Gezocht: dekking voor behoud accijnsverlaging benzine

Een meerderheid van de Tweede Kamer lijkt zich volgens RTL Nieuws te keren tegen de ophoging van de accijns op benzine, die per 1 januari ingevoerd wordt. Of eigenlijk tegen het afschaffen van de tijdelijke korting, die na de tweede invasie van Rusland in Oekraïne is ingesteld. Het behouden van de korting vergt 1,2 miljard Euro. Een behoorlijk bedrag om dekking voor te zoeken. Gelukkig is er een fraai rapport van SOMO over fossiele subsidies beschikbaar. Daarin staat per regeling hoeveel geld er mee gemoeid is. Daarom hieronder een aantal ideeën voor de Tweede Kamerleden om dekking te zoeken en meteen de demonstranten op de A12 tegemoet te komen (niet uitputtend, daarvoor verwijs ik je naar het rapport van SOMO): De BTW vrijstelling op niet-zakelijke vliegtickets afschaffen. Gederfde inkomsten voor de staat 1,2 miljard Euro in 2022. Nadeel: vergt Europese instemming. Dus niet regelbaar bij behandeling belastingplan. Afschaffen van de vrijstelling gasbelasting voor niet-energetisch gebruik. Gederfde inkomsten voor de staat 79 miljoen Euro in 2022, een druppel op de gloeiende plaat. Doorwerking van de degressieve structuur voor niet-energetisch gebruik gas. Gederfde inkomsten voor de staat: 892 miljoen Euro, dat klinkt al beter. Daar valt samen met afschaffen van de vrijstelling gasbelasting zeker 10% tot 25% van de dekking te halen. Bevordert meteen het beleidsdoel circulaire economie, waar we fors mee achterlopen volgens PBL. Afbouwen van de regelingen voor de glastuinbouw, samen goed voor 1 miljard Euro in 2022. Afschaffen van het verlaagd tarief voor de glastuinbouw en de inputvrijstelling WKK voor gas levert samen 229 miljoen Euro op. Maakt de tabellen voor energiebelasting ook simpeler. Deel van de doorwerking degressieve structuur gas afschaffen levert nog wat meer op. Deelname aan ETS kan geen argument meer zijn, want daar zijn de meeste tuinders met behulp van het Rijk uitgestapt. Afbouwen van de regelingen voor staal en andere energie-intensieve processen: 148 miljoen Euro gederfde inkomsten in 2022. Maak je alleen geen vrienden mee bij de basismetaal en Tata, maar wel op de A12. Afbouwen van de regelingen voor de olieverwerkende industrie. Deze zijn samen goed voor 2,4 miljard Euro gederfde inkomsten in 2022. Maak een afbouwplan in 4 jaar en voor 2024 haal je zo'n 600 miljoen Euro op, de helft van de benodigde dekking. Afbouwen van de vrijstelling verbruik eigen gas bij olie- en gaswinning levert op basis van 2022 zo'n 171 miljoen Euro extra overheidsopbrengsten op. Voordeel is dat dat vooral ten koste van de winstgevendheid zal gaan (niet iets waar olie- en gasbedrijven de afgelopen jaren over te klagen hebben gehad), omdat het een wereldmarkt is waar de winners van olie en gas prijsvolgers zijn. De subsidie voor gasopslag zou ik nog een jaartje laten staan, eerst even kijken hoe we de winter doorkomen. Regelingen rondom emissierechten. Tegenover een opbrengst van 1,1 miljard Euro staat nog steeds de verstrekking van 3,3 miljard Euro aan gratis rechten. In de top 10 van grootste ontvangers van gratis rechten staan olie- en gasbedrijven als Shell, ExxonMobil, BP en Total Energies. Geen van hen heeft te klagen over slechte winstcijfers, dus gewoon betalen voor de rechten vanaf 2024. Verwachte opbrengst op basis van 60/Euro per ton (huidige prijs 80 Euro/ton) bedraagt zo'n 500 miljoen Euro. Afbouw van regelingen voor fossiele elektriciteitsopwekking levert 4,7 miljard Euro op. Ruim de helft van wat er dit jaar aan SDE++ subsidie beschikbaar is... Afschaffing van de vrijstellingen op kolen-, olie- en gasbelasting voor elektriciteitsopwekking levert 450 miljoen Euro op. Dat maakt de stroomprijs duurder, waarmee de uitgaven aan SDE++ in 2024 lager uit zullen vallen. Wanneer ook nog een hapje uit de degressieve structuur van de energiebelasting op gas wordt aangepakt kan het bedrag verder oplopen, waarmee de benodigde SDE++ subsidies dalen. De degressieve tariefstructuur aardgas kost de staat 2,1 miljard Euro. Het dubbele van wat nodig is om de verlaging van de benzineaccijns in stand te houden. Bouw de structuur in 4 jaar af en je hebt volgend jaar zo'n 500 miljoen Euro extra opbrengsten. Natuurlijk zullen bedrijven op zoek gaan naar alternatieven en besparingsopties, waardoor de opbrengsten op termijn dalen. Voor de echte fijnproevers zou je nog een uitzondering kunnen maken voor aardgasgebruik bij bedrijven die onder ETS vallen. Dat heeft wel effect op de opbrengsten van de afbouwmaatregel. Rechttrekken van het lage tarief van aardgas t.o.v. elektriciteit kan 5,3 miljard opleveren en de overstap van aardgas naar alternatieven een boost geven. Het lastige is wel dat het netwerk niet overal gereed is om een dergelijke overstap aan te kunnen en dat er groepen mensen, organisaties en bedrijven zijn die de investeringscapaciteit niet hebben om een snelle overstap te maken. Het is dan ook logischer om hier een meerjarig plan voor te maken van 7 tot 10 jaar, met ondersteuning voor wie de investeringscapaciteit voor een alternatief mist. De maatregel waar het meest over gesproken wordt (degressieve structuur elektriciteit) heb ik bewust niet genoemd. Die kan best nog even blijven bestaan als extra prikkel voor elektrificatie bij grootverbruikers, al vraag ik me af of mensen zitten te wachten op alle extra zonnevelden, windparken en kerncentrales die nodig zijn om die stroom te leveren. Het gaat ook om een forse post van 4,2 miljard Euro in 2022. Ik wens de politieke partijen veel wijsheid in het zoeken naar dekking voor het behoud van de accijnskorting op benzine op zo'n manier dat de demonstranten op de A12 het gevoel krijgen dat er werk wordt gemaakt van hun acties. Ook wel zo fijn voor politie, automobilisten en niet te vergeten voor het klimaat. Het afbouwen van fossiele subsidies sluit ook aan bij de oproep van een groep prominente economen in het Financieel Dagblad. Onderzoek van het CPB laat zien dat de effecten op de economie beperkt zijn. Er vind wel verplaatsing naar buiten de EU plaats, maar het Carbon Border Adjustment Mechanism zal het effect daarvan beperken. Als het al niet beperkt wordt door klimaatbeleid in andere landen.

