Groen licht, geen rode lijnen

OPINIE - Morgen vindt een stemming plaats in het Europees Parlement over het handelingsmandaat van de Europese Commissie om te komen tot een trans-Atlantisch handelsverdrag. Maar de Fransen liggen dwars. Een slechte zaak, vindt Europarlementariër Marietje Schaake (D66).

De Franse angst voor ´hollywoodisering´ van hun cultuur door een trans-Atlantisch handelsverdrag brengt historische onderhandelingen in gevaar nog voordat ze zijn gestart. Juist nu er tijdens de crisis een positief bericht uit Brussel komt: banengroei en stimulering van de economie zonder overheidsinvesteringen.Ook in Frankrijk geen overbodige luxe.

Bedrijven en lidstaten smachten naar de toegevoegde waarde die kan worden gerealiseerd als bestaande handels- en investeringsbarrières tussen ’s werelds twee grootste economieën worden afgebroken. Structureel zou er 120 miljard euro aan het Europese bruto binnenlands product kunnen worden bijgeschreven. De EU en de VS starten naar verwachting in juni de onderhandelingen.

Tenzij de Fransen echt dwars gaan liggen en groen licht voor het onderhandelingsmandaat voor de Europese Commissie blokkeren. Parijs vreest dat het de mogelijkheid verliest om via quota te bepalen welke films of tv-programma’s de Franse consument te zien krijgt. President Hollande trekt een rode streep en wil zwart op wit dat er met de Amerikanen überhaupt niet over cultuur gesproken wordt.

Cultuurbeleid is in de Europese verdragen uitdrukkelijk op nationaal niveau neergelegd. De huidige angst voor de teloorgang van de Franse cultuur zijn dan ook emotioneel, want een handelsverdrag kan Europees recht niet automatisch wijzigen of aan de kant zetten. Ook met een trans-Atlantisch handelsverdrag behoudt de Franse regering de mogelijkheid om meer dan de helft van vertoonde films, tv-programma’s of muziek Frans dan wel Europees te houden.

De echte vraag is of het wel haalbaar of wenselijk is om in een digitaal tijdperk vast te houden aan nationale quota voor cultuur of informatie. Dit achterhoedegevecht verloor de Franse regering al eerder toen het ‘illegaal downloaden’ wilde aanpakken. De maatregelen om mensen die drie keer over de schreef gingen de toegang tot internet te ontzeggen, kostten miljoenen en leverden nog geen handvol aan veroordelingen op. Onhoudbaar en onuitvoerbaar.

Hervormingen van intellectueel eigendomsrecht, en zorgen voor een slim, concurrerend en innovatief Europa zijn kansrijker. Want terwijl vriend en vijand van de EU de interne markt bejubelt, is er nog geen sprake van een goed werkende digitale interne markt. Ook daar ligt enorme potentie voor nieuwe groei.

Protectionisme is ronduit bedreigend voor het brede Europese belang en onze welvaart. Wanneer Europese onderhandelaars beginnen dikke rode lijnen te trekken, zullen de Amerikanen dit beantwoorden met het uitsluiten van een voor Europa essentieel onderwerp. Denk aan de gesloten Amerikaanse markten voor openbare aanbestedingen of het etiketteren van ham uit Parma of Champagne uit de gelijknamige streek. Vooral het behoud van het laatste is juist een Franse wens.

Een breed onderhandelingsmandaat geeft de meeste ruimte om hard over de inhoud te onderhandelen. De inzet moet zijn om betere afspraken met bijvoorbeeld Amerikaanse online diensten te maken als het gaat om Spaans, Frans of anderstalig aanbod in muziek en video. Dat een sector in de onderhandelingen aan bod komt, betekent juist dat de EU bestaande problemen kan aankaarten. Bovendien is het onhoudbaar om via cultuurquota de populariteit en toegankelijkheid van Amerikaanse diensten, die nu al een groot deel van de digitale economie in handen hebben, tegen te houden. Protectionisme leidt niet tot innovatie of concurrentie, en zal de Europese culturele sector uiteindelijk de das om doen.

Morgen stemt het Europees Parlement over een resolutie die een breed onderhandelingsmandaat voor de Europese Commissie steunt. Respect voor specifiek Europese verworvenheden en gevoeligheden, zoals hoge voedsel- en milieustandaarden of fundamentele burgerrechten worden uiteraard benoemd, die mogen niet verhandeld.

Maar in plaats van rode lijnen heeft de EU groen licht nodig. Om voor de EU het beste resultaat uit de onderhandelingen met de VS te halen, moeten we het brede perspectief zien, en ons niet laten gijzelen door angst en protectionistische maatregelen.

Marietje Schaake is Europarlementariër voor D66 en woordvoerder handelsbetrekkingen met de VS namens de Europese liberale fractie.

  1. 1

    Frankrijk is sowieso een beetje hypocriet : kijk op willekeurig welk Frans TV kanaal en je ziet Amerikaanse bagger of Franse bagger. Heel af en toe een film met een cultureel tintje. Als Cannes aan de beurt is gaat het ook alleen maar over sieraden die gestolen worden, fotos op de rode loper en wat geroddel. De film van dit jaar is “The Great Gatsby”.

