat Iran nooit kernwapens zal krijgen..neutraliteit en relativisme gaat niet op Mescaline, weleens van de NAVO gehoord?

  4. 7

    Ik ben ook maar een Westerling, en het internationale recht zit nu eenmaal zo in elkaar. Alleen maar omdat het de VS is dat de meest militante houding heeft tov Iran, betekent niet dat Iran maar z’n gang moet laten gaan. Meewerken aan het aanpakken van Iran geeft misschien momentum aan het aanpakken van Noord-Korea etc.

  5. 8

    Blijft wel het feit dat de laatste paragraaf een reeks voorgekookte VS-nummertjes bevat: vooral geen harde sancties meer, die tijd hebben we gehad, softe EU is echter errug fout, hardere Veiligheidsraad “good”, tegenover te harde dreiging VS die dan net weer niet “good” is, en laten we maar niet aan het ergste denken.

    Sorry, maar ik weinig anders dan het doorzichtig manoevreren van een VS dat diep in de M.O.-problemen zit en hier op een koopje met wat dreigen en flemen Iran zijn energiekerncentrales afneemt. Heleboel vliegen in een klap, dat wel.

  6. 9

    dit is denk ik echter voorlopig (nog) een juridische kwestie.. net als destijds rondom kwestie Irak, zal de internationale gemeenschap alleen geloofwaardig blijven als ze de stok achter de deur eventueel kunnen hanteren

  7. 11

    @Sickbock, ik begrijp best dat Iran een lastige kat is. Maar grotere redneckstupiditeit dan van Bush c.s. ken ik niet. Maak een regeling met verrijkt uranium uit Rusland en stop die dappere en verstandige taal van Iran als de as van het kwaad.

  8. 12

    @ Mescaline: de internationale gemeenschap heeft in de Irak-kwestie “gefaald”.. de VS en haar coalitie hebben toen – na jaaren nutteloos gepraat achter de schermen, onderlinge verdeeldheid en sancties die alleen de iraakse bevolking troffen- de hete aardappel uit het vuur moeten halen..

  9. 13

    Nee hoor, de VS, lees: pa Bush heeft gefaald, liet de dikke kater zitten in een land vol met wapens en zelf geleverde delen van WMD. Tuurlijk kon de VN toen niks meer doen, want ook (juist) het zelfbeschikkingsrecht van een dictatuur is heilig. (Juist tussen haakjes; anders heb je geen VN meer)

  10. 16

    Leg mij nou eens uit waarom waarom die redneckstupiditeit van Bush hier preceis een rol speelt. En laten we blij zijn dat ie eindelijk eens iets volgens het internationale recht doet. Heeft de rest van de wereld ten minste ook nog eens wat te zeggen. Die regeling met Rusland is het enige alternatief dat ik hier hoor.

    As van het Kwaad’, zie het als rhetoriek voor nationale consumptie. Wat mij betreft mogen die regimes in zulke landen in ieder geval echt wel verdwijnen. Zelfde geldt voor Noord-Korea, Syrie, etc.

  11. 17

    @ Mescaline: Ik denk dat de VS destijds meer in de “geest” van de internationale rechtsorde handelde dan die krachteloze en verdeelde VN.
    maar: hoe lossen “we” de kwestie Iran op? ;-) wat gebeurt er als de VN weer geen deuk in een pakje boter schopt?

  12. 19

    Geef Pa Bush maar de schuld. Handelde die volgens de regels, is het ook weer niet goed. Amerikanen achten de VN toch al niet meer legitiem omdat het ook de dictatoriale regimes van landen feitelijk beschermt. Moet het geen Verenigde Democratische Naties worden?

  13. 20

    Als de VN weer geen zak doet, dan hebben de landen in de Veiligheidsraad gefaalt, niet zozeer de VN zelf. VN is ook maar een forum. En dan krijgen de Amerikanen dus weer gelijk.

  14. 21

    @kenneth 16

    Na de reacties op de Deense cartoons zou u moeten begrijpen dat er ook wat redneckrethoriek is geweest die…

    En daar dan keihard mee doorgaan. Dat is stupiditeit.

