Wie betaalt, bepaalt. Ook bij Maurice de Hond.

OPINIE - Afgelopen weekend bleek uit een peiling van de Maurice de Hond dat 72 procent van de Nederlanders voor een grondwettelijk verbod op de sjaria is. Maar die peiling deugde van geen kant.

Dat een politieke partij het volk graag propaganda voor waarheid verkoopt, en dat daarbij vragen gesteld worden die zo goed als retorisch zijn, is te begrijpen. Kwalijker wordt het wanneer een opiniepeiler zich leent voor het stellen van vragen die aantoonbare flauwekul zijn en hevig naar één kant overhellen.

Maurice de Hond peilde voor de PVV wat mensen vonden van de islam. We bekijken de vragen (PDF) één voor één.

Vindt u dat de Islam (sic) een verrijking is van Nederland?

Het is een bekend verhaal, die “verrijking”. Alleen kan ik er niks mee. Ik vind de commerciële omroep geen “verrijking” van het Nederlandse televisieaanbod, maar u hoort mij niet voor een verbod pleiten. Het is zoals het is. Wie niet van islamitische kunst en cultuur houdt en wie niet wil weten hoe mensen uit andere culturen naar ons kijken, die vindt de islam geen verrijking. Soit. Dat moet het ook niet per sé zijn. De vraag suggereert natuurlijk dat het, als het geen verrijking is, een verarming is. Maar dat staat er niet; een antwoord op die vraag is niet gegeven.

Vindt u dat er in Nederland een stop moet komen op de immigratie vanuit Islamitische landen?

Dit is het soort vraag dat stuurt. Een goede enquêteur zou de mensen een keuze geven: islamitische landen,arme landen, voormalige Oostbloklanden bijvoorbeeld. Dit zou in ieder geval een uitslag opleveren waaruit blijkt wat, if any, men als het grootste immigratieprobleem ervaart. Ik ben ook benieuwd wat de uitslag zou zijn geweest als erbij vermeld werd dat Indonesië het grootste islamitische land ter wereld is.

Vindt u dat er een stop moet komen op het bouwen van nieuwe moskeeën in Nederland?

Alweer een sturende vraag; hiervoor geldt het bovenstaande. Je kunt de vraag ook anders stellen: “Vindt u dat de overheid een geloofsgemeenschap mag verbieden om op eigen kosten een gebedshuis te bouwen?” Dat is het onderliggende principe en ik hoop toch dat veel Nederlanders dat helemaal niet zien zitten, als de vraag zo zou worden gesteld.

Denkt u dat er een relatie is tussen de islam en de recente terreurdaden in Boston, Londen en Parijs?

Dat is vragen naar de bekende weg. Die relatie is er: de daders lijken allemaal te hebben gehandeld uit religieuze of religieus-sociale motieven (ik bedoel daarmee uit het gevoel te behoren tot de islamitische wereldgemeenschap). De vraag dient dan ook als opmaatje naar de volgende vraag. Daarnaast is het maar de vraag of de aanslagen in Londen en Parijs als “terreurdaden” kunnen worden omschreven. Terreur richt zich doorgaans tegen grote groepen burgers, niet tegen één militair.

Hoe groot acht u de kans dat een dergelijke terreurdaad ook in Nederland plaats vindt?

Een mooi één-tweetje, dit koppel vragen. Een ander voorbeeld: Denkt u dat er en relatie is tussen het autogebruik en de toename van het aantal snelwegen, gevolgd door Hoe groot acht u de kans dat ook uw woonwijk moet wijken voor een snelweg? Heel veel mensen denken nu “Verrek ja, dat zou zomaar kunnen!”

De antwoorden zijn daarnaast hooguit te interpreteren als een graadmeter voor de angst onder de bevolking. En die hoeft helemaal niet gebaseerd te zijn op feiten. Zeker niet na bijna tien jaar PVV – we spreken niet voor niets over islamofobie: een fobie is een onredelijke angst.

