Gastauteur, auteur op Sargasso

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Weg uit de crisis, kansen voor wereldleiderschap

2 april 2009 , 12:00 , door Gastauteur

Dit is een gastbijdrage van Worldconnectors Jos van Gennip (voorzitter Society for International Development), Johan van de Gronden (directeur WNF), Hans Eenhoorn (voormalig topman Unilever en associate professor aan Wageningen Universiteit), Leontien Peeters (Business in Development Network), Tineke Lambooy (Universiteit Utrecht, Nyenrode Business Universiteit), Herman Mulder (voormalig topman ABNAmro).

worldconnectors1 Het is crisis. Maar in Londen schijnt donderdag de lentezon. Zal het de uitkomsten van de G20-top aldaar positief beïnvloeden? Zal het de grootheden wat warmer – en harder – doen lopen voor een geïntegreerde, en gedurfde, lange-termijn visie op de aanpak van deze crisis, die zovele gezichten kent? Er lijkt geen andere keuze dan in te zetten op een omslag naar mondiale duurzame ontwikkeling.

Vorige maand formuleerde een keur aan geëngageerde leiders uit het politieke, maatschappelijke, religieuze en bedrijfsleven (met Desmond Tutu als beschermheer en aangemoedigd door de Britse premier Gordon Brown) samen de ‘Ubuntu Declaration for a Just and Sustainable World Economy’. Worldconnector en oud ABN Amro topman Herman Mulder droeg bij aan deze Verklaring, die een oproep doet aan de G20 om de crisis vooral als kans te zien. Een kans om expliciet te kiezen voor een duurzamer en rechtvaardiger wereld. En dan niet alleen voor de eigen burgers.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Tales from the Pipe: hoe jongerenwerk kan helpen

1 april 2009 , 10:30 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Hieronder een een stuk van Kaj Leers, dat eerder op zijn eigen blog verscheen.

Dreiging van het mes (Foto: Flickr/mnd.ctrl)

Dit is het verhaal van Ali, een dappere Turkse jongen die zich wist te ontrekken aan een uiterst curieus en gewelddadig nieuw fenomeen in Nederlandse probleemwijken: een nieuw soort ?peer pressure? die iedereen naar beneden trekt. “Jij bent een van ons, en zal een van ons blijven!”

Ik woon in de Diamantbuurt, die buurt in Amsterdam die altijd in het nieuws komt als een bontkraagje in Rotterdam een buschauffeur afrost. Waarom? Gewoon, omdat hier wel eens wat gebeurt, meestal veroorzaakt door luie, kansloze, gefrustreerde mocro’s en hun kleine broertjes.

Dat is één keer uit de hand gelopen waardoor een gezin weggepest werd – er zat véél meer achter dat verhaal, echt waar – en sindsdien rijden de camerateams van EenVandaag, Netwerk, Hart van Nederland en weet ik veel na het plaats delict nog even door naar de Diamantbuurt. Een paar shotjes voor achtergrond en diepgang. Staan ze meestal te filmen in een lege straat waar zo af en toe een bejaarde achter een rollator oversteekt. Daarvan wonen er hier immers meer dan er hangende bontkraagjes zijn.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Het gevaar van Pakistan

31 maart 2009 , 12:00 , door Gastauteur

Dit is een gastbijdrage van Nick Ottens.

Onder de nieuwe regering Obama staat Afghanistan weer centraal in de Amerikaanse Midden-Oosten strategie. Waar de afgelopen jaren de aandacht vooral door Irak werd opgeëist benadrukte Barack Obama gedurende de verkiezingscampagne keer op keer dat in Afghanistan de werkelijk oorlog tegen de terreur werd gevochten en daarom heeft hij toegezegd de troepenmacht in het land te verdubbelen. Maar zelfs 60.000 Amerikaanse soldaten zijn misschien niet genoeg.

