Gastauteur, auteur op Sargasso

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Alles zeggen of schrijven in simpel Nederlands

14 april 2008 , 13:36 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor Wessel Visser, directeur van BureauTaal, bureau voor eenvoudig Nederlands. Deze opinie verscheen eerder in de Volkskrant.

Veel mensen willen met moeilijke woorden laten zien dat ze heus wel wat kunnen. Maar we hebben veel meer baat bij eenvoudig taalgebruik.

Omdat ambtenaren van het ministerie van Verkeer en Waterstaat een uitspraak van de Raad van State verkeerd hebben begrepen, was de spitsstrook op de A1 bij Hoevelaken vier jaar lang voor niets dicht. En omdat de meeste mensen niet weten wat er in onze Grondwet staat, drukte de kranten de Nationale Grondwetsquiz van het ministerie van Binnenlandse Zaken af. Minister Ter Horst vindt dat iedereen moet weten wat er in onze Grondwet staat.

Wat hebben deze dingen met elkaar te maken? Alles. De overheid schrijft vaak zó moeilijk, dat veel mensen niet begrijpen wat er staat. De meeste gewone Nederlanders snappen vaak niets van brieven, folders of formulieren van de overheid. Bijvoorbeeld van hun gemeente, van de Belastingdienst of van hun ziekenhuis. En vaak snappen ook ambtenaren niet wat hun collega-ambtenaren schrijven.

Veel mensen denken dat dat niet anders kan. Juridische taal is nou eenmaal moeilijk. Belastingwetten zijn gewoon ingewikkeld. En dokters gebruiken niet voor niets moeilijke woorden. Veel mensen denken dat het normaal is dat je van de overheid onbegrijpelijke brieven of folders krijgt.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Heel véél verkeerd met Wet Gegevensopslag

14 april 2008 , 12:13 , door Gastauteur

Sophie in 't Veld In het kader van de lopende discussie over privacy in het algemeen en de aankomende wet op het bewaren van telefoon- en internetgegevens gedurende 18 maanden in het bijzonder, hier weer een bijdrage van D66 Europarlementariër Sophie in ’t Veld. Dit is een reactie op het ingezonden stuk “Niets verkeerd met het bewaren met het bewaren van telefoongegevens” in het NRC van 7 april jl.

De overheid verschaft zich steeds vaker toegang tot klantbestanden van bedrijven. In een salamitactiek van maatregelen krijgt de overheid een steeds completer profiel van elke individuele burger, met onze telecommunicatiegegevens (telefoon, sms, e-mail), surfgedrag op het web, bankgegevens, reisbewegingen (vliegtuigpassagiers, OV chipkaart, vastleggen van passerende kentekens op snelwegen, rekeningrijden, lokaliseren via mobiele telefoon, RFID chips), koopgedrag (credit card, klantenkaarten, internetaankopen) en zelfs welke boeken we lenen in de bieb. Camera’s, microfoons, en satellieten registreren niet alleen, maar identificeren ons en analyseren ons gedrag. Ook gevoelige gegevens als medische gegevens, religie, vakbondslidmaatschap, politieke voorkeur of seksuele oriëntatie liggen vast in allerlei databestanden.

Al onze gegevens hebben we afgegeven in ruil voor een dienst of product. De meeste mensen realiseren zich niet dat al die informatie ook beschikbaar komt voor de overheid. De rechtsbescherming van burgers is slecht geregeld, vooral als gegevens worden gebruikt door landen gebruikt buiten Nederland en de EU. Bedrijven worden zo steeds meer ingezet bij wetshandhaving en veiligheid. De (stijgende) kosten daarvan worden afgewenteld op de bedrijven zelf. Vanzelfsprekend krijgt de overheid in het geval van een concreet onderzoek naar een verdachte of zaak beschikking over de benodigde informatie, waarbij aangetoond moet worden dat er een gerede aanleiding is.

Maar nu krijgt de overheid onbeperkt toegang tot hele bestanden, en kan zonder aanleiding onderzoek doen, vaak door geautomatiseerde zoektochten als data mining en profiling, waarbij iemand die aan het verdachte profiel voldoet maar moet uitleggen waarom hij onschuldig is. Voor de preventie van terrorisme of misdaad is dit een buitengewoon zwak middel, en heel vaak gebruikt de overheid de persoonsgegevens voor andere zaken. Klassiek is het in de smiezen houden van politici, journalisten en politiek bewogen kunstenaars, maar ook demonstranten, mensen met bijvoorbeeld HIV of aspirant-adoptieouders kunnen in het vizier komen. De overheid legt nauwelijks verantwoording af over het gebruik van persoonsgegevens en de effectiviteit daarvan, met een niet onderbouwde verwijzing naar “nationale veiligheid”. Ook de uiterst gebrekkige beveiliging is reden tot zorg (denk aan rondslingerende USB sticks of CD roms die zoek raken in de post).