Tot slot vroeg De Hond om aan te geven in hoeverre de respondenten het eens of oneens waren met de volgende stellingen:

-Er moet een grondwettelijk verbod op de sharia in Nederland komen
Dit is een zeer kwalijke vraag omdat deze suggereert dat zoiets mogelijk zou zijn. De sharia is echter geen wetboekje; het verschilt van land tot land, van geloofsrichting tot geloofsrichting, van tijdperk tot tijdperk. Wordt in Saoudi-Arabië het afhakken van de hand van een dief als sharia gezien; de kans bestaat dat een qadi in een ander land de onschendbaarheid van het menselijk lichaam als onderdeel van de Schepping (en dat maakt, bijvoorbeeld gezien het verbod op tatoeages, ook deel uit van de islamitische leer) voorop stelt. Beide zijn dan sharia. Hoe wilt u dit verbieden?
De suggestie dat zulks kan, is je reinste valse voorlichting en de vraag lijkt dan ook vooral te zijn gesteld om de angst aan te wakkeren dat moslims in Nederland de baas worden – wat gezien de aantallen en hun onderlinge onenigheid vrijwel uitgesloten is.

-Nederland is er beter op geworden door de komst van migranten uit Islamitische landen
Zie ook de eerste vraag. Hoewel de werkgevers op een zeker moment de behoefte hadden aan goedkope werkkrachten uit Turkije en Marokko, en je daaruit zou kunnen afleiden dat zij daar beter van zijn geworden (en daarmee wij allemaal), kun je ook denken dat we er niet beter op zijn geworden. En wat dan nog? De suggestie is ook hier dat als we er niet beter op zijn geworden, we er slechter op zijn geworden. Maar alweer: dat staat er niet, en dat is niet hetzelfde.

-Er is inmiddels genoeg Islam in Nederland
Tsja. Dit is wel heel letterlijk een kreet uit het PVV-programma. Een serieuze enqueteur houdt zich verre van suggestieve tussenwerpsels als “inmiddels”. Wat wordt hier bedoeld? Mag er niet “meer islam” bij? Moet het liefst minder worden? Of was het voorheen nog niet genoeg wellicht? Dat laatste kan ook nog. Het is volstrekt vaag. Stelt u zich voor dat er een enquête in de bus valt, gemaakt door een serieus bureau, over wat u van plan bent te gaan stemmen. Een van de stellingen luidt: Er zitten inmiddels genoeg CDA’ers in de Kamer. Is dat een neutrale vraag?

Ik denk dat we Maurice de Hond kunnen afschrijven als serieus enquêteur; wie betaalt, bepaalt bij hem de uitslag van de peiling, en daarbij gaat hij heel ver – zo ver zelfs om letterlijk verkiezingskreten als stelling voor te leggen. Dat verschillende media dit schandalige stuk PVV-propaganda braaf overpennen, is bespottelijk.

  1. 1

    Edge:

    Dat verschillende media dit schandalige stuk PVV-propaganda braaf overpennen, is bespottelijk.

    Inderdaad. Het is ook de reden dat het niet meer goed gaat komen met ons. Wat mij betreft mag de zondvloed er wel weer eens overheen.

  2. 4

    De vraag “Vindt u dat de overheid een geloofsgemeenschap mag verbieden om op eigen kosten een gebedshuis te bouwen?” is ook niet juist en misleidend. Deze zou dan moeten worden “Vindt u dat de Nederlandse overheid een geloofsgemeenschap mag verbieden om op kosten van buitenlandse overheden en organisaties een gebedshuis te bouwen (met de daarbij behorende invloed van deze overheden en organisaties)?”.
    Geheel op eigen kosten wordt er geen moskee gebouwd.

  3. 5

    “Dat verschillende media dit schandalige stuk PVV-propaganda braaf overpennen, is bespottelijk.”

    Heerlijk, zulke projectie van schrijver dezes. We zijn het niet met de vraagstellingen eens dus zijn de vragen sturend en is conclusie uit die van de PVV-koker. Hoe heerlijk simpel is de wereld.

  4. 6

    @4 Het gaat om het verschil publieke-private financiering. Oftewel, gaat het van onze belastingcenten of zorgen ze zelf voor het geld. Of dat eigen geld van buitenlandse organisaties komt is voor onze belastingcenten niet relevant zo lang het maar legaal is.

