SP: ga terug naar een eigen sociale agenda

OPINIE - Om te kunnen groeien moet de SP het luie populisme de rug toekeren

De deal van Rutte

Nu Rutte op het punt staat het verdrag met Oekraïne te ondertekenen ruikt de oppositie bloed. De PVV, GeenStijl, maar ook de SP spreken schande, en menen dat ‘de democratie wordt vermoord’. Op de fora roeren de boosburgers zich weer op gelijke wijze.

Rutte daarentegen vindt dat hij de Nee-stem wel degelijk serieus heeft genomen. Hij heeft naar eigen zeggen geluisterd naar de inhoudelijke argumenten van de Nee-campagne, en de volgende vijf zaken in een juridisch bindende verklaring bij de EU-partners afgedwongen:

– Geen EU-lidmaatschap voor Oekraïne
– Geen extra geld naar Oekraïne
– Geen plicht tot militaire samenwerking
– Controle over het toelaten van werknemers
– Blijvende aanpak van corruptie

Ik heb eerlijk gezegd nooit enige waardering voor Rutte zijn politiek op kunnen brengen, maar los van of we tevreden zijn met de resultaten, kan ik toch niets anders dan respect tonen voor de moeite. Inderdaad zijn dit de voornaamste redenen die telkens weer te horen waren in het Nee-kamp om tegen te stemmen. Dat hij dit door alle presidenten van de EU heeft kunnen laten ondertekenen verraadt toch in ieder geval diplomatiek talent.

De Nee-stem

Aan de andere kant: de vertegenwoordigers van het Nee-kamp vinden dit volstrekt niet voldoende. En daar valt ook wel wat voor te zeggen. Om te beginnen het vertrouwen dat de gemaakte afspraken ook worden nagekomen. De SP sneert dat Oekraïne het inlegvel niet eens ondertekend heeft. Nu hoeft dat natuurlijk ook niet: het betreft hier een afspraak tussen de EU-landen. Maar of deze toevoeging aan het verdrag de kiezers genoeg vertrouwen geeft? Het is onduidelijk.

Daarbij speelden er in de discussie over het referendum ook nog andere argumenten mee, die niet op het lijstje terugkomen. Zo was er bijvoorbeeld het argument van de SP dat dit akkoord een ‘neoliberaal’ akkoord zou zijn, naast het argument van de Partij voor de Dieren dat het akkoord de bio-industrie teveel zou bevorderen. Terecht of onterecht, deze argumenten zijn op het inlegvel niet terug te vinden.

En verder hebben veel mensen, waaronder nota bene de initiatiefnemers van het referendum, aangegeven helemaal niet tegen te stemmen om Oekraïne of om het verdrag. Hun stem was een motie van wantrouwen tegen de EU, en/of Rutte zelf. In een land zonder referendumcultuur gebeurt dat helaas. Die stem wordt natuurlijk met geen enkele wijziging tevreden gesteld, uiteindelijk zelfs niet eens met een afwijzing van het verdrag.

Democratie?

Dit alles maakt het erg ingewikkeld voor het parlement te bepalen of voldoende aan de eisen van de nee-stemmers tegemoet wordt gekomen. Iedereen heeft er natuurlijk een mening over, maar laten we eerlijk zijn: niemand weet of voldoende Nee-stemmers zich door Rutte gerustgesteld voelen. Rutte weet dat niet, en het Nee-kamp weet dat ook niet. Als we dat echt zouden willen weten, dan zouden we het referendum opnieuw moeten houden.

Ondertussen hebben de mensen die nu Nee=Nee roepen, en menen dat Rutte de democratie vermoordt, van democratie uiteindelijk maar weinig begrepen. Democratie is meer dan stemmen alleen. Het is ook luisteren naar elkaar, informatie inwinnen over wat er bij de tegenstanders aan schort, kijken of er gezamenlijke belangen zijn, en wanneer het gaat om tegengestelde belangen is het geven en nemen, om zo tot een nieuw voorstel te komen waarvoor wel voldoende steun wordt gezocht. Nee alleen is volkomen passief. Het geeft geen richting.

Het is eerder ondemocratisch om te stellen dat een referendum met een Nee tegen een bepaald verdrag (bovendien raadgevend, met een zeer lage opkomst, en slechts gehouden in één lidstaat), genoeg reden moet zijn om ieder verdrag in de toekomst voor alle lidstaten te blokkeren. Partijen die dat anders zien kan dat hoogst kwalijk genomen worden. Uiteindelijk zijn zij degenen die de democratie misbruiken. En cynisch genoeg brengen zij daarmee ook hun eigen inhoudelijke argument in de discussie om zeep.

De SP

En dit valt mij vooral tegen van de SP. Met hun slogan Nee=Nee, hebben ze hun eigen inhoudelijke punt dat de EU een neoliberaal paradijs voor het grote geld is, volledig achter zich gelaten. Het wordt in hun opiniestukken en debatbijdragen niet eens meer genoemd.

Het is naar mijn idee niet zo gek dat de SP vrij laag staat in de peilingen, en niet profiteert van de terechte ondergang van de PvdA. De SP reageert alleen, ze agendeert niet. Met Nee maak je je tijdelijk populair bij andere Nee-roepers misschien, maar je maakt er niemand enthousiast mee voor jouw agenda.

De SP is kortom teveel bezig met populisme, en te weinig met sociale politiek. Dat moet anders. Hoe?

Hervorm die neoliberale EU

Als het gaat over de EU, zou de SP zich niet moeten verliezen in slogans als Nee=Nee, en daarmee haar eigen inhoudelijke kritiek laten vallen. Ze zou juist ieder debat moeten aangrijpen om telkens weer het neoliberale karakter van de Unie te benoemen. Dat zij tegen stemt is haar goed recht, maar niet met een slogan als Nee=Nee en ‘u vermoordt de democratie’. De reden moet zijn dat ze het neoliberale Europa wil blokkeren, en dat Rutte niet voldoende rekening heeft gehouden met dat argument.

De SP zou daarbij het moment moeten kiezen zich veel feller te richten tegen Dijsselbloem. In de EU wankelt Dijsselbloems positie meer en meer: zijn harde neoliberale koers wordt niet alleen bekritiseerd door buitenlandse Europese partijen als Syriza en Podemos, maar ook door het IMF nota bene, en laatst zelfs nog door de Europese sociaal democratische fractie. Waar blijft de SP als socialistische partij in dit debat? Waarom pleit zij niet continu voor een flexibelere begrotingsdiscipline, een kwijtschelding van schulden waarvoor de banken moeten betalen, en een Europees sociaal investeringsprogramma? Hoe moeilijk kan dat voor een socialistische partij zijn?

Laat de SP vooral ook stoppen met overal Brussel de schuld van te geven, terwijl ze weet dat de grootste hardliners in Brussel nog altijd uit Den Haag komen. En laat de SP in plaats van alleen maar te klagen ook zelf met een écht hervormingsplan voor de EU komen, want qua alternatieven is de SP al jaren eerder Euro-apathisch dan Euro-kritisch. Waarom sluit zij zich niet aan bij de beweging van Varoufakis die pleit voor openheid aan alle onderhandelingstafels? We kunnen de hervorming van de EU toch niet aan de socialisten over de grens overlaten? Internationale solidariteit is niet voor niets een sleutelterm van het socialisme. Handel daarnaar.

Buitenlandpolitiek

Als het gaat om de buitenlandagenda, zou de SP zich als sociale partij op dit moment eerder druk mogen maken over Aleppo dan over Oekraïne. Het zou de SP daarbij passen als de D66 en GroenLinks actiever steunen in hun strijd voor mensenrechten over de grens, en daar zelfs meer het voortouw in zouden nemen. Daarnaast zou de SP zich veel drukker mogen maken over de schrijnende toestanden met asielzoekers aan de Griekse grens. Wat heeft het voor zin om in het verkiezingsprogramma voor een menswaardige opvang door de EU te bepleiten als daar in de kamer en de media nauwelijks over wordt gesproken?

Het is goed dat de SP zich druk maakt over de Turkije-deal. Maar zonder haar eigen sociale alternatief daarbij te presenteren, redt zij het daarmee in de ogen van sociale kiezers niet. Hoe moeilijk het voor hen ook is, de SP is hiermee alleen geloofwaardig als zij er in één adem voor pleit dat Europa de vluchtelingencrisis zelf op een menswaardige manier oplost. Een SP die dit uit angst voor de rechtse kiezer niet hardop durft te roepen, is geen geloofwaardige sociale partij.

Zorg en bijstand

En daar houdt de passieve houding van de SP niet op. Ook binnenlands laat de SP keer op keer punten liggen. Zeker, op het dossier van de Zorg doet zij het goed. Het agenderen van een Zorgfonds was een strategisch goede zet. Maar daar blijft het helaas bij.

Laat de SP behalve de zorg ook het sociale stelsel weer agenderen. Alle respect voor Sadet Karabulut, die met een deltaplan tegen de armoede komt. Maar Roemer horen we daar niet over, en dat is voor een partij die bij uitkeringsgerechtigden een belangrijk deel van haar achterban heeft een regelrechte schande.

Belangrijker: de afgelopen jaren heeft dit kabinet door middel van boete- en controlemaatregelen en uitsluiting van de bijstand een ware hel gemaakt voor wie erin zit, en veel mensen eruit en de problematische schulden ingejaagd. Mede als reactie op deze ontwikkeling is de discussie over het basisinkomen populair geworden. Wat deed de SP? In plaats van deze discussie aan te grijpen en te pleiten voor een plichtenvrije bijstand op zijn minst, ging ze er met gestrekt been in, en deed ze alles om de discussie over het basisinkomen in de kiem te smoren.

Dan kan de SP ondertussen wel pleiten voor het verhogen van de uitkeringen zelf, maar daar zit nog niet eens de helft van de pijn.

Flexwerkers

Verder loopt de SP als het gaat om sociale zekerheid vooral te hoop tegen iedere aantasting van het ontslagrecht. Maar wat koopt een flexwerker daarvoor? Hij is de loser van dit systeem, en hij moet in de krant lezen dat de SP naast de PvdA nota bene de enige partij is die nog wat ziet in Asschers Flexwet: de wet die er zogenaamd voor moet zorgen dat hij eerder een vast contract krijgt, maar er in praktijk voor zorgt dat hij eerder ontslagen wordt.

Ook leest hij dat de SP ervoor pleit de flexwerker ‘duurder te maken’, zodat werkgevers niet meer voor flexwerkers kiezen. Hoe komt dat over op de flexwerker zelf, die zoekt naar een sociale partij die opkomt voor verbetering van zijn positie?

Tijd voor een sociale partij

Om te kunnen groeien moet de SP het luie populisme de rug toekeren, en weer durven. De afgelopen week heeft Roemer een crisis in zijn eigen partij bezworen. Anonieme kamerleden zouden gelekt hebben naar het AD. Roemer zegt dit laf te vinden en hier niet zoveel mee te kunnen. Daar ben ik het volledig mee eens. Maar de kritiek dat de SP zich te weinig van haar sociale kant laat zien, te weinig haar eigen verhaal heeft, en veel teveel de populistische koers is gaan varen, snijdt hout.

En dat is ernstig, want als ik het SP verkiezingsprogramma lees, dan ziet dat er niet eens al te slecht uit, en heb ik deze partij de komende periode zelfs graag in de regering. Maar niet zolang zij haar strijd op de verkeerde manier voert, en op de verkeerde fronten. De resultaten blijven dan ook uit.

Ondertussen komt Jesse Klaver met een belastingplan waarin hij de SP op links passeert, en qua radicaalheid ver achter zich laat. Waar blijft Roemer?Als hij hersens heeft, besluit hij dat hierbij het roer echt om gaat, en kiest hij met de SP weer voor de eigen sociale koers. Nederland heeft een socialistische partij nodig die opkomt voor de slachtoffers van het systeem, daar een eigen verhaal voor heeft, en dat verhaal weet te agenderen. Durf met dat sociale verhaal te komen, en laat die inhoudsloze populistische retoriek achterwege, zodat je partij weer stemmen gaat winnen, Emile. Want deze manier is een doodlopende weg.

 

  1. 1

    Een uitermate sterk betoog, waarvan ik hoop dat het in SP kringen aandachtig gelezen gaat worden.

    Het meest sprekende vond ik nog wel een tweet van Paul Ulenbelt gisteren, waarin hij GL als GroenSlinks denigreerde. Kennelijk is Linkse samenwerking absoluut onbelangrijk, en is het prima om potentiele coalitiepartners tegen je in het harnas te jagen.

  2. 2

    OPINIE – Om te kunnen groeien moet de SP het luie populisme de rug toekeren

    Je bedoelt “om de stem van Klokwerk te winnen, moet de SP het luie populisme de rug toekeren”?

  3. 3

    @2: Ik denk dat het om iets meer stemmen gaat dan die van Klokwerk, om eerlijk te zijn. Ondanks het huidige neo-liberale kabinet en massale ontevredenheid onder burgers heeft de SP in de peilingen zetels verloren …

  4. 4

    Klokwerk, een hele dikke +1 voor dit hele stuk.

    Wat een drama toch, linkse partijen in Nederland in de eenentwintigste eeuw. Ik denk dat ik maar in winterslaap ga. Maken jullie me wakker als de linkse lente echt is aangebroken?

  5. 5

    @4: “Wat een drama toch, linkse partijen in Nederland in de eenentwintigste eeuw.”

