Wereldtemperatuur | update oktober 2011

Daar zijn we weer met de maandelijkse update aangaande de opwarming van de aarde. Geen bijzonder nieuws dit keer.
Daarom alleen maar wat statistisch geneuzel na de break. Want wat wil namelijk het geval, een team van wetenschappers is tot de conclusie gekomen dat er een minimale periode van 17 jaar nodig is om het signaal van de ruis te onderscheiden. En wat wil het geval, mijn grafiek heeft als bovengrens de 11-jaarstrend. Niet genoeg dus volgens die mensen. Vandaar na de break een variant op onderstaande grafiek, maar dan met de 17-jaarstrend.



Laat niets aan duidelijkheid te wensen over. Misschien moet ik die dan maar als vaste grafiek in het vervolg gebruiken.

Kijk overigens (als u toch niets beters te doen heeft) even bij de sceptici wat zij op dit punt doen. Let vooral op het letterlijk meten met twee maten zodat het zand goed in de ogen komt.

Het overzicht van de wereldwijde temperatuur afwijkingen is gebaseerd op de metingen van UAH MSU, RSS MSU, GISS, Hadcrut3, NCDC en JMA. We nemen daar maandelijks het gemiddelde van en bepalen ook nog het lopende gemiddelde over alle metingen van 36 maanden (3 jaar) en 132 maanden (11 jaar).

  1. 1

    Je hebt geen 17-jaarstrendlijn nodig om een periode van 17 jaar te bekijken. Sterker nog, als je een periode van 17 jaar bekijkt, is je 17-jaarstrendlijn een punt (en dus redelijk nutteloos).

  2. 6

    Nee, dit is meer wat er bedoeld wordt, denk ik: “Looking at a single, noisy 10-year period is cherry picking, and does not provide reliable information about the presence or absence of human effects on climate,” said Benjamin Santer, a climate scientist and lead author on an article in the Nov. 17 online edition of the Journal of Geophysical Research (Atmospheres). Maar 17 jaar, dat begint serieus te worden. De oranje lijn in de bovenste figuur is van 1983 op 1993 niet hoger of lager, maar probeer maar eens een periode van 17 jaar te vinden zonder echte stijging. Als dat niet lukt bij deze variaties, dan lijkt er toch echte stijging aan de hand te zijn. Blijft het probleem dat een kleine of langzame stijging/daling natuurlijk moeilijker te detecteren is dan een snelle stijging/daling. Daar moet iemand Santer nog maar eens op nalezen.

  3. 9

    Kijk de 17 jaars trend is nog niet bij 2004 aangeland. Ben benieuwd wat er met de dip in de 11 jaars trend gebeurt in de 17 jaars trend. Ook een dipje of vlakt dat uit? We gaan het over vier jaar zien!

  4. 14

    Ik merk nogal een fixatie op 1998 in #9, #11 en #12. Als ik naïef was zou ik vragen waarom toch. In werkelijkheid hebben we met cherrypickers te maken,die zich juist op een jaarlijkse uitschieter fixeren (dat is nou net waar de ruis over gaat). Ik stel voor dat jullie netjes eerlijk zijn en vanaf 2012 gaan denken in termen vanaf 1999.

  5. 15

    Zelfs over een korte periode van 2000 jaar na Chr. is 17 jaar een meting van slechts 0.85%. En dan denken we er wat uit af te kunnen leiden. Eigenaardig.

  6. 16

    Neem Steeph’s data, vul aan met fictieve, dalende temperaturen vanaf 2012 dalen en ziet: het 17-jarig lopend (boxcar) gemiddelde gaat al ver voor 2029 (2012+17) meedalen. Is dat niet het geval, dan heb je de middelingsmethode verkeerd begrepen.

  7. 18

    Neem nu eens een ander voorbeeld. De prijzen van huizen in Nederland dalen. Ja? En met hoeveel dan precies? Met 2 of 3 % per jaar, wat uit de cijfers zou blijken (makelaars, banken en kadaster/CBS), of zoals lokaal in krimpregio’s met 10 % of meer per jaar, twee jaar lang? Wie bewijst dat de prijzen dalen, en hoeveel dalen ze dan? En nog een andere vraag, makkelijker: wanneer is de stijging veranderd in een daling, en hoeveel was de stijging eigenlijk? Moeilijker: wie durft te voorspellen hoe het de komende jaren zal gaan met de huizenprijzen?

