Volkspartij zonder Vrijheid en Democratie

VVD haalt de tondeuse door haar ideologische veren. Ze is niet meer de partij voor vrijheid, maar de partij van een sterke staat en een onderdanig individu. Want VVD heeft iets nieuws bedacht: het parlement moet internationale verdragen zelf interpreteren. Gastredacteur Mihai Martoiu Tico legt uit.

De VVD geeft als voorbeeld een nieuwe migrant. De VVD wilde dat de migranten niet meteen recht hebben op een uitkering (tegenwoordig kan je zelfs nationale collectieve zelfmoord verkopen als het slecht is voor migranten). Maar De Raad van State zei dat deze maatregel in strijd is met Europese verdragen, dus het ging niet door. Joost Taverne, VVD-kamerlid, voerde verkiezingscampagne met: “We willen de grondwet veranderen dat we ons in Nederland niet de wet laten voorschrijven door het buitenland en internationale verdragen.”

Op dit moment heeft internationaal recht directe werking in Nederland. Stel je voor dat je Geert Wilders heet en je terecht staat voor haatzaaien. Je advocaat kan tegen de rechter zeggen: “Er bestaat een mensenrechtenverdrag dat vrijheid van meningsuiting garandeert. Meneertje de rechter, als u Wilders schuldig vindt, dan schendt u dit verdrag.” En zo loop je vrij rond. De VVD vindt dit niet goed werken.

Wat wil de VVD?

Volgens Taverne’s voorstel moeten we de Grondwet wijzigen. Het parlement moet een wet kunnen aannemen die het verdrag verder uitlegt. Dan is de rechter niet meer verplicht om Wilders vrij te laten, maar de wet te volgen. Dus de nationale wet heeft voorrang op het internationale verdrag. Dit is een fundamentele verandering van Nederland.

Door te schreeuwen dat Nederland haar soevereiniteit terug moet winnen, kan de VVD nationalistische kiezers van Wilders jatten. Maar zowel het migrantvoorbeeld als Taverne’s beweringen zijn misleidend. Om drie redenen.

Ten eerste, Taverne’s voorstel geldt niet voor Europese verdragen, noch voor al bestaande verdragen, geeft hij zelf toe. Dus zelfs als we de Grondwet wijzigen, blijft de migrant aan het geldinfuus, want anders schenden we Europese verdragen. De Raad van State heeft het al gezegd. Bovendien kan Nederland helemaal geen wet aannemen die Europese verdragen anders zou kunnen uitleggen, want de Europese verdragen werken nu eenmaal direct – geeft Taverne ook toe.

Ten tweede, de Europese verdragen zeggen alles wat andere verdragen zeggen. Als je het recht op leven hebt in verdrag X, dat staat zeker ook in een Europees verdrag. Dus zelfs als men de andere verdragen anders uitlegt, is men geen millimeter vooruitgegaan.

Ten derde, Nederland mag geen wetten maken in strijd met internationaal recht, en dit geeft de Taverne in zijn voorstel toe:

“Het wetsvoorstel doet inhoudelijk niet af aan de bepalingen van internationaal recht waaraan ons land zich heeft verbonden. Op grond van het volkenrecht is en blijft ons land gehouden deze onverkort te respecteren.”

En:

“Onmiskenbaar heeft het internationale recht sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog een grote ontwikkeling doorgemaakt, die ten tijde van de Grondwetsherziening van 1953 nog maar pas was begonnen. Deze ontwikkeling zal zich in de toekomst voortzetten. Te wijzen valt op het grote belang van internationale verdragen als het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, het Handvest van de Verenigde Naties, het VN-Vluchtelingenverdrag en het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten. De invloed van deze verdragen op onze nationale rechtsorde is groot geweest en zal dat blijven. Het is niet overdreven te stellen dat Nederland zijn aanspraak op een plaats tussen de beschaafde landen mede ontleent aan zijn gebondenheid aan deze en andere verdragen. Niet zelden was Nederland daarvan mede de initiatiefnemer… Het is daarom logisch dat internationale normen een hogere rang innemen dan nationale regels.”

Dus de gejatte nationalistische kiezer is blij met een dode mus. Of Taverne gelooft dat zijn voorstel grotere gevolgen zal hebben dan zijn rooskleurig plaatje en hoopt dat de Tweede Kamer slaapt.

Is dat wenselijk?