    Weghalen de woorden “linkse”, “in Nederland” en “in de 21ste eeuw”. Schrijven is schrappen. ;)

  6. 6

    “Het is eerder ondemocratisch om te stellen dat een referendum met een Nee tegen een bepaald verdrag (bovendien raadgevend, met een zeer lage opkomst, en slechts gehouden in één lidstaat), genoeg reden moet zijn om ieder verdrag in de toekomst voor alle lidstaten te blokkeren.”

    Dit. Het is echt hoogst verwonderlijk hoe sommige tegenstanders van het Oekraïneverdrag zich verhouden tot de democratie. Het referendum in Nederland wordt heilig verklaard, en mensen die daar nuance bij aan proberen te brengen (lage opkomst, raadgevend, etc.) wordt verweten antidemocratisch te zijn. Voor de interne partijdemocratie van een politieke partij (in dit geval GroenLinks), weten mensen dan weer geen respect op te brengen. Onder andere op basis van het argument “dat slechts een kleine meerderheid van die paar 1000 mensen op het congres”, etc.

    Terwijl als je die aantallen hier zo belangrijk vindt, je zou verwachten dat je dan ook iets mag vinden van het aantal Nederlanders dat het verdrag tegenhoudt, in relatie tot de hele Europese bevolking, waarvan de democratisch gekozen vertegenwoordigers allemaal akkoord zijn.

    Wonderlijk. Sommige mensen lijken een democratie a la carte aan te hangen, waarbij alleen de democratische processen die de ‘gewenste’ uitkomst hebben serieus genomen hoeven te worden. Het hoeft denk ik geen betoog dat dat niet werkt.

    Prima stuk Kees!

  7. 7

    De hele uitkomst van het referendum en hoe ons land zich verhoudt tot de gehele EU is wat mij betreft irrelevant in deze. GroenLinks heeft gewoon een hele grote fout gemaakt door te roepen dat het referendum als bindend zou worden gezien door de partij. Direct na de verkiezingen bleek al dat GroenLinksers in overgrote meerderheid voor het verdrag hadden gestemd.

    Dit standpunt is nu gecorrigeerd, of liever, in lijn gebracht met hoe de partij er echt over denkt. En terecht, want GroenLinks vertegenwoordigt die groep, niet zo’n vaag niet bestaand concept als “het volk”. Als dat het geval zou zijn, zou je geen partijen nodig hebben.

  8. 8

    Inderdaad, het zou heel raar geweest zijn als GL totaal tegen de lijn van haar leden en stemmers plotseling tegen het verdrag zou hebben gestemd, omdat duidelijk andere stemmers het zouden hebben verworpen.

    @Analist: Misschien. Natuurlijk schrijf ik vanuit mijn eigen mening, maar ik schrijf het natuurlijk ook in de hoop dat mensen zich erin herkennen (overigens heb ik voor dit stuk wel veel input gehad via Facebook, dus er zit ook veel van anderen in).

    Overigens, bovenstaande agenda is niet de agenda ‘van Klokwerk’. Ik zelf ben een groot voorstander van het verdrag, en ik vind ook dat linkse mensen dat zouden moeten zijn gezien hun eigen ideologie. Dit soort verdragen hebben namelijk altijd enorm geholpen voor de verspreiding van de mensenrechten en democratie in ons werelddeel. Bedenk wel dat 25 jaar geleden heel Oost Europa nog communistisch was en Zuid Europa tot 40 jaar geleden nog leefde onder fascistische dictaturen. De worst die de EU voorhoudt, gekoppeld aan voorwaarden aan mensenrechten, helpt echt.

    Ik stoorde me daarom mateloos aan de tegencampagne die de SP voerde, in lijn met het rechts-populisme. Daar waren ze me sowieso al kwijt. Zeker heb ik net als de SP zware kritiek op de neoliberale koers van de EU. En daarbij vind ik de EU bizar ondemocratisch. Maar dat via zo’n referendum willen agenderen vind ik echt de verkeerde manier.

    Desondanks gun ik ze in dit stuk hun tegenstem zoals je ziet. Alleen wil ik dan wel dat ze hun eigen motieven niet nog eens gaan verloochenen.

    Ook noem ik in dit stuk het nationaal zorgfonds strategisch sterk, terwijl ik het er inhoudelijk niet mee eens ben (hoewel de motieven en het doel wel nobel zijn).

    Dus nee, dit stuk is geen wens van hoe ik de SP zelf idealiter zou zien. Ik houd wel degelijk rekening met hun positie.

  9. 11

    Eens met analist: Klokwerk gaat er (uitermate populistisch) van uit dat zijn ideeën automatisch ook gedeeld worden door dé kiezer (of althans voldoende kiezers om electoraal succesvol te zijn).

    Helaas is dat niet zo, met een dergelijke strategie zou SP vooral de concurrentie aangaan met andere linkse partijen als GroenLinks en de PvdA, en daar schiet de progressieve zaak niet mee op.

    De ongemakkelijke realiteit is dat Nederland veel kiezers kent die economisch links zijn maar sociaal conservatief. Bij uitstek in dit kwadrant valt winst te behalen door de SP, want veel kiezers in dit kwadrant gaan nu voor de PVV.

    Naast een inhoudelijke heroriëntatie is de verpakking natuurlijk minstens zo belangrijk, mensen kijken eigenlijk niet zo goed naar de inhoud als de lijsttrekker maar aanspreekt.

    Je kan maar beter helder kijken naar de feiten; met wishful thinking gaat links het niet winnen, en dat is treurig.

  10. 12

    @11: De feiten zijn dat de SP zetels verliest in de peilingen. En dat is raar, want je zou zeggen dat er juist alle reden is voor veel mensen om op ze te stemmen. Met zetels verliezen gaat links het niet winnen, en dat is treurig.

    Met het verkiezingsprogramma van de SP is er nog niet eens zoveel mis, alhoewel ik het weinig vernieuwend vindt, maar dat is een persoonlijke mening. En ze doen goed hun best met dat Nationale Zorgfonds. Maar op een of andere manier trekt het kennelijk te weinig mensen. En dat is niet zo raar; de mensen voor wie dat Ukraine-referendum echt belangrijk is stemmen toch niet op de SP, die stemmen wel PVV of een nieuwe rechtse splinter. De rest van de mensen vraagt zich af waarom de SP zich er zo druk over maakt, terwijl er genoeg andere dingen mis zijn in Nederland waar ze aandacht aan zouden kunnen besteden.

  11. 13

    @9: Ik zag Ulenbelt eens bij Weltschmertz (soms hebben ze wel iets goeds) en toen had hij precies hetzelfde verhaal, waar ik precies hetzelfde commentaar op had als jij in je artikel.

    Maar het is een beetje waarom de SP wel als conservatief wordt omschreven; ze komen weliswaar op voor de lagere klassen, maar dat is vooral gericht op herverdeling. De wat meer ingrijpende ideeen als een basisinkomen gaan te ver voor ze. Nou ja, dat is natuurlijk een legitieme opsteling.

  12. 14

    @Cerridwen: Dat is de fout die links wel vaker maakt, in de hoop op rechtse kiezers het eigen verhaal gaan matigen, half meebewegen, een beetje in het midden zitten…

    Je ziet dat het effect is dat linkse kiezers niet warm meer lopen voor die partijen, en de partij de basis verliest. En zonder enthousiaste basis heeft een partij geen aantrekkingskracht meer. Ook niet voor die kant die de partij voor zich wilde winnen, want als die mensen linkse partijen betrappen op het delen van populistische praatjes of conservatieve praatjes, dan kiezen ze uiteindelijk voor een echte populist of conservatief. Die zijn tenminste duidelijk en eerlijk, zo wordt het dan ervaren.

    Zo gebeurde het de PvdA de afgelopen kabinetsperiode, de SP heeft eronder te lijden, en in de VS verloren de Democrats zo de verkiezingen die een eitje voor ze hadden moeten zijn.

    De kiezer wil een authentiek geluid. Je moet kiezers niet willen lokken met een verhaal dat niet het verhaal van jezelf is. Daar kijken ze doorheen.

    @Lennart: Ik had iets van acht jaar geleden al een gesprek met Ulenbelt hierover, waaruit mij duidelijk werd waarom hij tegen was – hij vreest dat de vakbeweging erdoor ondermijnd wordt. Het middel is voor hem het doel geworden. En dat geldt ook voor de SP, die de afgelopen jaren de (succesvolle) tactiek hebben gevolgd om de vakbewegingen van de PvdA over te nemen. De vakbewegingen zijn niet gebaat bij een ontjuridisering van de sociale zekerheid, want daar leven ze van. Als ze geen bijstand meer hoeven te leveren aan mensen die hun sociale zekerheid niet krijgen, van hun werkgever, van de gemeente etc… dan wordt niemand lid, want de meeste leden zijn lid omdat ze het zien als een rechtsbijstandverzekering.

  13. 15

    @14: Ja, de SP is wat dat betreft meer een belangenpartij dan een beleidspartij, als je snapt wat ik daarmee bedoel. Ze willen hun eigen groepen vooral beschermen. Met een basisinkomen is het veel makkelijker voor mensen om ontslag te nemen, waardoor werkgevers veel minder macht hebben. Het klopt natuurlijk dat je dan minder vakbonden nodig hebt; je hoeft niet meer zoveel macht te concentreren als tegenmacht. Dat lijkt mij persoonlijk een goed iets, omdat je meer macht bij de burgers neerlegt. Maar als je doel vooral is het beschermen van de vakbond, dan snap ik wel dat je het niks vind. Overigens, ik verwacht dat je in de praktijk wel degelijk vakbonden blijft houden. Want wat Ulenbelt vergeet: staken wordt ook een stuk makkelijker, zeker als je dat een tijd vol wil houden.

  14. 16

    @14: Het is natuurlijk wel een beetje vreemd dat links juist aan die partijen kiezers verliest wiens verhaal jij niet wil dat ze overnemen. Ik denk dat je de markt voor het linkse verhaal dat jij voorstaat ernstig overschat.

    Maar dat is niet erg, want in Nederland zijn we in de gelukkige positie dat we niet één, maar als je het een beetje ruim neemt 8 linksige partijen in de tweede kamer hebben (linkse ouderen, linkse christenen, linkse socialisten, linkse liberalen, linkse salonsocialisten, linkse dierenliefhebbers, linkse migranten en duurzame linksen). Die hoeven niet allemaal dezelfde linkse visie te hebben, sterker nog, het zou juist goed zijn als ze niet allemaal hetzelfde verhaal hebben, want anders concurreren ze vooral met elkaar en kan je het bestaansrecht van al die partijen ernstig ter discussie stellen.

    Voor links is het dus voordelig als verschillende partijen een verschillende niche opzoeken, of als ze dat niet willen, fuseren. Jij stelt voor dat de SP meer gaat concurreren met GroenLinks, en dat is fijn voor zover ze dan meer overeenkomen met jouw ideeën, maar niet best voor de electorale positie van links.

  15. 17

    Nee, ik stel helemaal niet dat de SP moet gaan concurreren met GroenLinks. De SP heeft een eigen verhaal, waar ik een anti-Oekraïne standpunt in erken (terwijl ik van dat standpunt walg), en dat zich richt op zorg en de sociale zekerheid, waar GroenLinks zich vooral richt op milieu en belastingen. GroenLinks is ook geen socialistische partij. Ik ben het helemaal met je eens dat iedere linkse partij zijn eigen verhaal moet hebben. Zolang ze elkaar maar niet afvallen voor, en vooral na de verkiezingen.

    Ik denk dat je echter een zware inschattingsfout maakt waar je stelt dat de SP aan de PVV zou verliezen. De PVV profiteert als je het vergelijkt met de vorige verkiezingen voornamelijk van de VVD, misschien van de PvdA, hoewel de PvdA stemmers waarschijnlijk eerder richting GroenLinks, D66, 50+, Denk en de PvdD zijn vertrokken, want die groeien allemaal. De links/rechtsverhouding in Nederland is helemaal niet zo veranderd. VVD en PVV doen in de laatste peiling van Maurice de Hond samen bijvoorbeeld maar 3 zetels meer dan bij de vorige verkiezingen. Die partijen lijken een beetje communicerende vaten. De verhoudingen tussen links en rechts veranderen niet zoveel.

    Het kan volgens mij wel, dat de SP PVV stemmers trekt, maar niet door een soort PVV light of JanRoospartij te worden, want dan stemt men wel op the real thing. Linkse mensen onderschatten de kracht van hun eigen verhaal, zijn daar onzeker over, zwakken het af. De kiezer ruikt die onzekerheid, die onoprechtheid die er ook in zit, en straft het af.

    De media zijn de afgelopen tijden bij de buitenlandse verkiezingen echter van de ene verbazing in de andere gevallen. Syriza, Podemos, Corbyn, Sanders, allemaal bewezen ze keer op keer dat een radicaal links verhaal een veel grotere mobiliseringskracht heeft dan iemand had verwacht, en zelfs een belangrijke tegenhanger kan vormen voor Extreem Rechts. In feite deed Obama hetzelfde, want die kwam zelf aan de macht met een zeker voor de USA zeer progressief programma.

    Die verbazing kan de volgende keer misschien weggelaten worden, want dan is het een bevestiging worden van iets dat we al wisten.

    Kan het zijn dat jij dat alleen maar niet wil zien omdat het niet jouw verhaal is? :)

  16. 18

    Ik heb nee gestemd omdat ik denk dat het een heel gevaarlijke ontwikkeling is om de EU de kastanjes voor NATO uit het vuur te laten halen, en dat is precies wat met dit verdrag wordt geprobeerd.