  5. 7

    Dat overpennen is sowieso bespottelijk en gebeurt echt niet alleen met Wilders. Het gebeurt massaal. Ik heb sinds enige tijd toegang tot het ANP. Gruwelijk dat vrijwel alles wat daar staat komt letterlijk in de krant komt en de helft is nog wel puur persbericht. Eigenlijk kun je dat al merken als je ziet dat er wel heel weinig verschil zit tussen de volkskrant, de nrc en nu.nl. Ja, de opiniepagina. Maar die kwam al gratis binnen van mensen die hun zegje wilden doen.

  6. 8

    @5: wel roepen wat er mis is, niets onderbouwen en ook geen betere oplossing aandragen.
    Alleen maar Wijzen wijzen wijzen.
    Bent u van het PVV-partijkader ?

  7. 9

    He, had ik hier gisteren niet naar gelinkt?

    Dan ga ik ook nog maar eens herhalen dat de partijdigheid niet alleen in de formulering van de vragen zit, maar ook in de wijze van onderzoek. Als ik zo’n onderzoek krijg aangeboden dan vul ik het niet in. Van de gebruikelijke 4500 deelnemers heeft dit keer maar 1900 geantwoord, en dat is een dusdanig grote “selection bias” dat het daardoor alleen al een waardeloos onderzoek is. Er zijn in wezen vier antwoorden mogelijk: ja/nee/weet niet/vraag overgeslagen, maar de laatste categorie wordt niet gerapporteerd.

    Daarnaast, de meeste lezers zullen dat ook over het hoofd zien, worden sommige cijfers dubbel gepresenteerd. De kolommen voor de “oude” partijen betreffen hen die in 2012 op die partijen stemden, de kolom voor de 50+ partij betreft al diegenen die nu aangeven er op te zullen stemmen. Dan zitten er in de niet getoonde “overige” categorie natuurlijk ook nog mensen met een mening, maar die wordt helemaal niet weergegeven. Toch is die categorie groter dan het aantal toenmalige kiezers van D66 of CDA (CU+SGP+GL+PvdD+50Plus+0.7% overige stemmen ofwel ruim 11% van de kiezers).

    Als een student bij het vak Methoden en Technieken dit zou presteren, zou er een dikke onvoldoende uitrollen.

  8. 10

    @8: Nee, maar ik vind dat de schrijver te gemakkelijk bovenstaande in een PVV-kader framet. Dezelfde vragen hadden ook positief beantwoord kunnen worden door mensen als Theodor Holman, Paul Cliteur of Eddy Terstall terwijl geen van allen PVV stemt bij mijn weten.
    Alsof dergelijke denkbeelden alleen bij PVVers voor kunnen komen. Nou nee dus.

  9. 11

    Van de gebruikelijke 4500 deelnemers heeft dit keer maar 1900 geantwoord,

    Kun je onderbouwen dat 4500 ‘gebruikelijk’ is? Als ik deze comment in een eerdere discussie over de betrouwbaarheid van de Hond mag geloven dan komen steekproefgroottes van 900 en 6000 ook voor.

  10. 12

    @6
    Deze column gaat over foutieve vragen bij een opinie-onderzoek. Een foute vraag vervangen door een andere foute vraag daar ging mijn reactie om.
    Over privaat gefinancierde moskeeën kan weinig discussie zijn, maar over door buitenlandse overheden gefinancierde wel.

  11. 13

    @12 Over privaat gefinancierde moskeeën kan weinig discussie zijn, maar over door buitenlandse overheden gefinancierde wel.

    Er kan overal discussie over zijn, maar hierin zit geen verschil omdat ‘we’ met beide niks te maken hebben, het is een zaak voor zo’n moskee zelf.

  12. 14

    @12 En waarom zouden we ons daar druk om maken terwijl financiering van politieke partijen door het buitenland toegestaan is en die zich volledig aan ons oog onttrekt?
    Waarom zouden we ons er druk om maken terwijl we er geen been in zien om zelf in het buitenland wel kerken te financieren?

