De Westoever: Smotrich’s Eliminatie Project

De Israëlische mensenrechtenorganisatie B'Tselem is deze maandag gekomen met een nieuw rapport over de Westoever. Het "Eliminatie Project'' heet het en het is gebaseerd op interviews met ongeveer 2.000 Palestijnen die zeggen dat een normaal leven niet meer mogelijk is op de Westoever. We hadden dat natuurlijk ook wel kunnen gaan begrijpen als we het nieuws regelmatig zouden volgen. Als we zouden weten dat er al maandenlang iedere dag gemiddeld zeker zes aanvallen van settlers plaatsvinden waarbij meestal mensen gewond raken of gewoon gedood worden zonder dat er iemand wordt gepakt, verantwoordelijk wordt gehouden en gestraft. Waarbij het leger altijd achteraf paraat staat om tussenbeide te komen en de aangevallen Palestijnen ofwel in hechtenis te nemen, dan wel af te ranselen, of gewoon naar gelang neer te schieten. Waarbij huizen worden ingepikt, schapen of geiten worden gestolen, olijfbomen worden omgehakt, stukken land worden afgepakt en omheind, nieuwe "wilde" nederzettingen worden gesticht, wegen worden aangelegd dwars door landerijen, auto's of andere bezittingen als schuren of huizen in brand worden gestoken, soms met de bewoners er nog in, en verder iedereen steeds moet oppassen voor onverwachte nachtelijke bezoeken van de wakkere soldaten van het IDF, het zogenaamde Israëlische defensieleger, dat nog wat mensen kwam arresteren - of soms ook om ze dood te schieten, want daar zitten blijkbaar weinig verschillen tussen. Maar het rapport is juist opgesteld voor mensen die dat allemaal niet weten. Of die daar blind voor blijven en het niet tot zich door laten dringen. Het is bedoeld om die mensen ervan te doordringen dat Israël nu toch echt de Palestijnse aanwezigheid wil uitwissen en dat daarom bezig is het "collectieve Palestijnse leven" te ontmantelen en een permanente joodse soevereiniteit te vestigen. Het wil vooral een categorie overtuigen die zich al tenminste sinds 1967 voor de gek laat houden (of zichzelf voor de gek houdt) waaronder een heel leger politici. Dat leger had al lang - zo'n 40 of 50 jaar geleden - de Europese verdragen met Israël moeten opzeggen die het gedrag van Israël in de bezette gebieden met zoveel woorden afkeurt, of ze op zijn minst moeten opschorten. Het had defensiecontracten moeten opzeggen. Het had Israël ter verantwoording moeten roepen. Maar dat zou "antisemitisch" zijn geweest en daarom deden ze niets, of ze lieten een voorzichtig afkeurend geluid horen, wat eigenlijk op hetzelfde neerkomt. Nu zijn diezelfde politici onlangs toch een beetje wakker geworden en hebben met een aantal Europese landen (waaronder Nederland) een verbod van de handel van ''producten van nederzettingen'' afgekondigd. Dat is volgens Israel nog steeds "antisemitisch". Maar het is ook vele jaren te laat. En het stelt ook nagenoeg niets voor, want een verbod van van producten uit de nederzettingen is nagenoeg onmogelijk te handhaven. Volgens B'Tselem is het belangrijk dat iedereen nu echt wakker wordt en zich realiseert dat Israël echt bezig is het Palestijnse leven om zeep te helpen en de joden definitief de zaak te laten overnemen. Dat is in feite al aan de gang sinds de minister van Financiën Bezalem Smotrich in 2022 zijn plannen ontvouwde die nooit officieel zijn overgenomen maar niettemin worden uitgevoerd. Sinds 7 oktober 2023 is en de zaak in een stroomversnelling gekomen en nu is het een systeem