  8. 20

    Nee hoor Bismarck. Volgens het artikel mag je pas iets roepen na tenminste 17 jaar. Dus wachten we netjes tot 2015. Dan hebben we 17 jaar vlak. En dat begint toevallig dan in 1998, daar kunnen we ook niets aan doen. Zelf zou ik liever 20 jaar aanhouden. Dus wacht ik netjes tot 2018.
    Tenzij de temperatuur gaat dalen natuurlijk, want dat kan ook nog.

  9. 21

    Nee dat zeg ik niet. Het onderzoek gaat over het verwijderen van ruis. Bij een meting vanaf 17 jaar zou die ruis zo goed als verdwenen moeten zijn.
    Die 17 jaar is over 2000 jaar genomen een meting van slechts 0.85%.

    Er is dus aan te tonen dat in 17 jaar tijd de temperatuur gemiddeld 0.31 graden is gestegen. Maar dit moet dan ook de enige conclusie zijn. Het zegt verder niets. Termen als “opwarming van de aarde” zijn dan wel erg sensatie gericht.

  10. 22

    Stel dat ‘ie nu echt vlak blijft bij 17 jaar tussen 1998 en 2015. Nog even afgezien van het waarschijnlijke scenario dat 1999 en 2016 wellicht weer een stijgende trend laat zien, zeg ik ‘so what?’

    Vlak zal dan mogelijk betekenen ca. +0,3 graad per decade. Hoe noem je dat? Opwarming. En dat zelfs op basis van een tijdvak van een al opgewarmde aarde ergens eind vorige eeuw. Ik denk dat sommigen het nog steeds niet begrijpen. We hebben het over trends en steeds lees je weer over dat gestaar naar die piek in 1998. Voor de laatste keer (toe maar, hou je zelf voor de gek majava) een trendlijn is niet hetzelfde als pieken en dalen verbinden met een lijntje.

  11. 23

    Maar wat is de relevantie van 2000 jaar? Waarom niet 200000 jaar? Dan is het maar 0,0085%
    Als de temperatuur (17 jaarsgemiddelde) over een periode van bijna 17 jaar met 0,3 graden oploopt, is er dan wel of niet sprake van opwarming van de aarde?
    En in hoeverre is het relevant te weten dat een soortgelijke stijging historisch gezien uniek is (gegeven de korte tijd waarin het plaatsvindt)?
    En is het relevant dat de stijging (het signaal, niet de ruis) consistent is met de meeste klimaatmodellen die men momenteel hanteert?

  12. 25

    Omdat je vooraan begint en dan terug gaat. Hoe leg ik dit nu uit. Je begint dus niet in 1998 maar in 2015. 1998 is niet bepalend maar 1997, 1996, enz… Indien ik nu de 17 jarige trend bepaal dan is deze steeds stijgend, over een paar jaar mogelijk niet meer.

  13. 26

    Goed idee die overstap naar een 17-jaars trend.
    En over 2 of 3 jaar kun je dan automatisch doorschuiven naar een 20-jaarstrend.

    Blijft nog wel het feit dat momenteel de temperatuur een flink stuk lager is dan in 2010. Goed nieuws.
    In grote delen van Azië is het nu al een horrorwinter.
    De sneeuwbedekking op het Noordelijk Halfrond is momenteel 2% groter dan het gemiddelde over de periode 1995-2009.

    Even vergelijken met de sneeuwbedekking in nov 2010.

  14. 27

    Uhm, maar die uitschieter van 1998 betreft maar 6 punten, van de 204. Dat vertegenwoordigd dus een waarde van (6/204=1/34ste van 6*0,3 extra = ongeveer 0,05). Dipje zie je vast wel, maar trendbreuk?
    Bovendien vallen in 2012/2014 eerst de punten van 1996/1998 er uit. En die zijn allemaal relatief laag.

  15. 29

    @Steeph: het EL Nino en LA Nina :-)

    Ja, ik vergelijk die jaren met elkaar. Dat mag toch wel.
    Je mag ook een jaar waarin de CO2 concentratie 365 ppm was vergelijken met een jaar waarin de CO2 concentratie 390 ppm is.

    Volgend jaar (of in 2014) bereiken we de 400 ppm CO2 en dan gaan we dat jaar vergelijken met jaren waarin er minder CO2 was.
    Je moet wel vergelijken om te constateren of er opwarming of afkoeling is.