  13. 15

    @14 terwijl we er geen been in zien om zelf in het buitenland wel kerken te financieren?

    Doen we dat dan? Wie zijn deze ‘we’ in dit geval? De Nederlandse overheid in ieder geval niet.

  14. 17

    Maar maar maar… we weten dat dit soort enquêtes en vraagstellingen bestaan toch al heel lang? Ik kom ook nooit verder dan de eerste vraag bij zo’n kies- of stemwijzer; de vragen zijn ambigue of ronduit misleidend.

  15. 18

    @17 De vragen in de kies/stemwijzers komen uit de partijprogramma’s. Die programma’s zijn natuurlijk niet neutraal maar de kieswijzers proberen dat wel te zijn.

  16. 21

    Was Maurice de Hond dan de afgelopen jaren wel objectief te noemen?

    Is om het even welke enqueteur objectief te nomen… ze praten allemaal naar de bek van de betalende klant…

    En komt er onverhoopt eens een keer een onverwacht resultaat uit een (overduidelijk verkeerd opgestelde) enquete, dan formuleren we de vragen anders, en in het ergste geval doen we het overnieuw met een andere groep ondervraagden….

    Niets nieuws aan de lucht… Iemand die daar nu pas lucht van krijgt, scoort een 10 op de naiviteitstest!

  17. 22

    Jammer dat dit een anti-PVV-artikel is geworden. Het was krachtiger geweest als het alleen Maurice de Hond had bekritiseerd, waar het ook om ging. Nu is het een sturend artikel, net als de verkeerde vragen in de enquête.

  18. 23

    @22:
    Wie was de op drachtgever voor deze dubieuze enquête?
    Ware ik een fanatieke moslim inplaats van een niet gelovige, zou ik misschien als volgt hebben gereageerd:
    “Witte” Christenhond huurt “De(onbetrouwbare enquête)Hond ;-)

  19. 25

    U stelt dat de peilingen van De Hond slechts stemmingmakerij is. Ik vind juist dat het stemmingmakerij was hoe iedereen haast werd geduwd richting de VVD en de PvdA. Strategisch stemmen noemde men dat dan. Dát was pas echt een farce. U vind alle vragen complete nonsens en u had alles beter kunnen doen, vind u zelf. Ik ben het echter totaal niet met u eens. Ik vind het niet meer dan logisch dat deze toon over de islam in dit onderzoek staat. Het is namelijk om een duidelijke lijn te schetsen tussen de voor- en tegenstanders. Wanneer dat niet gebeurd, dán is het onderzoek pas echt niets waard. Ik ben zelf ook geen enorme fan van De Hond maar uw betoog vind ik niets waard.
    Neem nou de vraag ‘Vindt u dat de islam een verrijking is van Nederland?’ er zijn daar 3 mogelijke antwoorden op te geven. Ja, ik vind het een verrijking. Nee, ik vind het geen verrijking. Of, ik sta er neutraal in. U zegt dan, mensen die zeggen dat ze het geen verrijking vinden kunnen er neutraal in staan. Daar is echter in het onderzoek ook plaats voor gemaakt. Daarom is er een duidelijk ‘Nee’ en een vak ‘Weet niet/neutraal’!!!
    Bij de stelling over immigratiestop is uw punt totaal niet relevant, het gaat puur en alleen om moslimlanden. Daarom is dit ook een onderzoek over de islam, ik dacht dat u dat inmiddels wel door zou hebben.
    Ik snap niet goed wat u nou wilt bereiken met uw 1-2tje, het is immers totaal niet verkeerd om mensen bij bepaalde onderwerpen stil te laten staan. De dreiging voor aanslagen met islamitische achtergrond blijft, Geert Wilders staat niet voor niets op een zwarte lijst van mensen die vermoord dienen te worden. U noemt het islamofobie, ik noem het verloedering van de Nederlandse normen en waarden.
    ‘Er is inmiddels genoeg islam in Nederland’: Waarom zoekt u overal een betekenis achter? Als iemand vind dat er genoeg islam is, antwoord diegene met ja. Als diegene vind dat er nog best meer bij mag of het niet erg vind, antwoord diegene met nee. Het ‘inmiddels’ slaat op het feit dat er een groeiende groep moslims is in Nederland. Daarmee groeit de invloed van de islam in Nederland, waardoor deze vraagstelling niet meer dan logisch is.
    Als laatste wilt ik ook nog reageren op uw punt over de stelling van de bouw van moskeeën. Opnieuw is uw argumentatie compleet irrelevant, het gaat hier om een verbod op moskeeën, de financiering ervan staat daar volledig buiten. Het gaat slechts om het feit of ze er staan of niet.
    Ik distantieer me hierbij van stemmingmakerij van UW kant. U beschuldigt De Hond ervan, maar het is juist 1 van uw competenties. Wees er trots op.