    Ik begin langzamerhand aan wat kwade trouw (gespeelde onnozelheid) te denken als ik uw laatste paragraaf lees ;(

  15. 23

    misschien is het een goed begin om Frankrijk eens uit de Veiligheidsraad te kicken ;-) die trekken nu een veel te grote broek aan.. India erin bijvoorbeeld

  16. 24

    Ik had nu wel even een trap onder tgat verwacht. Want wat blijkt ? De VS regering is als was bij de Deense cartoons. Niks redneck, Puur Begrip voor de Gevoelens. Als ze dat nou eens toepassen op Iran…

  17. 26

    @Mescaline: Ik zou het betreuren als de Amerikanen gelijk krijgen.

    En een Verenigde Democratische Naties zou aardig zijn als het dezelfde staten zou omvatten als de VN nu. Ah, to dream…. Gespeeld onnozelheid? Ik probeer gewoon eens na te denken over wat de Amerikanen lijken te willen. Heeft geen zin om hun wensen, drijfveren, etc als redneck stupiditeit, imperialisme af te wijzen en de andere kant op te kijken. Amerikanen hebben een naam daarvoor…Europeanen.

    ‘Wij zijn een vroege gekochte uitzondering’?

  18. 27

    @Sickbock, afgezien van die broek, wat wil je bereiken, welke problemen zijn beter met India op te lossen dan Frankrijk ? OF: waar is Frankrijk echt een probleem bij ?

  19. 32

    @ Mescaline: als je wilt dealen op wereldniveau moeten de belangrijke jongens om tafel zitten.. Frankrijk hoort daar niet bij en loopt dus alleen maar in de weg

  20. 34

    Er was een tijd dat de VS de wereld beloofde geen kernwapens tegen landen te gebruiken die zelf geen kernwapens hebben.
    Er was een tijd waarin de VS beloofde zelf niet het eerste kernwapen te gooien.
    Maar die tijd is voorbij. Misschien moet ze toch nog eens bij zichzelf te rade gaan als ze andere landen vreedzaam wil overtuigen geen kernwapens te maken.
    Wij vertrouwen terecht niet wat er in Iran gebeurt. Maar heeft dat land enige reden om de VS te vertrouwen?

  21. 35

    @28 Volgens mij draait u er omheen. De kwestie is: een buitenlandse poltiek voeren zoals voorheen lukt de VS niet meer. Ik hoef u niet uit te leggen welke middelen gebruikt werden.

    Dus als je een voor Iran acceptabele regeling wil treffen, dan zul je nu naar Iran moeten gaan. Here Jezus naar de berg dus.

  22. 36

    @ Sikbock: wie beslist op basis van wat wanneer je niet meer mag meedoen? Russen zijn economisch gezien ook niet echt krachtig meer. Wegwezen ermee? En de Britten, zelfde schuitje als de Fransen

  23. 42

    @26 Gekocht Westen en het laatste grijze plaatje.

    Modern Amerika is begonnen in WO2. Om snel een sterke buffer te krijgen is Westeuropa met Amerikaans geld oniuew uit de grond gestampt tijdens de Koude Oorlog met de Russen. Dat wij een democratie zijn zal nog wel eens zijn betreurd in het Pentagon, maar dat is beetje mijn speculatie.

    Wat je wel ziet is dat the American policies al vroeg in de jaren ’50 verder geen materiele steun leveren, aan niemand. Integendeel: alle landen worden bekeken op hun militair, stratedisch en economisch nut en als zodanig behandeld. Hollywood levert het gouden randje, goudeerlijke rechtdoorzee zijn de Amerikanen eigenlijk, en welvarend ook. Wie wil daar niet bijhoren.

    Dat is het wel zo’n beetje. Zie ook onder Chomsky, (schijnt het) al heb ik die niet gelezen.

    Proost!

  24. 43

    # 41.. lijkt mij een goed idee.. oude privilieges mogen wat mij betreft afgebouwd worden.. het gaat erom wat leden van de VR in het hier en nu kunnen beteken.. we leven niet meer in de jaren 50

  25. 44

    @ Mescaline: Ik drink momenteel even alcoholvrije pils.. wat wil je zeggen met je bijdrage #42? hoe lossen “we” het probleem daarme op?