    Vooropgesteld, het zou *niet* een gevaarlijke ontwikkeling zijn als de EU, statistisch gesproken, de afgelopen dertig jaar gewoon 2% van het BNP aan defensie had uitgegeven. Dan hadden onze legers er goed bij gezeten en zou deze move routineus geweest zijn. Dat zou mijn voorkeur gehad hebben, bovendien hadden we dan geen ‘schuld’ bij de Amerikanen, maar de geschiedenis laat zich niet terugdraaien.

    Nu echter, worden we een hoek ingedreven zonder de middelen om ons er weer uit te vechten. NATO kan de Oekraine niet inlijven – dat zou Rusland niet over z’n kant laten gaan, en dus laat men de EU het maar doen. Never mind dat dat 90% dezelfde spelers zijn met eenzelfde soort diplomatieke post in dezelfde stad. Never mind dat uit die hoek opeens geluiden opklinken over een EU leger. Never mind dat de verdragstekst een zinssnede bevat over de territoriale integriteit van de Oekraine, wat gewoon een verkapt artikel 5 is. We hebben deze uitruil met de VS nodig, *omdat* wij, aan deze kant van de Atlantische oceaan, zo ontzettend in gebreke zijn en (willen) blijven – onze sociale uitkeringen betalen zichzelf niet tenslotte. En *daarom* moet het verdrag er komen.

    En omdat dat niet een geldige reden is, die sowieso niet in deze vorm gecommuniceerd is geworden, heb ik nee gestemd.

  17. 19

    @17: Vrijwel alle aanpassingen die je bepleit doen het SP profiel meer lijken op dat van GroenLinks, inclusief je wens voor minder populisme.
    Het gaat er niet om dat ik die kritiekpunten niet deel, maar dat jij er zonder meer vanuit gaat dat dit de SP verder gaat helpen.

    Ik denk dat je echter een zware inschattingsfout maakt waar je stelt dat de SP aan de PVV zou verliezen.

    Ik denk dat jij je hoofd in het zand steekt als je denkt dat links (en dan met name de SP) geen kiezers uitwisselt met de PVV. Een deel van de kiezers wordt aangetrokken door precies die populistische kant van de SP die jij eruit wilt slopen, en die die kiezers ook vinden in de PVV of 50plus.

    Er zijn natuurlijk andere kiezers die het populistische in de SP juist tegenstaat, en die daardoor wellicht SP gaan stemmen. En natuurlijk trekt de PVV veel kiezers van VVD en CDA, en is de SP niet de hoofdleverancier van dit electoraat. Maar om te groeien moet de SP kijken waar de electorale ruimte zit, en meerdere groepen kiezers bedienen.

    De media zijn de afgelopen tijden bij de buitenlandse verkiezingen van de ene verbazing in de andere gevallen. Syriza, Podemos, Corbyn, Sanders, allemaal bewezen ze keer op keer dat een radicaal links verhaal een veel grotere mobiliseringskracht heeft dan iemand had verwacht, en zelfs een belangrijke tegenhanger kan vormen voor Extreem Rechts.

    Radicaal links heeft een flinke mobiliseringskracht, maar niet genoeg om verkiezingen te winnen, en dat is toch waar het om gaat. Alleen Syriza is tot nu toe in staat gebleken verkiezingswinst om te zetten in macht, met dank aan de winnaarsbonus. En de voorbeelden die je noemt hebben juist het populisme omarmd, zeker een Syriza, de meest succesvolle.

    In feite deed Obama hetzelfde, want die kwam zelf aan de macht met een zeker voor de USA zeer progressief programma.

    Obama deed nou juist niet hetzelfde, hij zette in op samenwerking en compromis, en slaagde erin met inclusieve retoriek een brede coalitie aan zich te binden, van zowel radicaal als gematigd links.

    Daar is in Nederland ook best een markt voor, zie de goede uitslag van Samsom in 2012, maar de linkse versplintering helpt daarin niet mee. Wellicht dat er in de debatten een linkse leider uitspringt (wellicht zelfs Roemer, maar ik vrees Asscher), en dan kan het alsnog hard gaan.

  18. 20

    @KJH: Volgens mij vergis je je, en in het verdrag helemaal niet militair. Dezelfde militaire verplichtingen als in het verdrag staan heeft de EU nota bene met… Rusland (echt!).

    Daarbij hoeven we helemaal niet zo bang te zijn voor die Russen. Alle EU-landen bij elkaar, zonder Groot Brittannië, geven per jaar vier keer zoveel uit aan defensie als Rusland. “We” hebben die Amerikanen feitelijk helemaal niet nodig. Er staat ook nauwelijks nog Amerikaans materieel in de EU.

    Natuurlijk vinden de Amerikanen dat wij meer aan wapens moeten uitgeven. Ze zijn zelf verslaafd, en ik kan ook wel bedenken waar de VS denkt dat de EU die extra defensie-uitgaven gaat besteden. Ondertussen zit de grootste zwakte in het Europese defensie-apparaat in de weigering samen te werken.

    Maar hoe dan ook, het verdrag ging met name over handelsrechten, arbeidsrecht, en daarbij vooral milieu en mensenrechten.

  19. 21

    @Cerridwen: De cijfers spreken tegen je. De SP heeft nu niet echt veel succes met de koers die ze nu vaart. Een terugval van 15 naar 11 zetels in de peilingen is niet het resultaat waar je op zit te wachten. Waar die stemmers heen zijn gegaan? Naar de PVV zeg je? Kan zijn, maar dan is nu ook wel bewezen dat de SP die kiezers op deze manier ook niet terug gaan krijgen.

    Syriza heeft toch echt de verkiezingen gewonnen. Podemos is groter dan de SP in haar natte dromen durft te dromen. Zelfde geldt voor Sanders. Corbyn heeft nog geen verkiezingen gedaan maar onder hem groeit de partij. Ik zou het geen falende tactiek durven noemen. Zeker niet tegenover een tactiek die nu al bewezen faalt.

    We zullen zien wat Asscher gaat doen met de verkiezingen, maar ik denk dat de kiezer daar niet meer intrapt. Het is wel echt koffiedik kijken, want die verschuivingen tijdens de laatste maanden van de verkiezingen zijn soms heftig en onverwacht. Maar ik vermoed dat Klaver op links nog eens flink de wind mee zal kunnen krijgen, juist omdat hij met zijn belastingplan wél lijkt te kiezen voor radicale hervormingen en met zijn verhaal dat tegenwicht geeft jegens populisten waar heel veel mensen naar snakken. En bovendien neemt hij van het het populisme het enige over dat je ervan moet overnemen: het uiterlijk vertoon.

    Maar we gaan het zien.

  20. 22

    Het is een zwarte ironie dat linkse partijen, inlcusief de SP, alleen nog voor de rijken zijn en dat rechts alle arbeiders en andere gewone mensen binnenhaalt.

    Al 20 of 30 jaar worden de linkse partijen ervoor gewaarschuwd dat ze een keuze zullen moeten maken: of a) men behoudt de verzorgingsstaat voor de eigen arbeiders c.q. het eigen volk of b) men houdt de grenzen open voor miljoenen vluchtelingen. Linkse partijen vonden het idee van de PVV om te berekenen hoeveel een asielzoeker kost mensonwaardig maar feit is dat de vluchtelingen enorm veel kosten (de meesten blijven ook de rest van hun leven in een uitkeringssituatie). Tel erbij op dat menig expert waarschuwt dat wat Europa nu meemaakt (zo’n miljoen vluchtelingen per jaar in Duitsland en het dubbele ervan als we de latere gezinshereniging meerekenen) nog maar het begin is: gezien de klimaatverandering en toenemende conflicten in de wereld, kan Europa z’n borst natmaken voor een volksverhuizing en dus ook van kosten voor opvang van epische proporties.

    GroenLinks is in ieder geval qua imago van kosmopolitische grachtengordelelite duidelijk in z’n keuze: voor vluchtelingen en tegen de domme, racistische eigen arbeiders. En de PVV maakt uiteraard heel duidelijk de omgekeerde keuze: voor de verzorgingsstaat / eigen volk en (dus) tegen de vluchtelingen. De SP doet alsof ze sociaal jegens beide groepen kan zijn, maar zelfs de domme, racistische arbeider weet dat je een euro maar één keer kunt uitgeven: elke euro die de SP wil uitgeven aan sociaal vluchtelingenbeleid gaat van de uitkering en het pensioen van de arbeider af terwijl bij die arbeider nu al het water aan de lippen staat met bv. de stijgende huurpijzen. De arbeider zal dus wel gek zijn om op de SP te stemmen zolang de SP niet met de PVV strijdt om de grenzen dicht te gooien.

    Kortom, het linkse beleid is een beleid dat alleen de welgestelden onder ons zich financieel kunnen veroorloven: de rijke grachtengordel wil want kan wel een paar honderd euro per maand inleveren om nog een helehoop extra vluchtelingen op te vangen (en zich zo een Gutmensch te kunnen voelen). Maar de gewone man met de pet kan zich dat linkse ‘sociale’ beleid financieel niet veroorloven: hij heeft zelf al z’n inkomen nodig om rond te kunnen komen. Kortom, GroenLinks heeft nog de rijke, elitaire grachtengordel als vaste achterban maar de SP zal alles kwijtraken aan de PVV.

  21. 23

    @19: Nogmaals, de peilingen geven aan dat er steeds minder mensen zijn die zich aangetrokken voelen tot het populisme van de SP. De huidige koers lijkt niet aan te slaan.

    Het begint een beetje mijn stokpaardje te worden, maar stel dat je nu echt een links kabinet wilt, dan heb je daarvoor sowieso GroenLinks nodig, en ook de PvdA of D66. Eigenlijk beide. Die partijen vinden dat verdrag eigenlijk wel prima. Als de SP er dan een enorm punt van gaat maken, dan geven ze niet echt het signaal dat ze op samenwerking zitten te wachten. Ze isoleren zich ermee. Dan wordt het een stuk minder aantrekkelijk om op ze te stemmen; ze positioneren zichzelf bijna in de oppositie.

    Andere partijen doen dat anders. Neem nu dat Nationale Zorgfonds; daar hoor je GL en de PvdA niet over. En dat is logisch, want waarom zou je elkaar bestrijden als je ook anderen kunt bestrijdenn ?

  22. 24

    Leuk dat er weer grote fantasten rondlopen die weer roepen dat de rechtse partijen meer bieden voor de arbeiders, want eigen volk eerst. Ze vergeten dat het neo-liberalisme, of hoe je het beleid ook maar noemt van de laatste drie decennia vooral belastingen voor rijken en bedrijven (winst) ontzettend verlaagde. Waardoor de verzorgingsstaat financieel onhoudbaar werd. Nu de schuld geven aan migranten en vluchtelingen is een gotspe. Kan je weer zien hoe de rechtse denktanks in de VS hier ook hun verhaal verspreiden voor het volk wat niet beter weet.

    Ook grappig hoe mensen zich laten leiden door peilingen. Eerst maar kijken wat er 15 maart gaat gebeuren. Al dat hijgerige gedoe!

    En voor de SP: weg met Roemers, en Ron Meyer op het schild hijsen! Zoals ik al eerder memoreerde in een reactie lopen er teveel academici bij de SP rond (met verheven GroenLinks ideeën). Ronald van Raak vond ik altijd wel leuk passen als de slimmerd, nu is hij opgegaan in een grote meerderheid. Die academici zien zichzelf allemaal al als ministers in hun naïviteit. Terwijl ze de achterban van zich vervreemden.

  23. 26

    @24: Je vergeet dat de arbeiders niet overlopen naar de klassiek rechtse partijen met hun neoliberalisme maar naar ‘populistisch-rechts’ zoals Wilders en Trump die juist een heel ‘links’ economisch programma hebben.

  24. 27

    @25: Uiteraard vind jij het onzin. Arbeiders vinden het echter bepaald geen onzin. Heb je gisteren de reportage van Nieuwsuur over het Ruhrgebied in Duitsland gezien? Industriegebied dus tjokvol arbeiders en die lopen nu allemaal over van de klassiek linkse partijen naar de AfD. Waarom? Omdat zij al jaren horen dat er geen geld voor hen is, maar er worden wel miljoenen vrijgemaakt voor de opvang van vluchtelingen. Het is hetzelfde verhaal als dat van de ‘rust belt’ in de VS: het oude industriegebied tjokvol (ex-)arbeiders dat geheel overliep van de Democraten naar Trump en daarmee Trump de nationale triomf gaf (welke triomf precies daarom de Democraten volledig verraste omdat voorheen iedereen daar altijd op de Democraten stemde!).

    Je kunt je ogen ervoor sluiten maar dit is wat er gaande is.

  25. 29

    Een ‘links economisch’ programma begint bij Trump met het om laten vallen van staatsonderwijs en -(gezondheids)zorg. De kosten gaan voor de normale man de pan uit rijzen. Bij Wilders zal het niet anders zijn.

    Vergeten wordt, en meerdere malen verklaard is, dat de arbeiders nog steeds in meerderheid op Clinton hebben gestemd. Niet op Trump, dat zijn de hoger opgeleiden. Dus weer onzin en leugens.

    Net zoals gisteren al onderuitgehaald is dat rechters over het algemeen D66 stemmen. Het bleek een gedateerd onderzoekje onder studenten te zijn. Kan je zien wat een onzin sites als GeenStijl en andere nieuw-rechts populistische rotzooiers de lucht ingooien. Ongefundeerd en opruiend.

    En maar doorgaan met die leugens. De arbeiders die normaal op Clinton stemmen zijn thuisgebleven. Hahaha, de ogen sluiten. Ja dat is wat de nieuw rechtse roeptoeters doen, steeds dezelfde leugens herhalen.

