Voor volk en vaderland

COLUMN - Het heeft iets wrang poëtisch: de twee bewindsmannen die al jarenlang eisen dat burgers volledig transparant zijn en alles wat een mens doet, volgbaar en inzichtelijk moet zijn voor de overheid, struikelden over hun eigen gelieg, gedraai en gekonkel.

Staatssecretaris Teeven blijkt indertijd het College van procureurs-generaal te hebben belazerd: van hen had hij weliswaar toestemming voor een deal met Cees H, maar het bedrag daarvan mocht maximaal twee miljoen zijn, een limiet die Teeven stiekem ruim verdubbelde. Tegenover het parlement loog Opstelten dat hij helaas geen bonnetjes tot zijn beschikking had, maar dat de feiten niettemin ‘glashelder’ waren en dat het parlement hem niet zo aan de kop moest zeuren.

De pers bleek gelukkig volhardend te zijn – lang leve Nieuwsuur! – en diepte andere feiten op dan wat Opstelten het parlement zo omstandig voorhield. En jawel, daar gingen beide heren: afgedropen, met de staart tussen de benen. Nogal laf overigens, want hun aftreden voorkwam dat ze later deze week, zoals eerder via een Kamerdebat gepland was, rekenschap aan het parlement hoeven af te leggen. De transparantie die beide heren elk ander willen opleggen, verdragen ze zelf bitter slecht.

Intussen voegt de kwestie Opstelten/Teeven twee VVD’ers toe aan de lijst leugen & bedrog. Die lijst neemt de laatste maanden explosief toe. In oktober trad VVD-burgemeester Jan Broertjes (Midden-Drente) af na een litanie van liegen en willekeur. In december trad VVD-wethouder Huub Eitjes (Maassluis) af: hij had zijn broer een dik betaalde baan bezorgd. De strafzaak tegen de corrupte VVD’er Jos van Rey werd in januari hervat. Eind februari bleek VVD interim-burgemeester Rob Bats een klokkenluider die een gat in zijn Terschellingse begroting had blootgelegd, met een afkoopsom het zwijgen te hebben opgelegd. In diezelfde periode moest VVD-Kamerlid Mark Verheijen wegens foute declaraties en geritsel aftreden. Vorige week eiste het Openbaar Ministerie een jarenlange gevangenisstraf tegen VVD-lid Ton Hooijmaaijers, voormalig gedeputeerde van Noord-Holland, wegens onder meer omkoping.

Een fraaie lijst, maar niet heus.

Wat vooral zorgen baart is het animo waarmee de VVD haar liegende, ritselende en rotzooiende bewindslieden verdedigt. Premier Mark Rutte stond pal achter partijgenoot Mark Verheijen, totdat bleek dat zijn lieveling helemaal niet integer was geweest. Rutte stond pal achter partijgenoot Opstelten, die het parlement heeft voorgelogen, en had eergisteren ‘het volste vertrouwen’ dat Opstelten de kwestie tot een net einde zou weten te breien. Fractievoorzitter Halbe Zijlstra oreerde twee weken geleden nog dat je ‘als leidinggevende’ in eerste instantie ‘achter je mensen’ moet staan.

Juist voor een volksvertegenwoordiger horen ‘je mensen’ vooraleerst de burgers zelf te zijn, niet je partijleden.

  1. 4

    Ik vind dit echt slap van de VVD om hun mensen zo te laten vallen. Ze hadden gewoon moeten zeggen dat zij de partij voor het bedrijfsleven is, dat het hun taak als liberalen is om zo veel mogelijk publiek geld in handen van particulieren te brengen. The tragedy of the commons is that they exist at all. Aanbestedinkje hier, subsidieregelingetje daar, koffertje met geld zus en zo. Flesje wijn erbij. Dat is waar die partij voor staat. Hou dan je rug recht, zeker in verkiezingstijd.