Op het hoogtepunt van de oorlog in Irak bevonden zich maar liefst 140.000 coalitietroepen in een land dat eenderde kleiner is dan Afghanistan en vijf miljoen minder inwoners telt. Daarbovenop komt dat het verzet in Afghanistan wijdverbreider is dan in Irak: de Taliban kan nog steeds rekenen op steun onder aanzienlijke delen van de bevolking. Echter het grootste probleem is dat diezelfde Taliban zich overwegend teruggetrokken heeft in de bergachtige grensstreek met Pakistan. Geen buitenlandse veroveraar, noch de Britten, noch de Sovjets, is er in de recente geschiedenis in geslaagd dit gebied te overheersen. “De Obama regering voorziet dilemma’s gekend door sommigen van haar voorgangers,” weet Henry Kissinger. “Amerika kan zich nu niet terugtrekken, noch kan het de strategie volhouden die ons tot op dit punt gebracht heeft.”

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De meerderheid heeft gelijk

31 maart 2009 , 11:02 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Hieronder weer eens een stuk van SanteBrun, dat eerder op zijn eigen blog verscheen.

Geert... eet een ijsje (Foto: Flickr/jacco de boer)

Het optreden van Geert Wilders in het crisisdebat leek een beetje op aftreden, maar wij houden hem in de gaten. In de meer realistische peilingen is zijn partij derde, dus hij is nog geen premier.

Het was dan ook scoren voor open doel, nadat de zeer onwaarschijnlijke minkukel Van Geel had verklaard (en ik citeer uit het hoofd) dat ‘democratie goed is, maar niet moet uitdraaien op inspraak’. Dat is, als je er over nadenkt, intussen precies de kern van de democratie, al moet je dat natuurlijk niet zo zeggen. Officieel is het nog altijd zo dat het centrale kenmerk van een democratie is dat je rekening houdt met de mening van de minderheid, maar het is niet iedereen in de Tweede Kamer en daarbuiten gegeven te begrijpen wat dit eigenlijk precies betekent. Democratie is niet: ik heb altijd gelijk.

Het gekke is natuurlijk dat er weinig aan te doen valt. De coalitie komt doorgaans tot stand op grond van het feit dat de coalitiepartijen samen een meerderheid in het parlement hebben. Hadden ze die niet, dan begonnen ze niet eens aan een coalitie. In de praktijk komt de functie van de minderheidsfracties er op neer, dat ze genadeloos het voorgestelde beleid fileren en bij het grof vuil zetten; voor het beleid dat vervolgens wordt besloten heeft het geen gevolg, maar de aangevoerde argumenten kunnen er wel toe leiden dat het electoraat de volgende keer de oppositie de meerderheid verschaft, waardoor die (eventueel) een coalitie kunnen vormen ‘die kan rekenen op een vruchtbare samenwerking met het parlement’, het ligt de kannegin in de mond bestorven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Bonussen als afleidingsmanoeuvre

31 maart 2009 , 11:00 , door Gastauteur

Dit is een gastbijdrage van Hugo Vlam.

dnb De discussie over de bonussen wordt opgeklopt om de werkelijke verantwoordelijken van de kredietcrisis te ontzien. De bonuscultuur is een secundaire oorzaak van de kredietcrisis, primair zijn het de complexe financiële producten met een onterechte goede kredietwaardigheid die de financiële markten verziekt hebben. De grootste Nederlandse banken hebben deze producten zoals collateralized debt obligations en credit default swaps met grote gretigheid ingekocht en zijn dus op de eerste plaats zelf verantwoordelijk. Maar omdat de financiële wereld de laatste decennia zo ongelofelijk complex is geworden hebben we diverse instituties met controlerende taken ingesteld die als onafhankelijke organen oordelen moesten vellen over de risico’s in deze ondoorzichtige markt. De belangrijkste controlerende taken lagen bij De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en laten het nu juist deze organisaties zijn die de banken toestemming hebben gegeven om te investeren in producten met ingewikkelde financiële constructies waarin risico’s op een briljante manier verborgen werden gehouden.

