Onafhankelijke media in Wit-Rusland lamgelegd

De spectaculaire arrestatie van de journalist Roman Protasevitsj met de gedwongen noodlanding in Minsk van het vliegtuig waarin hij op weg was naar Litouwen is slechts een topje van de ijsberg. Al sinds de protesten van augustus 2020 wordt de toch al danig beknotte persvrijheid in de voormalige Sovjetrepubliek verder aan banden gelegd.  Een bijdrage van Ardy Beld over de grootste onafhankelijke nieuwssite van Wit-Rusland, Tut.by Tut.by werd op 18 mei door het Ministerie van Informatie officieel uit de lucht gehaald. Vijftien medewerkers, waaronder de hoofdredacteur en de financieel en algemeen directeur, werden gearresteerd en zitten nog steeds vast. Ze bevonden zich eerst drie dagen in de beruchte Okrestina-gevangenis om daarna naar het detentiecentrum Voldarski gedeporteerd te worden waar de verhoren in volle gang zouden zijn. Tijdens en na de arrestaties rondom de ‘zaak tut.by’ vonden huiszoekingen plaats met confiscatie van apparatuur en computers op de redactie en verschillende privéadressen. Officieel wordt de directie van het nieuwsportaal beschuldigd van belastingontduiking. Eenzijdige berichtgeving van BelTa en Belsat Naast het voornaamste staatsmedium BelTa dat bij voorkeur bericht over de vooruitstrevende politiek van Aleksandr Loekasjenko, verbluffende sportieve prestaties en ongeëvenaarde records bij de aardappeloogst, is het Wit-Russische medialandschap overzichtelijk te noemen. Vanuit Polen opereert de nieuwssite en televisiezender Belsat. Dit medium wordt medegefinancierd door de Nederlandse, Noorse, Zweedse en Litouwse overheid en bericht eerder eenzijdig over acties van de oppositie met een grote nadruk op de Wit-Russische taal. Belsat-journalisten die spreken met bekende Wit-Russen blijven bijvoorbeeld nadrukkelijk in het Wit-Russisch vragen stellen, terwijl de geïnterviewde duidelijk moeite heeft de vragen te verstaan en uitsluitend in het Russisch antwoordt. Ook werden gedurende de wintermaanden de omvang van de protestactiviteiten nogal eens aangedikt, terwijl volgens ooggetuigen de demonstraties door voortdurende arrestaties, nieuwe veroordelingen en ongekend politiegeweld bijna volledig stil waren gelegd. Veelzijdig tut.by Tut.by was daarentegen een veel breder en objectiever medium dat uitsluitend leefde van inkomsten uit reclame en marketingprojecten, zonder financiering door derden. Over de protesten in de zomer- en herfstmaanden van 2020 werd direct ter plaatse vanuit Minsk en andere steden verslag gedaan waardoor het een betrouwbare bron was om informatie uit te putten. Er verschenen echter even goed  buitenlandse nieuwsberichten en achtergrondartikelen over politiek en economie. Wegens de onafhankelijke opstelling van het nieuwsportaal werden zijn reporters regelmatig zonder geldige reden opgepakt. Ze verdwenen dan voor 10 of meer dagen achter tralies. In de cel voor protestliederen Tut.by-journaliste, Alexandra Kvitkevitsj die samen met Miss Belarus, Olga Chizjinkova, in de cel zat: ‘Ik ben op 16 november 2020 opgepakt toen ik een reportage maakte over de protestmars van de gepensioneerden. Toen de demonstratie eindigde, zag ik dat er een aantal busjes met geblindeerde ruiten parkeerden. Ineens werd ik van achteren vastgepakt en een van de busjes ingeduwd. Op het politiebureau werd een proces-verbaal opgemaakt, waarna ze mij naar de gevangenis aan de Okrestina brachten. Twee dagen later werd ik veroordeeld tot 15 dagen arrest. Dat ging per skype. Een gevangenismedewerker bracht me naar een aparte ruimte waar een notebook stond. Ik ging zitten en vertelde dat ik journaliste ben en in opdracht van de redactie een reportage maakte. Op het scherm verscheen de rechter en een gemaskerde die zich voorstelde als politieagent. De gemaskerde vertelde dat hij had gezien dat ik protestliederen zong. De rechter veroordeelde me daarop tot 15 dagen hechtenis.’ Werken in de illegaliteit Net als Roman Protasevitsj en zijn collega’s bij de kanalen NEXTA en ‘Belarus het Brein’, moeten ook professionele journalisten die voorheen en plein public actief konden zijn, zich verschuilen op berichtendienst Telegram en sociale media. Aleksandra Kvitkevitsj over de nieuwe situatie: ‘Op het moment hebben we geen site meer. We werken echter verder voor tut.by op Telegram, Viber, Facebook en Instagram. We schrijven op het moment alleen over beduidende zaken die Wit-Rusland betreffen. Alleen dat wat echt van nationaal belang is komt op ons kanaal. Naast de gearresteerden zijn er een aantal mensen die verlof hebben genomen, totdat de zaak is opgehelderd. Met een kleine groep collega’s zijn we nog aan het werk. De rekeningen van tut.by zijn inmiddels geblokkeerd door de overheid, dus we krijgen voorlopig geen salaris uitbetaald.’ Wat overblijft van de persvrijheid Oleg Agejev, vicevoorzitter en jurist van de Wit-Russische Associatie van journalisten over een recente aanpassing van de mediawet: ‘De mediawet bevat inmiddels een bepaling op grond waarvan de verspreiding van zogenaamde ‘verboden informatie, deelname aan extremistische groeperingen en de bevordering van extremistische activiteiten’ strafbaar worden gesteld. Hieronder valt in principe elke publicatie die niet van de staatsmedia komt. Op deze manier keren we terug naar een compleet gecensureerde maatschappij.’ Al op 25 maart 2021, de ‘dag van de vrijheid’ in Wit-Rusland, vroegen zowel de Vlaamse, als de Nederlandse Vereniging van journalisten de nationale overheden op alle niveaus te interveniëren. De stand op dat moment was dat sinds vorig jaar augustus in Wit-Rusland minstens 480 journalisten in detentiecentra hebben gezeten. Volgens de Associatie van Journalisten in de voormalige Sovjetrepubliek bevinden zich op het moment behalve de medewerkers van tut.by nog minstens 28 andere journalisten in hechtenis. [foto: medewerkers van Tut-by, met toestemming voor gebruik van de organisatie; dit artikel verscheen eerder op doorbraak.be ]

