Hoera! Het journaal getokkieficeerd!

NOS Journaal logo (Foto: Flickr/ralphbijker)

Ik kijk al tijden niet meer naar het journaal. Te veel Jip en Janneke, te eenvoudige representatie van de problemen. Nu is het natuurlijk moeilijk, een goed nieuwsbeeld te geven in items van een paar minuten, zeker als je niet de beschikking hebt over links om je kijkers de optie tot verdieping te geven.

Maar niet getreurd, het journaal is blijkbaar altijd bereid om haar bulletins nog iets eenvoudiger te maken, nog wat Jipper. Het is zelfs niet gewoon wenselijk, maar nodig. Want voor te veel mensen zijn de normale journaals lastig te volgen volgens Jan de Jong, de nieuwe NOS-directeur.

Wat een gelul. Allereerst moet je je afvragen of je je algemene programmering zo wil aanpassen dat de allerlaagst-opgeleiden er mee uit de voeten kunnen. Per definitie schoffeer je daarmee alle hoger opgeleiden mee die op dit moment ook naar dat programma kijken en dus in nog verder onder hun niveau aangesproken worden. En misschien schoffeer je er de lager opgeleiden zelf ook nog mee.

Want daarnaast, en dat is belangrijker, gaat de NOS waarschijnlijk niet slagen in haar opzet. In het onderwijs is precies dit concept uitgeprobeerd en blijkt het zelfs contraproductief te werken. De oorzaak? Onderschatting. Hoger opgeleiden schatten de capaciteiten van lager opgeleiden vaak te laag in. Volgens onderzoek veroorzaken kortere, eenvoudiger zinnen juist veel meer verwarring doordat de verbanden tussen de zinnen lastiger te zien zijn. Misschien dat het in combinatie met beeld anders is, maar ik betwijfel het.

Laat de NOS, in plaats van de journaals te tokkieficeren, eerst eens een gedegen onderzoek doen of lager opgeleiden inderdaad zoveel meer moeite hebben met het journaal. Ga daarbij af op hoeveel ze daadwerkelijk begrijpen, en niet op hoe moeilijk ze het ervaren. Want van een klein beetje harder moeten nadenken is nog nooit iemand doodgegaan.

  1. 1

    Ik meende dat tokkies naar de commerciële zenders keken en zelfs daar het nieuws overslaan.
    Zit er verd.. een, die een beetje doorgeleerd heeft, bij de Nos-directie ;-)

  2. 2

    Misschien kunnen ze sesamstraat, klokhuis en het journaal samenvoegen tot één leerzaam en informatief programma voor alle leeftijden.

  3. 3

    De zinnen op televisie zijn voornamelijk zo kort mogelijk omdat het in combinatie met beeld lastig is lange zinnen te volgen/begrijpen. korte zinnen bekken ook beter..

  4. 4

    Wat is begrijpelijk?
    1. Er gebeuren natuurlijk sowieso dingen die onbegrijpelijk zijn als je je gezond verstand gebruikt. Je kunt van journalisten dan niet verwachten dat die dat dan wel begrijpelijk maken, d.w.z. een verklaring ervoor geven: want die is er dan eigenlijk niet. Maar het journaal probeert dat dan wel en dat komt vreemd over.
    2. Het heeft soms helemaal niets met de zinsbouw te maken, maar of het onderwerp zelf door de journalist begrepen is en vervolgens helder door hem of haar kan worden uitgelegd. Ik begrijp daar zelf soms niks van.
    3. Dramatisering speelt ook mee. Dan wordt iets als een probleem gepresenteerd terwijl eigenlijk gewoon sprake is van een feit, dat sommige mensen een probleem vinden en anderen niet. Door te dramatiseren kiest het journaal partij, of lijkt het zo, en dat is soms ook niet begrijpelijk.
    4. Ook hebben items soms zowel op TV, radio en teletekst precies dezelfde tekst, die zo ingekort is dat de pointe ontbreekt.

  5. 5

    Ik zou wel eens een nieuwsuitzending zonder woorden willen zien.
    En voordat iemand roept: ‘dan zet je toch het geluid uit’, op die manier bedoel ik het niet.

    Als er geen gesproken woord bij is, moeten de redacties natuurlijk nadenken over de beeldtaal. Ik ben benieuwd wat ze dan van het nieuws maken. En met welke beeldsequenties ze het begrijpelijk willen houden.

    Overigens: wie zijn hbo- of hoger nivo op peil wil houden, kijkt toch gewoon naar BBC-news?

  6. 6

    @5: Mag je er niet voor pleiten dat de NOS naar BBC-standaard gaat? Sterker nog, waarom kan onze hele publieke omroep niet naar BBC of beter nog VRT voorbeeld?

  7. 7

    @6: Tuurlijk maj ge er voor pleiten. Maar omdat ik denk dat de NOS er niet naar gaat luisteren, stelde ik dus voor die te negeren en naar de BBC te kijken.

  8. 9

    @7: De BBC gaat geen Nederlands nieuws uitzenden.

    Dat de oppervlakkigheid wel degelijk een probleem is, merk je bij de opmerkingen van Zalm over Abn Amro. Ik merk dat heel veel mensen denken dat er 30 miljard geleend geld weg is, terwijl het gaat om aandelen die minder waard zijn dan er voor betaald is (het verlies is dus kleiner dan 30 miljard en het gaat pas spelen als de aandelen weer verkocht gaan worden.)

