Kunst op Zondag | Haus der Geschichte, Bonn

[caption id="attachment_369428" align="aligncenter" width="227"] Hitler (let op het armpje; Haus der Geschichte, Bonn[/caption] Duitsland heeft nogal wat geschiedenis en daarom is het Haus der Geschichte der Bundesrepublik Deutschland in Bonn nogal groot. Sinds een half jaar heeft het een nieuwe vaste opstelling. Die vernieuwing is ook voor een Nederlander of Vlaming interessant, want een fors deel van de Duitse geschiedenis is wereldgeschiedenis. Los daarvan: in Nederland is de oprichting van het Nationaal Historisch Museum uitgelopen op een farce en in Brussel bestaat al een interessant Huis van de Europese Geschiedenis. Ik wilde eens weten hoe de Duitsers het geblunder uit Nederland hadden vermeden en hoe hun aanbod zich verhield tot dat in Brussel, dus ik ben er in Bonn vorige week eens langs gegaan. Eerst maar even een vergelijking met de mislukking in Nederland. Die had natuurlijk alles te maken met de directie: kunsthistorici in plaats van historici. De minachting voor de geschiedwetenschap was er echter al eerder. Het doel van het Nationaal Historisch Museum was immers expliciet politiek: het versterken van de nationale identiteit. Wetenschappers – en dus ook geschiedwetenschappers – zijn er echter niet om de politiek te dienen. Het project had dus zelfs niet mogen beginnen, maar er waren genoeg Nederlandse historici die voor 200 miljoen hun wetenschappelijke autonomie wel wilden opgeven, en dus heeft de klucht bizar lang geduurd. Wat je verder ook mag denken van de in Bonn gemaakte keuzes: men heeft in elk geval niet de Duitse nationale identiteit willen versterken, en dat is alvast een geruststelling. Individu en geschiedenis De slagzin “Du bist Teil der Geschichte” is natuurlijk reclametaal: mensen persoonlijk aanspreken om ze te lokken. Het is ook een beetje een gimmick, zoals wanneer je in de foyer je eigen silhouet kunt laten projecteren op historisch beeldmateriaal. Tegelijk is de slagzin méér dan reclametaal, want het museum betrekt zijn bezoekers nadrukkelijk bij de presentatie, bijvoorbeeld door ze in staat te stellen om te reageren op bepaalde situaties en stellingen. [caption id="attachment_369429" align="aligncenter" width="226"] Haus der Geschichte, poster Schumann Plan[/caption] De persoonlijke dimensie krijgt ook vorm door talloze egodocumenten en getuigenissen. Er is een tekening waarin een jodin aangeeft hoe ze via vijf landen terugkeerde naar Duitsland en uiteindelijk naar Israël migreerde. Er is een schokkend verslag van een verkrachting door een Russische soldaat. Een meisje noemt haar popidolen. Een mevrouw uit Oost-Duitsland vertelt dat ze met 500 mark moet rondkomen terwijl een maaltijd die ooit 30 pfennig kostte na de hereniging vier mark kost. “Ik denk dat ik maar stop met eten om te sparen voor de uitvaart.” De persoonlijke dimensie is nooit ver weg. Maar bedenk: deze mensen vertellen over de gevolgen van gebeurtenissen die anderen veroorzaakten. Het eigenlijke verhaal De oorzaken liggen elders en vormen de structuur achter de geëxposeerde voorwerpen: de historische processen, de politieke debatten, de gemaakte keuzes. Want hoe aansprekend die egodocumenten ook zijn, het zijn uiteindelijk geen zaken die agency hebben. Het Wirtschaftswunder is oorzaak: de enorme economische groei zorgde voor werkgelegenheid, en daarvan is het aansprekende persoonlijke verhaal van een Turkse gastarbeider het gevolg. [caption id="attachment_369430" align="aligncenter" width="432"] Haus der Geschichte, Bonn - WK 1974[/caption] De grote processen lopen door tot in de huidige tijd: digitalisering en klimaatverandering komen royaal aan bod, en natuurlijk ook het feit dat we allemaal voortdurend bereikbaar zijn