Besmettelijk Nederland

Het huidige kabinet zal de analen in gaan als het meest door griepvirussen geplaagde kabinet en Rutte maakt dikke kans om, na Drees, de meest door griep geplaagde minister-president te worden. Of Rutte III, wat aanpak van de coronacrisis betreft,  ook het meest geslaagde kabinet is, moet naar ‘de wijsheid achteraf’ worden verwezen.

Ondertussen weet COVID-19 nog dagelijks nieuwe slachtoffers te besmetten. Zo’n virus trekt zich niets aan van “social distancing” en wringt zich brutaalweg tussen de talloze andere virussen en andere besmettelijkheden. Zoals daar zijn (bron – CBS):
© Sargasso Aantal meldingen infectueuze en parasitaire ziekten

Voor we daar later deze week verder op in gaan, eerst een beknopt overzicht van besmettelijke feiten vanaf 1956.

1956 polio-epidemie. Bij 1784 mensen verlammingen veroorzaakt. 10% moest beademd worden (in de zogenaamde ijzeren long). 70 personen (3%) zijn overleden. De eerste provisorische IC-units in Nederland.

1957 – 1958 Aziatische griep H23N2. Weinig sterfgevallen, wel hoog ziekteverzuim (virus begin in de zomer al haar werk te doen). Geen grootscheepse vaccinatie, inenting tegen ziektes was nog gen algemeen goed.

1968 – 1969 Hongkonggriep H3N2. Philips-Duphar maakte vaccins en de distributie kreeg voorrang boven andere verzendingen. Eind december 1968 zouden er tien vaccins per huisarts zijn, die zelf maar moesten bepalen wie de prik kreeg.

1976 Varkensgriep in Amerika; In Nederland speelde de varkensgriep geen grote rol. Staatssecretaris Jo Hendriks van Volksgezondheid en milieuhygiëne (Kabinet-Den Uyl, 1973-1977) liet voor 4,5 miljoen gulden deze voorraad maken, die een paar jaar later ongebruikt werd vernietigd.

1992 – 1993 De laatste polio-epidemie vond plaats onder ongevaccineerde personen.

1999 Legionellaramp 32 doden en 206 ernstig zieken en een mazelenuitbraak in de Bijbelgordel, met ruim 2300 geïnfecteerden.

2001 voorjaar Mond- en Klauwzeer (MKZ) virus. Ruim 250.000 gezonde dieren werden geruimd.

2002 Vogelpest H7N2

2003 H7N7 89 mensen positief bevonden op het virus in Nederland. Er was één dode.

2004 Vogelpestepidemieën woekeren voort.

2006 1 augustus variant H7 van de vogelgriep, ongevaarlijk voor de mens, aanwezig in Voorthuizen.

2007 – 2009 De Q-koortsepidemie, besmettingen, veelal bij geitenhouders, o.a. in Noord-Brabant.

2009 – 2010 Varkensgriep of Mexicaanse griep of influenza A/H1N. Minister van Volksgezondheid Ab Klink (CDA) kocht 34 miljoen vaccins, die niet nodig bleken.

2011 Op 25 maart 2011 vogelpest de milde H7-variant 13 mei 2011 Kootwijkerbroek

2012 Sinds eind juli 2012 toename van aantal ziektegevallen veroorzaakt door salmonellabacterie, veroorzaakt door een salmonellabacterie. Uit onderzoek blijkt dat gerookte zalmproducten vrijwel zeker de oorzaak zijn van deze uitbraak.
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft bij twee overledenen een verband gelegd met de bacterie Salmonella Thompson die ook in de zalm is aangetroffen.
Zo’n 550 mensen zijn er ziek van , 200 mensen werden in ziekenhuizen opgenomen.

2014 –  2017 Op 15 november 2014 op boerderij in Hekendorp hoogpathogene H5N8-variant van vogelgriep
Eind november 2016 werd het virus aangetroffen in Biddinghuizen. Hierna werden tot het einde van het jaar op meer plekken in Nederland dode vogels met H5N8 gevonden.
Maart 2017 werden er twee besmettingen vastgesteld in Woerdense Verlaat en De Wijk.
De langste ophokplicht die ooit was ingesteld wegens de vogelgriep.

2019
Van begin juni tot eind augustus 2019 was er een mazelenuitbraak op Urk. Er zijn 32 patiënten gemeld die gerelateerd zijn aan deze uitbraak. Dit zijn vrijwel allemaal niet-gevaccineerde kinderen, die inmiddels allemaal hersteld zijn.

2020 Het coronavirus probeert andere besmettelijke ziektes te verdringen. Bron: RIVM, virologische weekstaten.
© Sargasso Aantal vastgestelde virusinfecties volgens RIVM

We komen er nog op terug.

  1. 2

    Het is gecorrigeerd, het zijn inderdaad meldingen.

    M.b.t. je opmerking over legionella: ik heb gekeken naar alle typen besmettelijke ziekten, dus niet alleen die door virussen worden veroorzaakt, maar ook door bacterieën en parasieten.
    Sommige ziekten zijn alleen overdraagbaar van dier op mens. Bijvoorbeeld de Q-koorts, een bacterie die ingeademd kan worden, vaak afkomstig van melkgeiten en schapen. Denk ook aan ziekten veroorzaakt door parasieten die door insectenbeten in het lichaam komen.