Door: Foto: via Extintion Rebellion (fair use) copyright ok. Gecheckt 16-02-2023
Foto: Thomas Gartz (cc)

Inkomen bepaalt of je met auto of OV reist

DATA - Er komen verkiezingen aan en dus is het scoren geblazen. Zoals met de komende accijnsverhoging op brandstof. Ineens is iedereen tegen, en vooral de VVD. Want “er raakt de hardwerkende Nederlander” of zoiets. Tweee maanden geleden werd bekend dat het OV in 2024 heel veel duurder zou worden. Daar hoorde je nauwelijks draagvlak voor tegenhouden van die verhoging.
Daarom even wat data om dit in de context van de klassenstrijd te plaatsen. Kort samengevat: bij tegenhouden accijnsverhoging profiteren de rijkste mensen in Nederland en het verhogen kosten OV raakt de armste mensen het hardst.

Twee grafieken. Eerst autobezit naar huishoudens verdeeld naar inkomensklasse. Links de armste groepen, rechts de rijken (hoe passend). Bij de onderste 10% van de huishoudens heeft 70 procent geen auto. Bij de bovenste 50 procent is dat 15%.
Grafiek autobezig naar huishoudens per inkomensklasse. Data:
Groep	Geen auto
 1e 10%-groep	71%
 2e 10%-groep	58%
 3e 10%-groep	44%
 4e 10%-groep	31%
 5e 10%-groep	23%
 6e 10%-groep	18%
 7e 10%-groep	15%
 8e 10%-groep	14%
 9e 10%-groep	14%
 10e 10%-groep	15%

En dan het dagelijks gebruik van openbaar vervoer naar inkomensklasse. De armste mensen gebruiken het OV twee keer zo vaak als de rijkste.
Grafiek dagelijks gebruik openbaar vervoer naar inkomensklasse.
Data:
Groep	Dagelijks OV
1e 20%-groep	10%
2e 20%-groep	6%
3e 20%-groep	5%
4e 20%-groep	6%
5e 20%-groep	5%

Iedere partij die nu vooral alleen over die accijns aan het roepen is, maar niets doet aan het OV, is dus vooral bezig de rijken te sponsoren. Oh ja, en het klimaat verder om zeep te helpen.