  16. 31

    De mensen die een 17-jaars voortschrijdend gemiddelde gaan gebruiken omdat Santer c.s. dat zouden voorschrijven vergissen zich in de betekenis van “A single decade of observational temperature data is inadequate for identifying a slowly evolving human-caused warming signal“. Het zit zo: je moet minstens 17 jaar bekijken om te kunnen detecteren dat er in alle ruis toch echt een stijging in de loop van de tijd te constateren valt. Of 17 jaar om te ‘bewijzen’ dat de temperatuur daalt, eventueel. Dat is wat anders dan het tekenen van een 17-jaars gemiddelde. Het x-jarig voortschrijdend gemiddelde wordt getekend om het oog van de kijker een beetje te helpen, maar mag dus ook best een driejarig voortschrijdend gemiddelde zijn. De statistiek van Santer zou als volgt kunnen werken: deel de 17 jaar in twee helften en een middelpunt (of stop het middelpunt zowel in de eerste als de tweede periode). Wat zie je als je de gemiddelden van de twee perioden vergelijkt, en hoe ligt eventueel het middelpunt. Zijn de verschillen groter dan wat je op grond van toevalsvariaties en ruis in de data zou kunnen verwachten? Je gemiddelden moeten een beetje precies zijn. Volgens Santer kun je daarom met twee helften van elk acht jaar wel, maar met twee helften van 5 jaar net geen stijging detecteren, gegeven de ruis in de data en (ik denk:) de sterkte van het te detecteren signaal. Santer benadrukt trouwens ook dat het niet alleen gaat om detectie, maar ook om de looptijd van eventuele klimaatmodellen. Een goed stochastisch klimaatmodel mét opwarming kan over een tien-jaars periode best een daling van de temperaturen simuleren (opleveren), zegt hij dan ook. Pas als je meer dan zestien jaar simuleert zie je echt goed wat je model eigenlijk oplevert.

  17. 35

    Statistisch correct. Maar de conclusies over de klimaatveranderingen zijn over langere periodes van gemeten waardes. De korte periode dat de opwarming misschien wel eens wat minder zou kunnen zijn, is dus geen bewijs, dat de opwarming verminderd is. Als dat aan houdt, krijgen de ontkenners gelijk. Tot die tijd hebben de alarmisten het gelijk meer aan hun kant.

    Btw: “Blijft nog wel het feit dat momenteel de temperatuur een flink stuk lager is dan in 2010. Goed nieuws”
    Huh? O ja, momenteel. Als we het warme voorjaar even vergeten…. Zonniger, warmer en droger dan ooit gemeten….
    http://nieuws.weeronline.nl/overzichten/jaar-2011/lente/

  18. 36

    Inderdaad, als de opwarming zijn weg omhoog gaat vinden, krijgen de ontkenners ongelijk. Indien echter de opwarming steeds langer uit gaat blijven, ondanks het steeds maar toenemende CO2 regime, en duidelijk onder de IPCC scenario gaat duiken dan is er toch iets aan de hand. Zo simpel is het.

    Op een gegeven moment is de vraag: Wie zijn nu eigenlijk de ontkenners?

    En wat die link naar het weer in Nederland er nu mee te maken heeft..?

  19. 37

    Ik ga pedro even voor in het antwoord geven. Misschien heeft pedro de opmerking van Hans Verbeek verkeerd geïnterpreteerd. Nou dan doen we toch gewoon het “momenteel” van de hele wereld:
    http://www.ncdc.noaa.gov/sotc/service/global/map-blended-mntp/201110.gif

    Dit is dus hoe het “uitblijven van opwarming” eruit ziet. De oktober waarden waren voor land de nr.2 warmste gemeten. Voor het noordelijk halfrond was het zelfs de warmste maand ooit.

    Ik weet dus wel wie de ontkenners zijn, ja.

  20. 38

    Nee Steeph, de natuur is grillig en ik heb niet de macht om het weer te veranderen.
    Nog even over La Nina en El Nino.
    We zitten nu in een decennium waarin La Nina overheerst. Daar kan ik ook niets aan doen. Het is één van de oorzaken dat de opwarming pauzeert.
    In het decennium 1990 – 2000 was El Nino nog dominant en de temperatuur leek daardoor sneller te stijgen. De huidige klimaatmodellen reproduceren die opwarming heel goed. Maar de pauze in de opwarming wordt niet gereproduceerd door de klimaatmodellen.
    Mijns inziens moeten de modellen worden aangepast aan de nieuwste inzichten.

  21. 40

    Ben ik een ontkenner?
    Nee, het is wel degelijk opgewarmd sinds 1975.
    En waarschijnlijk heeft CO2 daaraan bijgedragen.

    Ik erger mij vooral aan de bangmakerij van veel klimaatactivisten.
    Voortdurend wordt er gehamerd op die 2 graden opwarming in het jaar 2100 en op al het onheil dat daardoor over ons zal komen.
    Ik twijfel aan die 2 graden. Voorlopig ziet het er niet naar uit dat we dat gaan halen.