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Permanente crisis

12 april 2008 , 11:00 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor vaste Volkskrant columnist Marcel van Dam.

Dinsdag stond er een artikel in de Volkskrant waarin de daling van het consumentenvertrouwen in de landen van de Europese Unie werd besproken. In Nederland is dat vertrouwen de afgelopen negen maanden het sterkst gedaald. Terwijl er, als je naar de economische feiten kijkt, voor Nederlanders reden zou zijn om zich het minst van iedereen zorgen te maken. Dat het vertrouwen daalt, is gezien de kredietcrisis te begrijpen. Dat het in vergelijking met andere landen zo sterk daalt in het geheel niet.

Ook het vertrouwen in het kabinet, in de bewindslieden en in de politiek staat op een dieptepunt.

Hoe groot het wantrouwen in het kabinet en de politiek in het algemeen is, kwam aan de oppervlakte bij de beschamende vertoning in de Tweede Kamer waar Wilders het kabinet voor een stelletje complotterende, vervalsende leugenaars uitmaakte. Dat statement werd door één op de drie Nederlanders onderschreven, zo bleek uit opinieonderzoek.

Vertrouwenscijfers in ondernemers ken ik niet, maar als ze zouden worden gemeten geef ik ze niet veel kans hoog te scoren. Door de exorbitante zelfverrijking waaraan zij zich schuldig blijven maken, hebben zij terecht hun krediet verspeeld. Ik denk dat ook het vertrouwen van burgers in elkaar is afgenomen, zij het, zo leert de ervaring, niet zo veel als in de instituties. Is er een verband tussen die fenomenen? Zo ja, wat is daar de oorzaak van?

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Sen en het gevaar van éénduidige identiteiten

10 april 2008 , 11:45 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag voor Koen Stuyck, die het onderstaande stuk in onze mailbox plofte. Dit is een ingekorte versie, de volledige bespreking is hier te lezen.

De bekende Indiase econoom en Nobelprijswinnaar (1998) Amartya Sen wil wel eens buiten de lijntjes van zijn vakgebied kleuren. Met “Identiteit en geweld” schreef hij een gevoelige, maar toch wel doorwrochte kritiek op de illusie van éénduidige identiteiten. Hij wijst op de negatieve gevolgen voor geweld en conflict in de wereld van vandaag waarin mensen meer en meer van elkaar gescheiden worden door godsdienst en cultuur. Een stimulerende denkoefening. Lezers met weinig geduld zouden zich kunnen storen aan de neiging van Sen om zijn basisthese talrijke malen te herhalen, via weliswaar telkens andere invalshoeken. Maar als je bereid bent hardop mee te denken dan neem je dat voor lief. Een rustige leesplek is warm aanbevolen.

Een natuurlijke staat?
De voorstanders van een éénduidige ‘culturele identiteit’-these zeggen dat identiteit iets is dat iedereen moet ‘ontdekken.’ Alsof het een natuurlijke staat zou betreffen. Terwijl je in werkelijkheid natuurlijk enkel ‘velden’ ontdekt, d.w.z. een familiale context, een sociaaleconomische context, een historisch-culturele context, een politieke context enzovoort. Vervolgens ga je je pluriforme identiteit samenstellen: je maakt dus keuzes, de één al bewuster dan de andere. Waarom je bepaalde keuzes maakt is afhankelijk van minstens evenveel factoren als er mensen zijn, maar waarschijnlijk van veel meer. Leeftijd, karakter, geslacht, temperament, gemoedsgesteldheid, sociale druk, materiële en andere beperkingen. Naargelang al de voorgaande factoren zal je een bepaalde deelidentiteit (sterk) benadrukken of net niet. De vrijheid die we hebben om onze loyaliteiten en prioriteiten te bepalen is dan ook uiterst belangrijk om te erkennen, naar waarde te schatten en te verdedigen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