en geïnformeerd worden via een smartphone. En die processen zijn natuurlijk groter dan alleen maar Duitsland, wat verklaart waarom het aanbod in het Haus der Geschichte regelmatig lijkt op dat van het Huis van de Europese Geschiedenis in Brussel: gebruiksvoorwerpen die de grotere ontwikkelingen illustreren. De Pil voor de Seksuele Revolutie; platenhoezen en tijdschriften voor de jeugdcultuur; posters voor de milieubeweging; een niet afgegane bom voor het islamistische terrorisme. Dit materiaal wordt dus afgewisseld met documentatie van de actoren die, tegen de achtergrond van de wereldwijde processen, de beslissingen namen. Je ziet dus beide exemplaren van het herenigingsverdrag van 1990, en ook Andy Warhols portret van Willy Brandt, spotprenten op Angela Merkel, een onthoofd beeld van Stalin en de poster met leden van de Rote Armee Fraktion (“Vorsicht Schuβwaffen!”). Ik zou iets meer aandacht hebben verwacht voor de deal tussen Helmut Kohl en François Mitterand: Duitsland zijn eenheid, Frankrijk controle over de mark – en dus de vorming van de euro. De Duitse Sonderweg Zoals gezegd: de eigenlijke processen die de achtergrond vormen waartegen politici hun beslissingen nemen, zijn voor Duitsland niet heel erg anders dan die in de rest van Europa. Wat wél uniek is voor Duitsland, is de erfenis van de Tweede Wereldoorlog. Zonder Hitler zag de geschiedenis van naoorlogs Duitsland er anders uit: denk aan de terugkeer van de joden en de krijgsgevangenen, de deling in twee staten, de hereniging en de frustratie die daarop volgde. [caption id="attachment_369431" align="aligncenter" width="223"] Haus der Geschichte, Klinaatbewustzijn[/caption] Dat Duitsland een Europees land is, komt dus goed uit de verf, heel goed zelfs. Zeker als de val van de Muur aan bod komt, is de uitleg voorbeeldig: het verhaal begint in Polen en gaat via Tsjechië en Hongarije naar Duitsland. Duitsland is sinds 1945 steeds Europeser geworden. Wat ik echter een beetje miste, is dat mensen in het verenigende Europa ook meer met Duitsland te maken krijgen. Het is een steeds belangrijker cultureel centrum. Ik snap wel dat het museum niet zomaar wat techno kan laten horen, maar het genre bloeide in Europa het eerst in Duitsland en verspreidde zich daarvandaan over het hele werelddeel. Het museum toont een Duitsland dat op cultureel gebied ontwikkelingen meer ondergaat dan initieert. Tot slot Duitse geschiedenis is, zoals gezegd, niet zelden ook wereldgeschiedenis. Ook voor mij persoonlijk: ik ben tijdens de Koude Oorlog een jaar van mijn leven kwijtgeraakt aan de dienstplicht. Op 9 november 1989 heb ik onbedaarlijk staan huilen en in het Haus der Geschichte hield ik het afgelopen zondag ook niet droog. Een vriendelijk suppoost ving me op en vertelde dat ik niet de enige was die het te kwaad kreeg bij het zien van de televisiebeelden van de mensen op de Muur. Ze bood me een kop koffie aan. [caption id="attachment_369432" align="aligncenter" width="386"] Haus der Geschichte, Boris Beckerkoffer[/caption] Zoiets illustreert de kwaliteit van een goed museum: het personeel heeft instructies over hoe ze mensen moeten opvangen. Ik neem aan dat er in de eerste zaal, waar de herinnering aan de Holocaust en de Russische bezetting een rol speelt, ook weleens een kop koffie klaar staat (en met meer reden dan voor die Nederlandse dienstplichtige). Kortom: goed gedaan. Op veel plaatsen is er een filmpje van een doventolk en voor slechtzienden zijn er voorwerpen die ze mogen aanraken. Mensen met hyperacusis hebben het soms wat lastig, maar nooit lang of nadrukkelijk. En vanzelfsprekend is alles toegankelijk voor mensen in een rolstoel. De toegang is gratis; ons bezoek kostte ongeveer drie uur. Al met al een aanrader.