Het gedrag van banken dient zo snel mogelijk gewijzigd te worden en dit wordt nu getracht door de huidige bonuscultuur aan de schandpaal te nagelen. Veel logischer is het om te beginnen bij de bron van het kwaad namelijk de producten zelf. Beleggers die deze producten gekocht hebben dienen nu hun verlies te nemen waarna het verder verboden moet worden dit soort ondoorzichtige producten aan te bieden. Maar wie neemt zo’n beslissing in een tijd waarin alle financiële markten over de hele wereld met elkaar verbonden zijn? Deze taak moet niet aan de banken zelf overgelaten worden omdat deze dan toch wel weer een of andere financiële whizzkid vinden die het beestje een ander naampje kan geven. De beslissing om een halt toe te roepen aan dit soort producten moet normaliter op internationaal niveau genomen worden door een gezamenlijke actie van de Amerikaanse FED en de Europese Centrale Bank (ECB). Maar helaas is de FED privé-bezit van een aantal grote banken en haalt de ECB zijn geld uit de nationale centrale banken van de landen die Euro hebben ingevoerd waardoor we van een onafhankelijke houding weinig hoeven te verwachten. In Nederland wordt nu uit pure onmacht de schuld in de schoenen van de bonuscultuur geschoven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

En toch heeft Agnes gelijk

30 maart 2009 , 11:12 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Hieronder een stuk van Brechtje, dat eerder op haar eigen blog verscheen.

Er wordt op dit moment behoorlijk op haar gespuugd, op FNV- voorzitter Agnes Jongerius. Vooral jongeren hebben het met haar gehad, omdat ze teveel op zou komen voor de verworven rechten van haar verouderde achterban. Daarop schreef een jonge FNV-er weer een reactie, die zelfs het NOS-journaal haalde.

En toch heb ik stiekem best wel sympathie voor haar. Omdat ze zich er weinig van aantrekt. Omdat ze het ‘gespin’ rondom het crisis-akkoord naar zich toegetrokken heeft, en haar versie van de compromis goed naar buiten bracht, waardoor maar weer eens pijnlijk duidelijk werd dat er bij het kabinet van een heldere en toekomstgerichte visie geen sprake was maar dat het akkoord van compromissen aan elkaar hing. Maar ook, omdat ik vind dat ze wel een beetje gelijk heeft.

Gelijk? En dat terwijl we nota bene al 9 miljard toeleggen op de AOW? Ja, toch wel. Want het belangrijkste argument dat nu wordt aangevoerd om langer door te werken, namelijk dat we allemaal ouder zouden worden, is een drogreden. Trouw berichtte dat al maanden geleden, en ook vandaag weer. Mensen worden namelijk helemaal niet zo veel ouder. Dat lijkt maar zo, omdat de kindersterfte enorm is afgenomen. Op 0-jarige leeftijd hebben we inderdaad een hogere levensverwachting. Dat komt omdat kinderen tegenwoordig meer kans maken volwassenheid te halen. Maar als ze eenmaal volwassen zijn, en dus werken, is de levensverwachting helemaal niet veel hoger. Sinds de invoering van de AOW in 1957 is de levensverwachting van een 65-jarige slechts met ongeveer anderhalf jaar toegenomen. Die anderhalf jaar wordt meestal ook nog doorgebracht in slechtere gezondheid. Dat gezeur over dat we allemaal nog fit genoeg zijn om langer door te werken, dat klopt dus niet.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

D66 moet meer zijn dan Pechtolds Tegenpartij

27 maart 2009 , 10:28 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Hieronder een stuk dat onze oud-redacteur Roy aan ons mailde. Voor de goede orde, hij is lid van D66.

Vier Tweedekamerverkiezingen had D66 ervoor nodig om van 24 tot 3 kamerzetels gereduceerd te worden. Nu, bijna 2,5 jaar na de laatste halvering, staat de partij in de peilingen op enorme winst. Wordt deze miraculeuze wederopstanding verklaard door een verandering van de partij en haar koers, of moet de reden voor de gunstige peilingen gezocht worden buiten de partij, misschien wel bij die andere partij die het zo goed doet?