BELAZERD

8 april 2008 , 14:00 , door Gastauteur

Vandaag plaatst Sargasso een gastbijdrage van ALO:

‘Goeiesmorgens, juffrouw Jannie’. De burgemeester betreedt aan het eind van de middag zijn kantoor en begroet zijn secretaresse op zijn gebruikelijke wijze. Hij hangt zijn jas op en gaat achter zijn bureau zitten. Hij ziet door het raam een waterig zonnetje dat, samen met het gezang van de vogels in de tuin achter het gemeentehuis, het begin van de lente aankondigt. Zijn werkdag was niet ongewoon geweest met een collegevergadering met zijn wethouders, gevolgd door de feestelijke opening van het nieuwe slachthuis aan de rand van de gemeente. De betoging van een paar inwoners was verwacht. De borden met ‘en toch zijn wij van mening dat de bio-industrie afgeschaft moet worden’ kwamen hem bekend voor. Ondanks dit protest was het gezellig gebleven, niet in de laatste plaats omdat slagers ook goede drinkers bleken te zijn.

Licht aangeschoten en in een goede bui was hij toe aan de afsluiting van de dag. Op de agenda stond alleen nog het doornemen van de post. De burgemeester reikte voorover en trok de stapel op zijn bureau naar zich toe. Toen hij het eerste document optilde en wat schuin hield om beter licht te hebben, kwam juffrouw Jannie naar hem toe. ‘Dat zat niet bij de post, dat komt ergens anders vandaan.’, zei ze tijdens het lopen. Ze was lichtelijk opgewonden, dat was hij niet van haar gewend.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Nederland en de Tibetkwestie

5 april 2008 , 11:05 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag voor Frans-Paul van der Putten, gepromoveerd op de geschiedenis van buitenlandse invloed in China. Hij is momenteel als onderzoeker verbonden aan Clingendael. Deze opinie verscheen eerder in het NRC.

Tibet Uprising Day (foto:flickr/Sirensongs)

De druk op Westerse regeringen om actie te ondernemen tegen China’s Tibetbeleid neemt toe. In Westerse media wordt gepleit voor het boycotten van de openingsceremonie van de Olympische Spelen door vertegenwoordigers van buitenlandse regeringen. Hiermee zou een signaal worden afgegeven dat men het niet eens is met de manier waarop Beijing de crisis in Tibet aanpakt. Gehoopt wordt dat de Chinese overheid, die graag wil dat de Spelen een succes worden, hierdoor de druk van de internationale gemeenschap voelt.

Aan de ene kant is de bevordering van mensenrechten een centraal punt in het beleid van Minister Verhagen. Aan de andere kant heeft de Nederlandse economie baat bij goede betrekkingen met China. Moet Nederland oproepen tot een internationale boycot van de openingsceremonie? Of is een oproep wat te hoog gegrepen en moet de regering zich beperken tot het niet sturen van vertegenwoordigers naar de ceremonie? En hoe moet het dan met Prins Willem-Alexander, die lid is van het IOC?

De kern van het probleem
Laten we kijken naar wat de kern van het probleem in China is, en hoe zich dat verhoudt tot de Westerse wereld. De kern van het mensenrechtenprobleem in China is dat de Chinese staat te sterk is. Anders gezegd, de Chinese burger heeft onvoldoende politieke vrijheden. De overmatig sterke staat in China is het product van een verleden waarin de Chinese staat zelf juist weer te zwak was. Dat was het geval tussen circa 1850 en 1950. In die periode van honderd jaar was de centrale staat in China onvoldoende in staat de bevolking te beschermen tegen hongersnoden, criminaliteit, burgeroorlogen en buitenlandse invasies. Vele miljoenen doden zouden niet gevallen zijn als de Chinese staat in deze periode normaal had gefunctioneerd. Sinds de Communistische machtsovername in 1949 streven China’s leiders naar een sterke staat, om een herhaling van de misère uit het verleden te voorkomen. Het China van vandaag is daarom een krachtige staat, waarin de politieke rechten van individuele burgers ondergeschikt zijn aan de veiligheid en stabiliteit van het land als geheel.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Privacyschending is geen science-fiction

4 april 2008 , 12:00 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag voor Aukje van Roessel, die het onderstaande stuk eerder schreef voor de Groene Amsterdammer.