Door:
Foto: European People's Party (cc)

Europees familiedrama

De kogel is door de kerk. Viktor Orbán, de Hongaarse premier en partijleider van Fidesz (links op de foto), heeft zijn Europarlementariërs teruggetrokken uit de fractie van de EVP. Een scheiding die nog vervelende gevolgen kan krijgen. De statutenwijziging die schorsing van parlementariërs uit de groep gemakkelijker moest maken en die met 148 stemmen tegen 28 afgelopen woensdag werd aangenomen was voor Orbán het teken om na twee jaar geharrewar de stekker er uit te trekken. De Europese christendemocraten zijn eindelijk verlost van dit ‘het blok aan het been’. Twee jaar terug was Fidesz al met een schorsing de wacht aan gezegd vanwege anti-Europese standpunten waar de partij steeds meer op werd aangevallen. De EVP-fractie was na de verkiezingen groot genoeg om dertien Hongaren te kunnen missen, maar de rechterflank, onder leiding van de Duitse CSU, bleek toch nog lang beducht voor de gevolgen van dit verlies. Om erger te voorkomen kun je de dissidenten er beter bij houden, was de gedachte. Partijgenoten uit de buurlanden Oostenrijk en Slovenië hebben zich tot het laatst toe verzet tegen de uitsluiting van de Hongaren.

