Water is de nieuwe olie

door Bart Ossendrijver Via een installatie wordt in een gortdroge woestijn water gevangen, zo uit de lucht. Het klinkt als een handige gadget uit een sciencefictionfilm, maar het instrument bestaat echt. Scheikundige en Nobelprijswinnaar Omar Yaghi maakte het vernuftige apparaat en legt in het NRC uit hoe het werkt. Het systeem bestaat uit MOF’s: metaal-organische raamwerken die een poreuze spons vormen en H2O moleculen uit de lucht trekken. De installatie voegt nog wat mineralen toe en klaar is kees: het water is geschikt om te drinken. Als het mogelijk is de installatie op te schalen, kan het duizenden liters schoon drinkwater per dag oogsten. Daarmee kan technologie als deze een rol spelen in het oplossen van het nijpende wereldwijde watertekort. Ook in Nederland hebben we te maken met een groeiend (drink)waterprobleem. In 2023 doken we samen met geowetenschapper Michelle van Vliet (UU) in de complexiteit van het watersysteem. Dat er waterschaarste is, werd in 2018 door een grote droogte duidelijk. Maar het Nederlandse watertekort ontstaat door een ingewikkelde samenkomst van een historisch té snel waterafvoersysteem, een stijgende vraag door bevolkingsgroei en vervuiling van onze bronnen. Het is duidelijk dat de grootte van de tekorten zal toenemen. Een eenduidige oplossing is er niet, misschien is daarom zelfs in Nederland een technologie die water uit de lucht vangt een welkome uitvinding. Ben jij verder benieuwd naar hoe ons drinkwaterprobleem in Nederland is ontstaan en wat we er aan moeten doen? Kijk dan hieronder naar de hele video. Met geowetenschapper dr. Michelle van Vliet (UU), jurist prof. Marleen van Rijswick (UU) en ecohydroloog dr. Ruud Bartholomeus (KWR/WUR). https://www.youtube.com/watch?v=ZeyuInjTj7U  

Foto: Sleestak (cc)

Reality? Het is de schuld van fiction

Waarom denken sommige mensen dat achter de werkelijkheid de meest fantastische surrealiteit schuilt? Dat, hooggeëerd publiek, is de schuld van fictie.

Ik kwam op dat idee toen uit het stof van Sargasso’s archief een rubriek opdwarrelde, die precies tien jaar geleden ophield te bestaan. Woensdag 31 augustus 2011 stopte Victor (a.k.a.pokeythecat) met de Wondere Woensdagmiddag, een wekelijkse rubriek “met extra aandacht voor de nieuwste ontwikkelingen in Wetenschap- en Techniekland”.

De serie begon in 2007 met een stukje over “een idee dat dusdanig bizar was dat het tot dan toe alleen in SF-werk voorkwam”. En “de relatie tussen wetenschap en science fiction”, schreef Victor, “bleef niet alleen hem, maar veel uitvinders en onderzoekers fascineren”.

Voilà! Zowel voor- als tegenstanders van wetenschap zouden kunnen denken: ‘zie je wel, science is fiction’. De voorstanders menen dat uit fantasie een betere wereld kan worden geschapen. De tegenstanders zien er monsterachtige uitvindingen in, die van de mens roboteske zombies maken.
Om maar wat te noemen: Van Jules Verne naar de hedendaagse realiteit was al een kleine stap, van nu naar een Stars Wars-achtige toekomst is dichterbij dan we willen weten.

De bewijzen? In tachtig dagen de wereld rond met trein en stoomboot? Achterhaald! Het kan tegenwoordig in 56 dagen met de trein. Maar, teleurstelling, de aanbieder speelt vals. Het laatste stukje gaat per vliegtuig!

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: cc Juan Marin on Unsplash edited by Studium Generale Utrecht

“It’s a Man’s Man’s Man’s World”

COLUMN - Van auto’s en smartphones tot medisch onderzoek: de wereld is ontworpen door en dus voor mannen. Ook het nog jonge terrein van kunstmatige intelligentie is hier vatbaar voor, dat is onhandig en levensgevaarlijk.

“It’s a Man’s Man’s Man’s World” zong James Brown in 1963, een nummer waarin alle uitvindingen van de moderne beschaving (de auto, de trein, de boot en het elektrische licht) worden toegeschreven aan mannen. Er lijkt veel veranderd in de verhoudingen tussen mannen en vrouwen in de wereld, maar is dat zo?

Recentelijk betoogde essayist Marjolein van Trigt in de Volkskrant dat we nog steeds in een mannenwereld leven. Ontwerpers en onderzoekers gaan vaak uit van mannen als ze eigenlijk ‘mensen’ bedoelen. Zo is de ongelijkheid van vrouwen terug te zien in het design van veel producten.