dat bestaat uit vijf componenten die tegelijkertijd worden uitgevoerd, zegt B'Tselem. Het eerste element is ''geweld en intimidatie''. De terreur van de settlers, die door het leger en de gevestigde orde wordt gesteund is er volop een voorbeeld van. Het regelmatig optreden van het leger hoort er ook bij. Tussen oktober 2023 en september 2026 zijn tenminste 1107 Palestijnen van de Westoever gedood. En de teller is voorlopig niet gestopt. Het tweede element is de "inperking van de bewegingsvrijheid". Het hele systeem van checkpoints, vast of mobiel, het zijn er samen honderden, plus afsluitingen met metalen hekken van dorpen en toegangswegen van steden. Het is bekend. En dan is er nog het verbod om bepaalde wegen te gebruiken. Het leidt tot urenlange omwegen die mensen moeten nemen, en tot onderlinge verwijdering. Het derde element is "economische verstikking". Israël heeft bij elkaar al gigantische sommen verplichte afdracht van belasting aan de Palestijnse Autoriteit niet afgedragen. Er zijn importbeperkingen. Het heeft bovendien alle contracten ingetrokken van Palestijnen die werkten in Israël. De werkloosheid is van 13,1% in 2022 gestegen tot meer dan 31% in 2004. Tezamen werkt het tot grote sociale verarming en politieke inactiviteit. Het vierde element is ''sociale en politieke afbraak" die dus vooral het gevolg zijn van de voorgaande elementen, maar evengoed zijn er sinds 2023 zo'n 60 journalisten van de Westoever opgepakt, zit de belangrijkste politicus Marwan Bargouthi al eeuwen in de gevangenis, en is de werking van het Palestijnse parlement volledig onmogelijk gemaakt. Het vijfde element tenslotte, is "'ethnic cleansing' en territoriale overname". Israel heeft tenminste 75 gemeenschappen met geweld verplaatst, 33.000 inwoners van vluchtelingenkampen in Jenin en Tulkarem verjaagd terwijl de kampen werden 'herbouwd', en met behulp van haar voortvarende settlers heeft het nu 18% van de Westoevers "Area C" in handen, oftewel ruim een miljoen dunam (100,000 ha) grond. Het aantal "wilde" nederzettingen zou intussen 500 bedragen. Uiteraard moet er wel bij bedacht worden dat de verschillende elementen op elkaar inwerken en elkaar versterken. "Inperking van bewegingsvrijheid en economische verstikking schaden de inkomens, sociale banden en de mogelijkheid om sociale instituties te onderhouden. De politieke en sociale schade die als gevolg ervan optreedt verminderen de Palestijnse mogelijkheid op te komen voor hun politieke rechten en hun band met het land te onderhouden," zegt B'tselem. Zo is het. Het is nodig om het systeem van ideologische wortels en leidende structuren te analyseren om te begrijpen welke realiteit er op dit moment in de Westbank op dit moment plaatsvindt. Dat is eliminatie van een autochtone gemeenschap met een duidelijke band met het land door een racistische soevereine joodse overheersing. De Austalische historicus Patrick Wolfe beschrijft hoe een dergelijk "settler colonialist'' project werkt bij het reduceren, ontmantelen, en tenslotte verwijderen van een gemeenschap met een duidelijke band met het land. En dat is wat hier speelt (en wat de heersende politieke elite nog steeds weigert te zien). Smotrich geeft de Palestijnen op de Westoever in zijn "Beslissende Plan" slechts de keuze uit drie opties. Het zijn: leven onder joodse suprematie en alle politieke eisen opgeven, weggaan, of zwaar onderdrukt worden als ze zich verzetten.