  2. 6

    Dat laatste tabelletje is een beetje misleidend. Ik vermoed dat de aantallen vastgestelde besmettingen met Coronavirus (vetgedrukt) de andere varianten betreffen en niet de Covid-19 variant, die immers in 2019 nog niet in Nederland geïntroduceerd was en die in week 1-15 van 2020 (dat is t/m 12 april) toch echt al een veelvoud van die 420 heeft gehaald.

  3. 7

    En dan was er nog Creutzfeldt-Jakob, de gekkekoeienziekte. Maar die heeft kennelijk niet veel slachtoffers bij de mensen gemaakt.

  4. 9

    @0

    De griep ontbreekt in je lijstje. Volgens Wikipedia overlijden er jaarlijks 250 tot 2000 mensen aan. In 2018 zelfs meer dan 9000. Aan de Mexicaanse griep overleden 60 mensen. Relatief weinig voor een griepepidemie, maar dan is het nog vreemd dat dat aantal hierboven niet wordt genoemd.

    Ik denk dat de griep veruit de meest dodelijke besmettelijke ziekte is in Nederland in de periode sinds 1956.

  5. 11

    @0: Wat wil je nu eigenlijk laten zien met die 1e tabel?

    Want “meldingen” is niet hetzelfde als het aantal zieken.
    Zo zie je bij de griepepidemie in 2013 een aantal meldingen van 2.659. Dat zijn echter slechts de “laboratorium bevestigde” ziektegevallen. Maar het werkelijke aantal ligt met zekerheid flink daarboven, waarschijnlijk tussen de 20- en 30 duizend.

    Daarnaast beginnen de meldingen van mazelen in de CBS-tabel pas in 1976 toen kinderen gevaccineerd werden. Voor die tijd kreeg vrijwel ieder kind de mazelen, 200.000 kinderen per jaar! Plus tientallen doden per jaar, gemiddeld nog 15 begin jaren ’70. Als het over besmettelijkheid gaat, dan is mazelen veel besmettelijker dan corona19.

    In je tabel komt mazelen dan ook als een middenmotor tevoorschijn met 15.502 gevallen, maar inclusief 1950-1975 zijn dat er meer dan 5 miljoen. Bovendien bereken je het gemiddelde van mazelen over de gehele 69 jaar terwijl je maar 43 jaar meldingen mag rekenen (1976-2018), dus 360 ipv 225. Het werkelijke gemiddelde zal boven de 70.000 liggen over 1950-2018.

    En er zitten meer ziekten in de tabel waar pas na vaccinatiebegin meldingen worden genoteerd.

  6. 13

    @12

    Inderdaad. Maar het blijft wat mager, gezien het aantal doden door de griep.

    Volgens mij geeft #0 niet zozeer een “overzicht van de besmettelijke feiten sinds 1956”, zoals hij het zelf formuleert, maar vooral van de publieke perceptie van die feiten. Ook interessant, maar toch echt wat anders dan de feiten zelf.

  7. 14

    @9: Het wordt tijd dat diverse instituten en Wikipedia meer gelijkluidende informatie presenteren. Volgens het CBS was het aantal in 2018 aan griep overledenen 1207.

    En ja, griep slaat, sinds 1956, andere besmettelijke ziektes met dikke cijfers. Griep, totaal 33435, en tuberculose, 17404 ‘scoren’ het hoogst.

    Maar het CBS vermeld onder “overige infectieuze en parasitaire ziekten” 71008 overledenen. Nu is dat ‘overige’ een verzameling van honderden ziekten, waaronder een aantal die in de eerste tabel hierboven staan (bijv. kinkhoest, mazelen).

  8. 16

    @11: Ik wil alleen maar laten zien dat er meer (veel meer) besmettelijke ziektes (en dus risicio’s op besmettingen) zijn.

    Hoe groot een verschil is tussen meldingen en ziektes? Misschien geeft het aantal overledenen een groffe indicatie. CBS geeft 217946 meldingen van tuberculose en in een ander overzicht 17404 aan tbc overledenen. Zouden dan 200542 mensen er alleen maar ziek van zijn geweest? Of veel minder?

    Mogen we er wel vanuit gaan dat als een lab op een ziekte test, zulks is gebeurd omdat er iemand met klachten bij een arts is langs geweest en er een vermoeden van een bepaalde kwaal was?

    Je hebt overigens gelijk dat er wel wat ziekten in de tabellen zitten. Excuses, misschien was ik er wat te vroeg mee.

  9. 17

    @13: Ik gaf een beknopt overzicht. Elke groep van elk jaar er in vermelden zou in dit artikel te ver strekken.

    (disclaimer: ja zeg, ik toch niet toegeven dat ik het glad vergeten ben???)

  10. 18

    @16: [ Hoe groot een verschil is tussen meldingen en ziektes? ]

    Geen idee. Volgens mij wordt bij mazelen getest in het lab omdat verschijnselen ook op andere ziektes kunnen duiden zoals de vijde of zesde ziekte, er zijn veel kinderziektes met vlekjes op de huid. Maar als Kees dan mazelen blijkt te hebben en zijn zus heeft dezelfde vlekjes en verschijnselen, gaat de arts geen labtest aanvragen.

    Misschien gaat alleen een positieve test als “melding” door. Ik weet niet welke ziekten een arts zonder labtest als overduidelijk valide “melding” kan/moet doorgeven.