Uit het verleden weten we dat een economische crisis de opkomst van extreem rechtse, antidemocratische partijen kan stimuleren. Heeft de huidige crisis rond de euro extremisten ook sterker gemaakt? Dan O'Brien schrijft in de Irish Times dat daar nog geen aanwijzingen voor zijn. Europa radicaliseert volgens hem niet. Hij verwijst naar de verkiezingsresultaten in een aantal Europese landen en concludeert dat de meerderheid van de kiezers toch naar het midden neigt, ondanks enkele uitschieters. Frankrijk kiest niet massaal voor Le Pen. In Spanje en Portugal waar de crisis meer dan elders wordt gevoeld krijgen extremisten weinig voet aan de grond. Dat is des te opmerkelijker omdat deze landen nog geen veertig jaar geleden door fascisten werden bestuurd. In Griekenland, dat eenzelfde traditie heeft, is de Gouden Dageraad opvallend gegroeid, maar niet doorgebroken. In Italië is het alleen de protestpartij van Beppe Grillo die het de centrumpartijen last maakt. Finland, dat bepaald niet het meest heeft te lijden van de crisis, is de enige uitzondering die O'Brien noemt. Daar hebben de middenpartijen sterk geleden onder de opkomst van de Ware Finnen. We zouden er Nederland aan toe kunnen voegen, waar de Ware Nederlanders, anders dan hun Finse broeders, de afgelopen twee jaar zelfs regeringsmacht hebben gekregen, ook al was dat via de omweg van de gedoogconstructie.
VERVAL – Een lid van de fascistische Gouden Dageraad doet wat ie denkt en valt twee linkse vrouwelijke politici aan. Dat is geen brievenbuspissen meer. Duiding en filmpje.
Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.
Dé discussie in de blogosphere is in hoeverre Breivik’s vreselijke daad toe te schrijven is aan het gure rechts-populistische klimaat in Europa. Ik zal eerlijk zijn: ik ben daar nog niet over uit. Wel vallen twee zaken op, die de afgelopen jaren overigens al vaak benoemd zijn.
De eerste is het spiegelbeeld tussen rechts- en islamitisch extremisme. Het 1500 pagina’s tellende politieke testament van Breivik staat bol van de retoriek die je ook bij islamitische radicalen aantreft. Hij spreekt ondermeer van een kruistocht, niet alleen moslims zijn een doelwit, maar ook de ‘marxistisch culturele elite’ die de multiculturele samenleving omarmt – kortom: iedereen die niet met ons is, is een legitiem doel. Rechtvaardiging wordt ook gevonden ver in het verleden – de geschiedenis wordt naar de eigen hand gezet. Tot slot worden anderen aangespoord om zich bij deze strijd aan te sluiten en krijgen ze praktische tips en tools daarvoor aangereikt.
Wat ook opvalt is dat de ideeën van extreem islamitische groepen in Europa nauwelijks aansluiting vinden, terwijl veel ideeën van Breivik in een aantal Europese landen de laatste jaren een solide plek in het politieke discours hebben gevonden. Daarom ook meteen het gewijs naar de PVV en andere Europese populistische partijen.
Rob Riemen vindt dat wij de PVV een fascistische partij moeten noemen. Dat woord moet, vindt hij: dingen moeten de naam dragen die ze hebben. Dat is niet zo’n slecht idee: maar of je daar een open debat mee bereikt, of zelfs een ‘beschavingsoffensief’, is vers twee. Maar de uitdaging ligt er, dus laten we er iets mee doen. Ik stel vooral vragen.
Als je een woord gebruikt, moet je het toch eigenlijk wel definiëren. Riemen noemt de Amerikaan Paxton en de oude italiaanse communist Togliatti, maar blijft verder losjes in zijn formuleringen. Hij ziet fascisme waar:
(De eeuwige terugkeer van het fascisme, p.59)
Dat is een beetje slordig. De oude Italianen (Gramsci en Togliatti) vinden het kleinburgerlijke wezenlijk, de combinatie van conservatieve en revolutionaire trekken, de zorg voor de (nationale) identiteit en de zuiverheid van de groep. Robert Paxton heeft het over de ‘mobilising passions’ van het fascisme en noemt o.a.:
Op een vroege zomerochtend loopt de negentienjarige Simone naakt weg van haar vaders boerderij. Ze overtuigt een passerende automobiliste ervan om haar mee te nemen naar een afgelegen vakantiehuis in het zuiden van Frankrijk. Daar ontwikkelt zich een fragiele verstandhouding tussen de twee vrouwen.