  26. 30

    Bovenstaande aanbevelingen zijn leuk om een 2e PvdA te creëren, maar daar schiet niemand wat mee op, dat is zelf al een tanende partij. Juist de SP zou zich juist moeten inzetten om de aan de PVV verloren kiezer terug te winnen. Het huidige beleid is leuk voor ze om vriendjes met de rest van links te blijven, maar niet om terug te komen naar wat ze ooit waren. Als het puntje bij paaltje komt moet elitair links toch niets van de SP hebben, dus dat gevlij kunnen ze beter los laten.

    Marijnissen deed dat veel beter met zijn Polenmeldpunt, anti dubbel paspoorten etc. Alleen tegen Oekraïne en anti EU zijn is niet genoeg om de concurrentie met de PVV weer aan te gaan. De verloren, SP achterban wil niet nog meer vreemdelingen in zijn wijk, waar hij met zijn oude auto vanwege de milieuzone niet in mag. Die wil geen 50 miljard aan hogere energierekeningen ophoesten voor een milieu akkoord waar hij niets van merkt. En die wil ook echt niet meebetalen aan de basisuitkering van zijn luie buurman, laat staan aan die van Grieken en Spanjaarden. Solidariteit is leuk voor de gewone linkse man, maar alleen als ander solidair zijn met hem, niet andersom.

    Vergeet dat geheul met Syriza en Podemos, dank zij Dijsselbloem heeft Nederland nu de beste papieren in Europa qua werkeloosheid en economie. Zet dat door en dan kan je probleemloos hoger uitkeringen en een nog betere gezondheidszorg betalen. Hoe het economische beleid van Syriza en co. eindigt is nu wel dubbel en dwars bewezen exact het tegenovergestelde, met zo’n voorbeeld trek je echt geen kiezers.

    https://www.nrc.nl/nieuws/2016/12/16/spers-die-praten-over-het-einde-van-emile-en-hem-voorlopig-maar-laten-5827191-a1537117

  27. 31

    @21:

    De cijfers spreken tegen je

    Welke cijfers? Er zijn meerdere onderzoeken waaruit blijkt dat een flink deel van de kiezers in het links-conservatieve kwadrant valt, zie bijvoorbeeld deze blogpost: http://stukroodvlees.nl/van-klaveren-en-bontes-willen-gezond-rechts-geluid-laten-horen-maar-bestaat-er-wel-ruimte-op-rechts/
    Op voorhand lijkt me daar meer ruimte voor de SP dan als ze verder in de links-progressieve hoek gaan zitten.

    De SP heeft nu niet echt veel succes met de koers die ze nu vaart. Een terugval van 15 naar 11 zetels in de peilingen is niet het resultaat waar je op zit te wachten.

    Dat is mijn punt niet. De huidige koers is compromis tussen de meer populistische koers van het verleden en de wens om in aanmerking te komen als regeringspartij. Dat werkt duidelijk niet, vooral ook niet omdat de verpakking niet geweldig is. Alleen, of er van de richting die jij aan de SP voorstelt zoveel winst te behalen valt, vraag ik mij af.

    Syriza heeft toch echt de verkiezingen gewonnen.

    Met een zeer populistisch verhaal, en met behulp van het kiesstelsel. Sowieso iets om mee te nemen met dit soort vergelijkingen; het kiesstelsel in Nederland werkt versplintering in de hand, en wat in Spanje of Griekenland werkt, hoeft dus niet automatisch ook in Nederland te werken. Met het Nederlandse kiesstelsel had de Spaanse dierenpartij ook zetels gehaald in het parlement, bijvoorbeeld.

  28. 32

    @30:

    De verloren, SP achterban wil niet nog meer vreemdelingen in zijn wijk

    Allemaal onzin en leugens, zo is mij meegedeeld toen ik dat zojuist al te berde bracht. Ik vermoed dat de gemiddelde reaguurder hier nog nooit een arbeider in levende lijve heeft gezien… :)

  29. 33

    De SP zit klem. Gaan zij voort op de huidige populistische koers, dan verliezen zij kiezers aan PVV en 50 plus. Gaan ze weer een linkse koers varen dan verliezen ze het van Klaver en zijn herrezen Groen Links. Links dient zichzelf opnieuw uit te vinden en dat wil niet erg lukken. Vermeende succesverhalen die ik hier lees over Syriza vind ik niet aansprekend voor links. Syriza was verleden jaar verwikkelt in een tweestrijd. De vleugel die het hoofd boog voor Brussel heeft uiteindelijk gewonnen. (om over de winnaarsbonus in Griekenland maar te zwijgen)

  30. 34

    @Redoutable: ”Juist de SP zou zich juist moeten inzetten om de aan de PVV verloren kiezer terug te winnen.”

    Ik begrijp dat jij met je politieke voorkeur dat wil, maar dat gaat ze dus niet lukken door een PVV-light te worden. Dat is nu wel duidelijk. Ik zeg verder nergens dat de SP een milieupartij moet worden.

    “dank zij Dijsselbloem heeft Nederland nu de beste papieren in Europa qua werkeloosheid en economie”

    Dat is niet waar, de economie van NL blijft juist achter. En de economie van de EU als geheel ook al jaren. Dankzij Dijsselbloem. Het werkloosheidspercentage van Nederland is altijd al aan de lage kant geweest en ook wel eens beter geweest.

    De Grieken voeren nu ook niet een begrotingsbeleid van Syriza, maar van Dijsselbloem. Inderdaad, het resultaat ziet ernaar uit.

    @Redoutable & Geband van Joop:

    Jullie hebben beide gelijk dat veel arbeiders in het fabeltje geloven dat de buitenlander degene is die hem de sociale zekerheid afpakte, en de sociale huurwoningen, en de zorg van zijn oma, etc.

    Maar dat is een leugen. Een leugen die links moet ontmaskeren om de echte schuldigen aan te wijzen. Als links dat niet vol overtuiging doet, maar een beetje mee gaat leunen, dan verliest links al zijn geloofwaardigheid. Dan gaan er dus geen mensen van populistisch rechts naar hen, maar andersom.

    Ik begrijp best dat jullie graag zouden willen dat linkse partijen zoveel mogelijk op populistisch rechts gaan lijken, maar dat is electoraal gezien een ontzettend slechte raad.

    Los van dat het inhoudelijk gezien nergens op slaat.

  31. 35

    @Cerridwen: Je kan het verhaal van Syriza populistisch noemen, maar ze verzette zich niet tegen de EU met ‘minder Europa’, en hield zich ook bepaald niet stil ten aanzien van vluchtelingen. Wat je populistisch kan noemen is dat ze de begrotingsregels van de EU wel zouden veranderen. Nu, dat is het populisme wat een linkse partij past. Dat is ook precies wat ik de SP hierboven aanraad, mind you.

    @Geband van Joop: ” Ik vermoed dat de gemiddelde reaguurder hier nog nooit een arbeider in levende lijve heeft gezien… :)”

    Ach jeetje. Ik heb 10 jaar lang in de weekenden tussen de (gast)arbeiders in een productieplaats gestaan en woonde tijdens mijn studiejaren naast wat later Vogelaarwijk nummer 1 bleek te zijn. Dus ga hier nu niet de onbegrepen arbeider uithangen want je weet niets van de mensen hier. Wat mij altijd verbaast is dat de meeste steun uit Noord Holland voor Wilders komt uit een dorpje als Volendam, waar ze nog nooit een Marokkaan van dichtbij hebben gezien. Allemaal bangmakerij.

  32. 37

    @32

    Ik vraag mij af of de ouderwetse arbeider ooit wel zo links is geweest. Vakbonden en PvdA waren degenen die zijn belangen behartigde.
    Het was welbegrepen eigenbelang om lid te zijn van een vakbond en te stemmen op de PvdA. (en later SP)

    Maar naast het feit dat de ouderwetse arbeider aan het uitsterven is, ziet diezelfde arbeider dat zijn privileges worden overgedragen aan ‘buitenlanders’.

    De stap van links naar de PVV is misschien minder groot dan de ideologisch bevlogen linksmens denkt. Het is de arbeider (en andere zich verdrongen voelende groepen ) die steeds zijn eigenbelang nastreeft. En die nu buitenlanders als bedreiging ziet.

  33. 38

    @36

    Links kan alleen staan voor sociale rechtvaardigheid. Anarchisme is daarmee in tegenspraak. Zonder hogere autoriteit vervalt de mensheid in wildwest kapitalisme.

  34. 39

    @37: Het is altijd de zwakke plek van het socialisme geweest: nota bene de groep waarvoor men zei op te komen, de arbeiders, moest niets hebben van al die progressieve ideeën als gelijkheid man/vrouw, homohuwelijk, afschaffen koningshuis, afschaffen leger, etc. zodat het socialisme altijd vooral een partij voor de intellectueel (‘de onderwijzer’) is gebleven dus voor wat we nu de ‘elite’ noemen en die nu door de arbeiders zo wordt gehaat. Lenin omzeilde dit fundamentele probleem met zijn theorie van de voorhoede: omdat het duidelijk niks werd met die klassenbewustzijn van de arbeiders, moest een intellectuele voorhoede maar de revolutie bewerkstelligen.

    En ja, nu de socialisten – deze elite – niet eens meer voor hun belangen lijken op te komen (want de vluchteling gaat voor!), stappen de arbeiders massaal over naar populistisch rechts. Dat was ook al zo in de jaren ’30: anders dan het socialisme weet het fascisme de arbeiders wel echt aan te spreken met hun linkse economie en cultureel conservatisme zodat het fascisme in die zin altijd de echte arbeidersbeweging is geweest…

  35. 40

    O ja, de link van zaterdag:

    https://www.nrc.nl/nieuws/2016/12/16/spers-die-praten-over-het-einde-van-emile-en-hem-voorlopig-maar-laten-5827191-a1537117

    Afgezien van dat gedoe over hun leider staat er ook nog wat meer in.

    Jan Marijnissen en zijn generatiegenoten waren nog arbeiders, de huidige lichting is dat allang niet meer. Hoogstens nog op lokaal niveau, daar kan je nog wel eens postbodes, metaalwerkers en andere slecht betaalde mensen zien rond lopen. Vaak kunnen ze het niveau niet aan, volgens de andere politici, of worden ze gewoonweg genegeerd als oud vuil.

  36. 41

    @39 Revisionistische bullshit. De arbeider van vroeger wist meer van Marx dan jij ooit zal. Je extreemrechtse prietpraat begint door te schemeren.

  37. 42

    Klokwerk, het is een terugkerend thema in jouw schrijven. SP staat niet voor een constructieve linkse politiek dus wil je er niets mee en dan verwijs je naar Groen Links als hoe het wel kan.

    Nou heb ik het stuk van Jesse Klaver dit weekend met verbijstering gelezen. Allereerst een grondige analyse over wat fout is en dat de traditionele middenpolitiek het antwoord niet heeft. Helemaal juist. Vervolgens een scala aan maatregelen waar over is nagedacht hier wat aan te doen. Ik was echt blij verrast en zat me af te vragen of GL zomaar eens in beeld zou kunnen komen voor mij. Maar dan een afsluiter van Klaver waarin hij bepleit om met diezelfde traditionele middenpartijen (PvdA, d66) het samen beter te maken. Fout fout fout. Je kan een systeem niet aanpakken als je niet radicaal kunt breken met degenen die het systeem zijn. Je noemt zelf onze minister van financiën als een voorbeeld.

    Ik heb veel redenen om niet achter de SP te kunnen staan, maar heb zo mogelijk nog meer redenen om GL niet te kunnen volgen. En dat terwijl ons wereldbeeld waarschijnlijk opmerkelijk veel overeenkomsten heeft. Ik zou wensen dat je zo te keer gaat tegen Jetta Klijnsma, of tegen d66, maar voor jou werkt de SP als een rode lap en ik vind dat je daarmee de verkeerde tegenstander kiest (ik weet het is een herhaling).

  38. 43

    Ha Frank – we hebben een totaal andere beleving denk ik, maar ik vraag me af of je mij wel zo goed kan peilen hier.

    Ik heb Klijnsma al verscheidene keren de grond ingeschreven. De vorige keer dat ik wat over een partij te zeiken had op Sargasso (ik heb serieus mijn eigen lijstje artikelen erbij gepakt) was naar de VVD, VVD, PvdA, PVV, VVD, VVD, PvdA, VVD, PvdA…

    Eigenlijk schreef ik het laatste jaar vooral stukken over de VVD en de PvdA zo te zien. Om bij de SP uit te komen moet ik echt heel ver terug. Ik zie veel recenter nota bene een stuk staan met als titel “De inhoud van Jesse Klaver”, waar ik hem nou niet bepaald gunstig neerzet. In mijn politiek kwartier-tijd heb ik inderdaad een aantal keer wat over de SP geschreven, maar ook zeker tegen GroenLinks (tegen van Es, en met name toen ze met dat Asociaal Leenstelsel kwamen). Feitelijk is er geen partij die nooit door mij gefileerd is (behalve dan de Ouderenpartij misschien, maar om de een of andere manier wil dat er bij mij maar niet in dat dat een serieuze optie zou zijn). Ik pak toch echt met name PvdA en VVD, en GroenLinks en SP moet ik ongeveer even vaak hebben.

    Kan het zijn dat je extra gevoelig bent voor kritiek van mij op de SP? Of dat je het weet dat ik (overigens immer twijfelend) lid van GroenLinks ben dat je mijn stukken door een bepaalde bril leest?

    Daarbij, dit stuk is niet zozeer tégen de SP, ik schrijf dit juist als kritisch maar ook betrokken volger van de SP. Ik heb ook van meerdere SP’ers juist positieve feedback en zelfs een paar retweets gekregen op dit stuk.