Als Nederland aan internationaal recht niet ontsnapt, wat is dan het verschil? Groot-Brittannië heeft wat Taverne wil. Daar maakt het parlement een wet en de rechter volgt de wet. Is de wet in strijd met een verdrag, vette pech voor het verdrag. Maar waarom zou je dat willen?

Neem bijvoorbeeld Alan Turing – één van de belangrijkste wiskundigen van de vorige eeuw. Hij heeft de code van de nazi Enigma-machine gekraakt, cruciaal voor de overwinning in WWII. Turing was homoseksueel en dat was in Groot-Brittannië strafbaar. Hij werd ontdekt en mocht ‘kiezen’ tussen de gevangenis of chemische castratie. Zijn borsten gingen groeien van de castratiehormonen, hij werd langzamerhand een vrouw. En pleegde zelfmoord. Achteraf dwong Het Europees Hof Groot-Brittannië om de wet te veranderen. Te laat voor Turing.

Als Alan Turing Nederlander was geweest, was hij blijven leven. Want de rechter zou Turing geen straf opgelegd hebben als de wet in strijd was met internationale verdragen. De Brit moet eerst op het idee komen dat de wet strijdig is met een verdrag, moet een heleboel geld aan advocaten uitgeven en een paar jaar bij internationale mensenrechteninstanties strijden. En ondertussen moet dan iemand als Turing in de gevangenis blijven of gecastreerd worden.

Soms heb je geen tijd, geen geld, geen energie, geen intelligentie om naar een internationale mensenrechteninstantie te stappen. Je geeft het op. Bovendien schenden staten internationaal recht vaker dan uitspraken van hun eigen rechters. Dus als je wint bij een internationale instantie moet je thuis opnieuw de strijd beginnen om de wet aan te passen. Dit maakt de staat sterker en het individu zwakker, in strijd met de liberale belofte van een vrij individu.

Als het parlement altijd goed voor de burgers zou zijn, zouden we geen Grondwet nodig hebben, noch mensenrechtenverdragen. Het is zoals met Odysseus, die langs sirenen voer. Met hun verleidelijk gezang, lokten sirenen de schippers op de klippen. Odysseus liet zijn matrozen hun oren vol met was stoppen en zichzelf liet hij aan de mast binden. Hetzelfde doen we met verdragen en grondwetten: we binden onszelf en de staat vast, zodat we niet verleid zullen worden om onze rechten overboord te gooien. En we willen vooral niet dat onze vijanden aan de macht komen en onze rechten afschaffen. Wilders beloofde bijvoorbeeld zoiets in zijn eerste verkiezingsprogramma: “(Islamitische) radicalen kunnen grondrechten worden ontnomen.” Het is daardoor slimmer om neutrale rechters te laten beslissen, niet een parlement, dat in de waan van de dag – en gedreven door machtslust – wetten produceert. Zonder haar mooie ideologische veren is de VVD een kale kip zonder kop.

 

  1. 3

    Mihai Martoiu Tico: “Als Alan Turing Nederlander was geweest, was hij blijven leven. Want de rechter zou Turing geen straf opgelegd hebben als de wet in strijd was met internationale verdragen.”

    – Onzin.

    In de jaren ‘30 werden in Nederland regelmatig homoseksuelen ‘therapeutisch’ gecastreerd. De meeste castraties werden uitgevoerd op verzoek van de homoseksueel zelf of onder druk van de familie.

    In de eerste jaren na de oorlog veranderde er weinig. Homoseksualiteit onder de 21 jaar was verboden en in de jaren 50 was justitie actief overtreders aan het vervolgen.

    Bijna niemand durfde voor zijn of haar homoseksualiteit uit te komen. De psychiatrie en medische wetenschap hielden zich bezig met de ‘genezing’ van homomannen. Tot in de jaren ‘60 zijn elektroshocktherapie en castratie onderdeel van deze medische behandeling geweest.

    http://www.goeievraag.nl/vraag/maatschappij/samenleving/ging-homoseksualiteit-nederland-rond-2e.253253

  2. 5

    @Karl
    Ik heb beter gekeken. De wet uit 1911 maakte het homoseksualiteit tussen een meerjarige (21 jaar) en een minderjarige strafbaar. Twee meerjarige mensen of twee minderjarige, mochten het met elkaar doen. Om een echt tegenvoorbeeld te produceren, zou je voorbeelden moeten produceren van Nederlandse mensen, aangeklaagd voor homoseksualiteit, die zich op het Europees Verdrag hebben beroepen en de rechter heeft ze alsnog veroordeeld.