Privacy? (Foto: Flickr/armcurl) Nederlanders komen niet in opstand als overheden en bedrijven het recht op respect voor het privé-leven afbreken. Het is te abstract en overkomt altijd ?de ander?. Totdat een gewone, blanke Nederlander aan de beurt is. Dan pas schrikken we ons rot, te laat.

STEL U VOOR. Uw zoon gaat naar school, hij kan alleen het schoolgebouw binnen als na een irisscan daarvoor toestemming is gegeven. Gemakshalve wordt via die scan meteen vastgesteld of uw zoon die dag last heeft van agressieve gevoelens en medicijnen moet slikken om te voorkomen dat hij doorslaat. Of u loopt over straat, er stopt een politiewagen en de u onbekende agent spreekt u onmiddellijk aan met uw naam, omdat hij dit dankzij een chip op uw identificatiekaart al wist nog voordat u de auto zag aankomen. Of u reist via de Verenigde Staten naar Canada, maar u wordt gearresteerd, omdat uw naam voorkomt op een lijst van verdachte personen waarvan u geen idee had dat u daar op stond, laat staan waarom, maar u wordt onder zware politiebegeleiding naar een land gestuurd waar ze zacht gezegd minder vriendelijk met gevangenen omgaan.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Wederopstanding van de marktwerking

3 april 2008 , 11:02 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor Frank Kalshoven, onder andere vaste columnist bij de Volkskrant. Hij betoogt dat een succesvolle samenwerking tussen markt en Staat wel degelijk mogelijk is.

Free Market (Foto:Flickr/David Gallagher)

In antwoord op Evelien Tonkens? column Triomf en afgang van marktwerking schreef ik vorige week over de wenselijkheid van de wederopstanding ervan. Uit nationaal en internationaal onderzoek blijkt dat de effecten overwegend positief zijn, dus waar is dat anti-marktsentiment toch op gebaseerd? Het was een boos stuk, en een aantal van u stoorde zich aan mijn stevige kwalificaties. Waarvoor excuus.

Tonkens reageert deze week gelukkig inhoudelijk, en begint te zeggen dat de markt ?op veel terreinen prima werkt?. Daarmee is de ?afgang van marktwerking? uit haar eerste column dus van tafel ? het punt waar ik zo boos om werd. Daar ben ik blij mee. Niettemin, schrijft Tonkens, maak ik drie ?elementaire denkfouten?. Het is aardig om het over twee van die drie nog even te hebben, ook omdat ze aansluiten bij veel mails van lezers.

Mijn eerste denkfout: ?Het idee dat de overheid publieke diensten echt op afstand kan plaatsen en er dan ook af is.? Ik durf er heel wat onder te verwedden dat Tonkens geen enkel citaat kan vinden van Nederlandse economen waarin zoiets potsierlijks wordt beweerd. Markt en staat, zeggen economen juist, hebben elkaar hard nodig, en niet alleen bij publieke diensten.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

PvdD kent zijn klassiekers wel

2 april 2008 , 16:30 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor ZeitGeisty, die het opstuurde via de mail.

En voorts zijn we van mening dat er een einde moet komen aan de bio-industrie.

Aldus Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren gisteren aan het einde van haar betoog over Wilders in het debat over Fitna. Een grap? Ja inderdaad, hoewel sommigen daar anders over denken.

Wat blijkt: de Romeinse senator Cato de Oude haalde ongeveer dezelfde ‘grap’ uit door na elk betoog het volgende te oreren: ?Ceterum censeo Carthaginem delendam esse.? Dat is goed Latijn voor: ?En verder ben ik van mening dat Carthago vernietigd moet worden.?

De Partij voor de Dieren heeft deze historische anekdote inderdaad naar het heden vertaald, bevestigt een medewerker van de Tweede Kamerfractie. Elk betoog van de PvdD eindigt met de opmerking over het afschaffen van de bio-industrie. De opmerking van Thieme werd door de meeste Kamerleden begrepen en met luid geklop onthaald.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Er is te veel respect voor geloof

2 april 2008 , 15:01 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Vandaag voor Sander van Walsum, correspondent voor de Volkskrant in Duitsland.

Zo?n dertig jaar geleden wisten cabaretiers en cineasten ? per definitie vlijmscherp en vreselijk links ? wel raad met gelovigen. Pastoors werden opgevoerd als corpulente figuren die niet van jeugdige parochianen konden afblijven. Gereformeerde predikanten maakten gemene zaak met de wrekende God, maar namen het met de eigen moraal niet zo nauw.