    Je mag van mij best weten dat mijn ideale kabinet bestaat uit D66, GL en de SP, plus zoveel water bij de wijn als nodig is (dat zal wel heel wat water moeten zijn met de huidige stavaza maar je mag blijven dromen toch). Ook in dat kader snap ik dus jouw analyse van die rode lap niet.

    Verder over het stuk van Klaver. Ja, dit is ongeveer het eerste dat ik van de man lees waar ik echt enthousiast van kan worden, en dan is het ere wie ere toekomt. Dat jij afknapt op het idee van linkse samenwerking verbaast me. Klaver wil regeren, en hij zegt daarbij expliciet dat hij dat wil met de links progressieve partijen. Dus noemt hij PvdA, D66 én de SP (ik hoop niet dat je over die laatste had heengelezen?). In zijn speech op het congres zei hij dat hij met die partijen wil gaan overleggen met ‘de Christenen,’ om een meerderheidskabinet te kunnen vormen.

    Dat lijkt mij alleen maar logischt. Met wie had hij dan een kabinet moeten willen vormen in jouw ogen? Met de PVV, de VVD en de SGP? Of met Denk en de Partij van de Dieren en de Ouderenpartij?

    Ik niet snap niet.

  39. 44

    @43: Wat is eigenlijk het verschil tussen socialisme en christendom? In de woorden van Holocaust-expert George Steiner:

    Monotheism at Sinai, primitive Christianity, messianic socialism: these are the three supreme moments in which Western culture is presented with what Ibsen termed “the claims of the ideal.” These are the three stages, profoundly interrelated, through which Western consciousness is forced to experience the blackmail of transcendence.

    Maar su zal dit wel historisch revisionisme noemen (al leerde ik zelfs bij Wijsbegeerte dat socialisme identiek is met christendom).

    PS. Bovenstaande citaat had ook mijn antwoord moeten zijn op Jona’s vraag wat de antieke wortelen van het antisemitisme zijn op https://mainzerbeobachter.com/2016/12/17/nwa-antisemitisme/ maar Jona heeft me van die site geband. :(

  40. 45

    Ha Klokwerk, dank weer voor je weerwoord. Zoals gezegd, we staan politiek waarschijnlijk niet ver uit elkaar. En ja, ik weet dat je ook andere partijen “aanpakt” en ook wel eens een kritische toon over GL slaat. Maar waar ik echt tegen aan loop is dat je een partij als d66 of PvdA nog als progressief kunt zien. Zij zijn het systeem. Verrot tot de bodem. Links lullen, rechts vullen of zoiets. En kiezers haken massaal af.

    Op dit moment wordt op zoveel plaatsen het politieke “midden” weggevaagd door ultrarechts populisme. Het antwoord van een partij die echt om mensen geeft kan gewoonweg niet meer “redelijk midden” zijn zoals Klaver zegt. Het maakt zijn pleidooi dat de middenpartijen geen oplossingen hebben in mijn ogen ongeloofwaardig. Zo graag willen regeren, welke partij die dat voorstaat staat nu ook al weer op 25 zetels verlies? Kiezers zijn er klaar mee. In mijn leven heeft de echt progressieve beweging er nog niet zo slecht voor gestaan.

    Ik heb behoefte aan een echte linkse oppositie. Liever nog een onafhankelijke oppositie (want de term links is sleets en staat in mijn ogen niet meer waarvoor die zou moeten staan, namelijk solidariteit, verantwoordelijkheid en strijdbaarheid). Een oppositie die zich niet laat blindstaren op het “moeten” regeren. Want die partijen die willens en wetens moesten regeren zijn in mijn ogen dezelfde partijen die onze neoliberale maatschappij, waar uitsluiting de norm is, hebben gecreëerd. En en passant de voedingsbodem voor het rechts extremisme dat nu opgang doet hebben geschapen.

  41. 46

    Dan heb je wel een heel raar soort wijsbegeerte gehad. Nietzschiaanse professor, toevallig?

    Zelf denk ik dat je het socialisme het best via Marx zelf kan begrijpen en die ziet nogal wat licht tussen die twee, kan ik je vertellen. Ook Christenen schijnen het verschil vrij goed te kunnen zien :).

    Je citaat vind ik nou ook niet echt overtuigend. Mocht je mij vragen wat het grote verschil is? Christendom is een religie van boete doen, gericht op het hiernamaals, en gaat over zielenheil. Socialisme is een filosofisch materialistische stroming en richt zich op het leven op aarde, boete kent daarin niet zo’n plaats. Socialisme richt zich daarop op verdeling van bezit, met name de productiemiddelen, terwijl in het Christendom bezit geen rol speelt, en voor zover je kan zeggen dat er met de Charitas een soort van herverdeling plaatsvindt, dan al absoluut niet van de productiemiddelen. De Charitas is daarbij ook geen christelijke uitvinding, die was er in de Romeinse cultuur al lang.

    Je zou als overeenkomst kunnen zien dat het socialisme en het christendom beide stellen dat mensen gelijkwaardig zijn. Maar daar was het Christendom ook voor het socialisme niet de enige religie in, en er waren ook al aardig wat filosofen die dat al voor de introductie van het Christendom beweerd hebben. Nietzsche zag in beide een revolte van het zwakke tegen het sterkere. Daar kan ik voor een deel in meegaan, maar het gaat dan volgens mij nog altijd om twee nogal verschillende revoltes ;).

  42. 47

    @Frank: Nee, dat we niet ver uit elkaar staan politiek gezien wist ik natuurlijk ook wel :).

    Ik zelf heb het helemaal geschoten met de VVD in de regering en dat is naar mijn idee dan ook doel 1. Niet voor niets noem ik in mijn ideale coalitie zelf óók de PvdA niet, want ik hoop echt dat die naar de nul gaan. Maar ik snap dat Klaver ze noemt, omdat hij zijn pijlen duidelijk richt tegen VVD en PVV (wat qua vijand-kiezen wat mij betreft precies het goede duo is). En dan heb je verder eigenlijk iedereen ook wel nodig.

    En ik wil echt niet nog langer een rechts kabinet. Dat heeft nu echt al veel te lang geduurd. Ik ben misschien wat ongeduldig :).

    D66 noem ik zelf wél progressief. Zeker, ze zijn economisch rechts en nog steeds zijn ze niet genezen van die vrije-markt-wahwah. Daarom, en omdat ze zo gek zijn om in een rechts kabinet te kunnen duiken, zal ik zeker niet snel op ze stemmen. Maar ik heb grote bewondering voor hoe die partij omgaat met justitie, migratie, democratisering van Europa, drugsbeleid, euthanasiebeleid, gelijke behandeling, milieu, en bovenal: mensenrechten. Dingen die ik allemaal erg belangrijk vind, en op al die punten passeren ze de SP echt op links/progressief. Vandaar dat ik ze graag samen in een kabinet flikker: kunnen ze elkaar een beetje in de gaten houden.

    Verder denk ik dat D66 wel nodig zal zijn. Ik hoop dat ze er een keer in slagen die VVD leeg te eten. Dan heb je tenminste échte liberalen, en daarmee valt wél zaken te doen, imho.

  43. 48

    Ha Klokwerk, steeds meer begin ik er van overtuigd te raken dat de weg naar verandering ten goede niet via regeren door het midden is, maar door consequent oppositie te voeren vanaf de flanken. Zoals Wilders doet, maar dan consequent. Als het midden verkruimeld dan is er tenminste een alternatief. Ik mis dat alternatief doordat politici (met uitzondering mogelijk van Pvdd) allemaal zo graag “moeten” regeren.

    Redelijkheid van d66 vind ik nogal naief. Voorzitter van de Nederlandse Banken? Voorzitter van de Nederlandse zorgverzekeraars? Waren allebei prominente eerste kamerleden van d66. Geen geluiden meer over een samen-leving, anders dan een mooie preek van Terlouw. Omgangsvormen iets beschaafder dan de VVD maar inhoudelijk staan ze voor het zelfde economische stelsel van uitsluiting en vervreemding.

    Consequente actie vanuit de oppositie, zelfs als dat betekent dat we een periode Bruin II moeten doorstaan voordat mensen zien dat stemmen echt wel uitmaakt. Ik zou wensen dat GL, Pvdd en SP elkaar daarin kunnen vinden.

  44. 49

    @46: Het was niet mijn docent maar de auteur Matson, waarvan z’n “A new history of philosophy, vol. two” de basisliteratuur vormde voor het vak Geschiedenis vd Filosofie II, in een hoofdstuk “Marxism as a religion” zeer uitvoerig uiteenzet waarom het marxisme in wezen identiek is met de leer van Augustinus.

    Maar sowieso kan niemand die de geschiedenis van de filosofie enigszins kent de parallellen missen. Sterker, Engels erkende openlijk dat de beweging van hem en Marx als twee druppels op die van het vroege christendom lijkt: beide een opstand van de onderdrukten, beide beloven verlossing, aanhangers van beide zijn vervolgd en … zo besluit Engels de vergelijking met een rostvast optimisme… uiteindelijk zal het socialisme dezelfde overwinning boeken als dat het christendom de officiële kerk is geworden. En Marx zelf vergelijkt in “Over het Jodenvraagstuk” het jodendom met het kapitalisme en het christendom met het communisme (Jezus was trouwens een communist in de zin dat hij geen bezit zou hebben gehad volgens bv. de franciscanen – voorlopers van het moderne christendom – die daarmee in conflict met de middeleeuwse Kerk kwamen).

  45. 50

    @45: Behoorlijk over de top, en daarmee doe je de Nederlandse situatie geen recht. Deze manier zal de situatie bepaalt niet beter maken, integendeel. In willekeurige volgorde:
    – Als je zaken wil veranderen, zul je toch de ambitie moeten hebben om te regeren. En in Nederland kan dat alleen door compromissen te sluiten en water bij de wijn te doen. Een partij die alleen oppositie wil voeren speelt niets klaar.
    – Ja, kiezers straffen in de regel regeringspartijen af. Aan de andere kant, in de oppositie zitten is ook bepaald geen garantie voor succes (zie SP). En partijen die als hoogste doel hebben het eigen voortbestaan willen we niet, toch?
    – Blijkbaar vindt je middenpartijen als PvdA en D66 niet meer progressief. Wil je echter het rechts-extremisme bestrijden, dan is de grootste fout die je kan maken ruzie maken met de mensen die er grotendeels hetzelfde over denken als jij; op die manier weet je zeker dat je de strijd tegen het rechts-extremisme verliest. Links moet inclusiever worden, niet rechtlijniger.
    – En waar haal je het idee vandaan dat het zo slecht gaat met Nederland? Je moet je niet zo door allerlei media (mainstream of alternatief, links of rechts, dat doen ze allemaal). We leven in een van de rijkste, welvarendste en veiligste landen van de wereld. En de waarden van het democratisch systeem in Nederland, waaronder samenwerking, is een van de redenen dat dit zo is. De ondergang van de wereld is al vele malen voorspeld, inclusief in tijden dat de situatie objectief gezien een stuk slechter was dan nu.

  46. 51

    @Frank: PvdD is te klein, maar vooral: wil niet regeren. Anders had ik ze wel genoemd. Marianne Thieme op Landbouw lijkt me fantastisch :).

    Los daarvan: politiek is meer dan alleen het sociaal-economische verhaal. Er is een wereld te winnen op justitie, immigratie, legalisering van drugs, en ook op milieu. En qua Europa op het gebied van mensenrechten en democratisering. Op al die dingen is D66 progressiever dan de SP. Zeker, ze zijn economisch rechts, maar daarom moeten ze ook met linkse partijen samenwerken. En ze zijn geen halve PVV, zoals de VVD dat wel is. Dat is meer dan alleen omgangsvormen.

    Sterker nog, ik denk dat D66 juist sleutel is voor een progressief kabinet. D66 is qua veranderingsgezindheid namelijk absoluut geen middenpartij, maar juist op de flanken. Met D66 kan je breken met het conservatieve middenveld, wat met vooral PvdA en CDA nooit zal lukken.

    Bruin II? Dat nooit. Rechts heeft al zoveel kapotgemaakt. Dat kan de onderkant van de samenleving er echt niet bij hebben. Bijna een miljoen huishoudens in de problematische schulden. En het discours blijft maar over vluchtelingen gaan. Nog vier jaar, en alles is kapot.

  47. 52

    @frankw: Zelfs als bij de komende verkiezingen een (midden-)linkse coalitie met D66 goed mogelijk zou blijken te zijn? Ik zou dat toch wel tamelijk verfrissend vinden en zelfs bijna revolutionair gezien onze parlementaire geschiedenis.

  48. 53

    De ironie is dat terwijl jullie bediscussiëren over hoe men links weer sterk kan maken, vanavond weer een hoop achterban van de linkse partijen zijn overgestapt naar de PVV. Niet eens vanwege zo’n islamitische aanslag zelf maar de buitengewoon laffe reactie van alle linkse politici op zo’n aanslag: men noemt liever niet dat de dader een moslim is en men vermijdt zelfs het woord ‘kerstmarkt’ omdat men bang is dat het woord ‘kerst’ moslims zou kunnen beledigen. Chomsky zei: om te weten wie de macht heeft, moet je kijken wie niet mag worden beledigd. Voor de linkse politiek is de islam c.q. de moslim duidelijk de machthebber. Telkens weer buigen de linkse politici als knipmessen voor de moslimterroristen. Heel veel blanken in de achterban van de SP begrijpen dat niet en stappen over naar de PVV. Net als in de VS maken de linkse politici er zo een rassenoorlog van: rechtse partijen voor de blanken, linkse partijen voor de moslims en zwarten. Ik geloof niet dat we die weg op zouden moeten gaan.

