Testen, testen, testen!

ANALYSE - Het RIVM lijkt de kop van jut deze week. Afgelopen maandag lanceerde Jaap Stronks de petitie “testen, testen, testen”. Het is heel begrijpelijk dat men onrustig wordt van het feit dat er in Nederland relatief weinig getest wordt op het coronavirus. Maar als je dan een petitie start, zorg dan dat je wel je argumentatie op orde hebt.

De argumentatie begint met een verwijzing naar een artikel in De Groene waarin wordt gesteld dat het Noorden afwijkt van het landelijke testbeleid. Alex Friedrich, de geinterviewde arts-microbioloog van het UMCG, geeft aan dat ze in het noorden zo lang mogelijk het beleid van ‘search and contain’ gaan proberen vol te houden. Kort gezegd houd dit beleid in dat iemand die klachten heeft en positief is getest, deze persoon in thuisquarantaine gaat en er via de GGD een contactonderzoek wordt ingesteld. Als dat een aanpak is die bekend in de oren klinkt, dan kan dat goed kloppen. Het is namelijk ook de aanpak die het RIVM in het begin harteerde. Uit de eerste berichten van het RIVM over het coronavirus valt af te leiden dat bij een positieve test werd overgegaan tot thuisisolatie en contactonderzoek in combinatie met testen; ‘search and contain’ dus.

Wijziging in beleid

Maar waarom is het RIVM dan van die aanpak afgestapt? Daar is een vrij pragmatische reden voor: beschikbaarheid van testmateriaal. Het doel is om ervoor te zorgen dat de komende tijd in ieder geval de kwetsbare mensen getest kunnen worden. Een verdedigbare keuze. Ook bijvoorbeeld België en Denemarken worden geconfronteerd met forse tekorten aan testmateriaal. Maandagavond bracht een artikel van Nieuwsuur meer helderheid. In het Noorden hebben ze namelijk keuze uit meer leveranciers. Toch zijn ze ook in het Noorden selectief:

We testen niet iedereen in het ziekenhuis, maar wel zorgmedewerkers die contact hebben met risicopatiënten, bijvoorbeeld IC-medewerkers.
…..
Het gaat om mensen die klachten hebben, maar daarin zijn we wel laagdrempelig. Dus als het een beetje lijkt op corona dan testen we.

In het artikel van Nieuwsuur geeft Alex Friedrich nog een essentiële nuance:

In Brabant zijn andere maatregelen veel belangrijker dan het screenen van personeel. Maar bij ons, waar nog relatieve rust heerst, is het heel belangrijk om stroomversnelling van de epidemie in het noorden te voorkomen.

Daar komt nog bij dat, in tegenstelling tot wat de tekst van de petitie beweert, het Nederlandse testbeleid conform de adviezen van de WHO lijkt.

Het tekort aan testcapaciteit is de afgelopen week breed besproken in de media en de politiek. En niet zonde resultaat. Inmiddels heeft Roche, de fabrikant die verantwoordelijk is voor een groot deel van de productie van de testmaterialen, aangegeven de receptuur ter beschikking te stellen aan laboratoria die daar om vragen. Daar was wel wat politieke druk voor nodig. Het is echter nog maar de vraag of het helpt. Een ketting is zo sterk als de zwakste schakel. Ander goed nieuws is dat het veterinair laboratorium in Wageningen ook in staat is om flink wat extra testcapaciteit te leveren.

Getallen vergelijken

Een ander euvel in de petitie is het vergelijken van getallen tussen landen. Cijfers over het ene land kun je niet zomaar omrekenen naar Nederland. Daar zijn een aantal redenen voor. Het aantal officiële gevallen verschikt per land, mede omdat ook de testintensiteit verschilt. Verder spelen ook bijvoorbeeld leeftijdsopbouw, omgangsvormen en interactie tussen generaties een rol. Of welk deel van de bevolking is besmet. Op de achterkant van een bierviltje gaan rekenen heeft weinig toegevoegde waarde.

Het lage sterftecijfer van Duitsland is mede het gevolg van overvloedig testen. Meer testen zal er in eerste instantie vooral toe leiden dat meer milde of asymptomatische gevallen worden ontdenkt. Daarmee vergroot je vooral de noemer van de breuk.