  3. 6

    En laten we niet vergeten dat de VVD de afgelopen jaren de toegang tot de rechter sowieso al flink wat lastiger heeft gemaakt voor lagere inkomens. Heel liberaal, dat steen voor steen afbreken van de rechtsstaat.

  4. 7

    Mihai Martoiu Tico: “Het was het Europees Hof dat heeft gezorgd dat de wet in GB werd veranderd.”

    – Hoezo? Want in je artikel beweer je dit:

    “Groot-Brittannië heeft wat Taverne wil. Daar maakt het parlement een wet en de rechter volgt de wet. Is de wet in strijd met een verdrag, vette pech voor het verdrag.”

  5. 8

    @Karl

    De Europese verdragen hebben voorrang op alle nationale wetgeving. Landen moeten de wetgeving aanpassen, vooral na uitspraken van het Europees Hof. Maar er zijn veel meer verdragen. VVD wil nu Nederland ook langzamerhand immuniseren voor internationaal recht. VVD en PVV en de conservatieven in Europa hebben ook een aanval op het Europees Hof geopend.

  6. 9

    Turing stierf in ’54;het Europese hof (voor de rechten van de mens, want daar gaat het om) kwam er pas in ’59. Heel ongelukkig voorbeeld dus.

    Het EVRM is van ’53 en de grondwetswijzigingen in dat jaar waren mede bedoeld om aan het EVRM te kunnen voldoen. Hoe e.e.a. in de rest van de wetgeving is verwerkt weet ik niet, maar in ieder geval werd ook na ’53 in Nederland nog sporadisch chemische castratie toegepast door justitie.

    Maar terug naar het onderwerp, want Turing is daarbij helemaal niet nodig. Taverne stelt dat “Nederland … [zich] de wet laat voorschrijven door het buitenland en internationale verdragen”, maar kan daar geen voorbeelden van geven, want alle lopende verdragen moeten we uiteraard eerbiedigen vindt hij. Dus hij doet een bewering waarvoor geen bekende voorbeelden bestaan.

    Zo iets heet een loze bewering.

  7. 10

    De EVRM heeft goede punten, zoals de privacy beschermen van de uitkeringsgerechtigden.

    Inderdaad is er een aanval op de waarden die het hof verdedigd, kijk alleen maar naar de publicaties van Thierry Baudet. Recht van de sterkste, de natuurstaat (Paul Cliteur).

  8. 11

    @MrOoijer

    Het is irrelevant sinds wanneer het Hof bestaat. Sowieso is het hof in zijn eerste 51 jaar tandeloos geweest, omdat slechts staten elkaar konden aanklagen. Daardoor zijn er ook slechts 19 rechtszaken geweest, waarvan 16 politiek gemotiveerd, in 51 jaar. Pas toen individuen zelf staten konden aanklagen, is het Hof groot en sterk geworden. Nu zijn er 150.000 rechtszaken in de wacht.

    Maar men kon zich in Nederland voor de rechter op het verdrag beroepen, ongeacht of er een Europees Hof zou zijn of niet.

    Waar het om gaat is dat de conservatieven een aanval op het Hof en op het Internationaal Recht zijn begonnen. Vorig jaar heeft het Hof besloten dat GB verplicht is om mensenrechten in Irak te respecteren. Vette pech voor de Britten. Want ze kunnen andere landen slechts binnenvallen en van olie beroven als ze internationaal recht schenden, als ze martelen, vermoorden, zonder rechtsgang opsluiten, zoals de Amerikanen op Guantánamo het doen. Nu kunnen de Britten veel minder roven of andere misdaden plegen, want dan staan de Irakezen de volgende daag bij het EHRM op de stoep.

    Straks wordt ook de oorlog strafbaar bij ICC, en het wordt voor de Britten steeds moeilijker om hun macht in de wereld te behouden en te vergroten. (Om niets te zeggen dat ze na de WWII bijna alle koloniën kwijt zijn)

    Hetzelfde heeft het hof besloten over het uitleveren van mensen aan landen waar ze vermoord en gemarteld worden. Dat mag niet meer. Dit voorkomt alweer Britse misdaden. Want GB houdt de oliesjeiks in het zadel. Onderdeel van de deal is dat de Britten de oppositieleden uitleveren en dat GB mensen naar de oliesjeiks opstuurt om hen te martelen, want in GB mag dat niet.