Pragmatisme, geen ideologie
Al bij de oprichting van D66 was duidelijk dat de partij geen zware ideologische fundamenten zou hebben. Het was Van Mierlo cum suis in beginsel te doen om de democratie af te stoffen en op te schudden. Het proces werd de inhoud. De rest van het program werd zowel op sociaal-maatschappelijk als economisch vlak ingevuld door een vorm van het liberalisme, wat vooral tijdens de twee paarse kabinetten tot uiting kwam.

Een in die tijd aanzwellende onderstroom werd door de gevestigde partijen, sterk naar elkaar toegetrokken, niet herkend of erkend. Met Fortuyn kwamen maatschappelijke thema’s zoals immigratie en integratie en moraal in de publieke ruimte bovendrijven. Maar ook het ongenoegen over een afstandelijk Europa en de vermarkte publieke instellingen werden veelbesproken thema’s in plaats van Haagse hamerstukken. Net als de andere paarse partijen had D66 hier geen antwoord op.

Geen heroriëntatie
Het tijdperk na Fortuyn werd (en wordt nog steeds) gekenmerkt door grote middelpuntvliedende krachten, die partijen doen versplinteren of leeglopen naar de uitersten van het politieke spectrum. De partijen in nood herwaarderen hun ideologie om invulling te geven aan de nieuwe thema’s. Behalve D66: de commissie die de oorzaken van de stabiele glijvlucht van D66 onderzocht verwoordt het (november 2007) als volgt (.pdf): “Nieuwe maatschappelijke vraagstukken vragen om nieuwe antwoorden, maar D66 heeft de afgelopen jaren onvoldoende antwoorden geboden op zaken als de gegroeide onvrede over immigratie, de te ver doorgeschoten individualisering, de behoefte bij mensen aan houvast, de ‘vermarkting’ van voorheen publieke diensten et cetera. (?) In tegenstelling tot andere politieke partijen heeft D66 ook daarna [2002] verzuimd om zich inhoudelijk te heroriënteren.”

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Watercrisis in Afrika: verspillende hulporganisaties

26 maart 2009 , 15:38 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Hieronder een stuk van Paul Visser.

Het International Institute for Environment and Development (IIED) luidt de noodklok over de erg slechte toestand van de waterputten in Afrika. De slecht onderhouden waterputten bedreigen de gezondheid van de lokale bevolking die sterk afhankelijk zijn van deze waterbronnen, concludeert Jamie Skinner, onderzoeker bij IIED, in een essay voor de wereld waterdag van 22 maart.

In heel Afrika hebben diverse hulporganisaties in de loop van de jaren ongeveer 50.000 waterputten geslagen om lokale gemeenschappen te voorzien van water. Aan het onderhoud wordt echter weinig tot geen aandacht besteedt waardoor de putten al snel in onbruik raken. De hulporganisaties onderhouden de putten zelf niet en ze leiden ook de lokale mensen niet op om de waterputten zelf te onderhouden en beheren. Hier falen de hulporganisaties en donorlanden. Skinner geeft enkele voorbeelden: van de 52 watersystemen die zijn gebouwd in het Kaolack gebied in Senegal werken slechts 32 putten naar behoren. In west Niger is het nog schrijnender: van de 43 daar aangelegde waterputten functioneert er bijna geen enkele meer. Volgens Skinner staat dit voor een geldverspilling van 200 tot 360 miljoen dollar.