Door: Foto: Omslag rapport The Elimination Project - mensenrechtenorganisatie B’Tselem
Foto: Amy Syiek on Unsplash

Piratenstaat Israël, en Nederland blijft stil

Israël enterde opnieuw schepen in internationale wateren. Ditmaal ging het om de Global Sumud Flotilla, een vloot met activisten en hulpgoederen op weg naar Gaza, waaronder ook Nederlandse opvarenden. De onderschepping gebeurde honderden kilometers van Gaza vandaan, nabij Cyprus en Kreta.

Dat laatste is juridisch relevant. Een staat mag namelijk niet willekeurig schepen op volle zee enteren. Israël beroept zich al jaren op de blokkade van Gaza. In het internationaal oorlogsrecht bestaat inderdaad een beperkte mogelijkheid om een maritieme blokkade af te dwingen buiten territoriale wateren. Alleen zit daar een cruciale voorwaarde aan: die blokkade moet zelf rechtmatig zijn.

Update: De extreem-rechtse minister Ben-Gevir heeft op social media beelden gedeeld van de behandeling (lees: mishandeling) van de activisten. Ondertussen geeft onze minister van Buitenlandse Zaken oorlogsmisdadiger Netanyahu een complimentje. Inmiddels is de Israëlische ambassadeur wel ontboden, maar pas nadat bleek dat de activisten werden mishandeld.

Tot een paar jaar geleden hield dat juridische en diplomatieke verhaal ook nog soort van stand. Alleen vooral omdat Israël voor het Westen nu eenmaal een bondgenoot is. Bondgenoten krijgen traditioneel meer ruimte binnen het internationale recht, zeker wanneer hun tegenstanders gemakkelijk als terroristen of schurkenstaten kunnen worden weggezet. Zolang de humanitaire gevolgen nog enigszins abstract bleven en westerse regeringen bereid waren weg te kijken, konden veel van Israëls acties nog worden verpakt als harde maar legitieme veiligheidspolitiek.

Doe het veilig met NordVPN

Sargasso heeft privacy hoog in het vaandel staan. Nu we allemaal meer dingen online doen is een goede VPN-service belangrijk om je privacy te beschermen. Volgens techsite CNET is NordVPN de meest betrouwbare en veilige VPN-service. De app is makkelijk in gebruik en je kunt tot zes verbindingen tegelijk tot stand brengen. NordVPN kwam bij een speedtest als pijlsnel uit de bus en is dus ook geschikt als je wil gamen, Netflixen of downloaden.

Video du Jour | ‘We bevinden ons midden in een breuk, niet in een overgang’

VIDEO - De premier van Canada, Mark Carney hield een interessante speech tijdens het World Economic Forum, waarin hij kritisch kijkt naar onze allianties en samenwerkingen uit het verleden en in het heden, en feitelijk oproept tot een nieuwe wereldorde, zonder de VS. Hij noemt Trump’s Amerika niet bij naam, maar het is duidelijk over wie hij het heeft. Hieronder de toespraak, en daaronder de integrale vertaling, minus wat borstklopperij over wat Canada allemaal doet. Wil je ook dat lezen? Hier is de hele speech te downloaden.

Foto: Jim Forest (cc)

VVD: Wir haben es nog even niet gewusst

De VVD zegt het inmiddels hardop: we willen geen land publiekelijk veroordelen dat we als bondgenoot zien.  Daarmee verschuift internationaal recht van norm naar bijzaak. Want als veroordeling afhangt van vriendschap, dan is het recht per definitie ondergeschikt. De uitkomst staat eigenlijk al vast, de weg ernaartoe wordt vooral een kwestie van timing. En die genocide? Die staat juridisch helemaal nog niet vast aldus de VVD.

En ja, juristen zijn voorzichtig met het woord genocide. Begrijpelijk. Het Genocideverdrag stelt hoge eisen: intentie, bewijs, drempels. Zolang internationale tribunalen geen definitieve uitspraak hebben gedaan, blijft het formeel onderwerp van debat. Formeel, want intussen stapelen de feiten zich op. Wat zichtbaar is, wordt bureaucratische terminologie. Wat voor iedereen zonder oogkleppen op evident is, blijft voor de VVD ‘onderwerp van onderzoek’.

Voor de VVD is dat precies de ruimte die nodig is. Geen veroordeling, want juridisch nog niet vastgesteld. Geen positie, want het ligt complex. Geen consequenties, want de procedure loopt nog.  Er ontstaat een feedbackloop van onwil. De VVD wijst naar juristen die nog geen eindoordeel hebben. Juristen opereren in een context waarin politieke druk ontbreekt, of erger nog ze worden tegengewerkt,  door onder anderen diezelfde VVD. Het resultaat is stilstand die eruitziet als zorgvuldigheid.