Wat zijn de gevolgen van dit familiedrama voor de politieke verhoudingen in Europa? De commentator van VoteWatch Europe verwacht dat de samenwerking van de EVP met andere grote partijen in het Europarlement nu makkelijker wordt, maar hij ziet tegelijk ook de kloof tussen Noord-West Europa en de nieuwe lidstaten groeien. En dat betekent kansen voor spelers van buiten de EU (lees: Rusland, China) om meer invloed te krijgen. Orbán presenteert zich in de regio als belangenbehartiger van alle Hongaren, dus ook van Slovaakse Hongaren en van de Roemenen die met een eigen Hongaarse partij zijn aangesloten bij EVP. Het is niet duidelijk of deze partij zich ook gaat terugtrekken. Ook moet nog afgewacht worden wat de Sloveense rechts-nationalistische partij SDS van premier Janez Janša (rechts op de foto) gaat doen. Janša is Orbán’s grootste vriend in de EU en zijn partij heeft vier leden in het Europarlement die ook zijn aangesloten bij de fractie van de EVP.

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Foto: Can Ayaz (cc)

Poolse media op zwart

Uit protest tegen een nieuwe belasting voor mediabedrijven gingen alle onafhankelijke nieuwsmedia in Polen woensdag een dag plat. ‘Zo ziet de wereld er uit zonder vrije pers’ lazen de Polen op het zwarte scherm van een van de onafhankelijke nieuwssites.

In een protestbrief gericht aan de Poolse premier noemen 43 mediaorganisaties, waaronder ook Franse en Duitse bedrijven, de nieuwe belasting op advertenties ‘afpersing’. De maatregel wordt door de PiS-regering verdedigd met het oog op de kwijnende openbare financiën. Het ministerie van Financiën belooft de opbrengsten te besteden aan gezondheidszorg en cultuur. Een van de klachten van de mediabedrijven is dat de onafhankelijke Poolse pers in verhouding tot internationale bedrijven als Google en Facebook onevenredig zwaar wordt belast. Tegenover de 100 miljoen zloty die van de internetgiganten verwacht wordt staat 800 miljoen voor de Poolse media. Adam Bodnar, de Poolse mensenrechtenombudsman: “Ik twijfel er niet aan dat het doel is om de onafhankelijke media te raken.” De gesubsidiëerde staatsmedia zullen er weinig last van hebben. De verwachting is dat andere bedrijven het niet zullen redden, terwijl sommige zich gedwongen zullen zien hun onderneming aan de staat te verkopen. Het zal uiteindelijk resulteren in de volledige controle van de media door dePiS-regering.

Foto: Gertjan van Noord (cc)

Wat deed Zembla fout?

OPINIE - BNN/VARA heeft gebroken met de Raad voor de Journalistiek. Dat wil zeggen dat de omroep de oordelen van de Raad gaat negeren in afwachting van verbeteringen in de procedures die volgens BNN/VARA noodzakelijk zijn. Aanleiding is de kritiek van de Raad op de uitzending van Zembla over de granuliet affaire van begin dit jaar. Daarin wordt de top van Rijkswaterstaat ervan beschuldigd te zijn bezweken voor de druk van oud-minister Halbe Zijlstra die nu werkt voor Volker-Stevin, een groot wegenbouwbedrijf.

De wegenbouw zou ernstige vertraging oplopen als een bedrijf dat grondstoffen voor asfalt levert zijn afval niet mag dumpen in natuurgebieden. Het bedrijf claimt daarvoor toestemming te hebben omdat het afval als grond kan worden aangemerkt. Dat wordt door deskundigen, ook binnen Rijkswaterstaat, bestreden. Zijlstra heeft er volgens Zembla alles aan gedaan om de tegenstand tegen het dumpen van dit afval ongedaan te maken.

Onzorgvuldig

De Raad voor de Journalistiek heeft de zaak tegen Zembla aangespannen na klachten van het bedrijf GIB van de gebroeders Bontrup dat granuliet heeft gestort in een plas in de uiterwaarden van de Maas tussen Alphen en Dreumel. De Raad spreekt over: ‘ernstige beschuldigingen aan het adres van klagers, die erop neerkomen dat zij ontoelaatbaar en zelfs strafbaar hebben gehandeld. Klagers hebben zowel in het stadium van informatievergaring als in het kader van wederhoor informatie aan Zembla verstrekt, maar daaraan is onvoldoende aandacht besteed. Bovendien is de beschuldiging van strafbaar handelen niet van genoeg context en duiding voorzien. Een en ander heeft geleid tot eenzijdige, onevenwichtige en tendentieuze berichtgeving. Zembla heeft daarmee journalistiek onzorgvuldig gehandeld.’