Daarmee wil ik niet suggereren dat meer testen geen zin heeft. Door ook de milde en asymptomatische gevallen op te sporen, te onderwerpen aan thuisisolatie en contactonderzoek uit te voeren, kun je verdere verspreiding tegen gaan. Ook dat is conform de adviezen van de WHO.

Kritiek en verantwoordelijkheid in crisistijd

Met het bovenstaande wil ik niet aangeven dat je geen kritiek mag hebben op de overheid. Integendeel. Kritisch kijken naar de beslissingen van de overheid is juist noodzakelijk in deze tijden waar deze beslissingen verstrekkende gevolgen kunnen hebben. Maar daarbij dien je je wel te beseffen dat de overheid handelt op basis van onvolledige informatie. Niet zo zeer vanwege het relatief lage aantal testen, maar met name ook door het feit dat het een nieuw virus betreft dat zich ook weer anders gedraagd dan SARS of MERS. De wetenschappelijke kennisontwikkeling staat dan ook nog maar aan het begin. Continue komen er nieuwe inzichten bij die weer tot andere beslissingen kunnen leiden. Met de kennis van nu kunnen beslissingen van enkele weken geleden dom lijken, maar leken deze beslissingen op dat moment het beste.

Zeker in een gezondheidscrisis als deze waarbij er veel ongerustheid is onder de bevolking, gaat het uiten van kritiek op beslissingen ook gepaard met verantwoordelijkheid. Het is dan ook ronduit kwaadaardig om te suggereren dat de overheid uit is op een genocide of dat doelbewust informatie wordt achtergehouden als daar in de voetnoten weldegelijk duidelijkheid over wordt gegeven.

Vooralsnog wordt de rol van luis in de pels vooral met verve vertolkt door de in sommige kringen zo verfoeide MSM en niet door omhoog gevallen campagnestrategen.

  1. 1

    ‘Maar daarbij dien je je wel te beseffen dat de overheid handelt op basis van onvolledige informatie’

    Met andere woorden – we moeten medelijden hebben met de overheid ofzo? Wat een rare argumentatie is dat?!

    De overheid heeft de controle. Zij moet, qua kennispositie, het summum vertegenwoordigen. Het enige, maar dan ook echt het enige instrument voor een betere kennispositie is testen. Maakt niet uit wat het kost, want het kost altijd minder dan de leningen die we nu uit de markt trekken om de economie drijvend te houden.

    Roepen dat de overheid ook maar wat doet is echt zo’n beetje het allergrootste zwaktebod dat ik de afgelopen maanden over dit dossier heb gehoord.

  2. 2

    @1: Lees even verder:

    De wetenschappelijke kennisontwikkeling staat dan ook nog maar aan het begin. Continue komen er nieuwe inzichten bij die weer tot andere beslissingen kunnen leiden. Met de kennis van nu kunnen beslissingen van enkele weken geleden dom lijken, maar leken deze beslissingen op dat moment het beste.

    Overigens is een test geen medicijn. Het belangrijkste doel is besmette personen weg houden van patiënten en andere kwetsbare mensen. Prioriteit moet worden gegeven aan diegenen die met hen omgaan. Als je iedereen zou gaan testen kom je al snel materiaal tekort en dat gaat dan ten koste van de meest kwetsbaren.

  3. 3

    @2: Maar dat is dus gewoon niet waar! Er is wel degelijk kennis! Bepaalde landen lopen gewoon keihard op ons voor en zijn een fantastische predictor voor wat ons te wachten staat. En dat is niet leuk. Maar ja, het komt die uit landen waarvan we roepen dat we er OF niet mee vergeleken kunnen (Italie) OF willen (China) worden. Not invented here syndrome to the max!

    Ik heb in het andere draadje al een grafiek gelinkt die gewoon keihard aantoont dat er geen uitzonderingen zijn (https://old.reddit.com/r/dataisbeautiful/comments/fq0uz3/coronavirus_fatalities_tracker_oc/). Daar staat gewoon keihard: we zijn niet speciaal. Dat denken we wel, maar we zijn het niet. De enige landen die er een beetje positief uit schieten, zijn landen die testen, testen en nog eens testen.

  4. 4

    Iedereen die zich op het moment bij de overheid tot het uiterste inspant en er het beste van probeer te maken verdient de grootste waardering.

    De boodschap van Jaap Stronks is niet alleen dat er meer getest moet worden. De kern van zijn boodschap is dat we het virus weer moeten indammen in plaats van het te laten sluimeren. Hier ga je in je stuk niet op in.