  49. 54

    ER is nog maar nauwelijks iets bekend over de aanslag en jij hebt alle reacties van de linkse politici al gehoord? Knap zeg. Maar het is bekend dat Geert het vooral moet hebben van islamitische aanslagen ja.

  50. 55

    Ondertussen is het rechts dat zo nodig Irak in moest gaan met George W. Rechts dat ook Israël blijft steunen. Rechts wil bombardementen op Syrië. Rechts dat het prima vindt om door te gaan met het steunen van Saoudi-Arabië. Rechts wil kennelijk zoveel mogelijk booslims kweken en vluchtelingen die deze kant op komen. Dat is goed voor rechts – kunnen ze links weer de schuld geven…

  51. 56

    … en natuurlijk weer doorgaan met het afbreken van de zorg, de verzorgingsstaat, het onderwijs en de sociale woningbouw om de eigen zakken te vullen, en naar de moslims die nog niet eens hier waren toen ze ermee begonnen wijzen als schuldigen.

    Genoeg stomkoppen die daarin blijven trappen.

  52. 57

    @ Cerridwen, Een partij die alleen oppositie wil voeren speelt niets klaar. Taktieken van PVV gemist? Zo veel invloed, niet op besluiten (want ze spelen echt niets klaar), maar in het verzuren van het maatschappelijke debat en het leggen van een voedingsbodem voor een ultrarechtse omwenteling a la Trump. Ik heb net als jij geen boodschap aan partijen die hun voortbestaan het belangrijkste vinden. Helaas zijn vrijwel alle partijen momenteel vooral met zichzelf bezig. Wil je echter het rechts-extremisme bestrijden, dan is de grootste fout die je kan maken ruzie maken met de mensen die er grotendeels hetzelfde over denken als jij; op die manier weet je zeker dat je de strijd tegen het rechts-extremisme verliest. Nog harder je best doen op de ingeslagen weg dat blijkt extreem rechts in de kaart te spelen. Lang heb ik gedcht dat hervorming binnen bestaande partijen de beste manier voorwaarts zou zijn. Maar ik zie die hervormingen niet.

    Verder Cerridwen, natuurlijk heb je gelijk dat er veel wel goed gaat in NL als je naar de grove cijfers kijkt. Tegelijk zie ik de ellende alleen maar toenemen inclusief de vervreemding. Ik zit midden in het deel van de samenleving waar klappen vallen, harde klappen. Vrienden met schuldsanering die niet werkt maar verergert. Mantelzorg die geen mantel der liefde is maar een bittere noodzaak om ouders bij te staan voor basale zorg. Beschamende bezuinigingen op GGZ en gemeentes die het wiel opnieuw uitvinden ten koste van de zwaksten van de samenleving, arbeidsgehandicapten. Mensen die naast me werken, die zitten in mijn directe familie en vriendenkring. Hoogopgeleiden die grote schulden hebben maar geen reeel uitzicht op een fatsoenlijke baan. Mensen die keihard werken en net wel of net niet genoeg verdienen om fatsoenlijk te kunnen leven. Solidariteit is een hol begrip geworden. Meer en meer slavernij-achtige constructies in onze economie, zelfs in instituten als universiteiten waar je het tegenovergestelde zou mogen verwachten. En bij de overheid notabene waar de payrollers het vuile werk mogen doen. Maar natuurlijk wel een kleine elite die geen belastingen hoeft te betalen en ongestraft voor miljarden schade aan onze samenleving mogen uitrichten. Onze maatschappij en haar leiders zijn in ieder geval niet meer van de mensen. En ik zie dat om me heen steeds meer.

    Je krijgt hiermee verkiezingen zoals die van Trump. Een afrekening van een elite die niets meer heeft met gewone mensen anders dan vat ze handig zijn voor wat soundbites. Ik vind dat net als jullie (evenals een mogelijk Bruin II) een afgrijselijke ontwikkeling.

    Alleen zien jullie het nou allemaal echt niet? Meer van het zelfde, nog harder je best doen met bestaande partijen, waar geen interne veranderingen plaatsvinden, het lost niets op. Linkse partijen zijn niet links als ze deze maatschappij in stand houden. Bestaande partijen willen in NL met een enkele uitzondering zo graag meeregeren dat ze hun vermogen om echt iets te veranderen al lang hebben opgegeven. Verandering zal niet via het centrum gaan, en ik kan alleen maar hopen dat een echte progressieve groep klaar zal staan om het niet over Bruinrechts te moeten laten gaan. Er hoort een compromisloosheid bij die niet fijn is. De demarge van Clinton zou toch boekdelen moeten spreken?

    @Winston: Heb ik Paars I & II gemist of zo? Met d66. Snoeihard neoliberaal beleid dat veelal aan de wortels van de huidige teloorgang ligt. Vind ik niet zo verfrissend.

  53. 60

    Maar… een kern van D66, GL en SP ís helemaal geen middenkabinet of gevestigde orde. SP en GL hebben nooit in de regering gezeten. D66 is in 3 kabinetten vertegenwoordigd geweest als bijschotel. De eerste keer kregen ze het homohuwelijk en de andere twee keren zijn ze toen het kabinet aan hun verkiezingsbelofte toe moest komen zo keihard genaaid dat de partij beide keren op apegapen lag. In het centrum van de macht hebben ze nooit gezeten. In ieder geval niet anders dan naar lucht happend ingeklemd tussen twee conservatieve reuzen. Ik zou ze graag eens los willen zien gaan op milieu, mensenrechten en de EU. En justitie erbij. Graag. Met die andere 2 erbij heb je juist vernieuwing, wat hoor ik net – bijna revolutionair?

    Water bij de wijn zou dan zijn de participatie van wie het af moeten maken. PvdA ben ik niet zo bang voor, ik verwacht dat die sowieso worden gedecimeerd, en dan buigen ze wel. Die partij is zo onbetrouwbaar, die gaan echt wel ander beleid meevoeren. CDA/CU en 50+ zijn gevaarlijker. Maar eigenlijk zijn we al zo enorm VVD/PVV in dit land, dat elk kabinet zonder dat duo een revolutie zal blijken te zijn.

  54. 61

    @58: Waarom? Het betreft precies de kern van jullie discussie. Ik kan me herinneren dat in de tijd van Jan Marijnissen hij bij een aanslag heel woedend reageerde en in zijn woede iets onaardigs zei over moslims (“aanpassen of vertrekken” of zoiets!?). Dat is een normale reactie en een reactie waarin de gemiddelde SP’er c.q. autochtone Nederlander zich in kan herkennen. Met hem aan het roer zou de SP makkelijk 30 zetels kunnen halen. Maar nu zien we bij links en ook bij de SP een heel andere reactie: zo’n emotionele reactie van Jan of mij is “smakeloos”, het is makkelijk scoren over de rug van moslims, we moeten afwachten tot er meer duidelijkheid is, we moeten vooral niet de moslims in een kwaad daglicht zetten, hé ik vind hier een krant die schrijft dat de chauffeur blond is dus het kan geen moslim zijn, etc: allemaal prachtig maar de gemiddelde blanke SP’er kan zich er niet in herkennen (want die denkt: “GVD, weer zo’n k*tmoslim zeker, houdt het dan nooit op met dat k*tgeloof?”).

    Wat ik dus de hele tijd wil overbrengen – en die aanslag gaf me slechts een nieuw aanknopingspunt – is dat de linkse politiek, ook die van de SP, volledig is vervreemd van hun achterban. Sterker nog, die achterban wordt nog eens nagetrapt als ‘racistisch’ als het boos i.p.v. terughoudend reageert op een aanslag. En dat je dat probleem zult moeten tackelen als je als linkse politiek werkelijk weer wilt meetellen in de politiek.

  55. 62

    Hmmm Klokwerk als je zo hoor ben je gewoon een linkse liberaal. Me too (niet zo links, maar toch). Waar zijn de linkse niet-liberalen? Vroeger was dat de SP, maar nu.. die kiezers zitten of bij de PVV, 50plus of thuis. Is dat echt zoveel beter dan een “lui populistische” SP?

  56. 63

    Ik denk dat ik nu sociaal liberaal klink omdat ik D66 bespreek. Ik waardeer D66 inderdaad om hun links liberale punten. Of ik dan daarmee ook zelf een linkse liberaal ben? Ik denk het niet. Want als je mij over de verdeling van kapitaal zal horen vond je me denk ik behoorlijk Marxistisch. Feitelijk pas ik naar mijn eigen mening niet zo in een hokje. In vind de termen links en rechts ook ongemakkelijk. Maar iedereen noemt me links, dus daar heb ik me dan maar bij neergelegd ;).

    Volgens mij is de kiezer nu lekker verdeeld over de veelheid van partijtjes. Vooral op links. Met de verkiezingen komt er een spannende tweestrijd wil ik wedden, en dan vreten de winnaars al dat kleine spul leeg. De kans is ook dat Wilders wordt kaalgeplukt door de kleintjes op rechts maar dat vermoed ik eerlijk gezegd niet. In die vleugel is de concentratie al aanwezig. De vraag is of Wilders het volhoudt als blijkt dat hij niet echt regeringsfähig is. Er kan kortom nog van alles gebeuren.

  57. 64

    @62: Precies ook mijn punt. De SP heeft de liberale, antiracistische agenda van D66 en GroenLinks overgenomen en is aldus – ook al is het onbewust – een kruistocht begonnen tegen de blanke autochtoon (zoals Sunny Bergman die ook voert). De blanke autochtoon voelt zich daarom niet meer thuis bij de SP en zoekt naar een partij die gewoon voor zijn belangen opkomt i.p.v. dat hij zijn zonden (de erfzonde van het Nederlandse slavernijverleden en zo) moet overdenken.

  58. 65

    @57:

    Taktieken van PVV gemist? Zo veel invloed, niet op besluiten (want ze spelen echt niets klaar), maar in het verzuren van het maatschappelijke debat en het leggen van een voedingsbodem voor een ultrarechtse omwenteling a la Trump.[q/]Het is niet alleen de PVV die het debat verzuurt. En verder spelen ze niets klaar, en dat wil ik graag zo houden.

    [q]Nog harder je best doen op de ingeslagen weg dat blijkt extreem rechts in de kaart te spelen.

    Realiseer je wel dat ‘de ingeslagen weg’, de status quo, een hoop beleid bevat waar jij voor bent, van ruimhartige opvang van asielzoekers tot Europese samenwerking. Het is dus maar de vraag of er met een meer progressief beleid de voedingsbodem onder extreem-rechts wordt weggeslagen. Een deel van dat beleid roept juist weerstand op bij een bepaald deel van de bevolking, en drijft ze in de armen van extreem-rechts. Niet om te zeggen dat je het beleid waar je in geloofd dan maar niet moet uitvoeren, maar wel dat je jezelf niet voor de gek moet houden en denken dat als je beleid voert wat uit jouw optiek goed is voor de mensen, dat die mensen dan wel met jou meegaan. Voorkom in elk geval dat ze de macht krijgen.

    In mijn omgeving zie ik die dystopische maatschappij die je beschrijft niet. De wereld is heus niet zonder zorgen, maar mensen leven toch in vrijheid, veiligheid en comfort. Mensen reageren nu eenmaal veel heftiger op iets wat ze afgepakt wordt dan op iets wat ze krijgen, en we hebben de afgelopen jaren nu eenmaal veel van het eerste gehad. Ondertussen komt er weer op allerlei plekken geld bij, maar dat registreren mensen veel minder.

    Kortom, geen wereld waarbij alles ineens veranderd moet worden, kleine stapjes brengen je ook waar je wezen moet.

    En Trump, iedereen projecteert zijn eigen angsten en fantasieën op zijn verkiezing, alszijnde dé verklaring. De belangrijkste reden is nog altijd de sterke partij-identificatie in de VS (gekoppeld aan een slecht politiek systeem), met deze uitkomst als gevolg. Tegelijkertijd is Obama populairder dan ooit, en Trump de minst populaire president-elect sinds heel lang, en dat is allebei Amerika. Er is meer dan één ding tegelijk aan de hand in de wereld, en de meeste trends zijn nog altijd positief.

  59. 66

    Er is verdomme helemaal geen ruimhartige opvang van asielzoekers. Asielzoekers zijn eerst heel Europa doorgestuurd en daarna worden ze heel Nederland doorgestuurd, opgesloten in enorme kazernes met het verbod te werken.

    Vind je het gek als mensen zich daar een hoedje van schrikken? Zowel de asielzoekers zelf als de mensen erom heen leiden onder dat flutbeleid. Aan de randen van Europa kamperen nu mensen in de modder terwijl de centra hier nu weer gesloten worden. Met die organisatorische megablunder snap ik wel dat het gevoel ontstaat dat we het niet aankunnen. Het is echter onwil, iedereen zit te wachten tot de ander in actie komt. De EU op zijn slechtst.

    Als je gewoon kleinschalige opvang organiseert en iedereen gelijk verdeelt, dan merken mensen het niet eens. Behalve dan de lokale middenstander die meer brood verkoopt.

    Europese samenwerking? Laat me niet lachen. Europese samenwerking zoals wij dat zouden zien is niet gedwongen bezuinigingen die de economie kapot maken, maar veel meer directe inspraak in Brussel, en een adequaat antwoord op gezamenlijke problemen, zoals boven met een stel asielzoekers, of een bankencrisis. Niet elkaar de hete aardappel toeschuiven zoals nu gebeurt en elkaar afknijpen zodat de crisis en het gevoel van crisis alleen maar groter wordt.

