Vrijdag vraag | crisismaatregelen

Welke maatregel mist u in de crisisplannen van het kabinet?
De Nederlandse regering is als slappe thee, getrokken van ongekookt water. Smakeloos en met zichtbare flarden partijpolitieke spelletjes. In deze crisis worden wij kennelijk verondersteld de thee maar zo slap te drinken als hij wordt opgediend. Het theewater is niet gekookt maar mijn bloed kookt al weken. Hoe lang moeten we nog wachten tot de regering eindelijk actie onderneemt. Afgelopen oktober was wel duidelijk dat deze economische crisis bepaald niet aan ons land voorbij zou gaan. Sindsdien is na slecht nieuws, slechter nieuws gekomen. Een vicieuze naar beneden gerichte spiraal. Om de aandoenlijke belachelijkheid van de inactiviteit van de regering aan te tonen hoef ik niet eens mijn eigen woorden te gebruiken. Vooral de fractievoorzitters van de regeringspartijen maken zichzelf onsterfelijk belachelijk.

Welke maatregel mist u in de crisisplannen van het kabinet?
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
B – Die koffie is hier echt niet te zuipen…automatentroep, gedver!
R – Ho ho Wouter, effe dimmen hé….geen schuttingtaal
JP – Heren, heren! Allemaal effe dimmen! Wouter, vanaf nu wordt het oploskoffie, we moeten het goede voorbeeld geven.
R – Die thee, moet dat nou echt? Twee glazen uit een zakje?
B – Ja André! En als je nog één keer dat H-woord in je strot neemt douw ik die hele schaal mariakaakjes er achteraan!
JP – Jongens wat doen we nou met die CBS-cijfers…het wordt allemaal alleen maar erger
R – Als jullie maar afblijven van die zondagssluiting….
B – Ja hoor, ons land gaat naar de ratsmodee en meneer wil het MKB helemaal laten verzuipen. Doe maar even een paar schietgebedjes, zullen we straks nodig hebben…
JP – We moeten gewoon het hoofd koel houden en wat verzinnen. Wouter, kun jij niet wat boekhoudkundige trucs uit de kast halen en een paar miljard vrijmaken? Extra investeringen enzo hier en daar, plannen naar voren halen….gemeenten en provincies uitknijpen…
B – Kan, maar eerst even alle ministeries kaalscheren….even zien wat die nog op de plank hebben liggen….ik kan niet blijven poenscheppen.
R – …kunnen we die JSF’s niet gewoon afbestellen?….en de AOW naar 75 jaar en de hypo…
JP – Nu is het afgelopen André! Ga jij maar even buitenspelen nu…we roepen je wel als we eruit zijn.
De omvang en impact van de financiële en economische crises kunnen nog steeds niet helemaal worden vastgesteld; de crises zijn nog niet gestabiliseerd. Wel is duidelijk dat telkens weer nieuwe dieptepunten worden bereikt en negatieve verwachtingen worden overtroffen: het is moeilijk om te pessimistisch te zijn. Alle seinen staan op rood. Om er maar eens een paar te noemen. Huizenprijzen dalen ‘over de hele linie’, zoals uit onder andere The Economist’s house-price indicators blijkt. Ook de huizenprijzen in Nederland zullen (verder) dalen, wordt algemeen aangenomen. Investeringen blijven achter en het consumenten- en producentenvertrouwen in de eurozone is in de maand november ingezakt tot het laagste niveau sinds 1993 (zie o.a. dit artikel). Ook de Chinese export leidt boven verwachting onder de financiële en economische malaise. Dit terwijl de sociale en politieke stabiliteit in China in belangrijke mate afhankelijk zijn van de economische groei die kan worden gerealiseerd. In China wordt politieke stabiliteit gekocht, maar dat terzijde.
Nog niet zolang geleden werd nog verondersteld dat de ontkoppeling van de internationale economie een feit zou zijn, en dat China ‘ons’ – de VS en Europa – uit de ellende zou kunnen trekken. Echter niets is minder waar: deze recessie hakt erin.
Deze recessie heeft, net zoals de voorgaande, een reeks consequenties. De economische crisis laat bijvoorbeeld (nieuwe) breuklijnen in Europa zien: terwijl Engeland en Frankrijk aandringen op stimulerings- en fiscale maatregelen, voelt Duitsland hier niet zoveel voor en neemt een afwachtende houding aan. Nog los van de vraag wat wijsheid is, blijkt in ieder geval – helaas – dat Europa wederom geen eenduidige aanpak kan definiëren. De recessie tast de Europese eenheid aan.
En ja, er is nog een slachtoffer: het klimaat, en dus wij allemaal. Noodzakelijk maatregelen om de uitstoot van o.a. CO2 terug te dringen, komen ter discussie te staan: nu even niet, dat kunnen we ons niet permitteren is de gedachte. Dat zal een grote (reken)fout blijken te zijn.
Maar gelukkig hebben we de Nederlandse regering nog: een baken van rust en zelfvertrouwen in deze roerige tijden. “De kans is groot dat we afstevenen op een recessie” zei premier Balkenende vorige week. Het kwartje is dus wel gevallen, eindelijk na al die sussende – maar ongeloofwaardige – woorden van onze premier en minister van Financiën, het afgelopen jaar. Het CPB was wat explicieter: ja de economie zal in 2009 0.75% krimpen, de werkeloosheid zal stijgen, en het begrotingstekort zal oplopen, maar de politieke boodschap is er vooral een van ‘geen paniek’.
De politieke discussie in Nederland beperkt zich tot de constatering dat we voorbereid zijn op een recessie, de vraag of de begrotingsregels marginaal mogen worden opgerekt, en over de wens van de oppositie een parlementair onderzoek te starten naar de oorzaken van de crisis. De Nederlandse bijdrage aan het plan van de Europese Commissie om 200 miljard Euro in de economie te pompen, krijgt wat Nederland betreft ook niet meer dat een symbolische invulling, zoals zich nu laat aanzien. Symptomen van collectieve ontkenning.