    Voor de overheid geldt het voorzorgprincipe.
    Als de cijfers niet eenduidig zijn, ga je uit van een pessimistische inschatting.
    Als de modellen nog niet volgroeid zijn en erg gevoelig zijn voor kleine waardeveranderingen van parameters, ga je uit van de minder optimistische simulaties.

    Kijkend naar de meest recente cijfers van het Robert Koch Instituut blijkt 10% van de zieken te moeten worden opgenomen. Het is de vraag hoe we op basis van dit cijfer zonder containment ooit onder de lockdown gaan uitkomen.

    Met of zonder containment waren we nu zeer waarschijnlijk in dezelfde positie beland: Lockdown en de IC’s bijna overbelast. Kritiek op genomen maatregelen heeft niet veel zin, ze moesten worden genomen en het lijkt gelukkig succes te hebben.

    Het gaat over de vraag wat de verstandigste weg uit dit doolhof is en dat leidt net als bij de overheid tot discussie op basis van onvolledige informatie en soms ook met wankele berekeningen.

  5. 5

    @3: Cijfers genoeg. Maar, kennis? Ik ben bang dat de situatie in andere landen toch zodanig verschilt dat het moeilijk blijft om met zekerheid te voorspellen wat er hier gaat gebeuren. Nog afgezien van het feit dat de kennis over het virus zelf nog steeds ontoereikend is.

  6. 6

    @3, @4:
    Voor “indammen” (containment) is nodig dat we voldoende mensen testen:
    iedereen die met een besmet persoon in contact geweest is.
    Dat kunnen honderden mensen per zieke zijn.

    Blijkbaar zijn nu niet genoeg tests om alle zieken te testen, laat staan hun naaste familieleden (om nog maar te zwijgen van collega’s, de buurman en de kassa-medewerker).

    Voor “containment” is het nu te laat.

    Het kan wel verstandig zijn om bijvoorbeeld medisch personeel vaak te testen, of misschien anderen die nauw contact met mensen kunnen hebben (politie-agenten?).

  7. 7

    @4 Het klopt dat ik niet in ga op zijn kernboodschap, daar gaat m’n artikel ook niet over. Zoals ik in de intro uitleg, kijk ik naar zijn argumentatie. De kern van mijn boodschap is dat zijn/hun argumentatie nogal eens rammelt cq eenzijdig is. Verder is hij op sommige punten ronduit kwaadaardig, zie de links in het artikel.

  8. 9

    @7: Wat schieten we daarmee op?

    @6?Honderd mensen besmetten? Serieus?

    Die voldoende tests hoeven niet het probleem te zijn..
    “ Frankrijk heeft tot nu toe 5 miljoen testen aangekocht. Het doel is dat in april 30.000 testen per dag kunnen worden gedaan, in mei 60.000 per dag en in juni 100.000 per dag.”

  9. 10

    @3 landen die er positief uitspringen doen 2 dingen:
    – testen en een tijdelijke lockdown (China, Italië)
    – testen met sterke discipline om bij klachten zelf te kiezen voor social distancing.

    In dat laatste onderdeel zijn Nederlanders vrij slecht gebleken. De huidige situatie met social distancing zou m.i. gecombineerd moeten worden met het uitbouwen van de capaciteit aan testen. Dat lijkt nu te gaan gebeuren met de toezegging van Roche om de receptuur van haar testvloeistoffen beschikbaar te maken. Een aantal andere landen, zoals Duitsland, China en Zuid-Korea, lijken beter in staat geweest te zijn om de testcapaciteit uit te breiden. Lijkt me een goed aandachtspunt om uit te zoeken voor de toekomst, net als het geringe aantal IC-bedden.

    @9 een deel van de Nederlandse ziekenhuizen lijkt nogal afhankelijk van een en dezelfde leverancier van testmateriaal. Da’s niet handig blijkt nu. Ik weet niet wat voor testen Frankrijk heeft aangekocht, in Spanje zijn ze er inmiddels achter dat niet iedere test is wat ie lijkt:

    Voor nu: blijf binnen en mocht je toch naar buiten gaan hou 1,5 meter afstand.
    https://fd.nl/economie-politiek/1339212/laatste-coronanieuws (betaalmuurtje)
    https://www.standaard.be/cnt/dmf20200326_04903658 (betaalmuurtje)

  10. 11

    @10 Het op grote schaal beschikbaar komen van sneltesters moet het verschil gaan maken. Die zijn er nog niet, maar het virus is voorlopig ook nog niet weg.