Doneer!

Sargasso is een laagdrempelig platform waarop mensen kunnen publiceren, reageren en discussiëren, vanuit de overtuiging dat bloggers en lezers elkaar aanvullen en versterken. Sargasso heeft een progressieve signatuur, maar is niet dogmatisch. We zijn onbeschaamd intellectueel en kosmopolitisch, maar tegelijkertijd hopeloos genuanceerd. Dat betekent dat we de wereld vanuit een bepaald perspectief bezien, maar openstaan voor andere zienswijzen.

In de rijke historie van Sargasso – een van de oudste blogs van Nederland – vind je onder meer de introductie van het liveblog in Nederland, het munten van de term reaguurder, het op de kaart zetten van datajournalistiek, de strijd voor meer transparantie in het openbaar bestuur (getuige de vele Wob-procedures die Sargasso gevoerd heeft) en de jaarlijkse uitreiking van de Gouden Hockeystick voor de klimaatontkenner van het jaar.

Foto: Frans Schouwenburg (cc)

De benzineprijs is zeker 10 cent te hoog momenteel

DATA - Na enige jaren alhier keer op keer aangetoond te hebben dat de benzine- en olieprijs elkaar netjes volgen, is er nu sprake van een stevige trendbreuk. De benzineprijs aan de pomp stijgt veel sneller dan op basis van de ontwikkeling op de oliemarkt verondersteld mag worden.
Als we het zouden omrekenen naar de normale pompprijs, zou de benzine de afgelopen weken eigenlijk tussen de 8 en 15 cent goedkoper moeten zijn. Pas nu begint de olieprijs weer wat in te halen.

Het is des te opvallender omdat de afgelopen 3 jaar de benzineprijs (genormeerd) steeds een beetje onder de olieprijs bleef.
Een verklaring hebben we nog niet gevonden.
oliebenzine_2015w16_475

Vorige update van dit verhaal treft u hier.
Uitleg opbouw grafiek alhier.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Accijnsverhoging 2015 in perspectief

DATA - Jawel, de jaarlijkse uitbarsting van de fervente autorijders is weer daar. De accijns wordt verhoogd! Alweer! Ze moeten ook steeds de automobilist hebben!
Afijn, same old song. Accijns is in Nederland geïndexeerd (net als huur vaak bijvoorbeeld). Dat betekent dat deze min of meer meegroeit met de inflatie. En daarom maar weer dit overzicht van de heffingen (grootste deel is accijns immers) op benzine (Euro95) sinds 1990, voor inflatie gecorrigeerd. Saai toch.
accijns_2015_475

Update 14-12-2014: Omdat de BOVAG vond dat het meer over de dieselaccijns ging, hier ook nog een versie daarvoor:
accijns_diesel_2015_475

Lezen: Bedrieglijk echt, door Jona Lendering

Bedrieglijk echt gaat over papyrologie en dan vooral over de wedloop tussen wetenschappers en vervalsers. De aanleiding tot het schrijven van het boekje is het Evangelie van de Vrouw van Jezus, dat opdook in het najaar van 2012 en waarvan al na drie weken vaststond dat het een vervalsing was. Ik heb toen aangegeven dat het vreemd was dat de onderzoekster, toen eenmaal duidelijk was dat deze tekst met geen mogelijkheid antiek kon zijn, beweerde dat het lab uitsluitsel kon geven.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Benzineprijs kan nog 8 cent dalen

DATA - Uit nieuwsgierigheid heb ik even een update gedaan op de grafiek waarin de relatie tussen de prijs van olie en benzine te volgen is. Vooral de nog immer dalende olieprijs was daar aanleiding toe.
Voor het eerst wordt zichtbaar dat de benzineprijs nu wel moeite heeft het dalende tempo bij te houden. Er kan nog 8 cent af om weer op hetzelfde niveau uit te komen.
olie_vs_benzine_2007w48_2015w2_475

Het moge ook duidelijk zijn dat de accijnsverhoging op deze manier niet voelbaar is.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Gebroken plaat

NU.nl, 15-10-2014 NU.nl, 4-11-2014 Het zal nog wel even duren voordat automobilisten de sterke daling van de olieprijs ook merken aan de pomp. Benzine en diesel zullen pas een stuk goedkoper worden, wanneer de prijzen van ruwe olie langer op een laag niveau blijven.