Niet dat ik voorstander ben van paniek, integendeel. Maar de ‘geen paniek’ benadering van deze crisis, hoeft niet enige daadkracht en visie van ons kabinet in de weg te staan. Want op basis van welke argumenten en logica is nu eigenlijk de afweging gemaakt tussen deze passieve houding, en een meer actieve opstelling? Menig econoom, waaronder Paul Krugman, is van mening dat de schade van niets doen, juist groter is dan de langere termijn kosten van een hogere nationale schuld. Nu is de situatie voor en in de VS anders dan in Europa, nog wel anders: in de Eurozone, bijvoorbeeld, kan de rente nog (verder) worden verlaagd dan in de VS.
Recessies geven ook ruimte aan nieuwe ideeën, aan innovatie. Grijp die kans, zou ik zeggen; combineer het onvermijdelijke met het nuttige. Dat is wat we nodig hebben. Nieuwe problemen, vragen om nieuwe antwoorden. En “nieuwe’ problemen zijn er genoeg: klimaatverandering, de Nederlandse infrastructuur die niet meer voldoet, om er maar een paar te noemen.
De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
“De vakbeweging stelt zich volstrekt onverantwoordelijk op, door alleen maar de belangen van werknemers van boven de 50 te behartigen. De werkgevers zijn alleen maar bezig met de belangen van die paar grote bedrijven die bij VNO/NCW zijn aangesloten en die in de rij staan te bedelen voor staatssteun”.
Bas Jacobs is hoogleraar economie en overheidsfinanciën aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Een relatieve jonkie nog, die in 2002 promoveerde, maar sindsdien wel een bliksemcarrière maakte. Jacobs was een van de zes economen die door Wouter Bos om advies werd gevraagd inzake de huidge crisis en dus leggen zijn analyses wel enig gewicht in de schaal, mag je verwachten. Temeer omdat hij al meteen na Prinsjesdag grote vraagtekens plaatste bij de houdbaarheid van de Miljoenennota en de naar zijn mening veel te optimistische toon daarin.
In Buitenhof (v.a. 18:40) voegde Jacobs daar gisteren nog wat uitroeptekens bij. Zijn scherpe toon richting sociale partners, die met hun milardenverslindend sociaal akkoord de kabinetsbesprekingen hinderlijk voor de voeten lopen, is toch wel opmerkelijk. “Men neemt in het geheel geen aandeel in het oplossen van de huidige problemen. Als je noodzakelijke maatregelen alleen maar uit de weg gaat, dan ondermijnt dat alleen nóg meer het vertrouwen van burgers en bedrijven in het herstel van de economie”.
De politiek moet hier standvastig optreden. Want de vakbeweging bepaalt niet wat er moet gebeuren in dit land, aldus deze eigenzinnige econoom
Was het dat minzame glimlachje, die ogen die steeds een vleug arrogantie reflecteerden? Haar henna-haarspoeling of die knalrode lipstick misschien? Was het dat overdreven gesticuleren, of toch die onnavolgbare redeneertrant? Ik heb er dagen over zitten piekeren. Keek op tv naar de reacties van vele anderen, las de comments in dit blog naar aanleiding van haar vertrek.
Als je al die opinies en impressies bij elkaar veegt dan kom je grosso modo aan bij de slotsom, dat niet zozeer haar beleid als minister van Wonen, Wijken en Integratie tot de val hebben geleid. Maar wél de wijze waarop ze het presenteerde in parlement en pers, zowel in lichaamstaal als ook verbaal.
Dat het daarbij echt niet alleen om de beeldvorming in de media ging, bewijzen de vele aanvaringen die Vogelaar veroorzaakte door haar houding tijdens debatten in de Tweede Kamer. Met als absoluut dieptepunt de kwalificatie ‘knettergek’ uit de mond van Wilders. Wat haar overigens tijdelijk enig extra krediet verschafte bij de rest van de oppositie.
Als er al zoiets bestaat als een X-factor voor een politicus annex landsbestuurder, dan ontbeert deze voormalige vakbondsbestuurder ieder greintje daarvan. Zelfs haar persconferentie, waarin zij haar ontslag toelichtte, was tenenknijperig slecht. Evenals haar optreden in NOVA, waarin Vogelaar zich een slecht verliezer toonde en – opnieuw – een beroerd spreker.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Het kabinet wil er voor zorgen dat dijken en duinen in goede conditie zijn en dat alle zwakke schakels aan de kust worden aangepakt. In 2009 is voor het Hoogwaterbeschermings- programma 396 miljoen euro gereserveerd.
De kabinetsambities in de miljoenennota (.pdf) op het gebied van dijkverhoging zijn nog niet de helft van wat de Commissie Veerman adviseerde (tussen de 1,2 en de 1,6 mld. per jaar).

Gezien het verlies aan koopkracht in de afgelopen jaren, de oplopende inflatie, de stijgende winsten, en de weigering van de top om de lonen te matigen – zowel in de publieke als private sector, is het volkomen terecht als de vakbonden een groter deel van de welvaart opeisen.
Aldus fractievoorzitter Agnes Kant van de Socialistische Partij. Zij reageert op de oproep tot loonmatiging van het kabinet, nadat het afziet van de BTW-verhoging naar 20%.
Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.
In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.