Waarschijnlijk is er eindelijk een wetenschappelijke verklaring voor de achteruitgang van de paling gevonden: dioxine. Allerlei andere theorieën zoals overbevissing van glasaaltjes door de Chinezen in de Golf van Biskaje en de aanleg van palingonvriendelijke waterwerken en andere infrastructuur konden de terruggang niet afdoende bewijzen. Maar dat dioxine de paling de das omdoet lijkt nu zeer waarschijnlijk. Leidse onderzoekers ontdekten dat palingembryo's kansloos zijn als hun moeder ook maar ééntiende deel dioxine van de consumptienorm voor mensen in haar lichaam heeft. Voor het onderzoek hadden ze geslachtsrijpe alen gevangen, die onderweg waren naar de Sargassozee, een gebied in de Atlantische Oceaan waar de vermoedelijke kraamkamer van alle palingen ligt. Met hormooninjecties zorgden de onderzoekers dat de eitjes rijpten, die ze vervolgens kunstmatig bevruchtten. Ze maten de dioxinegehaltes in het palingvet en zagen dat er een heel sterke correlatie was met de ontwikkeling van de embryo's (Noorderlog). De teruggang van de palingstand in Nederland begon in de jaren vijftig van de vorige eeuw: het moment dat er ook voor het eerst grote hoeveelheden dioxine in de natuur terechtkwamen. Dioxine is slecht afbreekbraar en hoopt zich op in het slib waar de paling graag doorheen glibbert. Deze overgevoeligheid voor dioxine gecombineerd met de persistentie van dit gif betekent vrijwel zeker het doodvonnis voor de mascotte van deze website.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.
Waarom staan er op aarde nog planten en bomen terwijl miljoenen dieren en insecten het voorzien hebben op de sappige groene bladeren? Twee verschillende theorieën strijden al jaren over de verklaring van dit fenomeen. De eerste is de ‘Groenewereld-hypothese’ uit 1960 die zegt dat roofdieren ervoor zorgen dat ecosystemen niet overbegraasd worden. Een tweede theorie is dat planten door stekels en giftige sappen zich verdedigen tegen vraatzuchtige vegetariërs. Mijn inziens kunnen deze theorieën gewoon naast elkaar bestaan, plus het feit dat er op aarde jaarlijks gewoon ook ontzettend veel biomassa groeit, te veel om op te vreten zelfs?
Maar als de ruimte beperkt is, zoals op kleine eilandjes en roofdieren ontbreken dan kan het gebeuren dat de planteneters een ravage aanrichten en de wereld er een stuk minder groen uitziet. Zo bleek uit een studie in Venezuela naar recent ontstane eilandjes in een stuwmeer. We could see that there were huge differences between the little islands that didn’t have any predators on them, and larger islands that did have predators. The take-home message is clear: the presence of a viable carnivore guild is fundamental to maintaining biodiversity (Duke University)
Een grote haai op afstand besturen in zijn tocht door de oceanen. Of met één druk op de knop alle zalmen terug dirigeren naar de viskwekerij. Het klinkt als science fiction maar het Pentagon en de universiteit van Boston leggen momenteel de fundamenten voor deze techniek. Door middel van het implanteren van elektroden in de hersenen van een vis kunnen bepaalde functies in de hersenen worden geactiveerd. Vissen navigeren o.a. op elektrische velden en geursporen in het water en door deze waarnemingen met een geïmplanteerde chip te manipuleren kan de vis worden bestuurd. As the dogfish swims about, the researchers beam a radio signal from a laptop to an antenna attached to the fish at one end and sticking up out of the water at the other. The electrodes then stimulate either the right or left of the olfactory centre, the area of the brain dedicated to smell. The fish flicks round to the corresponding side in response to the signal, as if it has caught a whiff of an interesting smell: the stronger the signal, the more sharply it turns. (NewScientist) In de discussie over genetische manipulatie valt wel eens de term “playing God”. Dit gaat mijn inziens zelfs een stapje verder. Want het besturen van een mensenhaai, dat kunstje heeft onze Onze Lieve Heer nog niet vertoond…
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Dezer dagen is het in wetenschappelijke kringen modieus om te stellen dat de mens al vóór de industriële revolutie invloed had op het klimaat. Zo kwam een half jaar geleden in het nieuws dat de prairie-branden die Noordamerikaanse indianenstammen aanstaken wellicht zoveel CO2 produceerden dat het klimaat opwarmde: Oude beschavingen wars van Kyoto. Utrechtse onderzoekers komen nu met een omgekeerde relatie: de pest-epidemie in Europa die zorgde voor een drastische bevolkingsreductie en had tot gevolg dat er weer bos ontstond op verlaten akkers, die toename van bos in Europa zorgde voor een CO2-afname in de atmosfeer wat weer leidde tot de Kleine IJstijd (1430-1850).
Europe’s “Little Ice Age” may have been triggered by the 14th Century Black Death plague. Pollen and leaf data support the idea that millions of trees sprang up on abandoned farmland, soaking up carbon dioxide from the atmosphere (BBC). Zien wij hier het werk van fashion victims of juist een revolutionaire nieuwe kijk op het ontstaan van de Kleine IJstijd?
Een onderzoeksteam onder leiding van Dr Thomas van Hoof bestudeerden het verloop van boom- en graanpollen en vergeleek deze met data van stomata (bladhuidmondjes van loofbomen die CO2 opslurpen en die een maat zijn voor de concentratie atmosferische CO2) En wat bleek? De pollen van granen namen toe vanaf het jaar 1200 en daalde scherp na 1347, het jaar van de uitbraak de Zwarte Dood in Europa. Een derde van de Europese bevolking stierf en akkers werden verlaten. In dezelfde periode van agrarische uitbreiding voor 1347 namen de stomata op bladeren eerst af, want met meer CO2 in de lucht heeft een blad minder mondjes nodig. Daarna namen de stomata per blad weer toe: een aanwijzing dat de CO2 concentratie weer daalt wellicht door uitbreiding van het bosareaal veroorzaakt door het verlaten van akkers.
Vanavond kan Sargasso er blij vlagen af en toe anders uitzien dan u gewend bent of wellicht zelfs (zeer tijdelijk) onbereikbaar zijn. Vanavond proberen we namelijk over te schakelen op de laatste stabiele release van WordPress. Als het goed is merken de meesten onder u er echter geen kloot van. Wij redactieleden, daarentegen, zullen na een succesvolle installatie extra toeters en bellen bezitten om de boel hier op te leuken enzo. Misschien wordt dit nog eens wat. Nou dit was de mededeling, wij rekenen zoals altijd op uw geduld en wensen ons een behouden vaart. Groeten.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Samenlevingen die hun voetbalsterren rijk maken en hun wetenschappers arm zijn gedoemd.
Juan Enriquez in een interview over zijn boek “The Untied States of America: Polarization, Fracturing, and Our Future”