articletype

Data

Open Up Overheid!

DATA - Vandaag een gastbijdrage van Noor Huijboom en Bas Kotterink, werkzaam bij TNO. De bijdrage stond eerder in NRC Handelsblad.

open ramenIn zijn recente boek Je hebt het niet van mij, maar… pleit Joris Luyendijk voor meer openheid over contacten tussen lobbyisten en ambtenaren. Zelf onthulde hij deze week dat minister Hillen (Defensie, CDA) bij zijn aantreden had verzwegen dat hij tot voor kort betaald advies gaf aan een sigarettenfabrikant.

Wij zijn het eens met Luyendijks oproep. Terwijl internationaal meer transparantie de trend is, blijven Nederlandse overheidsinstellingen relatief gesloten. De regeringen van de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Australië houden zelfs een wedloop: wie publiceert de meeste overheidsdata online?

Regeringen noemen diverse motieven voor hun beleid van openheid. Ten eerste kunnen overheidsdata worden gebruikt om de overheid te controleren. In de Verenigde Staten zijn er talloze initiatieven, bijvoorbeeld de website followthemoney.org, met informatie over politieke donaties. Met één druk op de knop wordt duidelijk dat Tim James, Republikein in Alabama, vooral wordt gesponsord door makelaars en democraat Jim Folsom door advocaten. In Groot-Brittannië organiseerde The Guardian een grootschalig onderzoek naar declaratiepraktijken van politici, met behulp van een onlineapplicatie en toegang tot overheidsdata.

Op de tweede plaats kunnen ondernemers met overheidsdata nieuwe digitale diensten ontwikkelen – om een gratis parkeerplek te vinden, te zien of een product is afgekeurd of om de wachttijd bij een loket te raadplegen. De Europese Commissie becijferde al in 2006 dat de economische baten van dit soort nieuwe diensten kunnen oplopen tot 44 miljard euro per jaar in Europa.

De vakbonden zijn er nog

DATA - Het is goed om af en toe vastgeroeste opvattingen in je hoofd te confronteren met de realiteit. Een van die opvattingen bij mij was dat de rol van de vakbond, als vertegenwoordiger van de werkende mensch, langzaam uitgespeeld raakte. En dat het dus absurd was dat ze nog zoveel zeggenschap hadden in organen als de SER. Dus toen ik vanochtend in mijn RSS lezer bij het CBS de kop “Aantal vakbondsleden in 2010 licht gedaald” las, vond ik daarin bevestiging. Zie je wel, de trend zet door.

Echter, het lezen van het bericht wekte al wat verwarring. In absolute aantallen daalde het aantal vakbondsleden in een periode van dertig jaar eigenlijk nauwelijks. Ah! Maar als aandeel van de bevolking natuurlijk wel (want die groeit). Dus daar maar even een grafiekje van gemaakt:


Toch leverde dat ook niet helemaal het verwachte beeld op. De daling is niet extreem en in het verleden zijn het er wel eens minder geweest. En juist de participatiegraad van voor de oorlog wekte verbazing. Mijn beeld moest bijgesteld worden.
Maar als het dan niet als aandeel van de bevolking was, dan toch wel als aandeel van de werkende beroepsbevolking? Immers, die was ook stevig gegroeid. Nog maar een grafiekje gemaakt:

En hoewel daar wel meer sprake is van een daling, kan je toch ook weer niet spreken van een trend waardoor de vakbonden geen zeggenschap meer zouden mogen hebben. Een kwart van de werkenden direct vertegenwoordigen is toch niet niks.
Kortom, de vakbonden zijn er nog en hun rol is nog lang niet uitgespeeld. Dan kan je natuurlijk nog wel een discussie hebben over hoe ze die rol spelen, maar dat is een ander verhaal.

PS: Het FD spreekt van 20% van de beroepsbevolking nu, maar dat moet toch echt 25% zijn.

Money makes the ball go round

DATA - Na dit weekend hoor je de fans van Feyenoord weer klagen over al die duurbetaalde spelers die niet de gewenste prestaties leveren. Maar zit er wel een relatie tussen de salarissen en de prestaties? Laten wij van Sargasso nou net de afgelopen week bezig zijn geweest met een stevig stuk graafwerk in de jaarverslagen van de voetbalclubs in de eredivisie van de afgelopen seizoenen. En dat levert een heel interessant beeld op:



Van alle clubs waar we de jaarverslagen van hebben kunnen vinden of opvragen hebben we de post Personeelskosten genomen (dat is inclusief sociale premies en pensioenvoorzieningen). Met nadruk hebben we niet gekeken naar de in/verkoop prijzen van de spelers zelf.
Vervolgens hebben we van het seizoen dat we de salariskosten hebben kunnen vinden ook de eindstand van die club van dat jaar genomen.
Deze gegevens hebben we vervolgens gemiddeld over de vijf seizoenen heen. En zie, er lijkt een relatie te zijn.