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Lezen: Mohammed, door Marcel Hulspas

Wie was Mohammed? Wat dreef hem? In deze vlot geschreven biografie beschrijft Marcel Hulspas de carrière van de de Profeet Mohammed. Hoe hij uitgroeide van een eenvoudige lokale ‘waarschuwer’ die de Mekkanen opriep om terug te keren tot het ware geloof, tot een man die zichzelf beschouwde als de nieuwste door God gezonden profeet, vergelijkbaar met Mozes, Jesaja en Jezus.

Mohammed moest Mekka verlaten maar slaagde erin een machtige stammencoalitie bijeen te brengen die, geïnspireerd door het geloof in de ene God (en zijn Profeet) westelijk Arabië veroverde. En na zijn dood stroomden de Arabische legers oost- en noordwaarts, en schiepen een nieuw wereldrijk.

Steun het Hongaarse Telex

OPROEP - Dit voorjaar werd Index, een kritische Hongaarse online krant, overgenomen door een aanhanger van president Orbán. Op 22 juli werd de hoofdredacteur van Index, Szabolcs Dull ontslagen. Tientallen collega’s toonden zich solidair en traden af. Op zondag 26 juli demonstreerden in Boedapest duizenden mensen voor de persvrijheid. Voormalig adjunct-hoofdredacteur van Index Veronika Munk begon met een aantal van haar teruggetreden collega’s een nieuwe online krant, Telex. ‘Een van de de laatste onafhankelijke media’, zoals ze onlangs zei in een interview met De Volkskrant.

Het Nederlandse Argus is een donatiecampagne gestart voor Telex, dat nu volledig afhankelijk is van particuliere steun. Sargasso sluit zich er graag bij aan. Lees hieronder het verhaal van Veronika Munk en steun de actie.

Telex vecht voor persvrijheid in Hongarije

Jaarlijks rapporteert Reporters Without Borders over de persvrijheid in 164 landen. Met een ranglijst. In 2006 stond Hongarije nog op plaats tien. Veertien jaar en talloze tegenslagen later staat mijn land nu op de negenentachtigste plaats.
Meer en meer Hongaarse kranten en tijdschriften zijn in handen gekomen van zakenlieden die nauwe betrekkingen onderhouden met politici. De meeste media zijn uiteindelijk terechtgekomen in een door de regering bestierde stichting of holding (Kesma). Het aantal onafhankelijke uitgaven, tv- en radiozenders dat de macht controleert, is sterk afgenomen.

Steun het Hongaarse Telex

OPROEP - Dit voorjaar werd Index, een kritische Hongaarse online krant, overgenomen door een aanhanger van president Orbán. Op 22 juli werd de hoofdredacteur van Index, Szabolcs Dull ontslagen. Tientallen collega’s toonden zich solidair en traden af. Op zondag 26 juli demonstreerden in Boedapest duizenden mensen voor de persvrijheid. Voormalig adjunct-hoofdredacteur van Index Veronika Munk begon met een aantal van haar teruggetreden collega’s een nieuwe online krant, Telex. ‘Een van de de laatste onafhankelijke media’, zoals ze onlangs zei in een interview met De Volkskrant.

Het Nederlandse Argus is een donatiecampagne gestart voor Telex, dat nu volledig afhankelijk is van particuliere steun. Sargasso sluit zich er graag bij aan. Lees hieronder het verhaal van Veronika Munk en steun de actie.

Telex vecht voor persvrijheid in Hongarije

Jaarlijks rapporteert Reporters Without Borders over de persvrijheid in 164 landen. Met een ranglijst. In 2006 stond Hongarije nog op plaats tien. Veertien jaar en talloze tegenslagen later staat mijn land nu op de negenentachtigste plaats.
Meer en meer Hongaarse kranten en tijdschriften zijn in handen gekomen van zakenlieden die nauwe betrekkingen onderhouden met politici. De meeste media zijn uiteindelijk terechtgekomen in een door de regering bestierde stichting of holding (Kesma). Het aantal onafhankelijke uitgaven, tv- en radiozenders dat de macht controleert, is sterk afgenomen.