Trans en sport: de uitsluiting en de wetenschap die er niet is

Het Internationaal Olympisch Comité heeft besloten dat vanaf de Olympische Spelen van 2028 alleen “biologische vrouwen” nog welkom zijn in de vrouwencategorie, vastgesteld via een genetische test. Trans vrouwen worden uitgesloten. De maatregel ruikt naar het tevreden houden van de organisator van de volgende spelen, de VS, want de grootste druk en ‘verontwaardiging’ komt daarvandaan.

Maar de officiële rechtvaardiging klinkt bekend: eerlijkheid, gelijke kansen, bescherming van de vrouwensport. Alleen, er bestaat geen robuuste wetenschappelijke consensus dat trans vrouwen structureel een doorslaggevend voordeel hebben in alle of zelfs maar de meeste sporten. Sportprestaties zijn het product van een complex samenspel van training, genetische aanleg, toegang tot faciliteiten, coaching en voeding. Het idee dat één factor, een chromosoom of een verleden, dat geheel domineert, is een simplificatie die vooral politiek bruikbaar is.

Sterker nog, voor veel trans vrouwen geldt dat een medische transitie sportief gezien eerder een nadeel oplevert dan een voordeel. Hormonale therapie verlaagt spiermassa, kracht en uithoudingsvermogen, terwijl botmassa behouden blijft. Wat overblijft is zelden een superieure atleet, eerder iemand die zich opnieuw moet aanpassen aan een lichaam dat minder presteert dan voorheen.

En zelfs de voorgestelde genetische afbakening houdt geen stand. Een XY-chromosoom maakt iemand niet automatisch “man”. Intersekse variaties bestaan en zijn onderdeel van normale menselijke diversiteit. Dat zijn geen uitzonderingen die je weg kunt modelleren; dat is biologie die zich niet laat reduceren tot een binaire aan of uit.

Lezen: De BVD in de politiek, door Jos van Dijk

Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.

Closing Time | Tom Traubert’s Blues

Bijna zou ik de muziek hier aankondigen met een citaatje van Lucebert: ‘De zeer oude zingt….”

In de documentaire ‘The Last Ride’ zingt de oude meester ‘Tom Traubert’s Blues’. Niet te verwarren met ‘Waltzing Mathilda’. Beide liedjes gaan over hetzelfde onderwerp: zwervers, daklozen, verstotenen.

Het filmpje hierboven komt in het laatst deel van serie ‘Il fattore umano’ (The Human Factor). In acht afleveringen wordt belicht “hoe mensenrechten worden geschonden door autoritaire regimes, autocratieën of zelfs binnen democratische landen, waar de meest kwetsbaren en minderheden vaak te maken krijgen met onderdrukking”. Aldus Tom Waits op zijn website.

Foto: "happy!" by nolifebeforecoffee is licensed under CC BY-NC-ND 2.0

Israël en ‘geluk’

Het World Happiness Report presenteert zich elk jaar als een soort morele thermometer van de wereld. Landen worden gerangschikt op basis van hoe gelukkig hun inwoners zich voelen. Nederland scoort hoog, we staan op de zevende plek. Geen verrassing. Functionerende instituties, relatief weinig onzekerheid, een verzorgingsstaat die nog soort van overeind staat.

En dan Israël, op plek 8. Ook hoog. Ook structureel.

Daar wringt het. En niet een beetje ook. Want het rapport doet alsof het hier om een neutrale vergelijking gaat, terwijl het een politieke keuze maakt die het zelf nergens benoemt: Israël blijft gewoon meedoen. Alsof er geen context is. Alsof er geen structureel systeem van ongelijkheid bestaat. Alsof dat er simpelweg niet toe doet.