    Ik vind dat we best positief mogen zijn over het gedrag van de Nederlandse bevolking. Er lopen altijd enkele saboteurs rond, die veel schade kunnen aanrichten. Het ligt door de eeuwenlange strijd tegen het water in onze volksaard om in geval van nood samen te werken en te doen wat nodig is.

  11. 12

    @8, @9: Ik was iets te stellig.

    Of indammen mogelijk is, hangt af van:
    1) het aantal besmette personen
    2) het aantal personen dat besmet wordt, voordat iemand zich laat testen
    3) (dus ook) het aantal testen dat per dag uitgevoerd worden kan

    1) is nu vrij hoog
    2) Tussen de besmetting en de symptomen zitten 2 dagen tot 2 weken.
    Vroeger kon iemand in een week makkelijk honderd anderen tegen komen (1 kerkdienst + 1 treinreis is ruim voldoende).
    De huidige maatregelen helpen in dat opzicht.
    3) Het aantal testen dat in Nederland mogelijk is, lijkt mij te weinig om in de huidige situatie het virus te kunnen indammen.

  12. 13

    @12: Hm. Tja. Neem bijvoorbeeld ook in aanmerking dat er op dit moment op de site van het RIVM staat dat men aanneemt dat kinderen slecht besmet kunnen worden, en slecht besmetten. Ik vind dat nogal een aanname. En dat is een gegeven dat je met een beetje testen makkelijk zou kunnen uitvissen. En het maakt nogal uit, want kinderen, zeker jongere kinderen, zijn in deze volkomen oncontroleerbaar, en zouden dus een gigantische vector voor besmettingen kunnen zijn.

    Ook zegt men dat testen van iedereen met een snotneus nauwelijks zinvol is, omdat men dat een (1!) keer gedaan heeft en toen was bijna iedereen negatief. Ik vind dat, gegeven de veranderlijkheid van de situatie, en de variatie van prevalentie per lokatie, nogal een baude conclusie.

    Weet je – het smaakt allemaal een beetje naar de menselijke neiging om het eigen tekort te presenteren als eigenlijk onbelangrijk, misschien wel als iets positiefs. En wij Nederlanders, post-christelijk als we zijn, keren iedere keer weer die andere wang toe en trappen daar iedere keer weer in. ‘Ik ben wel arm, maar ja ach, dan heb ik niet zo veel nodeloze spullen.’ Dat werk.

    We hebben niet genoeg testen, en dat is echt heel erg slecht! En het wordt tijd dat een van de mensen die hier over gaan, dat gewoon onomwonden zegt.

  13. 14

    Vanmiddag in Buitenhof was Harvard hoogleraar public helath Jaap Goudsmit. met een overtuigend verhaal waarom er veel meer moet worden getest. En waarom we ook veel meer zouden kunnen testen, omdat we andere mogelijkheden onbenut laten.

  14. 16

    Wat ik overigens niet begrijp is dat ze niet als een gek alle testcapaciteit in alle microbiologie laboratoria aan het recruiten zijn. Alles wat je nodig hebt is een PCR apparaat en dat heeft elk behoorlijk microbiologie lab. Ik zeg noodtoestand uitroepen, patent tijdelijk ongeldig verklaren en iedereen die ooit een witte jas aan heeft gehad maakt of doet coronatests.
    De WHO zei het al weken geleden: test & isolate. De enige oplossing op dit moment. Maar de politiek is te bang voor de consequenties voor de economie als je iedereen opsluit en de kosten van iedereen testen. Newsflash: als we dat niet nu doen kunnen we voor de komende maanden verder zo als het nu is. En wat zijn dan de gevolgen voor de economie?
    We zijn sowieso gefuckt, maar ik word er een beetje moe van dat iedereen zich erbij neer lijkt te leggen en er geen plan is om in ieder geval te proberen Corona compleet uit te bannen. Waar is de EU? Kan iemand even de leiding nemen alstublieft?
    Overigens ben ik niet de enige die dat denkt:
    https://www.nrc.nl/nieuws/2020/03/25/overheid-wordt-wakker-en-ga-meer-testen-het-kan-wel-a3994831

  15. 17

    @16: [ proberen Corona compleet uit te bannen ]
    Hoe zie je dat voor je?
    Trump wil op 12 april weer open en Bolsaro wil zijn lokale politici verbieden beperkende maatregelen te nemen. Er hoeft maar één land of regio in de hele wereld te zijn waar het mislukt en het virus gaat zich weer verspreiden. Wat dacht je van straatarme en corrupte landen?