Bestel je boeken bij Bazarow

Bazarow is een verkopende boekensite, waar je ook recensies, nieuws, een agenda en een digitaal magazine kan vinden. Nog niet alles is af, maar veel boeken zijn al te vinden en er komt de komende maanden steeds meer bij.

Het doel van Bazarow is om een site te vormen die evenveel gemak biedt als de online giganten maar die wél teruggeeft aan de boekensector. Tegen roofkapitalisme, en voor teruggeefkapitalisme, bijvoorbeeld door te zorgen dat een flink deel van de opbrengst terug naar de sector gaat en door boekhandels te steunen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Steun het Hongaarse Telex

OPROEP - Dit voorjaar werd Index, een kritische Hongaarse online krant, overgenomen door een aanhanger van president Orbán. Op 22 juli werd de hoofdredacteur van Index, Szabolcs Dull ontslagen. Tientallen collega’s toonden zich solidair en traden af. Op zondag 26 juli demonstreerden in Boedapest duizenden mensen voor de persvrijheid. Voormalig adjunct-hoofdredacteur van Index Veronika Munk begon met een aantal van haar teruggetreden collega’s een nieuwe online krant, Telex. ‘Een van de de laatste onafhankelijke media’, zoals ze onlangs zei in een interview met De Volkskrant.

Het Nederlandse Argus is een donatiecampagne gestart voor Telex, dat nu volledig afhankelijk is van particuliere steun. Sargasso sluit zich er graag bij aan. Lees hieronder het verhaal van Veronika Munk en steun de actie.

Telex vecht voor persvrijheid in Hongarije

Jaarlijks rapporteert Reporters Without Borders over de persvrijheid in 164 landen. Met een ranglijst. In 2006 stond Hongarije nog op plaats tien. Veertien jaar en talloze tegenslagen later staat mijn land nu op de negenentachtigste plaats.
Meer en meer Hongaarse kranten en tijdschriften zijn in handen gekomen van zakenlieden die nauwe betrekkingen onderhouden met politici. De meeste media zijn uiteindelijk terechtgekomen in een door de regering bestierde stichting of holding (Kesma). Het aantal onafhankelijke uitgaven, tv- en radiozenders dat de macht controleert, is sterk afgenomen.

Foto: Rae Allen (cc)

Waarom Julian Assange niet uitgeleverd mag worden

OPINIE - Het proces in Londen over de uitlevering van Julian Assange aan de Verenigde Staten is vorige maand hervat met het horen van getuigen. Een van de beschuldigingen tegen Assange is dat hij de complete en onbewerkte inlichtingeninformatie over de oorlog in Afghanistan op het internet heeft gezet. Dat zou geleid hebben tot het in gevaar brengen van alle Amerikaanse militairen en functionarissen die in de telegrammen genoemd werden. Bewijs hiervoor is overigens niet gevonden. Ondanks alle pogingen van het Pentagon is er geen enkele aanwijzing dat Assange de schuld voor Amerikaanse doden in de schoenen kan worden geschoven.

Nog interessanter is de getuigenis van de Zwitserse expert-getuige Christian Grothoff tijdens het proces over wat er wel en niet gebeurd kan zijn nadat in 2010 de diplomatieke telegrammen door klokkenluider Manning in handen zijn gespeeld van Wikileaks. De informaticus Grothoff vertelde de rechtbank dat de ongecensureerde telegrammen op het internet zijn gezet door een fout van een journalist van The Guardian, David Leigh. Deze publiceerde in zijn boek Inside Wikileaks het password voor de toegang tot de geheime documenten dat hij van Assange had afgetroggeld. Overigens met een niet geheel irreëel motief: ter bescherming van de data in het geval Assange voortijdig zou worden gearresteerd.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Foto: Joe Catron (cc)

President Duterte: ‘My job is to kill’

NIEUWS - Amnesty International vraagt de Verenigde Naties in te grijpen in de Filippijnen vanwege de voortdurende schending van mensenrechten en de straffeloosheid voor moorden in opdracht van de staat.