Het Israël dat in deze lijst figureert, is geen neutraal afgebakende samenleving. Het is een staat die controle uitoefent over miljoenen mensen zonder gelijke rechten. Een systeem waarin rechten, bewegingsvrijheid en toegang tot middelen systematisch langs etnische lijnen worden verdeeld. Human Rights Watch en Amnesty International noemen dat expliciet: apartheid. De Israëlische geograaf Oren Yiftachel noemt het een etnocratie: een staat waar een bepaalde groep mensen van de bevolking, langs etnische lijnen, systematisch meer rechten heeft dan de anderen. Het staat zelfs zwart op wit in de grondwet.

Foto: Monument Universal Links on Human Rights (1995) Tony O'Malley William Murphy (cc)

‘Moderniseren’ van mensenrechten als schadelijke aanval op de rechtsstaat

COLUMN - een gastbijdrage van Antoine Buyse en Jasper Krommendijk, eerder verschenen bij Nederland Rechtsstaat

Deze week dienden Tweede Kamerleden Van Zanten (BBB) en Boomsma (NSC) een motie in waarin wordt opgeroepen mensenrechtenverdragen te ‘moderniseren’. Die zouden de ruimte voor asielbeleid in ‘verregaande mate’ beperken. Concreet noemen ze het Vluchtelingenverdrag en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Deze motie komt kort na een open brief van negen Europese staten die opriepen tot ‘een eerlijk gesprek’ over aanpassing van het EVRM, om precies dezelfde reden: migratie. Na heftige discussies binnen het inmiddels gevallen kabinet besloot Nederland die brief niet te ondertekenen. De motie lijkt nu via een omweg alsnog aan te willen sluiten.

De motie noemt ‘grootschalige, structurele migratiestromen en asielprocedures’ die draagvlak onder druk zetten. Draagvlak voor wat precies blijft in het midden, maar de motie lijkt te bedoelen: draagvlak voor die verdragen. Zij roept dan ook op te verkennen, juridisch en diplomatiek, of die verdragen moeten worden gemoderniseerd of herzien. Een eerdere versie van de motie opperde zelfs tijdelijke opschorting en opzegging, maar kennelijk is men er na een nachtje slapen achter gekomen dat dat in ieder geval juridisch niet echt kan.

Het is onbegrijpelijk dat juist een partij als NSC die ‘de grondrechten van mensen beter [wil] beschermen’ en ijvert voor constitutionele toetsing deze mogelijkheid überhaupt overwoog. Rechters in Nederland kunnen wetten (nog) niet toetsen aan de Grondwet, maar gelukkig wel aan het EVRM waardoor onze rechten toch worden beschermd, tegen geluidsoverlast of een privacy-schendend fraudesysteem. Met opzegging zou Nederland de Raad van Europa, bestaande uit 46 landen, moeten verlaten en voegt het zich bij het in 2022 uitgezette Rusland. Juridisch maakt opzegging (of modernisering) van het EVRM en andere verdragen verder weinig verschil: Nederland is nog steeds gebonden aan EU-recht over migratie. Onze collega Klaassen wees er terecht op dat 95% van het asielbeleid in Brussel wordt gemaakt. Het geheugen van de indieners van de motie lijkt daarnaast erg kort: zo’n onderzoek naar het Vluchtelingenverdrag is in 2021 al gedaan, door de Commissie Donner.

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Alisdare Hickson (cc)

Mensenrechtenverdedigers contra autocraten

Kenneth Roth was van 1993 tot 2022 directeur van Human Rights Watch. Hij schreef over zijn ervaringen het boek Righting Wrongs: Three Decades on the Front Lines Battling Abusive Governments. Hij wil daarmee laten zien dat organisaties die opkomen voor mensenrechten wel degelijk effectief kunnen zijn.  ‘Ik denk dat de wereld er een stuk slechter voor zou staan als de mensenrechtenbeweging er niet zou zijn,’ zegt hij in een interview met Wordt Vervolgd van de collega’s van Amnesty International.