  16. 18

    @17: Dat klopt, kan je opvangen met 2 weken quarantaine aan de buitengrenzen van de EU, zijn landen die dat doen en als wij dat gelijk gedaan hadden was die ellende hier er nooit geweest.

  17. 21

    @19: Waar heb ik het over tot in eeuwigheid? Zolang het nodig is en alleen bij landen waarbij het nodig is. Landen die het onder controle hebben en alle noodzakelijke stappen nemen covid-19 vrij te blijven kan je wel veel een soepelere toegang geven.

    @20: Yeb en de Italiaanse besmettingen kwamen weer uit China.

  18. 22

    @16: Corona compleet uitbannen lijkt me een pipe dream. Al was het alleen maar omdat Rusland en Afrika min of meer hebben besloten het fuck-you-scenario te volgen.

    ‘Waar is de EU?’ dat ben ik dan weer compleet met je eens. Deze crisis zal de geschiedenis in gaan als die, waar de EU (wederom, maar ditmaal zichtbaar voor iedereen) nutteloos is gebleken.

  19. 23

    @21: [ covid-19 vrij te blijven ]
    Dit is waarschijnlijk net als het griepvirus, “it’s here to stay”.
    En zelfs als er een effectieve vaccinatie beschikbaar is (pas over 1 tot 2 jaar) dan zijn er nog genoeg complotdenkers en gelovigen die het virus in leven gaan houden.

  20. 26

    @25: Je noemt wel ff wat op; de mazelen is één van de meest besmettelijke ziektes. Ik heb het vroeger nog gehad maar sinds er tegen gevaccineerd word komt de mazelen alleen nog maar voor bij mensen/kinderen die niet gevaccineerd zijn.

  21. 27

    @26: Mazelen is inderdaad ongeveer de topper qua besmettelijkheid, maar waarom denk je dat het huidige Coronavirus in een paar maanden wereldwijd is verspreid naar meer dan 600.000 mensen?
    En waarom moeten we 1,5 meter afstand houden en zo min mogelijk dingen aanraken?

    P.S. bij ongeveer 5% van gevaccineerden werkt de bescherming niet.

  22. 28

    @27: [bij ongeveer 5% van gevaccineerden werkt de bescherming niet]

    Daarom is de vaccinatiegraad ook belangrijk en de daarmee verkregen groepsimmuniteit.

  23. 29

    @13 Over het testen van kinderen.

    https://www.scientias.nl/in-de-coronacrisis-spelen-kinderen-mogelijk-een-sleutelrol/

    Zou het echt zo zijn, dat de RIVM dat onderzoek niet kent? Misschien wel, want Chinese kinderen. Of zoals de Jonge onlangs zei, we hebben veel van Brabant geleerd.

    En dat onze Jaap op 25-3-2020 met veel meel in de mond beweerde, dat de R0 rond de 1 (één) schommelt en er misschien al wel onder zit. Overal op de wereld worden er nieuwe noodziekenhuizen en mortuaria gebouwd, maar in Nederland kan met een beetje geluk nu al de R0 onder de 1 (één) uitkomen.

  24. 31

    @19: ik denk dat t.z.t. mensen een bewijsje kunnen overleggen waaruit blijkt dat ze immuun zijn (door een inenting, of doordat ze ziek geweest zijn).
    Uiteraard zal de EU niet een verklaring van elk laboratorium accepteren, maar de EU zal niet tot in de eeuwigheid iedereen 2 weken aan de grens laten wachten.

  25. 33

    @32: “Het gevolg is dat de drie overheden hun restricties moeilijk kunnen laten varen zolang het virus niet volledig is uitgewoed.”

    Sars hebben ze uitgeroeid, maar dat gaat met Corona 19 niet gebeuren. Dus daar zit je dan, opgesloten in je eigen isolement.