‘My job is te kill’ is de titel van een rapport van Amnesty gericht aan de VN over de situatie in de Filippijnen. Die titel is ontleend aan een uitspraak van president Duterte dit voorjaar op een bijeenkomst van lokale bestuurders: ‘Het is mijn taak mensen angst aan te jagen, te intimideren en te doden’.

Duterte is nu vier jaar aan de macht. Hij heeft een bloedbad gemaakt van zijn land waar politie en ongeïdentificeerde gewapende bendes naar willekeur en straffeloos kunnen moorden, zegt onderzoeker Rachel Chhoa-Howar. En dit is volgens haar geen toevallig bijproduct van zijn bestuur, maar het centrale kenmerk ervan. Wat Duterte noemt een ‘war on drugs’ gaat voor een belangrijk deel ook om tegenstanders van zijn regime.

Persvrijheid onder druk

De meerderheid van de slachtoffers komt uit de armste delen van de bevolking. De moorden worden verdoezeld door vervalste rapporten; en families van de slachtoffers die recht zoeken zijn hulpeloos vanwege overweldigende obstakels in de rechtsgang.

De persvrijheid staat onder grote druk zoals blijkt uit de vervolging van een van de belangrijkste critici van Duterte, de journalist Maria Ressa. Ze werd door Times vorig jaar uitgeroepen tot een van de honderde invloedrijkste mensen van het jaar. Onlangs veroordeelde een rechter haar tot celstraf vanwege smaad tegen een rijke Filippijnse zakenman die volgens een artikel op Ressa’s site Rappler betrokken was bij moord, drugshandel en mensensmokkel. Vorige week heeft het Europees Parlement met overgrote meerderheid een resolutie aangenomen waarin aandacht wordt gevraagd van de EU-vertegenwoordigers en ambassadeurs van de lidstaten voor de zaak tegen Ressa. De parlementariërs roepen op om haar alle nodige assistentie te verlenen bij haar proces.

Foto: GGAADD (cc)

Persvrijheid onder druk in Centraal en Oost-Europa

ELDERS - Een onafhankelijke pers blijft lastig in landen die bol staan van politieke spanningen.

Twee jaar na de moord op de Slowaakse journalist Ján Kuciak en zijn vriendin Martina Kušnírová voelen veel journalisten in Centraal en Oost-Europa zich nog steeds niet veilig. Het rapport Fighting Words van het Reuters Institute for the Study of Journalism en Oxford University laat zien hoe veel journalisten in de regio onder druk staan van de regering, bepaalde politici, delen van het publiek, maar ook van hun eigen collega’s. Individuele journalisten worden aangevallen, vrouwen in het bijzonder, en bedreigd met rechtszaken, media worden onder druk gezet via advertentie-inkomsten. Veel media zijn direct of indirect gebonden aan de regering, al dan niet na overname door regeringsgetrouwe personen of bedrijven. Er lijkt een tweedeling te ontstaan in het medialandschap: voor of tegen de zittende regering. Individuele journalisten worden min of meer gedwongen daarin mee te gaan en verliezen zo hun onafhankelijkheid.

Montenegro

Recente voorbeelden van aantasting van de persvrijheid zijn niet moeilijk te vinden. In Montenegro zijn onlangs in korte tijd drie journalisten vastgezet. Andjela Djikanovic werd drie dagen vastgehouden omdat ze paniek zou hebben gezaaid met een bericht over de mogelijke inzet van de Kosovaarse politie bij het Orthodoxe Kerstfeest op 6 januari. Op de achtergrond speelt een conflict over een nieuwe wet die de Servisch Orthodoxen hun kerkelijk bezit ontneemt. De betrouwbaarheid van de Montenegrijnse politie zou vanwege dit conflict niet gegarandeerd zijn. Veel Serviërs in Montenegro betwisten de politiek van de zittende President Milo Djukanovic. Bij de behandeling van de omstreden wet zijn amokmakende Servische volksvertegenwoordigers hardhandig uit het parlement verwijderd.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Lezen: Venus in het gras, door Christian Jongeneel

Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.

Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.

Volgende