Human Rights Watch werd in 1988 opgericht en richt zich voornamelijk op onderzoek naar mensenrechtenschendingen, druk uitoefenen via de media en lobbywerk. Met zijn onderzoeksrapporten probeert HRW regeringen tot actie aan te zetten tegen landen die mensenrechten schenden en oorlogsmisdaden plegen. Roth: ‘Human Rights Watch kreeg in 1997 de Nobelprijs voor de Vrede voor het verdrag om landmijnen te verbieden. En we stonden aan de basis van de verdragen om clustermunitie en kindsoldaten te verbieden. We speelden ook een centrale rol in de oprichting van het Internationaal Strafhof in Den Haag.’

Roth toont zich ook in een interview met de NRC niet pessimistisch over de internationale rechtsorde. Ondanks de toename van het aantal autocraten dat aan de macht is gekomen. ‘Er is altijd een invalshoek om leiders ergens op aan te spreken. Hoe vreselijk de despoot of de dictator ook is, er is altijd iets waar ze om geven, hun reputatie, internationale erkenning, er is altijd wel iets.’ Hij geeft het voorbeeld van de gevoeligheid van Trump voor zijn reputatie als dealmaker. Als Trump ervan overtuigd kan worden dat bijvoorbeeld het gebruik van Oeigoerse dwangarbeid in China een niet-competitieve handelspraktijk is, een manier om arbeidskosten te verlagen, dan kan hij deze zeer ernstige mensenrechtenschending misschien aanpakken. 

Foto: NOS schermafbeelding staatsbezoek Kenia maart 2025

Staatsbezoek: België en Zweden de enige onomstreden landen

Als we alleen naar landen gaan die onomstreden zijn, wordt de wereld wel heel klein en kunnen we alleen nog naar België en Zweden

Zo citeert de NOS niet nader genoemde diplomaten, naar aanleiding van rumoer rond het staatsbezoek aan Kenia van onze zijne majesteit met zijne hare hoogheid aan zijne zijde.

Er vanuit gaand dat die diplomaten ook Nederland zelf een heel keurig landje vinden zouden er volgens hun opvatting dus maar drie van de 196 (of is het 203?) landen ter wereld zijn waar niets op aan te merken valt. Dat is veel te weinig voor het reislustige koningspaar.

Het moet gezegd, eenmaal in Kenia aangekomen vatte meneer de koning het hete hangijzer meteen bij de lurven. Hij las president William Ruto de les:

Uw land mag zich gelukkig prijzen dat het kan rekenen op de ideeën en energie van miljoenen jonge burgers. De mensen van Kenia willen, net als die van Nederland, dat hun rechten als vrije burgers worden gerespecteerd en dat hun stem wordt gehoord.

De hele tekst van het statement bij aankomst leest u hier.

Nu afwachten wat ons staatshoofd zal zeggen als hij Kenia weer verlaat. We verwachten natuurlijk een ferm statement over wat het heeft opgeleverd dat hij “tijdens dit bezoek aandacht gaat besteden aan kwesties als mensenrechten, goed bestuur en verantwoording”.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Steun ons!

De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.

Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.

Zomergasten 2024 met Liesbeth Zegveld

RECENSIE - Let op: dit is niet de recensie, die vindt u hier.

“De commandant der strijdkrachten Dick Berlijn, kreeg de vraag hoeveel Taliban-strijders het Nederlandse leger had gedood, en hij antwoordde; Dat is geen criterium dat wij relevant vinden. Nu die ook toegeeft dat het vaak moeilijk is om vast te stellen of iemand Taliban of burger is, betekent dat, dat ook [het aantal] burgerslachtoffers geen criterium is, dat het Nederlandse leger relevant vindt. […] We weten niet welke prijs die burger betaalt voor de oorlog”.