    En lekker makkelijk: ik zie die ellende niet, dus zal het er wel niet zijn. Ondertussen zit momenteel bijna een miljoen huishoudens in de problematische schulden, omdat ze geen structureel geld meer krijgen en het vangnet volkomen onbetrouwbaar is geworden. Dat drukt ook op de economie en op de schatkist want mensen die hun rekening niet betalen kosten geld. Dat vangnet moet gerepareerd worden, en dat geld is er gewoon als de mensen en bedrijven die er ondanks de crisis de laatste jaren alleen maar op vooruit zijn gegaan gewoon weer hun eerlijke deel gaan bijdragen.

    En dat is een hele andere koers dan die nu gevoerd wordt, en dat zou een hele hoop rust brengen. Als die kans maar een keer gecreëerd wordt en de afknijpers, paniekzaaiers en mensen die iedereen uit elkaar spelen gewoon een keer gezamenlijk vier tot acht jaar in de hoek mogen staan brullen. Dan wordt dat geluid vanzelf minder sterk, let maar op.

  60. 67

    @64: Volgens mij is de SP juist uitermate stil als het op racisme aankomt; ik hoor ze er nooit over. En als ik naar de peilingen kijk, dan zie ik de SP op verlies staan, en D66 en GroenLinks op winst; kennelijk vinden mensen het bestrijden van racisme juist erg aantrekkelijk.

  61. 68

    @31: Goed, nogmaals: de SP verliest in de peilingen zetels op dit moment. Welk cijfers, vraag je ? Well, op peilingwijzer kun je genoeg cijfers vinden. Dus het kan best dat er ruimte op rechts zit, maar de SP slaagt er niet eens in om hun eigen kiezers vast te houden, laat staan om nieuwe kiezers uit andere ruimtes aan te trekken. Op een of andere manier krijg ik de indruk dat je je helemaal niet bewust bent dat de huidige strategie van de SP aan het falen is …

    Volgens mij is de huidige koers van de SP helemaal niet op regeringsdeelname gericht (tenzij ze een kabinet met de PVV in hun achterhoofd hebben, maar mijn geest weigert (nu nog) om dit als reeele optie te accepteren). Ze profileren zich juist met punten die het moeilijk maken om in een coalitie te gaan zitten. De linkse partijen willen zo snel mogelijk van de GeenStijl marketing stunt (ook wel bekend als het Ukrainereferendum) af, en hebben geen enkele zin om daarover door te blijven zeuren. Waarom maakt de SP er dan in vredesnaam zo’n punt van ? Het is niet alsof het om hun kiezers gaat, of zo; Ukraine ligt hier duizenden kilometers vandaan.

    Waarom gaat de SP niet frontaal in de aanval op het huisvestingsbeleid van het kabinet ? Er zijn 250 000 sociale huurwoningen verdwenen de laatste jaren, en dat is de echte oorzaak van die wachtlijsten. Dit is natuurlijk bij uitstek een SP thema, maar als ze hier aandacht aan zouden besteden, dan ondergraven ze het populistische “vluchteling krijgt woning” frame. Dat durven ze niet om PVV stemmers niet tegen de haren in te strijken. Maar die PVV stemmer zou toch al nooit op de SP gestemd hebben. Ondertussen raken ze de kiezers kwijt die zich afvragen waarom de SP niet meer voor hun belangen opkomt.

  62. 69

    @57:Als ik naar jouw voorbeeld Wilders kijk, dan zie ik juist dat hij ondanks 20 jaar kamerlidmaatschap helemaal niets voor elkaar heeft gekregen. Geen enkel specifiek PVV punt is verwezenlijkt; zelfs de animal cops zijn afgeschaft zodra dat kon. Als je echt geintresseerd bent in het veranderen van Nederland, dan is de PVV strategie een behoorlijk falende strategie.

    Mensen stemmen dan ook niet op de PVV omdat die partij dingen wil veranderen; sterker nog, het maakt de gemiddelde PVV stemmer weinig uit wat de partij sowieso wil. Het opgeven van een breekpunt maakt de partij zelfs populairder bij zijn eigen aanhang. Mensen stemmen op Wilders omdat hij ze in hun identiteit bevestigt; zij zijn de echte Nederlanders, die het heel zwaar hebben omdat de elite samenzweert met de Islam. Dat is de boodschap die Wilders verkoopt, en het maakt dus vrij weinig uit wat voor beleid daar bij komt. Kijk maar naar hoe de PVV stemt in de Kamer en naar hun programma. Het verschil is zo groot, het lijkt wel om twee verschillende partijen te gaan, maar het maakt echt niemand wat uit.

    Dat is een manier van politiek bedrijven die je niet over kan nemen, tenminste niet als je een partij bent die echt specifiek dingen wil veranderen in Nederland. Want als je echt dingen wilt veranderen, dan ga je niet uit van identiteit, maar van beleid. Je komt met een plan, met voorstellen over hoe Nederland (of je doelgroep) beter zou kunnen worden. Dat beleid wordt dan de boodschap die je verkoopt. Natuurlijk kan je proberen om daar een identiteitssausje overheen te leggen, maar dan mis je de kiezers die voor je beleid zouden kiezen. En concurreren met Wilders op identiteitsgebied is kansloos; als mensen kiezen, kiezen ze toch voor de echte variant in plaats van voor het slappe aftreksel.

    Overal op de wereld zie je dat de appeasers (de mensen die de populisten naar de mond praten) stemmen verliezen, terwijl de mensen die met een krachtig eigen verhaal komen fors winnen, ookal is dat verhaal links. Het wordt hoog tijd dat de SP zich losmaakt uit haar eigen echokamer en de realiteit onder ogen ziet.

  63. 70

    De kiezer die echt al jaren verwaarloosd wordt is degene die dat racistische gelul zo zat is allemaal dat ie zelfs overweegt op Denk te stemmen, dat nota bene naast GL en D66 er nog eens drie antiracistzeteltjeszeteltjes bij wint. Het probleem met de Wilders stemmer is dat hij denkt dat hij de enige en enige belangrijke is, terwijl er nog altijd meer mensen van Wilders walgen dat dat er hem steunen. Als mensen kiezen voor politicus van het jaar dan stemt 25℅ op hem en wordt hij het, wordt iedereen gevraagd hem een waarderingscijfer te geven, dan eindigt hij met 3,8 onderaan.

  64. 71

    @70: Ja, volgens mij wordt het rechtse electoraat chronisch overschat. Dat zag je ook met GeenPeil. Ze hebben iets van 450 000 handtekeningen opgehaald, en dat lijkt veel, in eerste instantie. Maar als je je beseft dat GeenStijl 2,6 miljoen bezoekers heeft, dan lijkt het plotseling heel weinig; ze hebben minder dan 20 % van hun vaste bezoekers kunnen overhalen. En het is niet alsof ze buiten GeenStijl om geen campagne hebben gevoerd; de flyers lagen hier zelfs in de kantine.

    De facto heeft Trump de verkiezingen ook fors verloren; de enige reden dat hij president is geworden is dat het systeem in de VS “rigged” is, maar zelfs een gevestigde, elitaire politica als Clinton kon hem qua stemmen verslaan.

  65. 72

    @53: men vermijdt zelfs het woord ‘kerstmarkt’ omdat men bang is

    Hoe krijg je dit soort onzin uit je vingers?

    @64: antiracistische agenda van D66 en GroenLinks overgenomen en is aldus – ook al is het onbewust – een kruistocht begonnen tegen de blanke autochtoon

    Tegen racisme zijn is tegen de blanke autochtoon? Man man man…

  66. 73

    @63: Feitelijk pas ik naar mijn eigen mening niet zo in een hokje. In vind de termen links en rechts ook ongemakkelijk.

    Wow. Dat is ongeveer het meest links-liberale wat je kan zeggen. Links-liberaal: geloof in de menselijke rede, vooruitgang door discussie, eigen keuze en individualisme. Noem het dan “vrijzinnig” als dat beter verteerbaar is.

    Ik kan je ook wat voorbeelden geven waardoor ik getriggered werd:

    Los daarvan: politiek is meer dan alleen het sociaal-economische verhaal. Er is een wereld te winnen op justitie, immigratie, legalisering van drugs, en ook op milieu. En qua Europa op het gebied van mensenrechten en democratisering. Op al die dingen is D66 progressiever dan de SP.

    Voor mij is links in de kern “eerlijk zullen wij alles delen” en “de sterkste schouders de zwaarste lasten”. Drugs, immigratie, justitie valt daar een beetje buiten.

    Vraag: is er een links-nationalistische/conservatieve partij of beweging mogelijk? concreter: stel dat er partij zou zijn met de volgende punten (zie onder) kan je deze links noemen?

    sociaal-economisch
    1). AOW blijft op 65, wordt gefinancieerd met een versnelde afbouw van HRA
    2). Nationaal zorgfonds en zorgpremie wordt inkomensafhankelijk
    3). uitbreiding van de sociale woningbouw
    4). verhoging uitkeringen WW, te betalen door hogere belastingen op de hoge inkomens
    5). terugkeer studiefinanciering, afschaffen leenstelsel

    cultureel
    1). arbeidsmigratie sterk beperken, alleen voor hoger opgeleiden
    2). een stop op moskeebouw in wijken waar de nederlandse cultuur onder druk staat
    3). veroordeelden voor zedendeliciten (pedofielen, basically) hebben (naar amerikaans model) een levenslange meldplicht
    4). allochtone nederlanders die weigeren nederlands te leren worden gestimuleerd terug te keren
    5). europa: geen ontwikkelingshulp voor oost- en zuid-europa, geld kan beter besteed worden aan de eigen armen

  67. 74

    @73: Ben je je ervan bewust, dat een aantal zaken uit je culturele rijtje al gewoon staand beleid zijn in Nederland ?

    In ieder geval, er is een reden dat zo’n partij niet bestaat, ondanks eeuwen democratische parlementaire geschiedenis. Zo’n partij zal het verschrikkelijk moeilijk krijgen om kiezers te trekken, omdat het twee verschillende manieren van politiek bedrijven probeert te combineren. Want iedereen die het sociaal-economische rijtje belangrijk vindt vraagt zich af waarom er zoveel aandacht naar de culturele zaken gaat (en andersom, natuurlijk); de groepen die de respectievelijke lijstjes belangrijk vinden zijn verschillende groepen. De sociaal-economische issues zijn vooral belangrijk voor de lagere inkomens, terwijl de culturele issues juist meetellen bij de middenklasse. Voor beide issues geldt, dat er partijen zijn die er hun stokpaardje van hebben gemaakt; het ligt voor de hand om dan op die partijen te stemmen, en niet op een of andere hybride.

    In de VS is er vrij veel onderzoek gedaan naar Sanders- en Trump-aanhangers. De hypothese was, dat hier heel veel overlap te vinden zou zijn. Ze vonden echter juist nauwelijks overlap. Het belangrijkste verschil ? Well, laat ik het R-woord maar niet in de mond nemen, want dat mag je tegenwoordig niet meer gebruiken, en het verschil gewoon identiteit noemen.

  68. 76

    In ieder geval, er is een reden dat zo’n partij niet bestaat, ondanks eeuwen democratische parlementaire geschiedenis.

    Die reden is niet dat er geen kiezers zijn die beide combineren. Zie #31 voor studies waaruit dit duidelijk blijkt.

    En je kan het ook om je heen zien: veel succesvolle radicaal rechtse partijen hebben een draai naar economisch linkse posities gemaakt, Front National in Frankrijk, Wilders, Trump. Kijk ook naar een 5 sterrenbeweging in Italië, die zit ook in dit kwadrant.

    Er is op dit punt dus een mismatch tussen kiezers en partijen, en voorlopig is radicaal rechts beter in het exploiteren hiervan dan links.

    Ik zou zelf overigens nooit op zo’n partij stemmen, maar dat terzijde.

  69. 77

    “In ieder geval, er is een reden dat zo’n partij niet bestaat, ondanks eeuwen democratische parlementaire geschiedenis.”

    Nederlands’ parlementaire geschiedenis begon in 1848. De eerste partij bestond pas in 1879. Het is dus nog geen 2 eeuwen oud en dus hartstikke jong.

  70. 78

    @74: Ben je je ervan bewust, dat een aantal zaken uit je culturele rijtje al gewoon staand beleid zijn in Nederland ?

    Nee niet van bewust, maar dat is volgens mij ook niet relevant. Mijn punt is: alle partijen die zich links noemen zitten in de cultureel progressief-liberale hoek. Een conservatief linkse partij bestaat niet. Mijn vraag aan Klokwerk: zou hij een conservatief linkse partij nog “links” noemen?

    In ieder geval, er is een reden dat zo’n partij niet bestaat, ondanks eeuwen democratische parlementaire geschiedenis.

    Ongetwijfeld. Maar dat betekent niet dat een dergelijke partij geen succes kan hebben. Voordat de iPhone bestond, bestond de iPhone niet.

    Zo’n partij zal het verschrikkelijk moeilijk krijgen om kiezers te trekken, omdat het twee verschillende manieren van politiek bedrijven probeert te combineren.

    Dat is dus de vraag. Hoewel ik het onderzoekje in #31 niet helemaal vertrouw, beweert deze dat het potentieel op “links-conservatief” 31% is.

    In de VS is er vrij veel onderzoek gedaan naar Sanders- en Trump-aanhanger.

    Oh god. Gelukkig leven we niet in de V.S. en zegt de politiek daar weinig over de politiek hier.

    @76:
    Die reden is niet dat er geen kiezers zijn die beide combineren.

    aanvullend: de redenering “het bestaat niet dus men wil het niet” is een vrij domme. de geschiedenis zit vol met “innovaties” – van producten tot politieke partijen – waar geen behoefte aan was totdat ze op de “markt” komen.