  22. 41

    Het hoeft niet hoor, want ik krijg waarschijnlijk toch wel weer een antwoord als dat het niet uitmaakt, of dat je er niets mee bedoelde, of je komt met een link naar een plaatje van een geranium en zegt dat Judith Curry zo’n tof wijf is.

    Misschien is het daarom zelfs beter als je geen commentaar schrijft, want echt je zet jezelf te kijk.

  23. 42

    Eens, maar je kunt ook stellen dat als je denk in termen van

    y=ax+b

    dat je met minder dan n observaties niet kunt zeggen of a ongelijk aan 0 is (dat is, 0 zit in het betrouwbaarheidsinterval van de geschatte a), waarmee ik overigens geen stuiver wil afdoen aan wat about: stelt, ik heb het artikel niet gelezen …

  24. 45

    Voorlopig ziet het er niet naar uit dat we dat gaan halen.
    Ik ben daarover onzeker, maar ik heb weinig bewijs voor jouw geloof, en heb moeite om dat te accepteren
    wil je ontkennen, dat is de vraag

  25. 46

    Je maakt je eigen keuze DJ.
    Ben je bang voor die 2 graden?
    Ben je bang voor de zeespiegel?
    Ben je bang voor steeds extremer weer?

    Ik loop al 50 jaar rond in NL en ik heb in die 50 jaar weinig zien veranderen aan het weer.

  26. 47

    wat is bang hans, geloof/bewijs is Bayesian jargon
    ik geloof niet dat het geen probleem is, dat is denk ik het antwoord op je vragen – eigen waarnemingen zijn niet doorslaggevend

  27. 49

    Moeten we bang zijn voor een eventuele stijging met 2 graden?
    Moeten we bang zijn voor een eventuele stijging van de zeespiegel?
    Ben je bang voor steeds extremer weer? (ik heb inmiddels al een redelijk aantal stormen doorstaan – ik lig er niet wakker van)

    Ik loop al 53 jaar rond in NL en ik heb in die 53 jaar weinig tot niets zien veranderen aan het weer.

  28. 51

    Wat gek dat jij niet bekend bent met de termen ontkenners en alarmisten. heb jij de discussie over het klimaat van de afgelopen decennia niet gevolgd en wil je daar nu toch over mee gaan praten, of probeer je gewoon een beetje lollig te doen? Voor jouw informatie: de ontkenners werden sceptici genoemd tot ze zelf begonnen de mensen, die op basis van de data van de afgelopen anderhalve eeuw concludeerden, dat in die tijd de aarde warmer is geworden, alarmisten te noemen.

    “Indien echter de opwarming steeds langer uit gaat blijven, ondanks het steeds maar toenemende CO2 regime, en duidelijk onder de IPCC scenario gaat duiken dan is er toch iets aan de hand”.
    Dat klopt helemaal en op dat moment zal het IPCC de prognoses ook bij stellen. Op dit moment moet het IPCC echter nog steeds uit gaan van de nu bekende data.

    Op zich is het voor iedereen prima, als in de komende decennia blijkt, dat de opwarming niet door zet. Dan kunnen we ons in de toekomst waarschijnlijk vele kosten besparen op investeringen, waar we nu eigenlijk al te laat mee zijn, als de alarmisten volledig gelijk krijgen. Ik hoop dus met je mee, dat de situatie niet zo erg wordt, dat onze kinderen draconische investeringen moeten doen, omdat wij dat na hebben gelaten, maar als dat zo is, zullen de wetenschappers ons ook daar wel over informeren.

    PS: de link naar het zonnige en warme voorjaar in ons land is net zo waardevol als de links naar de sneeuwbedekking in november 2010. Ik vind het best en terecht, als je kritiek op de link van mij hebt, omdat dat weinig zegt over het klimaat, maar het is selectieve verontwaardiging en dientengevolge onterecht, omdat je kritiek ontbrak, toen de sneeuwbedekking in november 2010 aan werd gehaald in reactie nr 26.

  29. 52

    Dat valt best te verklaren hoor. Als ik naar mijn kinderen kijk, heb ie ik ze ook maar weinig zien veranderen in de afgelopen 25 jaar. De verandering valt pas op als ik naar foto´s van 10 of 20 jaar geleden kijk. Onze eigen persoonlijke observatie over het weer van dag tot dag zegt niets over veranderingen van het klimaat.

