GroenLinks weet niet goed wat ze met macht aan moet

GroenLinks tegen GroenLinks: we hebben gebrek aan duidelijke idealen! GroenLinks terug: nee hoor, we kunnen onszelf over deze verkiezingsuitslag van alles verwijten, maar aan ons verhaal lag het niet. Kort samengevat de discussie die Camiel van Altenborg op deze plek probeerde te voeren met Anne Zeven. Beide missen het punt.

Want aan het verhaal lag het wel, maar niet omdat er geen duidelijke idealen aan ten grondslag lagen. Van Altenborg beweerde dat het verhaal van GroenLinks ging over gelijke kansen, duurzaamheid en een open samenleving. Tenminste daar had hij het een maand lang met kiezers over gehad. Maar dat was niet het verhaal dat Sap al een tijdje verkondigde. Dat luidde: GroenLinks is klaar voor macht! En dat gehengel naar macht leverde haar op het randje vier machteloze zetels op.

GroenLinks en macht

Die – machtswellust drukt het misschien te sterk uit, dus vooruit – flirt met waar het in de politiek toch om gaat, macht, begon met Kunduz. GroenLinks bevond zich in de voor haar unieke positie dat haar stem er toe deed. Van schrik verslikte ze zich in haar verhaal. Machtig zo’n missie in een land in burgeroorlog, maar politietraining is voor ons wel genoeg. De pacifistische achterban zag de Afghanen na hun opleiding het liefst fietsverlichting controleren. Nederland maakte deel uit van een vijftig landen tellende militaire macht van 130.000 militairen, maar het was natuurlijk niet de bedoeling dat het vechten zou worden.

Die macht pakte iets beter uit dit voorjaar. In de zucht van verlichting die Nederland slaakte, nadat Wilders zichzelf had buitengesloten, lukte het in enkele dagen, het rechtse Catshuisakkoord van een links slotparagraaf te voorzien. Sap zette haar handtekening, maar in de lichte euforie die volgde vergat ze weer even dat het in politiek om macht gaat.

Ze had gerekend buiten het duo Tof. Tofik Dibi en Tof Thissen, konden het niet laten aan de knoppen van de macht te zitten. Tofik – die om onbegrijpelijke redenen niet z’n eigen voornaam Tof ik als moto voor z’n campagne gebruikte – wilde graag zitten in die machtige zetel van Sap. Hij stelde zich kandidaat voor het lijsttrekkerschap. Dat vond Thissen niet tof. Hij adviseerde niet op Tofik te stemmen en bam dat ging mis in de partij. Alle spelletjes werden binnen de regels gespeeld, maar toch was niemand ervan gecharmeerd. Konden de heren zich niet even tot de inhoud beperken, daar gaat het tenslotte om in de politiek. Toch?

Ideeënpartij

Niet dus, of wel? Wil GroenLinks macht, of wil ze een ideeënpartij zijn? En dat is misschien weer iets anders dan de idealenpartij die ze nu is – mocht ze ooit 76 zetels halen, de blauwdruk voor een nieuw Nederland ligt klaar. De vraag is of het een vraag is, want heeft ze wel een keuze? Met die vier zetels wordt het voorlopig in ieder geval geen machtspartij die haar klaarliggende idealen er even doorheen duwt. Maar wat gaat ze doen tot het zo ver is? Misschien zich afvragen hoe een partij een ideeënpartij kan zijn?

Zelf associeer ik het woord ideeënpartij met de PvdA, die zichzelf weleens zo noemt. Maar eigenlijk is dat meer een partij met veel mensen, die er zo hun eigen ideeën op na houden. Een subtiel verschil.

Voorbeeld PVV

Wellicht is de PVV het beste bestaande voorbeeld. En daarmee wil ik niet beweren dat dat polenmeldpunt aan de GroenLinks idealen voldoet, omdat we in onze open samenleving allemaal als gelijken een duurzame pool kunnen aanmelden.