Dit citaat komt uit de Vredeslezing 2013 van mensenrechtenadvocaat prof. dr. Liesbeth Zegveld, vanavond te gast in VPRO’s Zomergasten. Zij pleit hier voor slachtofferregistratie in oorlogssituaties. Ik heb nergens kunnen vinden of dat inmiddels staande praktijk is voor het Nederlandse leger. Dat maakt het een van de weinige zaken waarin ze niet succesvol is geweest. Haar allereerste zaak als advocaat was de aanklacht tegen de Nederlandse staat namens nabestaanden van de slachtoffers van Srebrenica. Je moet maar durven! Haar laatste wapenfeit is de succesvolle zaak tegen – alweer – de Nederlandse staat om de levering van F-35 onderdelen aan Israël te stoppen.

Ze wijdt zich al 24 jaar met hart en ziel aan een buitengewoon ingewikkeld onderwerp. ‘De soevereiniteit van staten, wat als een groot goed wordt gezien, staat haaks op het handhaven van mensenrechten.’ Wat haar betreft moet het perspectief vanuit de mens altijd het zwaarste wegen. Hoewel het soms ook lastig is om vanuit het Westen te bepalen wat universele mensenrechten zijn. Maar, zegt ze, het zijn niet de burgers maar politieke regimes die mensenrechten schenden. ‘Dit gebeurt vanuit opportunisme, geloof of cultuur en niet vanuit het denken vanuit recht.’ Tegelijk erkent ze dat het opleggen van onze waarden en normen al snel een “koloniaal tintje” heeft.

Foto: Antonio Marín Segovia (cc)

Wat weegt het zwaarst bij de Britten: burgerrechten of staatsbelang

OPINIE - Het Britse Hooggerechtshof hield een tweedaagse hoorzitting over het beroep van Julian Assange tegen zijn uitlevering aan de Verenigde Staten. Assange was er zelf niet bij. Hij is ziek en heeft naar verluidt per video slechts een deel van het proces gevolgd  in de cel van de Belmarsh gevangenis waar hij nu al bijna vijf jaar vastzit. De conclusies van de rechters laten nog even op zich wachten. Als zij het beroep verwerpen kan hij direct worden overdragen aan de Amerikaanse autoriteiten. Uitstel voor een toets aan het EHRM zit er waarschijnlijk niet in. ‘De Britse rechtbank kan de onmiddellijke uitlevering van Julian gelasten voorafgaand aan [een verzoek om uitstel], of kan besluiten een verzoek van het EHRM te negeren om Julian toe te staan ​​zijn zaak door de rechtbank in Straatsburg te laten behandelen,’ schrijft Chris Hedges, een van de journalisten die de hoorzitting in de rechtszaal heeft gevolgd. Hoe zwaar zullen de mensenrechten in deze zaak meewegen voor de Britten?

De advocaten van Assange, Mark Summers and Edward Fitzgerald, hebben tijdens de hoorzitting hun best gedaan het mensenrechtenperspectief aan de rechters mee te geven, tegen alle pogingen van Amerikaanse zijde om hen daar zo ver mogelijk van af te houden. Er waren veel herhalingen van zetten in de betogen van de advocaten. Zo herhaalde Claire Dobbin, advocaat voor de Amerikanen, de inmiddels ‘ontkrachte bewering dat Assange anderen had opgedragen zich bezig te houden met computerinbraak. Zoals de IJslandse krant Stundin meldde, werden deze beweringen gedaan door een voormalige WikiLeaks-vrijwilliger die later toegaf de beweringen te hebben verzonnen in ruil voor een belofte van immuniteit door de FBI met betrekking tot beschuldigingen van fraude waarmee hij in IJsland te maken kreeg.’ Dobbin hield Assange opnieuw als enige verantwoordelijk voor de schadelijke gevolgen van de publicaties van Wikileaks. Zij ging volledig voorbijgaan aan het feit dat de gelekte documenten voordat ze op Wikileaks verschenen al openbaar waren gemaakt door de websites Cryptome (waarvan de eigenaar zich inmiddels zelf heeft aangeboden als mede-verdachte in het proces tegen Assange) en Freitag (het resultaat van een conflict tussen Assange en een van zijn directe medewerkers). En deze mensen worden niet vervolgd.

Volgende