  9. 10

    Er zijn wel gespecialiseerde programma’s over voetbal. Uren wordt er besteed aan uiterst gedetailleerde analyses en dwarsverbanden. Terwijl dat totaal niet bij ‘echt’ belangrijke onderwerpen gebeurt.

    Het gaat veel verder dan het NOS-journaal. Alles wordt gesimplificeerd of wordt totaal genegeerd op vrijwel alle media. Kijk naar de verkiezingsdebatten, stemwijzers, talkshows, kranten, nieuwssites op internet, en de ‘bladen’.

    Het is één soort worst in verschillende verpakkingen die ons wordt voorgehouden. En het wordt geslikt zonder bij na te denken. Behalve bij voetbal… want daar heeft iedereen wel verstand van.

  10. 12

    Ik ga het volgende boek hierover kopen: Postman’s best known book is Amusing Ourselves to Death, published in 1985, a historical narrative which deplores the decline of the communication medium as television images have replaced the written word. Postman argues that television confounds serious issues with entertainment, demeaning and undermining political discourse by making it less about ideas and more about image. He also argues that television is not an effective way of providing education, as it provides only top-down information transfer, rather than the interaction that he believes is necessary to maximize learning. He refers to the relationship between information and human response as the Information-action ratio.

  11. 13

    @10: Het stomme is dat die “uitgebreide analyses” in voetbalprogramma’s nergens over gaan. Moderne voetbaltrainers werken met hesjes die gegevens opslaan en camera’s die het spel opnemen en analyseren dat met een computer. Harde data dus. In die tv-programma’s wordt alleen maar uren geluld over ‘leiders in het veld’ en ‘gebrek aan chemie’.

  12. 14

    @10 (en daarmee ook beetje @12) helemaal mee eens, en niet alleen wordt er gesimplificeerd, maar een onderwerp is voor de meeste media alleen interessant als er een relletje in zit, of het om iets belangrijks gaat doet er veel minder toe.
    Toch vind ik al met al dat we niet mogen klagen, vergeleken met de algehele vervlakking van de hele publieke omroep, heeft ’t journaal nog een redelijk niveau weten te behouden.

  13. 15

    @6 en @7 voor nieuws van buiten Nederland kan ik ook al Jazeera aanbevelen, vooral als je ook geïnteresseerd bent in de wereld voorbij de EU en de VS.

  14. 16

    Het staatsjournaal van tegenwoordig is te veel Human-Interest op een manier die me totaal niet aanspreekt.

    Beter vind ik het-nieuws-in-60-seconden wat ik wel goed vind. De hoofdpunten en klaar is kees.

  15. 17

    @16 Ik denk dat het eigenlijke probleem is dat niet zozeer het nieuws willen brengen voorop staat, maar het concurreren met de nieuwsprogramma’s van andere zenders.

  16. 18

    Als er geen gesproken woord bij is, moeten de redacties natuurlijk nadenken over de beeldtaal. Ik ben benieuwd wat ze dan van het nieuws maken. En met welke beeldsequenties ze het begrijpelijk willen houden.

    Redacties moeten sowieso rekening houden met beeldtaal. Anders zou het journaal ook gewoon op de radio kunnen.

    Alles moet in een verhaalvorm gegoten zijn, anders wil je het gewoon niet volgen. De BBC is daar heel goed in, maar geeft een stuk minder “basic” informatie in veel gevallen. De keuze van het NOS was volgens mij om het journaal voor iedereen begrijpbaar te houden. Dat betekent dat je veel moet herhalen en simplificeren. Dat kan ( en gaat ) ten koste gaan van de hoger opgeleide kijkers die het al wel weten..

  17. 19

    En misschien schoffeer je er de lager opgeleiden zelf ook nog mee

    Misschien wel ja, degenen die het journaal proberen te volgen dan. Het grootste gedeelte van de tokkiejournaalkijkers moeten het waarschijnlijk doen met vervangende schaamte. Net zoals bij die Ikke één broederr. En tschwee zuss. Maar ehh ikk wil ehh werken in ziekenhaus postbus51 radiospotjes. Daar moeten onze nieuwe nederlanders die het een beetje verstaan zich toch aan ergeren? Ik wel iig.

    Het publiek waar het tokkiejournaal zich op richt zal toch blijven bij de campingzender, maroc 1 en dergelijke.

    Voor de rest wat #2 (wout) voorstelt, kan ook nog eens een mooie bezuiniging zijn.

  18. 20

    @9 en @15: Wat het buitenlandse nieuws betreft èn nieuws uit de wetenschap is de BBC vaak eerder dan de Nederlandse media (inclusief de NOS), die een of zelfs dagen later dat nieuws hier herkauwen. Overigens zonder er iets aan toe te voegen.

    Aan de andere kant: waarom hebben we televisie nog nodig, als je het nieuws heel snel van internet kan plukken en daarbij een keuze hebt uit ook heel wat media van behoorlijk niveau.

  19. 21

    @20 Ik heb geen tv, maar kijk wel het journaal, om even snel bijgepraat te worden over wat er speelt in de wereld, omdat het prettig is ook beeld en geluid bij de belangrijkste onderwerpen van de dag te hebben en ook een beetje om te weten wat iedereen in Nederland in elk geval gezien heeft (nou, ja, iedereen misschien niet, maar dan toch tenminste diegenen met wie je misschien over dingen uit het nieuws zou praten).

    Bovendien, omdat je er echt voor gaat zitten (ik dan tenminste) kijk je er anders naar, dan als je even tussen wat andere bezigheden door een nieuwtje oppikt op het internet. Blijft het ook beter hangen.