    En dat niet al die particulieren en bedrijven alles altijd even legaal doen, nou ja, wat wil je met al die betuttelende regeltjes van die alsmaar uitdijende overheid? Je wordt als ondernemert tegenwoordig haast gedwongen om te frauderen. En wie moet er anders in die Maserati’s rondrijden om de economie draaiend te houden? It’s a dirty job, but someone’s got to do it. Wees toch blij dat grootverdienend Nederland nog een paar vrienden in de politiek heeft waar ze nog een borreltje mee willen drinken in St. Tropez.

  2. 5

    “Tegenover het parlement loog Opstelten dat hij helaas geen bonnetjes tot zijn beschikking had” Je kan je afvragen of een schermafdruk van een oude computer, die na 50.000 euro aan IT expertise boven water is gekomen juridisch voor een bonnetje door kan gaan. Ik denk dat de fiscus je uitlacht als je een schermafdruk als bonnetje bij ze indient.

    De deal die destijds gemaakt was, is verder ook zeer discutabel, maar juridisch destijds legaal. Had Opstelten zelf het bonnetje gevonden, dan was hij maanden geleden al van het probleem af geweest. Het lijkt er meer op dat hij is pootje gelicht door zijn medewerkers of door het criminele circuit.

    Desalniettemin is het uitermate slordig dat Justitie dit soort overschrijvingen niet officieel kan verantwoorden en is Opstelten daarom terecht afgetreden. Voor zijn opvolgen lijkt mij een grondig onderzoek naar de boekhouding van justitie een eerste prioriteit. Wie weet hoeveel miljoenen ze nog meer zijn kwijtgeraakt, dan krijgen we de komende jaren een hele snelle wisseling van ministers van Justitie. En als het criminele circuit hier achter zit is het natuurlijk een nog veel kwalijkere zaak.

  3. 6

    @5: “De deal die destijds gemaakt was, is verder ook zeer discutabel, maar juridisch destijds legaal.”

    Voor Cees H. wel misschien, maar Teeven heeft desondanks een misdrijf begaan door een deal te sluiten die hij niet mocht sluiten en dat ook nog eens te verhullen. Dat zou voor hem wel wat meer consequenties mogen hebben dan alleen met zijn minister te moeten opstappen (want dat is standaardprocedure bij opstappende ministers).

  4. 7

    Teeven is wat dat betreft een typische VVD’er: wetten (en andere regeltjes) zijn er voor anderen, niet voor ons soort mensen.

  5. 8

    @5
    Een ‘schermafdruk van een oude computer’ is op zijn minst een teken dat er wel een kern van waarheid is. Vooral als het dan onderdeel van een in onbruik geraakt systeem was. Maar het heeft wel iets amateuristisch, ja.

    Het lijkt er meer op dat hij is pootje gelicht door zijn medewerkers of door het criminele circuit.

    Ik sluit het niet uit. Opstelten heeft onder andere door zijn autoritaire en inefficiente optreden, impopulair kabinetsbeleid, maar ook impopulair persoonlijk beleid veel kwaad bloed gezet bij verschillende onderdelen van zijn justitie. Maar of iemand daarvoor een ambtsmisdrijf wil plegen? Juist het omgekeerde lijkt te gelden: het ‘bonnetje’ kwam pas aan het licht na een extern onderzoek. Oftewel: als medewerkers van Justitie een rol hadden gehad, is het door het achterhouden van dat bonnetje.

    Dat échte criminelen (en dan bedoel ik dus niet VVD’ers an sich) in dit spelletje meespelen, lijkt me niet waarschijnlijk. Ik kan me niet voorstellen dat je als ambtenaar op belangrijke plaatsen in Justitie komt, zonder dat je gangen zijn nagegaan, al dan niet met een VOG.

    Het bedrag van 50.000 euro is veel, en moet wat mij betreft ook onder de langetermijnkosten van ‘reorganisatie van ICT’ vallen.