Om net als James Brown maar even met de auto te beginnen: in een auto-ongeluk heeft een vrouw gemiddeld 47 procent meer kans op zwaar letsel dan een man, en 17 procent meer kans om te overlijden.

De meeste auto’s worden namelijk gemaakt met een mannelijke bestuurder in gedachten: de pedalen zitten bijvoorbeeld ver van de stoel, waardoor vrouwen hun stoel naar voren moeten schuiven en dichterbij het stuur zitten. Ook moeten vrouwen rechterop zitten om over het dashboard heen te kunnen kijken. Door die houding hebben vrouwen een verhoogde kans op onder meer interne bloedingen en beenletsel.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zondagvondsten | SMSje vanuit de aardebuik

Een grottenjongen van 16 stuurt een sms vanuit de buik der aarde, and guess what: het is een diepterecord. Het lijkt op een enorm groot wolwiel, en het is nog een beetje te groot om in de backpack doorheen nauwe doorgangetjes te sleuren, maar toch: een uitvinding is het!
Mary had a little lamb” klonk de eerste fonograaf en “testing, testing” de eerste telefoon. Onze Alexander bedacht “Happy” – ook voor uitvinders zijn het tenslotte hedonistische tijden. Way to go, 16 jarige Alexander! Verover de wereld met je zondagvondst!

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zondagvondsten | Ölfinger

De gloeilamp, hèt symbool van het idee (als in: uitvinding) zelf is als slechte uitvinding van de hand gedaan. Maar wat had het leven geweest zonder het peertje? Niets meneer. Even weinig als de fluffer geen bestaansrecht zou hebben voor iets wat als al te vanzelfsprekend beschouwd wordt. Alles is nodig.
Enfin: naar business. Deze Duitstalige site legde er geen windeieren onder. Geen vliegen meer in uw fietsende mond, leren eten via de Schweizerstäbli, de Tribhüsli, de Wattebesen…. maar mijn persoonlijke favoriet moet wel de ölfinger (foto) zijn. Klinkt als een teutoonse geile rockpalastgruppe, is een onmisbare tishhilfe.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Zondagvondsten | de fietskabelbrug

Uitvindingen? Spreek me er niet van. Zo ging mijn vader ooit eens naar het ‘Uitvinderssalon’ met een rookmachine. Prima ding: het diende om in uw plaats te roken. Sluit het aan, steek er een sigaret in, druck am knopf en voilà: het verdacht veel op een stofzuiger lijkende tafelvoorwerp rookt een sigaret helemaal voor u!
Een Bulgaarse chap heeft een soort skiliftfietsbrug bedacht. In een gootje van 12 bij 12 cm steekt u ongezouten levensgevaarlijke kruispunten over met een air van “nou én? Ik ben niet bang hoor”.
De uitbeelding zelf doet je niet bepaald zeggen: die brug wil ik nù op, maar eens je de technische tekeningen doorfietst bent en de HoeHetBegon gelezen hebt, was ik toch alvast overtuigd: komt er juridisch nooit door, maar schitterend bedacht voor een wacko stadsraad in pakweg Shanghai. “Of course it is too early to talk about mass use.”, zegt ie nog. Uitspraken om te smullen.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Olie-industrie steelt geniale uitvinding

Elke week maakt GeenCommentaar ruimte voor een artikel van de satirische website de Speld! Nieuws zonder de ‘feitish’ van de reguliere media.

De vervalste bierviltjes (Foto: Flickr/peren)

David Marksen heeft aangifte gedaan bij de politie van ideeëndiefstal. De petrochemicus, werkzaam aan de Erasmusuniversiteit te Rotterdam, heeft naar eigen zeggen de oplossing voor het wereldwijde energieprobleem gevonden. Deze zou hem echter zijn ontstolen. De onderzoeker verdenkt ‘grote spelers uit de olie-industrie’ van een complot. Afgelopen dinsdag ging Marksen met twee goede vrienden de kroeg in. Na drie biertjes kreeg hij een ingeving. Hij zag het helder voor zich: de oplossing van het wereldwijde energieprobleem. “Het was een revolutionair idee,” aldus Marksen. Hij stelde zijn vrienden op de hoogte, die ook erg enthousiast werden. Ter gelegenheid hiervan bestelden ze drie tequila?s. “Toen begon het pas echt interessant te worden.”

De petrochemicus vervolgt: “John had wat goede aanvullingen. Ik pakte er een bierviltje bij en schreef alles nauwgezet op. Bob-Jan probeerde gaten te schieten in mijn theorie, maar dat lukte hem niet. Ik vond overal wat op.” Al gauw breidde het idee zich uit tot een omvang van vijf bierviltjes, die door Marksen aan beide kanten werden beschreven. “Ik wist meteen dat ik hier te maken had met iets heel belangrijks. Deze bierviltjes moest ik goed bewaren.”