    Denk maar aan onze waddeneilanden (excl. Texel): geen besmettingen en dan kun je zeggen blijf op je eiland, maar je hebt nul bezoekers dus nul inkomen tot we over anderhalf jaar een vaccin of geneesmiddel hebben. Je mag het eiland af, maar elke keer dat je terug wilt, 2 weken quarantaine.

    https://www.nrc.nl/nieuws/2020/03/17/snel-maar-heel-erg-streng-zo-damde-taiwan-het-virus-in-a3994024

  26. 34

    Ik stel de vraag even hier, in het meest actieve draadje op dit moment: waarom zien we geen zieken? De lijders, liggend op IC’s. Af en toe krijg je wel wat beelden te zien van lijkkisten. Colonnes met voertuigen die overledenen wegbrengen. Meestal uit Italie.

    Ik vraag dit, omdat er nog altijd teveel mensen zijn die dit niet serieus genoeg nemen. Daar valt hangjeugd onder, kudde-immuniteit roepers, en gasten in pakken die de mond vol hebben over economie. Van lijkkisten in Italie worden zij niet warm of koud. Laat maar eens de strijd zien van de lijders die om hun leven vechten. Niet de Borissen en de Tom Hanksen, dat werkt averechts.

    Anders blijft dit voor die groep een soort zware griep die ziekenhuizen in problemen brengt en oudjes net wat sneller aan de hemelpoort zet dan anders. Niet meer dan dat.

  27. 35

    @30: De grenzen gaan pas open als met voldoende zekerheid kan worden vastgesteld dat binnenkomers virusvrij zijn. Een nieuwe uitbraak veroorzaakt namelijk nog meer gehandicapten en doden.

    “Nederland is een internationaal georiënteerd land”
    Nu even niet. Er staat nergens in steen gebeiteld dat in dit soort uitzonderlijke omstandigheden klakkeloos iedereen mag komen binnenlopen.

    Ook uit het artikel:
    “Mijn meest positieve inschat­ting is dat 2 á 3 procent van onze bevolking het virus al heeft doorge­maakt.”
    Laat dat nou ook toevallig uit de bierviltjes berekening naar voren komen. Alleen gaan die berekeningen niet van de meest positieve, maar van een meer realistische inschatting, en dan kom je nog niet aan de 1%. Opbouw van natuurlijke immuniteit is nooit een oplossing geweest om uit de lockdown te komen.

    “Ons bereikt steeds meer informatie dat de meeste besmettingen binnen het gezin plaatsvinden”
    Door de lockdown staan nu bijna uitsluitend gezinsleden nog actief met elkaar in contact. Hoe effectiever de lockdown, hoe groter het aandeel gezinsbesmettingen, en dat best een positief teken. Deze besmettingen stoppen namelijk na een aantal weken, afhankelijk van incubatietijd, ziekteverloop en gezinsgrootte.

    “Toch zijn er lichtpuntjes. ,,Uit steeds meer onderzoeken komt naar voren dat het aantal patiënten dat officieel geregistreerd wordt, maar het topje van de ijsberg is”
    Eigenlijk is het dramatisch dat het virus inmiddels vrijwel overal kan zitten.

    “We zijn bij het RIVM nu vooral druk met de korte termijn, dus de draaiboeken voor de periode daarna zitten nog in de brainstormfase”
    ….
    instellen van een taskforce testen en containment misschien, die wel iets verder vooruitkijkt?
    ….

  28. 39

    @33 Natuurlijk mag dat. Iedereen kan zonder test of quarantaine in Nederland komen. Zelfs temperaturen is nog teveel moeite.
    https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5073826/geen-extra-check-schiphol-passagiers-new-york

    En hoezo de RIVM op het idee komt, dat coronapatiënten maar 10 dagen op de IC liggen is me een raadsel. Na 10 dagen met slangetje in de keel op de medi-care. Zoiets? De IC’s zijn al vol, heb ik begrepen. 25/3 ’s ochtends 557 mensen op de IC, vanochtend 1030 op de IC. Een verdubbeling in 5 dagen.

    Waarschijnlijk moet je twee dingen doen: aan de bovenkant de grafiek naar beneden zien te krijgen en aan de onderkant iedereen die positief getest is uit de massa halen en in quarantaine plaatsen. En dan niet na 24 uur klachtenvrij weer naar huis laten gaan. Niet mijn idee, maar van deze Engelse dokter:

    https://www.youtube.com/user/Campbellteaching

    En Campbell neemt de ervaringen van de Chinezen wel serieus, bv. m.b.t. mondkapjes. Significant minder besmettingen, wat goed is. Exponentieel is een ‘klootzak’.