Nu zal dit natuurlijk niet veel verbazing wekken. Maar het is wel interessant om te zien hoe de clubs het doen ten opzichte van de curve (trend). En wat valt dan op? Dat Feyenoord inderdaad teveel betaalt voor de magere prestaties die ze halen ten opzichte van de andere clubs.
Overigens valt ook op te maken dat wanneer je minder dan 10 miljoen per jaar betaalt, je geen enkele kans maakt mee te spelen in de top 3.

Hele lange termijn trends Nederland

DATA - Altijd fijn voor statistiekfetisjisten als het CBS met weer een paar zeer lange termijn overzichten komt (direct naar pdf). Gisteren verscheen een setje tijdsreeksen van 111 jaar lang. Nu kan je je natuurlijk blindstaren op de getallen. Maar je kan ook kijken naar een paar zeer opvallende lange termijn trends. Ik heb er een paar voor u uitgehaald.

Om maar eens te beginnen met religie.

Twee conclusies:
– Katholieken planten zich sneller voort dan protestanten
– Atheïsten gaan aan het langste eind trekken

Dan eentje over de werkparticipatie van mannen en vrouwen. De trend van mannen is niet zo heel opvallend. Maar de trend van vrouwen, met name de laatste dertig jaar, is dat natuurlijk wel.

Het is bijna verwonderlijk dat zo’n grote verschuiving niet tot een ontwrichting van de samenleving heeft geleid. Zoveel zaken moeten zo anders georganiseerd worden plots.

Overigens leiden al deze vrouwen op de werkvloer kennelijk alleen maar tot minder stakingen en arbeidsconflicten. De achterliggende reden voor dit gesuggereerde verband mag u een wilde gok naar doen.

En tot slot nog eentje die de stijgende welvaart indirect goed duidt.

Morbide statistiek: Doodsoorzaken Nederland 2002-2006

DATA - Hoeveel kans loop je nou eigenlijk om ergens aan dood te gaan? Een paar blikseminslagen met dodelijk gevolg en het is voorpaginanieuws. Een hond die een kind doodbijt, haalt het 8-uur journaal. En vaak wordt er dan ook maar kamervragen gesteld, of er niet iets aan kan gebeuren. Om nog maar niet te spreken over alle aandacht die uitgaat naar terrorismebestrijding.
Dus ik maar eens de cijfertjes ingedoken. Dankzij ons onvolprezen CBS zijn alle morbide gegevens nauwkeurig vastgelegd. Dat levert het volgende plaatje:
Grafiek, verkleind, doodsoorzaken 2002-2006

Om de jaarlijkse variaties een beetje op te vangen heb ik een periode van 5 jaar genomen, 2002 tot en met 2006.
In die vijf jaar gingen 692.618 mensen dood in Nederland. In de grafiek is iedere pixel 1 sterfgeval.
Het moge duidelijk zijn dat ziektes verantwoordelijk zijn voor het overgrote deel van de sterfgevallen, ruim 96%.
Dan hou je nog een beetje over voor de zogenaamde niet-natuurlijke doodsoorzaken.

Mocht je doodgaan, dan gelden de volgende waarschijnlijkheden:
– 5 keer zoveel kans een dodelijk verkeersongeluk te krijgen dan vermoord te worden
– 350 keer zoveel kans tijdens het huishouden om te komen dan bij een terroristische aanslag
– 37.400 keer zoveel kans aan hart- en vaatziekten dood te gaan dan te sterven door bliksem

Benzineprijs door de magische grens

DATA - Grafiek benzineprijs per jaar gecorrigeerd voor inflatie naar 2005In de discussie over de hoogte van de benzineprijzen hoor je mensen vaak roepen “maar gecorrigeerd naar inflatie waren de prijzen tijdens de oliecrisis veel hoger, dus het valt allemaal nog mee“.
Die mensen moeten nu een ander argument verzinnen. Deze gaat namelijk niet meer op.

Ik heb de benzineprijzen (Euro 95) vanaf 1970 (bron, pag. 65, met een marge naar boven) genomen en daar de jaarlijkse inflatiecijfers op los gelaten om de prijs naar de dag van vandaag te vertalen.
En dan kan je zien dat de twee eerdere pieken in 1981 (toen f1,70) en 1985 (f1,95)omgerekend naar vandaag een prijs van €1,32 oplevert. Dat punt werd in april van dit jaar al bereikt. En afgelopen zaterdag was de adviesprijs maar liefst €1,54.

De magische “oliecrisis” grens is doorbroken.
Deze primeur wordt u aangeboden door het Sargasso team (thx DP)!

(U kunt de getallen zelf controleren door bijgaande spreadsheet (Excel) te downloaden. Commentaar (ook op de bronnen) vernemen we graag).

Update (2007-11-11)
: Nieuwe grafiek beschikbaar voor 2007
Update (2012-03-08): Nieuwe grafiek voor nieuw record in 2012 beschikbaar.

Vorige