Oliemaatschappijen kampen nu nog met grote voorraden die zijn aangeschaft toen de olieprijs nog hoger lag. Die zullen zij volgens de marktdeskundige niet zomaar tegen een lagere prijs van de hand doen. Hoewel de prijs van ruwe olie steeds verder zakt, is de daling van de benzineprijs aan de pomp al ruim een week tot stilstand gekomen.

Of er voor automobilisten nog lagere prijzen in het verschiet liggen is volgens brandstofexpert Paul van Selms van de consumentenorganisatie koffiedik kijken. Daarvoor moet de olieprijs langere tijd structureel laag blijven.

“De oude dure voorraden van oliemaatschappijen moeten immers eerst op”, aldus Van Selms.

De ‘marktdeskundige’ die in bovenstaande berichten aan het woord komt, is in beide gevallen is Paul van Selms. Hij werkt bij UnitedConsumers.

Wie een beetje in de nieuwshistorie graaft, zal varianten op dit bericht vinden bij iedere sterke daling of stijging van de olieprijs. En daar zitten een aantal problematische kanten aan.

Ten eerste gaat het hier om een belangenorganisatie. Deze organisatie heeft als doel de prijs van consumentenproducten zo laag mogelijk te krijgen voor haar klanten. Dat klinkt nobel, maar het is natuurlijk gewoon een organisatie met een duidelijk doel. Ze zijn dus niet objectief. Dus om woordvoerders van UnitedConsumers (UC) steeds op te voeren als ‘marktdeskundige’ geeft een vertekend beeld.

Foto: Frans Schouwenburg (cc)

Nu de olieprijs zo hard daalt, gaat de benzineprijs dan mee?

DATA - Jawel, de olieprijs daalt. Laagste niveau sinds eind 2010! En gelijk komt weer de opmerking: maar de benzineprijs daalt vast niet zo snel.

Dus moeten we toch maar weer eens een oud onderzoek nieuw leven in blazen.

Gelijk maar beginnen met de grafiek die we hebben bijgewerkt tot aan deze week.

olie_vs_benzine_2007w48_2014w42b_475
U ziet, de benzineprijs blijft altijd gewoon meebewegen. Uiteraard vaak met een beetje vertraging. Maar die vertraging is juist groter wanneer de olieprijs omhoog gaat dan wanneer deze daalt.

Bij dit verhaal is het goed om een aantal zaken te weten.

Ten eerste gaat het bij de olieprijs in de media altijd over de prijs in dollars, terwijl u aan de pomp in euro’s afrekent. Koersschommelingen kunnen de daling (of stijging) in euro’s soms veel minder laten zijn. Relevant voor de oliemaatschappijen die de kosten moeten berekenen.

Ten tweede zit er altijd een vertraging tussen het kopen van olie op ‘de markt’ en het moment dat die olie als benzine uit uw lokale pomp komt.

Ten derde is oliesamenstelling van benzine hier in west Europa ongeveer 70% Brent en 30% WTI. Dus een extreme daling van WTI hoeft hier niet gelijk heel veel effect te hebben.

Foto: Sargasso achtergrond wereldbol

Update | Olie onder $70, en de benzine?

DATA - Omdat de spectaculaire daling van de prijs van een vat olie, gerekend in dollars, in het nieuws is, hier weer een update van de grafiek met de relatie tussen de prijs van olie (in euro’s) en de kale benzineprijs (dus zonder dat deel wat de overheid krijgt).
De conclusie blijft hetzelfde, benzineprijs volgt altijd de olieprijs.
olie_vs_benzine_2007w48_2014w46_475

Lezen: Het wereldrijk van het Tweestromenland, door Daan Nijssen

In Het wereldrijk van het Tweestromenland beschrijft Daan Nijssen, die op Sargasso de reeks ‘Verloren Oudheid‘ verzorgde, de geschiedenis van Mesopotamië. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei.

Lezen: De wereld vóór God, door Kees Alders

De wereld vóór God – Filosofie van de oudheid, geschreven door Kees Alders, op Sargasso beter bekend als Klokwerk, biedt een levendig en compleet overzicht van de filosofie van de oudheid, de filosofen van vóór het christendom. Geschikt voor de reeds gevorderde filosoof, maar ook zeker voor de ‘absolute beginner’.

In deze levendige en buitengewoon toegankelijke introductie in de filosofie ligt de nadruk op Griekse en Romeinse denkers. Bekende filosofen als Plato en Cicero passeren de revue, maar ook meer onbekende namen als Aristippos en Carneades komen uitgebreid aan bod.

Volgende