  30. 54

    Ah… Zo te zien is er weer ergens een of andere site, waar sommige sceptici hun argumentjes vandaan halen. Vandaar deze copycat… 3 niets zeggende vragen en daar een persoonlijke ervaring onder kopiëren.

    “Ben je bang voor die 2 graden?”
    Nee, waarom. Dat is lekker.

    “Ben je bang voor de zeespiegel?”
    Nee, maar als de zeespiegel stijgt, kost ons dat enorm veel geld.

    “Ben je bang voor steeds extremer weer?”
    Ja, als het weer steeds extremer wordt, is dat wel een reden om behoedzaam te zijn (bang is zo´n groot onderbuikwoord).

    Ik loop al bijna 60 jaar mee in Nederland en ik ben niet zo gek, dat ik, op grond van mijn eigen subjectieve waarneming en zonder enige meting te doen, ga concluderen, dat er niets aan de hand is.

  31. 56

    @Majava, Dit is hoe uitblijven van opwarming er uit ziet :
    http://www.climate4you.com/images/BarChartsForSurfaceTempTrends.gif
    En tja, de kaartjes met die grote rode stippen: ziet er altijd zo dramatisch uit. Je kan 0.01 graad warmer met een hele grote stip aangeven. En waarom nu opeens alleen naar de temperaturen boven land kijken?
    Vergeet ook de enorme vergroting van de Mercator projectie niet.

    @Steeph:uitspraken als “te laat voor maatregelen” noem ik lachwekkend. Het beleid voor de komende 10 jaar ligt min of meer vast: We doen er een beetje aan voor de schijn. Dan kan jij en ik hoog of laag springen, daar veranderd niets aan. En trouwens: wat had je dan voor maatregelen voor ons in petto op de korte termijn? Kom daar dan maar eens mee.

    Op zich hoef ik niet te wachten op zekerheid, want ondanks mijn sceptische opvatting ben ik altijd een voorstander om eerst naar voorzorgsmaatregelen te kijken. Alleen die zie ik dus niet. CO2 reductie op de korte termijn is een illusie. Of heb ik iets gemist? Alleen een zware jarenlange wereldwijde recessie zal emissies omlaag brengen. Is dat wat we willen?

  32. 57

    “Alleen een zware jarenlange wereldwijde recessie zal emissies omlaag brengen. Is dat wat we willen?”

    Je wilt het niet, Herman, maar het gaat toch gebeuren.
    Dat wil nog niet zeggen dat de CO2-concentratie gaat dalen. De menselijke emissies zal niet snel naar nul teruggaan en op de ‘natuurlijke’ emissies heeft de mens nauwelijks invloed.

  33. 58

    Ik weet niet wat je probeert aan te tonen Herman met die link, want ik zie daar precies in wat iedereen zou moeten zien; het warmt op. Alleen niet als je ‘toevallig’ de 10-jaars trend zou nemen. Je laat hier dus alleen maar zien wat een prachtkans de ontkenners hebben om hun zogenaamde gelijk aan te tonen met één enkele cherry pick en in hetzelfde plaatje zie je meteen hoe je dat onderuit kan halen.

    Jij was toch niet achterlijk? Vergis ik me met een andere Herman Vruggink?

  34. 59

    De 5 jaarstrend is ook veel lager dan de andere trends.
    Als deze trend (;-)) aanhoudt, dan is de 20-jaarstrend de volgende blokjes die kleiner zullen worden. Maar dat is pas in 2017… als de huidige trend aanhoudt.

  35. 61

    Het gaat dus niet om de (positieve) trend, maar om de (negatieve) trend in de trend. En die moet je dan extrapoleren om de te verwachten trend te bepalen die dan weer vertelt dat het binnenkort weer kouder wordt. En omdat er een trend in de 5-jarige trend lijkt te zitten is die betrouwbaarder dan de 20-jarige trend die nog niet door de trend in de trend wordt beïnvloedt.

    Ik geloof dat ik het begrijp.

  36. 62

    Maar ik ontken toch geen opwarming? De 20, 30 en 50 jaar trend zegt genoeg en meer dan de 10 jaar trend. De uitspraak “uitblijven van (verdere) opwarming” slaat slechts op de laatste 10 -15 jaar. Die is niet te ontkennen. De betekenis? geen idee. Nu wordt gezegd dat we minimaal 17 jaar nodig hebben voor een uitspraak. Mij best: Er is een goede kans dat in 2015 de 17 jaar Trend vlak zal zijn. Zelf hou ik het liever op 20 jaar. Gaat het echt opwarmen de komende jaren? Dan was er inderdaad slechts sprake van een pauze.