Wat een fijne roman is Venus in het gras! Nog nooit kon ik zoveel scènes tijdens het lezen bijna ruiken: de Franse tuin vol kruiden, de schapen in de stal, het versgemaaide gras. – Ionica Smeets, voorzitter Libris Literatuurprijs 2020.
OPVALLEND – Openlijk de terrorist Anders Breivik verdedigen, net nog even wat explicieter dan Theodor Holman dat onlangs deed: Kevin Forts (23) uit Amerika doet het. FILMPJE!
[met dank aan Geenstijl voor de link]
Geert Wilders vindt dat de zogenaamde pro-Wildersdemonstratie moet worden afgeblazen als er een veldslag dreigt tussen voor- en tegenstanders. Hij heeft naar eigen zeggen sowieso niks met die betoging op 30 oktober op het Museumplein. Dat is natuurlijk logisch. Deze betoging is te opzichtig en heeft een te extreme uitstraling. Het is nog te vroeg voor zulke openbare manifestaties van autoritair gedachtengoed en misschien komt het geschikte moment ervoor wel nooit? Want de slag om de kiezer wordt in de 21ste eeuw niet op straat gewonnen maar in de huiskamer en achter de pc op kantoor en de zolderkamer.
Desalniettemin zitten de hoofdstedelijke ordehandhavers maar mooi met de demonstratie van de extreem-rechtse English Defence League (EDL) en haar Hollandse kloon in de maag. De extreem-linkse Antifa! (AntiFascistische Aktie) bereidt zich immers voor op een pittige tegendemonstratie. Henk en Ingrid zullen van al dat gemat op hun ambient light vinex flatscreen niks begrijpen en waarschijnlijk alleen nog maar banger worden voor de toekomst. Wellicht kunnen de rechtschapen antifascisten wat leren van het Front Deutscher Äpfel? Dit initiatief pakt de opkomst van extreem-rechts aan met humor en ironie. Duitse humor wel te verstaan.
Al zes jaar organiseert het Front Deutscher Äpfel gekleed in zwarte hemden en zwaaiend met rood-zwarte vlaggen tegendemonstraties als neo-nazi’s en andere bruinhemden de straat op gaan. Hun filosofie: er worden teveel bananen, ananassen en kiwi’s gegeten. De autotochtone peer en appel komen in het gedrang. Bovendien valt er veels te veel rottend fruit naar beneden. Op France24 Observers komt de oprichter Heinrich Altsteiner van het duitse Äpfel Front aan het woord: “We think it’s sometimes easier to see the negative side of things when it’s been exaggerated, as facts can often be misleading. We want people to see what’s absurd about the rise of these neo-Nazi groups, just as Charlie Chaplin did 70 years ago.”
Tot het eind van de Koude Oorlog heeft de BVD de CPN in de gaten gehouden. Maar de dienst deed veel meer dan spioneren. Op basis van nieuw archiefmateriaal van de AIVD laat dit boek zien hoe de geheime dienst in de jaren vijftig en zestig het communisme in Nederland probeerde te ondermijnen. De BVD zette tot tweemaal toe personeel en financiële middelen in voor een concurrerende communistische partij. BVD-agenten hielpen actief mee met geld inzamelen voor de verkiezingscampagne. De regering liet deze operaties oogluikend toe. Het parlement wist van niets.
Mogen zij het wel zeggen?
(Bewerk) De redactie van Sargasso bestaat uit een club vrijwilligers. Naast zelf artikelen schrijven struinen we het internet af om interessante artikelen en nieuwswaardige inhoud met lezers te delen. We onderhouden zelf de site en houden als moderator een oogje op de discussies. Je kunt op Sargasso terecht voor artikelen over privacy, klimaat, biodiversiteit, duurzaamheid, politiek, buitenland, religie, economie, wetenschap en het leven van alle dag.
Om Sargasso in stand te houden hebben we wel wat geld nodig. Zodat we de site in de lucht kunnen houden, we af en toe kunnen vergaderen (en borrelen) en om nieuwe dingen te kunnen proberen.
Dat kan! Sargasso is een collectief van bloggers en we verwelkomen graag nieuw blogtalent. We plaatsen ook regelmatig gastbijdragen. Lees hier meer over bloggen voor Sargasso of over het inzenden van een gastbijdrage.