De Yesilgöz-coup

Dilan Yesilgöz wil een fundamentele reset en de balans herstellen. Hoogste tijd om de balans op te maken. Maar eerst die ‘fundamentele reset’. Op moment van dit schrijven heeft mevrouw Yesilgöz, noch een van haar kompanen uit de libertaire VVD-hoek, gepreciseerd wat we daar onder moeten verstaan. Mogelijk zingt de term al langer rond binnen VVD-kringen, sinds Mark Rutte er mee op de proppen kwam in het debat over het eindverslag van informateur Tjeenk Willink (TK, 12 mei 2012). Het was de heer Segers (ChristenUnie) die toen “de voorman van de VVD ging bevragen op zijn ideeën over een andere bestuursstijl, over dualisme en over een dienstbare overheid”. Segers zag in het verslag allerlei onderwerpen genoemd (migratie, veiligheid, middenklasse), maar geen opmerkingen over “de uitvoering, versterkingen van de uitvoering en een hervorming van het belastingstelsel naar een stelsel zonder toeslagen”. Rutte zei al langer met die materie bezig te zijn, “ook vanwege de heftigheid van het debat op 1 april” (Parlement.com: Nacht van Rutte (2021): 'Geen actieve herinnering', waar een motie van afkeuring tegen hem was aangenomen). Rutte zei: We moeten een fundamentele heroriëntatie maken op de verhouding tussen kabinet en Kamer, zodat uiteindelijk de relatie tussen Nederlander en overheid kan veranderen. Die fundamentele heroriëntatie moet erop gericht zijn dat het grote debat weer plaatsvindt op de twee plekken waar dat moet plaatsvinden. Dat is in de ministerraad op vrijdag. (…) Dat betekent dat ook de Kamer een andere rol krijgt, want als dat kabinet zonder die tussenwereld van al dat overleg met die voorstellen naar de Kamer gaat, is het regeerakkoord het enige waarop je kunt terugvallen. Daar heb je afspraken over gemaakt, maar dat is wat mij betreft beperkt. Rutte vatte zijn lange betoog nog eens samen: Nog een keer: waar moet het toe leiden? Een fundamentele reset tussen Kamer en kabinet, het politieke debat terug in de ministerraad en daarmee paradoxaal en complementair terug in de Kamer en zo veel mogelijk weg met die tussenwereld. Nogmaals: Yesilgöz heeft vooralsnog niet uitgelegd wat zij onder een ‘fundamentele reset’ verstaat, maar het heeft er alle schijn van dat het niet is wat Rutte destijds benoemde als ‘een andere rol voor de Kamer’ en ‘het regeerakkoord (met beperkte afspraken) is het enige waarop je kunt terugvallen’. Het huidige kabinet is, zo hebben D66, CDA en VVD afgesproken, volgens die beginselen geformeerd. Wil een minderheidskabinet toch tot resultaten komen, zal er met wisselende meerderheden in de Tweede en Eerste Kamer geregeerd moeten worden. De coalitiepartijen hebben daarvoor de ruimte om met de oppositie te praten. De VVD kreeg een hartverzakking toen bleek dat het gevolg van die afspraak is, dat je niet altijd volledig je zin kan krijgen. En, nog gruwelijker, dat er een deal gesloten kan worden met een partij (PRO) waar de VVD alles voor wil doen om te voorkomen dat die ook maar een half vingerkootje invloed krijgt. Yesilgöz  en haar VVD riep meteen de revolutie uit door met een grote mond ‘fundamentele reset!’ te roepen. Wat niet anders inhoudt dan: ‘jongens, ik heb me vergist, dus twee dingen: herschrijf het regeerakkoord, hier heb je ons verkiezingsprogramma, neem dat integraal over’ en ‘meerderheden met linkse partijen zijn verboden’. Het ontbreekt er nog aan dat ze als minister van Defensie niet de Koude Oorlog uitroept tegen partijen waar bij elkaar 1.368.631 kiezers op hebben gestemd. Maar alles nu zo onder druk zetten om je eigen zin door te drammen (en voortvarend regeren voor de zoveelste keer te vertragen), mag gerust een coup worden genoemd.

Door: Foto: Minister Yesilgöz bij persconferentie na de ministerraad CC BY Rijksoverheid
Foto: Schermafbeelding persconferentie na de ministerraad 9 oktober 2026

We hebben een vijand

Rusland is niet langer “de agressor”. Dat eufemisme zult u uit mijn mond niet vaak meer horen. We mogen niet naïef zijn, iets wat mevrouw Bikker ook zo sterk benadrukte in haar inbreng. Rusland is onze vijand.

Alzo sprak minister Yeşilgöz-Zegerius (bij het Kamerdebat over de defensiebegroting) en gans de pers was in rep en roer.

En holde de pers naar de grenzen om te kijken of die vijand onze grenzen overschreed? Tuurde de pers het hemelgewelf af, zoekend naar vijandige drones, raketten en vuurwerk? Verzamelde de pers zich op ’s land toppen der duinen om verslag te doen van vijandige landing op onze stranden?

Niets van dat al. Want in dezelfde ademtocht waarmee de minister ons vijandbewustzijn nieuw leven inblies, verklaarde ze:

En nee, dat betekent niet dat wij in oorlog zijn

“Hè getfer”, zuchtte de pers, “weer loos alarm”. Dan zelf maar wat reuring opgepookt. De pers ging op zoek naar minister Berendsen van Buitenlandse Zaken en vroeg of hij wel wist dat we een vijand hebben. Het is immers zo dat een kabinet, alle bewindspersonen incluis, met één mond hoort te spreken?

Ja, hij was vooraf niet op hoogte gesteld door Yesilgöz over haar gekozen woorden, maar “De minister van Defensie spreekt ook namens mij”, zei Berendsen. “Rusland is onze grootste veiligheidsdreiging.”

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Rutte vertrekt uit politiek

Na 3000 jaar, 500 schandalen en toch keer op keer herkozen worden houdt Rutte uiteindelijk de eer aan zichzelf. Of nou ja, dat was het vier jaar geleden geweest.

De vraag is nu: wat gaat er gebeuren met de VVD? Een ruk naar rechts onder Yeşilgöz? Of wordt er ergens een Rutte-kloon opgeduikeld?