    Dus het Europees Hof beperkt GB behoorlijk in haar macht. PVV en VVD zijn ook begonnen met het aanval op het Hof. Het lijkt me dus dat ze eerder andere bedoelingen hebben. Een vergroting van de macht van de staat, en een verzwakking van het internationaal recht.

  9. 12

    @ Mihai

    Maar houdt GB zich nou wel of niet aan die Europese verdragen, die voorrang hebben op nationale wetgeving? Want het punt van je artikel is toch, dat het GB er niet mee akkoord gaat, en VVD’er Joost Taverne dat nu wil navolgen?

  10. 13

    Het was niet een of ander Europees verdrag, dat een einde maakte aan de strafbaarheid van homoseksualiteit in GB, maar de zelfbeschikkende Britten toch echt zelf. En het doorslaggevende argument daarvoor was het (aloude) zelfbeschikkingrecht van het individu, maar niet het internationale recht:

    The Wolfenden committee was set up to investigate homosexuality and prostitution in the mid 1950s, and included on its panel a judge, a psychiatrist, an academic and various theologians. They came to the conclusion (with one dissenter) that criminal law could not credibly intervene in the private sexual affairs of consenting adults in the privacy of their homes. The position was summarised by the committee as follows: “unless a deliberate attempt be made by society through the agency of the law to equate the sphere of crime with that of sin, there must remain a realm of private that is in brief, not the law’s business” (Wolfenden Report, 1957).

    – In 1967 beschouwde de Labour-partij, in de persoon van Roy Jenkins, homoseksualiteit nog als een handicap, waaronder mensen, die dat ‘lot’ getroffen had, leden:

    There was no political impetus after the publication of the Wolfenden report to legislate on this matter, but by 1967 the Labour Government of the time showed support for Arran’s mode of liberal thought. It was widely viewed that criminal law should not further penalise homosexual men for their fixed disposition, already the object of ridicule and derision. The comments of Roy Jenkins, Home Secretary at the time, captured the government’s attitude: “those who suffer from this disability carry a great weight of shame all their lives” (quoted during parliamentary debate by The Times on 4 July 1967).

    – Nou ja, homoseksualiteit werd gedecriminaliseerd in GB—maar daarmee toch ook weer niet helemaal legaal:

    “The legal consequence of the legislation is often described as partial decriminalisation of male homosexuality as the act introduced a strict exemption from prosecution (distinct from a full decriminalisation), the implication of this being that outside this exemption, technically speaking, homosexuality continued to be a punishable offence in and of itself.”

    http://en.wikipedia.org/wiki/Sexual_Offences_Act_1967

    – Ik geloof echter niet dat er sindsdien in GB nog homoseksuelen zullen zijn gecastreerd.; daar heeft dus geen Europees verdrag een einde aan hoeven te maken.

  11. 14

    @Karl
    De Europese wetgeving heeft een aparte status. Staten hebben afgesproken dat het voorrang heeft op nationale wetgeving. Welnu, er zijn twee soorten nationale rechtssystemen: monisme en dualisme.
    In monisme heeft internationaal recht een directe werking. Dus je kan je bij een rechter op internationaal recht beroepen. Dualisme gaat eerst een wet aannemen, die internationaal recht in nationaal recht vertaalt.

    Welnu, de Britten zijn dualisten. De rechter mag slechts met interne wetten rekening houden. Stel nu dat het Europees verdrag voor de rechten van de mens marteling verbiedt. GB is dan verplicht om een wet aan te nemen om marteling te verbieden. Maar GB kan altijd de wet zo formuleren, bijvoorbeeld dat waterboarding geen marteling is. Dan moet de gewone Brit naar het Europees Hof stappen en zeggen dat hij gewaterboard was. Het hof kan beslissen dat waterboarden en de wet in strijd is met het verdrag. Dan is GB verplicht om de wet aan te passen.

    Er bestaan sancties, maar EU gaat niet graag die opleggen. GB kan de tijd behoorlijk rekken. Er zijn ook landen die een aantal van de uitspraken van het Hof aan hun laars lappen. Dus het individu is niet echt beschermd in een dualistisch systeem.

    In Nederland kan je voor een rechter zeggen dat de nationale wet in strijd is met het verdrag. Als de rechter je argument goed vindt, kan hij je gelijk geven, ongeacht wat in het wetboek staat. Dus het parlement kan hoog en laag springen, de rechter kan je altijd redden.