  26. 45

    @Sikbock 43: Klinkt allemaal heel logisch en verstandig, maar helaas moeten de P5 van de VR met hun eigen verwijdering instemmen, anders gaat geen enkele VN-Handvest amendement door….Vanaf dag 1 in 1945 was het dus al een probleem.

    @Mescaline 42: Als de Nederlanders dat nu ook eens doen. We zijn na de Britten de tweede investeerder in de VS. Laten we zorgen dat er meer geinvesteerd wordt in China en India. Eens kijken of ons dat bevalt.

  27. 46

    @Sickbock come on, what gaan we doen in Iran !? We gaan ons leven iets beteren en weten de MAS voor onze politiek te winnen. Amerikaanse Moslims. Die gaan met Cheney mee mee en verbeteren dus de sfeer. Enz.

  28. 48

    @Kenneth: ik denk toch dat het niet onmogelijk zal blijken.. een legalistische opstelling is in dit soort kwesties misschien niet altijd productief.. Zo zou je de veiligheidsraad bijvoorbeeld kunnen uitbreiden, en daarna met meerderheid van stemmen het Veto-recht inperken en tot slot de kleintjes eruit kunnen werken

    Ik zie wel een mooi perspectief.. nu zijn het vooral de westerse en “christelijke” naties die het voor het zeggen hebben, op basis van historische verdiensten.. het draagvlak zal een stuk groter worden als daar een paar echt grote naties (met andere godsdiensten) bijkomen, die hun lidmaatschap ook nog eens kunnen waarmaken..

  29. 49

    @43 Sickbock, je wordt hier logisch en verstandig genoemd (zonder specs of een schijn van bewjis) in #45:1 ….

    En de rest van je opmerkingen blijkt ook al altijd zo to the point. Ken uw vrienden.

  30. 50

    @Sikbock: Meerderheid van stemmen werkt niet juist vanwege het vetorecht. Hier is nog een mooie: Enige manier waarop een meederheid zou kunnen werken is als het als procedure kwestie wordt aangezien, en het vetorecht niet geldt. Maar het beslissen of iets een procedurele kwestie is, is niet een procedurele kwestie, en geldt het vetorecht dus wel…..Alleen een beperkt gebruik van het vetorecht op vrijwillige basis lijkt op dit moment reeel.

  31. 51

    @48 Is al eens bediscussieerd op Sargasso. En let op heiligheid binnenlandse staatszaken. Wie zou Darfur e.a. bijstaan ? Trouwens de VS nooit ende tenimmer, al geen 40 jaar lang.

  32. 52

    @ Kenneth: ik denk dat als de internationale verhoudingen gaan “schuiven” het meer een politieke kwestie zal worden en de huidige constellatie onhoudbaar zal blijken.. de dwerg kan de reus niet blijven vertellen wat die moet doen..

  33. 54

    @Sikbock: De toekomstige dwerg is heftig aan het proberen om te zorgen dat de huidige reus ook de reus blijft. Ik voorzie dat een verschuiving van politieke verhoudingen met vreselijke spanning en erger gepaard zal gaan.

    @Mescaline 51: Als we nou eens niet meer pretenderen dat het ons wat kan schelen wat er in Darfur of Kosovo of Rwanda gebeurt. Zijn er ook geen verwijten. Laat iedere regio zijn eigen boontjes doppen en beslissen of het mensenrechten belangrijk zijn, of wat mensenrechten uberhaupt zijn. Devolutie van verwachtingen en ambities…

  34. 63

    Heb je ooit de illusie gehad dat je wat “te zeggen” had mescaline? Ik bedoel dat in de zin van meetellen btw ( heb de jeneverfles inmiddels opengeschroefd ;-)

  35. 64

    Ah, er wordt vermoed dat ik gehersenspoeld ben. Helaas, ben hier nog geen twee jaar, en ben heel binnenkort al weer in NL. Kan ik zelf weer eens proeven hoe het staat met het hier ‘gevreesde’ anti-Amerikanisme. Ben tegen elke Pavlov reactie bij het noemen van Amerika. En volgens mij is het kleineren van het eigen land het meest Nederlandse wat men kan doen.