  20. 26

    ‘De dreiging voor aanslagen met islamitische achtergrond blijft’

    Yup, en die met extreem-linkse achtergronden, extreem-rechtse achtergronden, dierenactivisten, anti-monarchisten, anti-republikeinen en niet te vergeten het Front voor de bevrijding van de West-Afrikaanse geel-groen gestreepte jodelmier. Sterker nog, er bestaat een kans dat ik u vanavond in uw slaap in uw kussen smoor.
    ♫♪want dat is allemaal angst, allemaal angst, de meeste grote schreeuwers, zijn dikwijls het bangst…♪♫

  21. 27

    Natuurlijk is het zo dat de groepen die jij benoemt ook aanslagen zouden kunnen plegen. Al is de kans dat het Front voor de jodelmier een aanslag pleegt niet zo groot hoor! ;) Mijn punt is echter, de belangrijkste aanslagen van deze eeuw zijn gepleegd door mensen met een islamitische achtergrond. Kijk naar 9/11, aanslagen van Londen, aanslagen van Madrid etc. Daarom is mijn punt ook dat je moet kijken naar de invloed die de islam heeft op de Nederlandse bevolking als geheel. Het is niet meer dan logisch hoe deze vraag gesteld is, het is slechts een logisch gevolg van de vorige vraag. Als u aan mij vraagt ‘Wat vind u van de graaicultuur in de VS?’ Lijkt het mij een logische volgende vraag wat ik vind van de graaicultuur in Nederland. Dat is slechts afstemmen op je doelgroep, op die manier kunnen mensen zich beter identificeren met het probleem. In dit geval is dat terrorisme. De reden waarom ik hier specifiek benoem dat de kans op aanslagen met islamitische achtergrond blijft, is vanwege het thema van het onderzoek. Dat thema is dan ook islam en moslims. Andere vormen van terrorisme zijn niet relevant aan dit onderzoek, daarom betrek ik die er ook niet bij. Jammer genoeg heeft u het over angst, dat is zeker niet hetgeen wat ik voel. Ik weet net zo goed als u dat moslims vaak geen slechte mensen zijn. Veel vinden het islamextremisme verschrikkelijk. Ik vind het juist kwalijk dat jullie het niet onder ogen lijken te willen zien. Het ontkennen van problemen is juist een van de gevaarlijkste dingen die je kan doen.
    -Steek je hoofd niet in het zand, maar wees juist kritisch!-

  22. 28

    ok, volgens mij is ieder erover eens dat alle peilingen en opinies enorm sturend zijn, dus de beste oplossing is om Maurice nog een peiling te laten doen, maar dan met stellingen met tegenovergestelde bijsmaak, bijvoorbeeld:
    “Nederland wordt steeds islamofober”
    “de nederlandse begroting en economie verdienen meer aandacht dan de islam”
    “hoewel nederland een scheiding van kerk en staat heeft, zijn er meer wetten gebaseerd op het christendom dan op de islam”
    “het christendom heeft veel meer politieke invloed in nederland dan de islam”
    “zonder gastarbeiders was de economische groei in de jaren 60 veel kleiner”
    “het gebeurt in Nederland vaker dat een moslim zich tegen het geloof keert dan dat een niet moslim zicht bekeert tot de islam”
    enzovoorts…

    De kans is groot dat nu ook de meerderheid voor is.