    Daarna zijn er ook andere internationale mensenrechtenverdragen. Volgens mij zijn de meeste van de rechten of tenminste de meest belangrijke ook in de Europese verdragen opgenomen. Maar er zouden ook punten kunnen zijn die niet in de Europese verdragen voorkomen. Als GB geen enkele wet produceert over die punten, dan hebben de Britten vette pech. Ze zijn niet beschermd. Of het Britse parlement kan de wet zo maken dat de Britten alsnog onbeschermd of onvoldoende beschermd zijn.

    De Nederlandse staat kan dat niet doen. Alhoewel niet alle punten uit alle verdragen bruikbaar zijn voor een rechter.

    Neem nou een concreet geval. Stel dat het Europees verdrag niks zou zeggen over uitleveren van mensen aan staten waar ze gemarteld kunnen worden of de doodstraf kunnen krijgen. Er zijn wel andere verdragen dat het verbiedt (het CAT en ICCPR). Zelfs heeft GB deze verdragen ondertekend, kan GB Assange aan de VS uitleveren, zelfs als hij daar de doodstraf krijgt of voor de rest van zijn leven op Guantanamo, gemarteld zou worden, zonder rechtsgang. Nederland zou dat niet kunnen. Assange zou voor de rechter kunnen zeggen dat CAT verbiedt uitlevering en als de rechter zijn argument goed vindt, kan Nederland hem niet uitleveren.

  12. 15

    @Karl
    Het Hof en de nationale wetgeving zijn een soort communicerende vatten. Ze hebben beiden invloed op elkaar. Als er een meerderheid van staten in Europa homoseksualiteit onstrafbaar maakt, dan zal het Hof dezelfde norm ook aan de resterende staten opleggen. Soms is het niet te bepalen wie eerst was, het Hof of de Nationale wetgeving. Staten kijken naar de uitspraken van het Hof en passen hun wetgeving aan voordat ze in problemen komen. Welnu, in GB zelf was homoseksualiteit onstrafbaar gemaakt in de periode dat het Hof staten op hun vingers tikte. In Ierland was het nog strafbaar en een aantal Ieren zijn naar het Hof gestapt. Ierland heeft de wetgeving pas na de uitspraken aangepast. Daarna liep het Hof voor in uitspraken over gelijkheid van homos in het leger of over het afschaffen van een consent leeftijd, die hoger was voor homos dan voor heteros.

    Zelfs over het Nederlandse strafrecht heeft men gezegd dat het onder het Europees verdrag, minder naïef, volwassener en geraffineerder is geworden.

    Maar soms loopt het Hof voor de Europese waarden. Dat komt omdat de rechters niet gebonden zijn aan de nationale machtsspelletjes, ze kijken wat andere hoven ook uitspreken (zoals het Inter-Amerikaanse hof voor de mensenrechten), ze kijken naar de ontwikkelingen in internationaal recht. Of ze denken over iets dat het echt niet kan. Bijvoorbeeld heeft het Hof besloten dat GB verplicht was om mensenrechten in Irak te respecteren. Deze uitspraak was niet zo voor de hand liggend, want het Europees verdrag was gemaakt voor het Europees territorium, niet voor Irak.

  13. 16

    Wat het internationaal recht voorstelt zien we aan de tientallen resoluties van de VN die Israel aan z’n laars lapt.
    We zien dat er ook aan dat alleen verliezers van oorlogen voor ‘rechtbanken’ verschijnen, en worden ‘veroordeeld’.
    De farce begon met Neurenberg, vijf van de zeven leden van het VS hooggerechtshof waren tegen deze farce, hoewel ze heel goed zagen dat de farce gigantische gevolgen zou hebben.
    Vader en zoon Bush, en Blair, net als Obama trouwens, lopen nog steeds vrij rond.
    Het recht van de sterkste is nog steeds het enige recht.

  14. 17

    Wat betreft Turing, hij is de uitvinder van de programmeerbare computer.
    Het was een primitief ding, maar het werkte.

    Turing werd vermoedelijk vermoord omdat hij te veel wist, en geen lid was van het establishment.
    Hij las alle ontcijferde Enigma berichten.
    De 1941 Hess documenten zijn nog steeds geheim, nog midden 90er jaren verklaarde een lid van het Britse kabinet dat die documenten ‘een gevaar waren voor Engeland’.

    Het enige gevaar wat ik kan bedenken is dat de Britten er alsnog achter komen dat de tweede wereldoorlog nergens toe diende.