  71. 79

    @76: Je snapt niet helemaal wat ik uit probeer te leggen, volgens mij. Het punt is, dat die economische punten helemaal geen rol spelen.

    Rechtse kiezers interresseren zich niet voor beleid; wat zij willen, is bevestigd worden in hun identiteit. Die zogenaamde sociaal-economische linksheid is niets meer dan een lege marketingstunt. De PVV stemt in beide kamers gewoon keurig netjes met de VVD mee. Het nieuwe kabinet van Trump is een team waarbij Rechts Amerika zijn vingers kan aflikken, en dat zich al helemaal klaarstoom om Obamacare af te schaffen en de belastingen voor de rijken en bedrijven te verlagen. Of denk aan Wilders’ AOW breekpunt. Maar het maakt voor hun kiezers allemaal helemaal niets uit, zolang er maar afgegeven wordt op “Links” en op “politieke correctheid” blijven ze enthousiast volgen. De conclusie ligt voor de hand: deze kiezers vinden beleid helemaal niet relevant voor hun stemkeuze.

    Beleid is voor Wilders niets meer dan een manier om identiteit te bevestigen. Hij wil de Koran verbieden, omdat dat iets is waarmee hij de Koran zo zwart mogelijk kan afschilderen. Let maar op … mocht hij ooit de macht krijgen om het daadwerkelijk te doen dan doet hij het niet, omdat het dan niet meer nodig is. Dat zie je nu ook met Trump’s beloftes. The Donald is nu er nu volkomen open over dat zijn beleidsvoorstellen niets meer waren dan trucjes om in de aandacht te blijven.

    Je kan dus geen PVV kiezers trekken door het PVV beleid te kopieren; immers, dat beleid is niet wat stemmers aantrekt aan de PVV. Het enige dat je bereikt, is dat je een groep van je eigen kiezers van je vervreemd, omdat die niets moeten hebben van PVV standpunten. En dat is dus precies wat we afgelopen jaar in de peilingen voor de SP hebben zien gebeuren …

  72. 81

    @78: Zie ook @79. De studie waar je naar refereert gaat eigenlijk nog steeds uit van kiezers die voor beleid kiezen. Maar PVV- en Trump stemmers kiezen helemaal niet voor beleid, ze kiezen voor identiteit.

  73. 84

    Haha, Cerridwen, het is serieus een goede vraag, maar eigenlijk heb ik het antwoord al gegeven. Kijk maar in het stuk dat je citeert: ik gebruik daar (bewust) niet het woord ‘links’, maar ‘progressief’.

    In de discussie over wat links en rechts is worden die zogenaamde ‘culturele’ waarden vaak ook meegenomen, maar ik ben het met je eens: ook ik vind dat links/rechts voornamelijk gaat over de verdeling van geld en productiemiddelen.

    Daarmee vind ik dus ook dat een partij die zoals je schetst niet zoveel opheeft met de progressieve agenda inzake drugs, democratisering, euthanasie, taakstraffen, milieubeleid en culturele diversiteit, nog heel goed links kan zijn. Conservatief links. Naar mijn mening gaan de SP en de PvdA ook een heel eind die richting op. Ze maken het nog niet zo bont met dat schisma als in jouw lijstje maar af en toe scheelt het echt niet veel. Ik besef dat ik daarmee niet de ideale SP-stemmer ben (immers zeer progressief) en raad ze in mijn stuk dan ook niet aan een progressieve agenda te voeren, maar hun eigen idealen af te stoffen. Ik kan me voorstellen dat lezers dat nog niet zo makkelijk herkennen maar dat heb ik wel bewust gedaan.

    Er staat overigens één ding in je culturele rijtje dat daar naar mijn mening niet thuishoort: migratie. Een werkelijk links iemand komt op voor een eerlijkere verdeling, en dat geldt ook voor de hulpbehoevende die hier aan de grens aanklopt. En als hij al een verschil maakt tussen hulpbehoevenden hier en over de grens, dan baalt hij ervan als het debat telkens naar die vluchteling afdwaalt, omdat het de aandacht afleidt van waar het om gaat: het aanpakken van het kapitaal. Een socialistisch iemand weet dat het geld bij de vluchtelingen niet te halen valt, en bovendien weet hij dat het geld er ook niet naartoe gaat (het budget voor vluchtelingen is een speldeknopje vergeleken met dat van zorg en sociale zekerheid). Het gaat hem om de grote berg geld en als de focus daarvan verlegd wordt, vindt hij dat alleen maar heel vervelend op zijn minst, en als hij echt links is herkent hij zijn ‘medeslachtoffers van het grootkapitaal’.

    Geheel in het kader van de herverdeling wordt Wilders nog wel eens links van de VVD geplaatst, met zijn standpunten voor zorg en AOW, maar dat is natuurlijk een fopspeen. Over sociale zekerheid hij zich al nooit een blad voor de rechtse mond, en voor wat betreft die zogenaamde sociale punten van hem kan iedereen die dat wil zien wat dat hem waard is: een uur na de verkiezingsuitslag verdwijnen die punten weer in de prullenbak en in de kamer stemt hij uiterst rechts mee. Dat er überhaupt nog schrijvers zijn die erin trappen… En verder is juist het immigratiestandpunt gezien bovenstaand wat hem in mijn ogen nu zo kneiterrechts maakt: verdeel-en-heers in plaats van arbeiders-aller-landen-verenigt-u.

    (Dat betekent niet dat het theoretisch onmogelijk is een economisch zeer linkse agenda voor-slechts-eigen-burgers te voeren, en in andere landen zie je dat ook wel. Maar socialistisch zal ik het zeker niet noemen, en het blijft links-met-een-rechts-randje in mijn optiek.)

    Wat mij veel meer verbaast, is dat de combinatie rechts-progressief nog maar lastig is. D66 komt het meest in de buurt, maar die is weer erg voor mensenrechten en goede opvang voor vluchtelingen. Ook dat onderwijsaspect is een beetje socialistisch en maakt ze eerder midden-liberaal dan rechts-liberaal. Rutte heeft het ooit geprobeerd met GroenRechts maar dat werd helemaal niks en nu is de VVD eerder conservatief dan liberaal. En andere rechtse partijen zijn gewoon conservatief.

    Ergens wil dat maar niet lukken met het liberale gedachtegoed op rechts. In de VS staat ‘liberal’ dan ook gelijk aan zo links als je het maar hebben kan. Zoiets als dat wij altijd progressief en links met elkaar verwarren ;).

    Enfin, ik noem mijzelf het liefst liberaal socialist, want ik heb met beide stromingen wat. Je kan er allemaal andere labels op plakken, zoals vrijzinnig links, progressief sociaal of wat dan ook, maar het komt op die combinatie neer. Op zich is sociaal liberaal nog niet zo’n gekke term, maar dat is een stroming die ‘officieel’ gereserveerd is voor een stroming binnen het liberalisme, en daarvoor heb ik toch teveel met het socialisme om me daartoe te bekeren denk ik. Maar socialist zal ik mezelf ook niet zo snel noemen. En daarbij besef ik wel degelijk dat de combinatie van die twee elementen niet per se gegarandeerd is.

    @AC: Thanks! Ze hebben hem nu ook op Joop.nl overgenomen :).

  74. 86

    Daarmee vind ik dus ook dat een partij die zoals je schetst niet zoveel opheeft met de progressieve agenda inzake drugs, democratisering, euthanasie, taakstraffen, milieubeleid en culturele diversiteit, nog heel goed links kan zijn. Conservatief links. Naar mijn mening gaan de SP en de PvdA ook een heel eind die richting op.

    Ok, daar ben ik het dus niet mee eens. Om even in te zoomen op arbeidsmigratie. Er is volgens mij maar 1 partij die principieel tegen arbeidsmigratie is. SP, PvdA willen “gereguleerde” of “eerlijke” arbeidsmigratie maar wijzen het niet principieel af. Naar mijn mening is arbeidsmigratie (vrijheid van) vooral een liberaal standpunt en heeft weinig met eerlijke verdeling van welvaart te maken. Arbeidsmigratie en “links” sluiten elkaar niet uit of in.

    standpunt SP:
    Arbeidsmigratie uit de nieuwe lidstaten van de Europese Unie en daarbuiten moet beter worden geregeld. Werkgevers kunnen geen beroep doen op buitenlandse arbeidskrachten als er geen garanties zijn voor het uitbetalen van gelijk loon voor gelijk werk en voor fatsoenlijke huisvesting van arbeidsmigranten.

    PvdA:
    Asscher: arbeidsmigratie moet eerlijker
    nuff said

    Er staat overigens één ding in je culturele rijtje dat daar naar mijn mening niet thuishoort: migratie. Een werkelijk links iemand komt op voor een eerlijkere verdeling, en dat geldt ook voor de hulpbehoevende die hier aan de grens aanklopt.

    Een Poolse bouwvakker die hier aan de slag wil is niet hulpbehoevend. Ondernemend zeker, maar niet hulpbehoevend.

    full disclosure: ik ben zelf een gematigd voorstander van arbeidsmigratie, zeker binnen de EU.

  75. 87

    Zoals je ziet had ik migratie nu juist uit dat ‘culturele’ rijtje gehaald: in het citaat waarop je wil inzoomen staat dat punt nu juist niet genoemd ;) (en later specificeer ik waarom niet).

    Dan moet ik me overigens wel specificeren: waar ik boven schreef ‘migratie’ doelde ik op vluchtelingen en gezinshereniging (en hulp bij integratie). Arbeidsmigratie reguleren is inderdaad juist vooral een links standpunt. Klaver schrijft ook dat hij gelijk loon wil voor gelijk werk (en het zo regelen dat er effectief minder Polen hier komen, omdat ze domweg niet goedkoper meer zijn). Dat vind ik de koninklijke weg, waarin links en liberaal worden gecombineerd: de grenzen staan in principe open, maar het is niet meer voor de hand liggend dat mensen die toch al in de EU waren hier komen.

  76. 88

    Dat vind ik de koninklijke weg, waarin links en liberaal worden gecombineerd:

    Ja ok maar alle linkse partijen bewandelen deze koninklijke weg. De a-liberale oplossing wordt alleen door Wilders gegeven. Dat is toch zonde? Om hem het hele speelveld te geven?

    Er staat overigens één ding in je culturele rijtje dat daar naar mijn mening niet thuishoort: migratie. Een werkelijk links iemand komt op voor een eerlijkere verdeling, en dat geldt ook voor de hulpbehoevende die hier aan de grens aanklopt.

    dat geldt zeker voor asielmigratie, maar arbeidsmigratie (verreweg de grootste groep)? dat is toch geen ontwikkelingshulp?

  77. 89

    Wat dat laatste betreft: inderdaad, daarom maak ik juist die scheiding. Ik had het hierboven alléén over asielmigratie en gezinshereniging. Volgens mij is gezinshereniging de grootste groep. Arbeidsmigratie is vaak niet permanent.

    OK, stel dat de SP de niet-liberale weg zou willen bewandelen. Wat ze dan moeten voorstellen? Grenzen dicht voor iedereen die geen Nederlandse nationaliteit heeft? Dus uit de EU? En dan een regering vormen die het lachend op de liberale manier regelt en het verkopen als een ‘compromis’? Nou ja, als mensen erin trappen…

  78. 90

    Ik had het hierboven alléén over asielmigratie en gezinshereniging. Ik alleen asiel.

    Gezinshereniging, helemaal vergeten. :p iig ik zie daar ook niet echt het “solidariteitsargument”

    Volgens mij is gezinshereniging de grootste groep. Arbeidsmigratie is vaak niet permanent.

    Klopt denk ik wel. Arbeidsmigranten gaan vaak terug. Wat betreft permanente migratie is gezinshereniging de grootste.

    OK, stel dat de SP de niet-liberale weg zou willen bewandelen. Wat ze dan moeten voorstellen?

    Bijvoorbeeld een migratie deal met EU bedingen zoals Theresa May probeert te doen:

    http://www.express.co.uk/news/uk/722746/Theresa-May-immigration-visa-system-EU-migration-brussels-cabinet-brexit

    Grenzen dicht voor iedereen die geen Nederlandse nationaliteit heeft? Dus uit de EU?

    Nou ja een beetje populist trekt zich toch niks aan van de haalbaarheid van zijn plannen?

  79. 91

    Ja, dat laatste is waar. Ik noem in mijn stuk dat zorgfonds dan ook een strategische meesterzet, waar ik ook wel weet dat dat er nooit gaat komen (gelukkig kunnen de voordelen daarvan volgens mij op een andere manier ook behaald worden).

    Maar goed, inderdaad heb je hier een punt van hoe een echt populistische linkse partij zou kunnen opereren. Op zich is dat Nee tegen dat Oekraïnereferendum daar een ander voorbeeld van. En dus dat zorgfonds. Ik vind ze eerlijk gezegd al aardig op weg. Alleen vergeten ze de linkse saus teveel. Het moet wel écht links populisme zijn, en niet een kopie van rechts populisme waarnaast nota bene het eigen programma wordt vergeten (de teneur van mijn artikel).

    Gezinshereniging: Als je vluchtelingen toelaat omdat ze in hun land bedreigd worden is het niet echt logisch om hun gezin over de grens te laten stikken nietwaar? Ik kan dat niet echt rijmen iig.

  80. 93

    Ik ben helaas geblokkeerd door de FB-groep Politiek & Samenleving. Ik zou heel erg graag lid willen worden van deze FB-groep.
    Ben jij (nog) lid van de FB-groep Politiek & Samenleving?
    Kunnen jullie mij hierbij helpen?