RECENSIE - Robbert Ammerlaan schreef “Zijn eigen land”, een boek over de werkkamer van Harry Mulisch. Het is een overzichtelijke introductie op Mulisch, een dikke pil bovendien.
Het verhaal geeft boeiende verbindingen met het werk van de arrogante “Homerus der Lage Landen”. Ammerlaan slaagt er in het inzicht in zijn schrijven te vergroten. Het is ook een page turner geworden.
Het opmerkelijke is dat ik onrustig sliep van het boek. Op de een of andere wijze heeft zich de mateloosheid van Mulisch in mijn hoofd genesteld. Maar misschien is het ook onvermijdelijk, als Mulisch een literaire constante in je bestaan is.
Mulisch en de oorlog
“Ik ben de tweede wereldoorlog’, zei Mulisch trefzeker en onbescheiden. Hij was kind van een Oostenrijkse militair, die fout was in de oorlog, en van een jonge Joodse moeder. Zijn vader zorgde er wel voor dat beiden, moeder en zoon, de oorlog overleefden.
Die afstamming zorgde voor een overheersende fascinatie van Mulisch voor de Tweede Wereldoorlog. Toen hij overleed heb ik zijn reportages van het Eichmann-proces een scharnierpunt in zijn werk genoemd. Ammerlaan lijkt dat ook wel te vinden.
Zijn laatste boek Siegfried is een poging om het geheim van Adolf Hitler te ontraadselen. Kon Hitler liefde voelen? Bijvoorbeeld voor een fictieve eigen zoon?