Door: Foto: Stiftung Haus der Geschichte Axel Thünker cc by-sa 4.0

Closing Time | Rectificaaaaatie!

Kijk, soms, als ik niet zo goed weet wat te luisteren, blader ik wel eens door mijn oude CT’s ter inspiratie. Laatst kwam ik daar Accept tegen, en dat leek me wel een goede keus, maar bij het beluisteren bekroop me een onbestemd, wat beklemmend gevoel. Er was iets mis. Nog een keer luisteren. En ja, verdorie: er was gewoon een uitermate mooi stukje muziek uit het nummer geknipt!

Foto: Schermafbeelding filmpje Youtube Francis Alÿs - Sometimes Making Something Leads to Nothing, 1997

Kunst op Zondag | De leukste koeling

COLUMN - Bent u de afgelopen dagen naar een koelteplek gegaan? En wat was dat dan? Hoe vond u het?

Lokale overheden, maatschappelijke organisaties, particulieren en commerciële bedrijven stelden hun ruimtes beschikbaar voor een ieder die hard verkoeling nodig had. Hartverwarmende meelevendheid.

Wijk- en dienstencentra, gemeentehuizen, supermarkten en bioscopen leken massaal gehoor te geven aan de oproep van het Rode Kruis en Klimaatverbond Nederland: stel koele ruimtes open bij hitte. Edwin van der Strate van Klimaatverbond Nederland was er blij mee en  had nog wel een kanttekening:

Het is geweldig dat zoveel instellingen hun gebouwen openstellen. Nu is het belangrijk dat dit – indien mogelijk – ook gebeurt op de momenten waarop mensen de verkoeling het hardst nodig hebben: aan het einde van de middag, tussen 16.00 en 19.00 uur, en bij voorkeur ook in het weekend, wanneer veel locaties normaal gesloten zijn

Mij lijkt de leukste koelteplek het museum. Musea kennen een constante temperatuur, want dat is nodig om kunstwerken en andere objecten duurzaam goed te houden. Een paar voorbeeldige musea: Het Design Museum in Den Bosch en het Stedelijk Museum in Breda (binnen is het 22 tot 23 graden) zijn gratis toegankelijk. Ook het Noordbrabants Museum stelt haar koelte gratis ter beschikking.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Closing Time | Dangerous Curves (King Crimson)

U ziet en hoort The League of Crafty Guitarists die samen met The Mendoza Philharmonic Orchestra hun uitvoering ten beste geven van ‘Dangerous Curves’, oriigneel een werk van de band King Crimson.

‘Dangerous Curves’ is een van de drie louter instrumentale nummers op het album ‘The Power to Believe’ (2003) en valt, zoals bijna alle muziek van King Crimson, te omschrijven als progressieve rock, symfonische rock en experimentele rock.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Closing Time | Held.

New You Anthem is een nummer van het dit jaar verschenen debuutalbum van Held. (met puntje er achter). De band maakt postpunk, een genre waar ik niets van weet, maar de groep schijnt te bestaan uit gevierde artiesten uit dit genre. En er zingt een bekend iemand mee als gastzanger, denk ik, al heb ik daar ook nooit van gehoord. Damn, dit moet wel mij meest informatieve CT ooit zijn. Hoe dan ook, het is een lekker nummer dus ga maar gewoon luisteren, en als jullie hier meer van weten dan ik hoor ik het graag in de comments.

Closing Time | Duel of the Fates

Gister stelde P.J.Cokema de terechte vraag waarom de klassieke herrie ontbreekt, bij alle herrie waarmee ik jullie hier onregelmatig mee verblijd op Sargasso. Het is niet alsof ik nooit luister naar het genre, en ik heb natuurlijk genoeg cross-overs gepost de afgelopen jaren. Maar puur klassiek? Nee, wellicht niet. Dan neem ik de uitdaging aan, en doen we deze. Ook naar aanleiding van de discussie gister weet ik niet zeker of het klassiek genoeg is, maar hee, deze versie wordt uitgevoerd door het Deens Nationaal Symphonie Orkest, en volgens Wiki heeft het nummer een componist. Dat moet toch tellen zou je denken.

Closing Time | Klavierstück X Karlheinz Stockhausen

Collega Janos trakteert ons graag op het wat heftiger smaldeel van de pop- en rockscene. Beetje gek eigenlijk dat in zijn collectie dan de “herrie”-stukken uit de klassieke sector ontbreken. Want ‘Metal was er al: 10 klassieke stukken die het bewijzen’, stelt deze Youtuber.

Meer bewijsmateriaal wordt aangedragen in deze Top 12 Metal Moments in Classical Music  en die Top 10 metal moments in classical music.

Nou is dat allemaal wel tamelijk oude muziek. Iets minder oud, maar evengoed van het heftige soort is ‘Klavierstücke X’ (1962) van de componist Karlheinz Stockhausen (1928 – 2007).

Closing Time | Walg

Nederlandse symphonische black metal? Hele goeie, van nu, zeg maar, niet van lang geleden? Ja, blijkbaar! Zie hier: Walg! Dat het nummer 1597 van het recente album VI afkomstig is, suggereert ook een productief gezelschap. Voor meer info zie hier, want de mensen van Zware Metalen hebben er meer verstand van dan ik en kunnen er heel aanstekelijk enthousiast over vertellen.

Closing Time | (alweer) Brighter than a thousand suns

Tja, toch even voor de mensen die gister de CT zagen en bij het lezen van de titel dachten een mooi stukje (moderne) Iron Maiden te gaan horen, en die toen teringteleurgesteld waren omdat het een jaren-80 emulatieband bleek, hier toch nog even die andere Brighter than a thousand suns.

Closing Time | Brighter Than A Thousand Suns

Bij het luisteren van God For Hire, van Brighter Than A Thousand Suns, kan het niemand ontgaan dat ze écht heel erg hun best doen om de jaren-80 synth-pop (electro-synth? Denk ik? Iemand? Ik zit niet zo in muziekstijlen waarbij niet geschreeuwd wordt – maar in ieder geval jaren 80!) beeld en geluid te benaderen. Ik denk dat het ze aardig lukt.

Closing Time | Dragonforce

Dragonforce staat bekend om hun powermetal met muzikaal-technische hoogstandjes. Summum is waarschijnlijk Through the Fire and the Flames, wat ooit gebruikt werd in de categorie ‘heel moeilijk’ bij de game Guitar Hero. Ik heb het nooit gespeeld, maar vermoed dat deze gitaarstukjes in het echt onder de knie krijgen nog een stukje lastiger is.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Volgende