Naar de precieze redenen waarom deze organisaties de gemeenschappen niet verder helpen, blijft het gissen. Het kan zijn dat de bouw van een waterput meer aandacht genereert voor hun eigen organisatie om zo donoren te werven voor andere projecten. Of ze verliezen domweg hun interesse als de waterput geslagen is. Naar aanleiding van dit essay van Skinner, kan je zeker concluderen dat een lange termijnoplossing geen prioriteit heeft.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Israël beweegt naar rechts

26 maart 2009 , 10:30 , door Gastauteur

Dit is een gastbijdrage van Nick Ottens.

bibi Met de Arbeiderspartij van Ehud Barak aan zijn zijde heeft Benjamin Netanyahu een regering. De brede coalitie die uit de samenwerking tussen rechts, geleid door Likud, en de sociaal-democraten van Barak voortkomt zal op meer internationale waardering kunnen rekenen dan het alternatief, een kabinet van haviken waarin ook Avigdor Lieberman namens het nationalistische Jisrael Beetenoe zitting zou nemen.

Netanyahu heeft toezegt dat zijn regering een “partner voor vrede” zal zijn in het aanhoudende conflict met de Palestijnen. Hij stelt zich hiermee gematigder op dan voorheen. Als eerste minister tussen 1996 en 1999 was Netanyahu nog zeer terughoudend om met de Yasser Arafat te onderhandelen. Verder weigerde hij resoluut terugtrekking uit de Golanhoogten en was discussie over Jeruzalem met hem onmogelijk. Toen onder Ariel Sharon in 2005 Israël haar nederzettingen in de Gazastrook begon te ontmantelen stapte hij zelfs op als minister van financiën. Lieberman trok zich destijds om dezelfde reden terug uit de coalitie.

Dat het tussen Netanyahu en de Sharonisten nog steeds niet botert blijkt wel uit het falen van de onderhandelingen met Tzipi Liv, leidster van de Kadimapartij die een meer gematigde koers jegens de Palestijnen voorstaat en daarom met Likud brak. Hoewel Kadima in het parlement nu de grootste partij is slaagde zij er niet in een coalitie te smeden. Barak toonde zich wel bereik met Netanyahu in zee te gaan maar dit levert hem felle kritiek uit eigen gelederen op.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Voormalige guerrillabeweging gaat polderen

21 maart 2009 , 12:26 , door Gastauteur

Dit is een gastbijdrage van Marjolein van de Water zij interviewde voor Noticias Hato Hasbún, de belangrijkste politieke adviseur van de Salvadoriaanse verkiezingswinnaar Funes en bovendien directielid van de FMLN.

“Als die communisten winnen zullen ze ons land verkopen aan Hugo Chavez!” Deze en soortgelijke uitspraken waren de afgelopen maanden veelvuldig te horen uit de monden van tegenstanders van Mauricio Funes, de man die afgelopen zondag de verkiezingen in El Salvador won. Zijn partij, de FMLN (Farabundo Martí para la Liberación Nacional), is een formatie van 5 linkse guerrillagroeperingen die tijdens de burgeroorlog hun krachten bundelden om te strijden tegen de heersende oligarchie. Na het tekenen van de vredesakkoorden in 1992, werd het een officiële politieke partij en is sindsdien de grootste oppositiepartij in El Salvador. De ARENA (Alianza Republicana Nacionalista) is opgericht in 1981 door toenmalig legerofficier Roberto D’Aubuisson, die in de jaren ’70 en ’80 bovendien verscheidene paramilitaire doodseskaders heeft opgericht. ARENA is 20 jaar aan de macht geweest en het land is al die tijd gekenmerkt geweest door een extreme politieke polarisatie.

Volgens Hato Hasbún, de belangrijkste politieke adviseur van Funes en bovendien directielid van de FMLN, zal aan die polarisatie nu een einde komen. In een interview met Noticias benadrukt hij het belang van samenwerken met andere partijen om de problemen in het land het hoofd te kunnen bieden. Hasbún, van oorsprong een Palestijn, wordt beschouwd als de man die verantwoordelijk is voor het kandidaatschap van Funes. Al bij de vorige presidentsverkiezingen presenteerde hij Funes als de ideale kandidaat maar toen koos de partij nog voor de inmiddels overleden voormalig guerrillacommandant Shafik Handal. Funes is de eerste presidentskandidaat van het FMLN die geen verleden heeft in de guerrilla.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

De lente van LLiNK

20 maart 2009 , 11:10 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Dit keer wederom Bram Vollaers, hoofd Radio bij LLiNK.