    Ja, er zijn films met echte Franse inslag maar laten ze die dan eens in de VS slijten, hun boeken vertalen. En hun geprezen Marion Cotillard heeft zich ten doel gesteld in Hollywood carriere te maken.

    Frankrijk is een land waar centraal geleide economie nog bestaat en waar manipulatie dus nog belangrijker is dan cultuur. Sterker : cultuur is manipulatie. En daarom wil Hollande greep houden op inhoud van TV en film.

    Hollande is een kaviaarsocialist met analoge cultuurneigingen.

    Zet ‘m op Marietje!

  2. 2

    Zijn we zo snel vergeten wat er allemaal in het vorige verdrag dat was uitonderhandeld met de VS stond? Zegt de naam ACTA u nog wat? Goede kans dat de VS er op zullen inzetten om daar zo veel mogelijk van terug te zien.

    Leuk hoor, 120 miljard *potentiële* economische groei voor de EU, maar tegen welke prijs? Zijn we straks in Europa helemaal geen baas meer over welke eisen aan producten gesteld worden? Mag je in de EU straks niet meer vinden dat gengewassen geen goed idee zijn? Of aan welke eisen auto’s moeten voldoen?

    Dat de Fransen nu hun cultuur willen beschermen mag dan bizar lijken, zomaar carte blance geven om weer over een verdrag met de Amerikanen te gaan onderhandelen is dat zeker. Verdragen met de VS komen toch (te) vaak neer op nogal eenzijdige afspraken waar we in Europa meer last dan gemak van hebben.

  3. 3

    In Frankrijk is cultuur echt belangrijk. Een metselaar of een bakker is een Artisan, kinderen leren poezie en filosofie op school.
    Wat is het verschil tussen Amerika en Frankrijk? vooral een berg cultuur. Ik vind het wel begrijpelijk als ze zeggen leuk al die handel en markt en groei, als het maar niet ten koste gaat van onze cultuur. En vergeet niet dat die eigen cultuur best veel oplevert, mensen (waaronder veel amerikanen) bezoeken Frankrijk graag.

  4. 7

    @3: Het probleem is dat afschermen van bepaalde (lees: buitenlandse!) cultuur ook niet echt bevorderend is voor cultureel erfgoed. Nu moet het culturele niet het onderspit delven voor het economische, maar de Franse weerstand tegen het handelsmandaat valt botweg te omschrijven als tegenwerken van economische belangen om de expressie van cultuur te kunnen blijven beperken, en dat alles in naam van cultureel erfgoed! Krommer kun je het haast niet maken.

  5. 9

    @2:
    Frankrijk is inderdaad zo’n beetje het enige land waar genetisch gemanipuleerd voedsel geboycot wordt.
    Brussel is net bezig Monsanto een monopolie op zaaigoed te geven.

  6. 10

    @2: Precies! Marietje is blijkbaar wel heel kort van geheugen, dat ze zich de vorige onderhandelingen over een handelsverdrag waarbij de onderhandelaars een breed onderhandelingsmandaat meekregen is vergeten. Of ze is wel heel naïef als ze denkt dat de Amerikanen hun pogingen om de buitenlandse IP wetgeving en handhaving te beïnvloeden via handelsverdragen hebben laten varen, want Canada wordt al via de achterdeur alsnog ACTA door de strot geduwd.

    Tenslotte vind ik het wel heel slordig dat Marietje meteen begint te gooien met potentiële geldbedragen (120 miljard structureel), die toch echt niet meer dan een wilde gok kunnen zijn, gezien het feit dat de onderhandelingen over een verdrag nog moeten beginnen. Daarmee wordt de indruk gewekt dat Frankrijk ons gigantische inkomsten door de neus boort, terwijl de uitkomst van de onderhandelingen helemaal niet hoeft te leiden tot een serieuze verbetering van de Europese economie (sterker nog: zelfs na de afsluiting zal nog maar moeten blijken hoe gunstig de overeenkomsten in werkelijkheid uitpakken. Wie weet laat Europa zich weer forceren tot het toelaten van onveilige inferieure troep uit de VS die daarom goedkoper is, met alle gevolgen daarvan voor bedrijven in de EU).

    Wat dat betreft mogen we ons prijzen dat we de EU hebben, zodat de Fransen ons kunnen beschermen tegen wat de Nederlandse regering waarschijnlijk al kontlikkend aan de VS zou toestaan.

  7. 11

    Voor zover ik alles begrijp:

    @7: je maakt het punt dat de anderen (@2 en @10) missen. Cultuur is de drogreden in het spel. En dat is precies zoals Frankrijk functioneert: drogreden op drogreden om dingen te bereiken die niemand meer begrijpt. Zelfs hun eigen cultuur niet meer.

    Als @10 zegt : Wat dat betreft mogen we ons prijzen dat we de EU hebben, zodat de Fransen ons kunnen beschermen tegen wat de Nederlandse regering waarschijnlijk al kontlikkend aan de VS zou toestaan. Maar wel met cultuur als argument (dwz shit van TV enz…) en dat is niet zo goed. Maar dat schijnt niemand dan weer te deren, mij wel.