Wat ik wel bedoel is dat je ideeën kunt ontwikkelen waarmee je je beperkte macht als oppositiekamerlid op een ander manier inzet. Misschien moet GroenLinks met ideeën komen om de idealen die ze heeft in die grote samenleving buiten het parlement te verwezenlijken. Geen grote blauwdrukken, maar kleine uitvoerbare plannen die niet te zeer van parlementaire besluiten afhankelijk zijn, maar gebruik maken van de media als platform en van al die mensen, bedrijven, stichtingen en verenigingen, die op één of andere manier die idealen van GroenLinks delen.

Wel heeft ze daarvoor ideeën nodig, over hoe ze de beperkte macht die ze als kleine partij wel heeft ten dienste van haar idealen kan stellen. Maar ideeën over macht zijn tot nu toe niet haar sterkste kant.

  1. 1

    Ik zal wel ontzettend naïef zijn, maar ik was onder de indruk dat verkiezingen worden gewonnen door de poppetjes die slim en verstandig overkomen. Koop een nieuw poppetje voor je partij en je hebt weer nieuwe kansen.

  2. 2

    Zonder ziel is een partij niet meer dan een leeg clubhuis, of zoals bij de CDA een uitgestorven party-centrum. Als je alleen maar met de grote jongens mee wilt doen, zonder in te zien dat je zelf een (hele) grote jongen zou kunnen zijn, dan kan je beter de zekeringen losdraaien en de eindafrekening opvragen. Omdat dit gevestigde belangen zou schaden, zoals het verlies van banen voor de ideeënmensen, de vergadertijgers en de raadsdespootjes, zal men het niet zelf willen doen. Zó klein zijn de belangen die bij de partij de hoofdrol spelen en dat is ook meteen wat ik hen het meest kwalijk neem, als kiezer, medeburger en mens op een ziekelijke planeet.

  3. 3

    Het lag in elk geval niet aan het gestuntel rondom het lijsttrekkerschap. Dat vergeeft de trouwe GL’er de partij.

    De fout was dat in de leiding van de partij te veel Smeagols zaten die de verleiding van de macht niet konden weerstaan. Daar was de trouwe GL’er niet van gediend. Die Smeagols moeten hun biezen pakken.

  4. 10

    De oorzaak is veel simpeler dan men denkt, G.L. is gewoon een leuk mode verschijnsel, als het economisch goed gaat dan kunnen ze veel zetels binnen hengelen, als het economisch slecht gaat dan gaan mensen niet meer op partijen stemmen die lasten wil verzwaren voor het milieu.

  5. 13

    Dat GL op zoek is naar macht kun je een politieke partij moeilijk kwalijk nemen. Het verhaal (waarom zou je als kiezer GL macht geven) was echter buitengewoon zwak. Op linkse punten verschilde GL nauwelijks van de PvdA of de SP. De meeste kiezers die met GL sympathiseren zijn zwevend op links. Zij hebben dit keer voor een partij gekozen die meer uitzicht bood op macht. De groene kant heeft GL de afgelopen jaren stelselmatig verwaarloosd. Partijen in andere landen die meer succes hebben, zoals in Duitsland, Frankrijk en België, hebben jaren achtereen geïnvesteerd in een groen imago. Het ‘unique selling point’ van GL zag er in de verkiezingscampagne echter buitengewoon flets uit. En als je dan voor links ook terecht kunt bij partijen die beter in de peilingen staan, dan is de keus snel gemaakt. Zeker als het door de media in de afgelopen maanden opgebouwde imago van een partij-in-crisis nog doorwerkt. GroenLinks mag blij zijn met 4 zetels.

  6. 14

    @jos: eens. Maar als er naast het fletse groen nog wat interessante ideeen waren komen boven drijven, dan was dat nog iets geweest. We zagen nu een partij op zoek naar waar ze door haar beperkte omvang niet bij uitstek geschikt voor is: macht.