Volgens de modieuze opvatting van die dagen handelden jeugdige kerkgangers onder dwang, of miskenden ze de tekenen des tijds. Wie als 16-jarige de Heer liefhad, werd door zijn ruimdenkende leeftijdsgenoten ter verantwoording geroepen. Soms oogstte de gelovige nog wel enig respect voor de eerlijkheid waarmee hij zijn afwijkende opvattingen opbiechtte. Maar dat respect strekte zich niet uit tot het geloof zelf. De keuze voor allerlei exotische varianten van het communisme was makkelijker te verklaren dan de keuze voor welke God dan ook.

Die houding veranderde toen de migranten in ons midden als gelovigen werden geïdentificeerd. We waren ? wijs geworden door het verleden ? tot het inzicht gekomen dat onze cultuur niet superieur was aan andere. Dus we haalden het niet in ons hoofd om net zo schamper over moslims te doen als over onze protestanten en katholieken.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Polarisatie in de praktijk

1 april 2008 , 08:55 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor Arnoud de Jong van Verbal Jam. Dit stuk verscheen eerder op zijn eigen blog.

Er wordt wel eens gesteld dat wij in Nederland geen debatcultuur hebben. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, waar in het onderwijs aan de kunst van het debatteren nadrukkelijk aandacht wordt besteed. En dat is te merken. Sommige discussies op de Nederlandse internetfora zijn van een dermate bedroevend niveau, dat ze een regelrechte verspilling zijn van de vrijheid van meningsuiting.

Zo bracht mijn vorige stuk over de verdraaide feiten in Fitna op diverse weblogs de gemoederen in beweging. Opvallend daarbij was dat de (vermoedelijke) Wilders-adepten bij gebrek aan solide argumenten al snel hun toevlucht namen tot de gebruikelijke dooddoeners en kleinerende bewoordingen, vooral natuurlijk aan mijn adres. In hun angst voor het islamitisch geweld scharen ze zich onvoorwaardelijke achter Wilders, als moslims achter hun profeet.

Ondertussen gaan ze geheel voorbij aan het werkelijke punt dat in het stuk van gisteren nu eigenlijk wordt gemaakt. In hun bangelijke agitatie merken ze het waarschijnlijk niet eens op. Het enige wat ik deed was de ene vertaling naast de andere leggen en concluderen dat er sprake was van selectief, onjuist en onvolledige gebruik van citaten uit de Koran door Wilders. En dus van misleiding. Daar moet ik, net als elke andere burger die de democratische rechtsstaat aan het hart ligt, alert en kritisch op zijn.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Marktwerking is amoreel

28 maart 2008 , 11:14 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Ditmaal voor vaste Volkskrant columnist Marcel van Dam. Deze column stond dan ook eerder in de Volkskrant.

New York Stock Exchange (Foto: Flickr/Luigi Rosa) Stomvervelend vindt Frank Kalshoven de anti- marktmaffia. In zijn column spuit hij zijn ergernis over wat hij noemt de filippica van Evelien Tonkens tegen marktwerking in de zorg. Zijn ergernis is zo groot dat hij zijn verstand een blokje om heeft gestuurd.

Ik reken mij graag tot de anti-marktmaffia. Natuurlijk niet omdat ik tegen marktwerking ben. Ik ben ook niet tegen het weer. Geen ordeningsmechanisme is beter in staat in een complexe samenleving vraag en aanbod van goederen en diensten zo efficiënt mogelijk op elkaar af te stemmen. Alle pogingen om dat generiek op een andere manier te doen, zijn op mislukkingen uitgelopen.

Evelien Tonkens reageerde adequaat op de aanval van Kalshoven, door erop te wijzen dat in sectoren als de zorg marktwerking ertoe leidt dat de overheid zijn macht verliest, maar zijn verantwoordelijkheid houdt. Dat heeft een explosie van bureaucratie tot gevolg. Maar er is meer in te brengen tegen marktwerking in sectoren waar het mechanisme fundamenteel tekortschiet.

Ziektewet
Kalshoven citeert met instemming Coen Teulings van het Centraal Planbureau, die zei dat marktwerking de afgelopen decennia heeft bijgedragen aan de productiviteitsstijging in Nederland. Het is een waarheid als een koe. De markt jaagt de concurrentie op en concurrentie stimuleert resultaat gericht werken. Maar dat afrekenen op resultaat kan perverse gevolgen hebben.