    Voor Koot en de Bie had ik niet heel veel aandacht….te jong denk ik….

  36. 66

    Ha, priboost dan maar.

    Mee willen tellen in politieke zin ? Tuurlijk heb ik dat gevoel gehad, daarna voel je je een dummie (is dan ook zo) en ben je PvdA-cynicus. Wel, mijn goede gezelschap heet Willem Drees en Piet Bakker.

  37. 68

    OK Kenneth eager beaver, jij hebt hier gesproken met twee ouwe rotten. En als je denkt: ik kan alles en iedereen aan, mij hebben ze echnie, Hollanders en die toffe New Yorkers, heb dan bij de afvaart nog TWEE wapens in je mouw en wees er zuinig op. Sluss onderwerp.

  38. 72

    Nou ja, wil ik terug naar mijn landje, is het ook niet goed. W

    eet zeker trouwens dat jullie New Yorkers beter kan hebben dan Amerikanen….Ooit in de Mid West hier geweest? Scary….

  39. 73

    ik kan over het algemeen wel goed door de bocht met amerikanen.. een apert vuig meninkje is in het algemeen ook wel aan mij besteed ;-)

  40. 74

    Volgens mij volg je een spoedcursus, Kenneth. John Cleese zee hetzelfde over gevoel voor humor. Fareast en farwest, daartussen niks.

    Ik een Bekeerd Katholiek? Poeffff, beetje, richting rotzak en prachtschrijver Bomans met zijn fascinatie voor het verdwijnende katholieke leven. Van koud Zeeuws naar warm Bloemendaals zegmaar.

  41. 78

    @Sikbock: in ieder NL geen heimat noemen, en verder het ‘woord’ verspreiden…. ;-) Internationaal recht bedoel ik…..er is nog veel te doen….

    Signing off……waar genoegen.

    Mot nu uit eten….zelf koken doen we niet hier…

  42. 83

    Ik vraag me af wat dat geschermutsel is over de VR, zeker ivm. het vervangen van de huidige vetoboys door economische/militaire machten (die dan meer religies en minder westerse landen zou bevatten).

    Alternatief 1: De G7, waarvan mij altijd verteld is dat het de 7 grootste economische machten van de wereld waren. Bevat, De VS, Canada, het VK, Frankrijk, Duitsland, Italie en Japan. Mja, echt onwesters en multireligieus. China wordt vervangen door het meer westers georienteerde Japan, verder valt het oosters-orthodoxe Rusland weg en komen er nog wat westers christelijke landen bij!

    Alternatief 2: De kernwapenmachten (lijken mij de meest machtige landen ter wereld). Dan krijg je de huidige 5 leden + Israel, India, Pakistan en mogelijk Noord- Korea. Ja meer diversiteit (ten koste van meer vetostemmen), maar bovendien veel minder democratische landen. Alle toevoegingen hebben minimaal dubieuze democratien (India, Israel) en maximaal ronduit dictaturen (Pakistan, N-Korea).
    verder zou dit criterium proliferatie belonen (kernwapens = vetostemmen).

    NB. laat het opvallen dat de huidige permanente leden prcies de eerste 5 kernwapenstaten waren (en de enige “legitieme”), hetgeen doet vermoeden dat alternatief twee de huidig gehanteerde regel is!

    Ik ben zeer benieuwd welke criteria anderen wilden zien voor veto-criteria. Persoonlijk ben ik op zich tegen veto’s (ondemocratisch), maar ik vind ze momenteel het minste kwaad, aangezien gebleken is dat bepaalde landen stemmen in de veiligheidsraad “kopen”.

    Als je toch veto’s doet, dan zou ik ze meer continentaal verdelen (elk eentje). Dan zou je bv. kunnen kiezen voor de natie met de meeste inwoners per continent.
    Dan kom je als ik me niet vergis uit op:

    De VS, Brazilie, Duitsland, Nigeria, China (of binnenkort India) en Indonesie (tel ik lekker bij Oceanie).

    Ook maar arbitrair natuurlijk, maar het krijgt een meer democratisch sausje.