De strijd om zendtijd in het publieke bestel is bijna beslecht. De finale van de wervingscampagnes is ingezet en over twee weken bent u echt af van al die advertenties, aangepaste uitzendingen en omroepdirecteuren in praatprogramma’s. Twijfelt u nog over een lidmaatschap? Nu is de tijd om te beslissen. Mocht u het allemaal echt niet meer uithouden, zet uw radio en televisie dan uit en ga naar buiten. Het is lente.

Bij LLiNK zijn we er wel aan toe. Onze eigen financiële crisis bleek een winterdip van jewelste. We zijn in de kou gezet door vertrokken verantwoordelijken en moeten nu de gevolgen dragen. Dat de bioboer niet meer komt en de schoonmaakster is vertrokken is wel te overzien. Dat we afscheid hebben moeten nemen van enkele freelancers en dat ook de contracten van vaste krachten niet worden verlengd, valt ons zwaar. De winter was streng.

Gelukkig weten we hier het een en ander over tuinieren en is duidelijk dat ook een strenge winter eindigt met knopjes aan bomen en bloemetjes aan planten. Nu de ergste kou uit de lucht is hopen we daarom voorzichtig dat het nieuwe leven ook bij LLiNK kan beginnen. De grote groei van ons ledenaantal in de afgelopen weken en de voorlopige hervatting van onze financiering doen in ieder geval denken aan de eerste zwaluwen. Met 150.000 leden en een begroting die onze schuld kan laten verdampen maken zij misschien nog eens zomer.

Nieuw leven voor de groenste omroep betekent niet dat we zomaar verder willen waar we gebleven waren. Op de radio heeft LLiNK zijn zaakjes al aardig op orde, maar op televisie en internet zijn de plannen vooralsnog groter geweest dan de daden. Alhoewel, hele mooie dingen waren er ook, dat bewijst het beste van LLiNK. Met meer zendtijd zullen wij echter laten zien dat LLiNK 2.0 het maken van mooie programma’s op alle platforms echt in de groene vingers heeft.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Normen, waarden en walging

18 maart 2009 , 11:38 , door Gastauteur

GeenCommentaar heeft ruimte voor gastloggers. Dit kunnen stukjes zijn die we (uiteraard met toestemming) overnemen van andere weblogs, zoals deze van Peter, dat eerder verscheen op zijn eigen weblog.

Canadese onderzoekers menen een verband gevonden te hebben tussen walging en moraliteit. Ze ontdekten dat we niet alleen een vies gezicht trekken bij eten dat we niet lusten, maar ook als we ergens verontwaardigd over zijn. In beide gevallen is het één en dezelfde gezichtspier die een expressie van walging op ons gelaat veroorzaakt. Het zou dus best eens kunnen, zoals we kunnen lezen op VPRO’s Noorderlicht, dat “onze normen en waarden niet alleen worden gestuurd door complexe gedachten, maar ook door primitieve instincten die te maken hebben met het vermijden van mogelijk schadelijke stoffen”.

Wat de boer niet kent, lust hij niet. Is dat de reden waarom de boer een muur van normen en waarden optrekt, om zich tegen het onbekende, tegen zijn angst te beschermen? Is dat de reden waarom mensen walgen van zaken die hen vreemd zijn? Of worden we misselijk van het idee dat ons bestaan in de kern zinloos is en bouwen we daarom stelsels van normen en waarden om betekenis te geven aan het leven?

De filosoof Sartre schreef in 1938 zijn eerste boekje, getiteld “De Walging”. Daarin mijmert de hoofdpersoon over de zin van zijn bestaan en komt er gaandeweg achter dat die zin er eigenlijk niet is, maar dat we die zelf construeren. In de woorden van Sartre: “Wanneer je leeft gebeurt er niets. Maar als je je leven vertelt, verandert alles.”